Tag Archives: Το ξύπνημα της άνοιξης

Το «Ξύπνημα της άνοιξης» φαίνεται πως έχει «πέραση»! ΓΙΑΤΙ;

Αν κρίνω από τις «επισκέψεις» στο δημοσίευμά μας για το «Ξύπνημα της Άνοιξης», πάει να πει ότι έχει κορυφωθεί το ενδιαφέρον για το έργο και την παράσταση του Εθνικού Θεάτρου. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι βρισκόμαστε μπροστά στην επιτυχία της χρονιάς. Αυτό θα το πω κι εγώ αν δω την παράσταση και αφού διαβάσω προηγουμένως και τις σχετικές κριτικές, οι οποίες δεν πιστεύω να παρασύρονται από τα «ομοφυλοφιλικά» ξεσπάσματα της παράστασης. Ο σκηνοθέτης έχει δηλώσει ότι πήρε σκηνοθετικές «πρωτοβουλίες» που ξεπερνούν το κείμενο και τον συγγραφέα. Είναι, άραγε, αυτό νόμιμο και θεμιτό; Ο συγκεκριμένος σκηνοθέτης έχει πολλούς λόγους να το υποστηρίζει και γι’ αυτό, άλλωστε, έφτιαξε μια παράσταση «προκλητική». Κάτι που με παραπέμπει στο κλίμα των ημερών του «Αμόρε», όπου ο τωρινός καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού είχε διαμορφώσει τότε μια ατμόσφαιρα πρόκλησης και ψευδο-πρωτοπορίας που «άκμασε» πριν από δεκαετίες στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Δεν υπάρχει λόγος να υπενθυμίσω «πρωτοποριακές» σεξουαλικές πράξεις που επεσυνέβησαν στις σκηνές του «Αμόρε». Ωστόσο, εκείνες ήσαν που δημιούργησαν κύματα θεατών και υποστηρικτών του. Τώρα, δηλαδή, θα συμβεί κάτι παρόμοιο και με το Εθνικό Θέατρο; Δεν ξέρω κι ούτε πιστεύω σε αραχνιασμένες παραστάσεις. Αλλά έχω την εντύπωση ότι το θέατρο είναι τόσο ελεύθερη τέχνη που δεν εγκλωβίζεται στην ελευθεριότητα μιας παράστασης. Είναι πολύ πιο «ανοιχτή» απ’ όσο νομίζουν ορισμένοι θεράποντές της

ΕΡΑΝΙΣΤΗΣ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ

Χωρίς αναστολές και στο Εθνικό

Το «Ξύπνημα της άνοιξης» στο Σύγχρονο Θέατρο Αθήνας φέρνει… ερωτευμένα αγόρια στη σκηνή, «Μέχρι ο έρωτας» του «Αμιράλ» να δείξει τις ολέθριες συνέπειες του πάθους. Οι γυμνές ή και ημίγυμνες εμφανίσεις με ένα φιλί μεταξύ ομοφυλόφιλων δίνουν τον τολμηρό τόνο στο «Ξύπνημα της άνοιξης» και η… θανατηφόρα σχέση μεταξύ δύο αγοριών- εγκληματιών δίνουν τον ανάλογο τόνο στο μιούζικαλ «Μέχρι ο έρωτας».

Χωρίς αναστολ�ς και     στο Εθνικό

Το πρώτο ανέβηκε στο Εθνικό Θέατρο από τον Νίκο Μαστοράκη και το δεύτερο έχει πρεμιέρα την Τρίτη στο θέατρο «Αμιράλ». Γραφή τολμηρή, τολμηρές σκηνές κι αποκαλυπτικές. Θα σοκάρουν ή όχι το κοινό; Η απάντηση θα έρθει μέσα στις επόμενες μέρες…

«Πορνογραφικό»

Το «Ξύπνημα της άνοιξης», που γράφτηκε το 1891 από τον Φρανκ Βέντεκιτ, χαρακτηρίστηκε «πορνογραφικό» μα και «έργο-σκάνδαλο» και στο πέρασμα του χρόνου ανέβαινε με περικοπές λόγω της τολμηρότητας των σκηνών του. Ο Νίκος Μαστοράκης τολμά να το παρουσιάσει στο Σύγχρονο Θέατρο Αθήνας, υπό τη «σκέπη» της πρώτης κρατικής μας σκηνής χωρίς την οποιαδήποτε περικοπή…

Καταθέτει τη δική του σύγχρονη, τολμηρή πρόταση χωρίς να κόβει το φιλί που ανταλλάσσουν δύο νεαρά αγόρια και με αρκετές γυμνές σκηνές.

Για τις ανάγκες της παράστασής του θα βρεθούν ολόγυμνοι στη σκηνή η Ιωάννα Παππά αλλά και οι Κωνσταντίνος Παπαχρόνης-Προμηθέας Αλειφερόπουλος, ενώ οι περισσότεροι ηθοποιοί της διανομής θα εμφανιστούν ημίγυμνοι. Μάλιστα, κατά τη διάρκεια της παράστασης θα δούμε τρεις σκηνές αυνανισμού.

«Το απαιτεί το έργο και δεν γίνεται διόλου για να προκαλέσει» μου τονίζει ο Νίκος Μαστοράκης σε μια μικρή ανάπαυλα των εντατικών προβών. «Δεν με αφορά η… πρόκληση για την πρόκληση! Είναι επιταγή του έργου και το φιλί μεταξύ των δύο αγοριών και οι γυμνές εμφανίσεις αλλά και οι σκηνές αυνανισμού είναι ενταγμένες στο έργο».

Του ζητώ να μου μιλήσει για το τολμηρό αυτό έργο του Φρανκ Βέντεκιντ που τον φέρνει να σκηνοθετεί πάλι για το Εθνικό μας θέατρο – το «Γάλα» του είχε αποσπάσει θερμότατες κριτικές και πολλά βραβεία, με τον κόσμο να κάνει ουρές στις σολντ άουτ παραστάσεις του.

«Ήρωες του έργου είναι οι μαθητές ενός επαρχιακού σχολείου στην κρίσιμη ηλικία της εφηβείας, που έρχονται αντιμέτωποι με τον καταπιεστικό περίγυρό τους. To ξύπνημα της ερωτικής επιθυμίας τους συναντάει τις βίαιες αντιδράσεις του σχολείου και της οικογένειάς τους… Οι νέοι επαναστατούν διεκδικώντας την απόλυτη ελευθερία μέσα από ένα παιχνίδι με τον έρωτα και τον θάνατο… Μέσα σε μια ποιητική ατμόσφαιρα, γεμάτη ευαισθησία και λυρισμό, ο συγγραφέας θέτει διαχρονικά ερωτήματα για το… ξύπνημα της σεξουαλικότητας – κι εκεί παραπέμπει ο τίτλος «Το ξύπνημα της άνοιξης».

Αναρωτιέμαι, του λέω, πόσο αγγίζει το σήμερα αυτό το έργο, που τα παιδιά γνωρίζουν τα πάντα για το σεξ σερφάροντας στο Ιντερνετ. «Είναι αλήθεια ότι τα παιδιά σήμερα γνωρίζουν περισσότερα πάνω στο θέμα και από πολύ μικρή ηλικία…Αυτό που δεν έχει αλλάξει κατά τη γνώμη μου είναι η στάση των γονιών – γι’ αυτό και εμφανίζω τα παιδιά με σύγχρονα ρούχα και τους μεγάλους με παλαιικά. Οι γονείς και του χθες και του σήμερα και του αύριο θεωρούν απαγορευτική τη σχέση των παιδιών με το σεξ μέχρι κάποια ηλικία… Η απαγόρευση είναι πάντα απαγόρευση».

Εχει «πειράξει» το έργο ο Νίκος Μαστοράκης και ποια είναι η θέση του; Να «πειράζει» κανείς τα κείμενα ή όχι; «Να κάνει την όποια πρόταση, ή ανάγνωση θέλει, όσο τολμηρή ή ακόμα και προκλητική να είναι, χωρίς να αλλοιώνει το ίδιο το έργο, το λόγο του συγγραφέα… Να κάνει ίσως κάποιες πολύ μικρές τροποποιήσεις, να κόβει κάτι που περιττεύει, αλλά όχι να αλλοιώνει το έργο, το ξανατονίζω. Πας να δεις μια παράσταση και έχει γίνει τέτοιο…λίφτινγκ, που δεν αναγνωρίζεις καν το έργο. Προδίδεις τον συγγραφέα έτσι… Αν δεν θες να κρατήσεις το κείμενο, το πιο τίμιο είναι να πεις ότι κάνεις μια παράσταση πάνω στο έργο του τάδε και όχι ότι κάνεις το έργο του! Οχι, εγώ δεν παραποιώ το λόγο, δεν τον αλλοιώνω, δεν τον καπελώνω. Κρατώ το κείμενο, φωτίζω τη διαχρονικότητά του…». Δεκαέξι ηθοποιοί -«μια εξαιρετική ομάδα» τονίζει ο ίδιος- παίζουν τους σαράντα πέντε ρόλους του έργου «δίνοντας τον καλύτερό τους εαυτό…».

Η ταυτότητα της παράστασης

Το «Ξύπνημα της άνοιξης» του Φρανκ Βέντεκιτ παίζεται στο Σύγχρονο Θέατρο Αθήνας σε μετάφραση Γιώργου Δεπάστα, σκηνοθεσία και μουσική επιμέλεια Νίκου Μαστοράκη, σε σκηνικά – κοστούμια: Εύας Μανιδάκη, κίνηση της Αμάλιας Μπένετ και φωτισμούς του Τάσου Παλαιορούτα.

Παίζουν Κωνσταντίνος Παπαχρόνης, Ιωάννα Παππά, Προμηθέας Αλειφερόπουλος, Ομηρος Πουλάκης, Αλκηστις Πουλοπούλου, Αννίτα Κούλη, Κωνσταντίνος Ασπιώτης, Θάνος Τοκάκης, Δημήτρης Κουτρουβιδέας, Νατάσσα Ζάγκα, Αγγελική Καρυστινού, Δημήτρης Καρτόκης, Γαλήνη Χατζηπασχάλη, Μιχάλης Φωτόπουλος, Μίλτος Σωτηριάδης και Γιάννης Χαρτοδιπλωμένος. Η παράσταση είναι κατάλληλη άνω των 15 ετών.

ΜΕΧΡΙ Ο ΕΡΩΤΑΣ

«Μέχρι ο έρωτας…» είναι η θεατρική απόδοση της περίφημης στα ποινικά χρονικά ιστορίας των Λέοπολντ και Λομπ. Η… θανατηφόρα σχέση των δύο αγοριών που έζησαν μα και που εγκλημάτησαν τη δεκαετία του ’20. Το έργο, που έγραψε με δεινότητα ο Στίβεν Ντόλτζινοφ, τονίζει η σκηνοθέτιδα της παράστασης Αθανασία Καραγιαννοπούλου, που είναι κατά γενική ομολογία από τις αξιότερες «φωνές» της γενιάς της, «δεν επικεντρώνεται στην εγκληματική συμπεριφορά του ζευγαριού, αλλά στον έρωτα και στις καταστροφικές του συνέπειες.

Για τον ισχυρότερο της σχέσης, τον Ρίτσαρντ, το αναίτιο έγκλημα μοιάζει σαν παιχνίδι, ενώ για τον αδύναμο Νέιθαν, η συνέργεια στο τέλειο έγκλημα είναι μια ακόμα απόδειξη της αγάπης και της αφοσίωσής του. Το τέλος της άγριας περιπέτειάς τους είναι αναπάντεχο και ανατρεπτικό.

Έργο με σκοτεινό χιούμορ, καταπληκτική μουσική, τραγούδια που εξελίσσουν τη δράση και εντείνουν την αγωνία, που κατορθώνει να μεταλλάξει μια ψυχρή αστυνομική ιστορία σε θερμό παραμύθι ακραίου έρωτα…». Το δυνατό μιούζικαλ, που έχει… σπάσει ταμεία ανά τον κόσμο, ανεβαίνει στο θέατρο «Αμιράλ» σε μετάφραση και σκηνοθεσία Αθανασίας Καραγιαννοπούλου, μουσική διδασκαλία Γιώργου Θεοδοσιάδη και φωτισμούς Κατερίνας Μαραγκουδάκη. Τους δύο ρόλους ερμηνεύουν οι Νίκος Νίκας, Δημήτρης Μάριζας. [Βασίλης Μπουζιώτης, ΕΘΝΟΣ, 16/11/2008]

ΕΘΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ: Το ξύπνημα της άνοιξης του Φρανκ Βέντεκιντ

Προβλήματα, ανασφάλειες και ερωτήματα πνίγουν τους συμμαθητές ενός επαρχιακού σχολείου, που περνάνε στην εφηβική ηλικία χωρίς να υπάρχει κανείς να τους δώσει τις απαραίτητες απαντήσεις. Το οικογενειακό περιβάλλον, γεμάτο συμπλέγματα και ενοχές, κόβει κάθε γραμμή επικοινωνίας. Το σχολείο αναμασάει ένα τυφλό, ανόητο εκπαιδευτικό σύστημα, χωρίς καμία προσπάθεια πραγματικής κατανόησης. Και εκείνοι, φυλακισμένοι στο φόβο και στην άγνοια, ακολουθούν το ένστικτό τους και ψηλαφίζουν στα τυφλά το μυστήριο του έρωτα. Μέσα στο σκοτάδι, εκεί όπου η αθώα σκέψη μοιάζει να καταδικάζεται, θα προβάλει ξαφνικά μια ακτίνα φωτός, ένας δρόμος προς την ελευθερία. Θα μπορέσουν άραγε να τον ακολουθήσουν;

Το αριστουργηματικό «Ξύπνημα της άνοιξης» υπήρξε στην εποχή του και παραμένει μέχρι σήμερα ένα έργο προκλητικό. Γεμάτο ευαισθησία, λυρισμό και τρυφερότητα, προσεγγίζει τις ανησυχίες των εφήβων και την ανάγκη τους για αληθινή επαφή με τους γονείς και τους καθηγητές τους, την ίδια στιγμή που ο κόσμος των ενηλίκων μοιάζει ανίκανος να ανταποκριθεί σε αυτήν την έκκληση. Η παράσταση του Εθνικού θεάτρου θα εστιάσει στη σύγχρονη διάσταση και την τολμηρή οπτική του έργου, μέσα από την ιδιαίτερη σκηνοθετική πρόταση του Νίκου Μαστοράκη. [Από την ιστοσελίδα του Εθνικού Θεάτρου]

  • Μετάφραση Γιώργος Δεπάστας
  • Σκηνοθεσία – Μουσική επιμέλεια Νίκος Μαστοράκης
  • Σκηνικά – Κοστούμια Εύα Μανιδάκη
  • Χορογραφία Αμάλια Μπένετ
  • Φωνητική επεξεργασία Μελίνα Παιονίδου
  • Φωτισμοί Τάσος Παλαιορούτας
  • Βοηθός σκηνοθέτη Λουκία Στεργίου
    Διανομή:
  • Μέλχιορ Κωνσταντίνος Παπαχρόνης
  • Βέντλα Ιωάννα Παππά
  • Μόριτζ Στήφελ Προμηθέας Αλειφερόπουλος
  • Όττο Όμηρος Πουλάκης
  • Πάστωρ Κοιλάρας, ΄Ερνστ Θάνος Τοκάκης
  • Χένσχεν Ρίλοφ, Γρήγορος Μιχάλης Φωτόπουλος
  • Μυγοσκοτώστρας, Δρ. Μπράουζεπούλφερ, Κος Στήφελ Κωνσταντίνος Ασπιώτης
  • Ψωμόλυσσας, Ντήτχελμ Δημήτρης Καρτόκης
  • Παπατρέχας, Ρούπερτ Γιάννης Χαρτοδιπλωμένος
  • Κάμινος, Χέλμουτ Μίλτος Σωτηριάδης
  • Κυρία Μπέργκμαν Αγγελική Καρυστινού
  • Μάρτα, κα Σμιτ Αννίτα Κούλη
  • Κυρία Γκάμπορ Γαλήνη Χατζηπασχάλη
  • Κύριος Γκάμπορ, Βούρδουλας, Ο άνθρωπος με τη μάσκα Δημήτρης Κουτρουβιδέας
  • Ίλζε Άλκηστις Πουλοπούλου
  • Ίνα Μύλλερ, Τέα Νατάσα Ζάγκα

ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΘΕΑΤΡΟ ΑΘΗΝΑΣ – ΣΚΗΝΗ Α

Προ-παράσταση: 14/11/2008

Πρώτη παράσταση: 15/11/2008

Τελευταία παράσταση: 01/02/2009

Ημέρες και ώρες παραστάσεων: Τετάρτη, Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο στις 20.30, Κυριακή στις 19:00

Frank Wedekind,  1864–1918

Frank Wedekind, 18641918

Frank Wedekind was born in Hanover as the son of the physician F.W. Wedekind. His father, an American citizen, was opposed to the new German empire and the family moved to Lenzburg in Switzerland in 1871. Because of trouble at school Frank was educated privately. In 1884 he started to study Literature in Lausanne but according to his father’s wishes he went to Munich to study Law.

In 1885 he wrote some poetry, some prose and a comedy. After he quarreled with his father he worked for the press agency Maggi & Co. In 1888 his father died and Wedekind settled in Mόnchen. In 1891 he finished his play «Frόhlings Erwachen. Eine Kindertragφdie». After travelling to Paris, London and Berlin he publsied «Der Erdgeist. Tragφdie in vier Aufzόgen» in 1895. In 1896 he joined the staff of the «Simplicissimus» magazine in Munich. In the same year he had an affair with Frida Strindberg, whose marriage to August Strindberg was failing. In 1897 a son was born, Friedrich.

In 1897 his «Erdgeist» was performed in Leipzig, but Wedekind fled to Zόrich in 1898 after he had insulted Wilhelm II in his writings for «Simplicissimus». He returned to Germany in 1899 to serve six months in prison at Kφnigstein near Dresden, where Thomas Theodor Heine was imprisoned as well at the time.

In 1901 he had another son by house maid Hildegard Zellner, Frank. This son probably never saw his father. Wedekind had spent his inheritance and from 1902 onwards he acted in his own plays to make a living. But often his work was censored or forbidden. It was regarded as pornographical because he used themes like sexual freedom and man’s instincts.

In 1906 he married the young actress Tilly Newes. She had jumped into the Spree in Berlin after he had insulted her and the next day he proposed to her. It was a difficult marriage, but together they acted in his plays and they had two daughters, Pamela (1906) and Kadidja (1911). They moved to Munich where Wedekind was at the centre of a intellectual circle at the Torggelstube near the Hofbrauhaus.

In 1912 his work was performed at Max Reinhardt’s Deutschem Theater. The censors still haunted him, but by now he slowly became famous and the public was curious to see him and Tilly perform. But Wedekind was a jealous man and he couldn’t cope with getting older. His health failed and he frequently threatened to leave his young wife. Tilly tried to commit suicide in December 1917, but she survived.

Their marriage had fallen apart, but before the divorce was final Wedekind died after an operation. After the First World War his work was performed all over Germany. Alban Berg based his opera Lulu (1934) on Wedekind’s work «Die Bόchse der Pandora».

ΣΧΕΤΙΚΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ

Παιδική και εφηβική σεξουαλικότητα είναι ακόμα ταμπού
Στις μέρες μας ένα έργο για την εφηβική σεξουαλική αφύπνιση μετά βίας, ομολογώ, ακούγεται προκλητικό. Σε εποχές που τα έχουμε δει τουλάχιστον… όλα στη ζωή, στο Διαδίκτυο και στην τέχνη, ποιον να σοκάρουν νεανικά ερωτικά σκιρτήματα;

Ο Νίκος Μαστοράκης, σκηνοθετώντας «Το Ξύπνημα της άνοιξης» του Φρανκ Βέντεκιντ, που στην εποχή του (1891) θεωρήθηκε πορνογραφία, έχει αντίθετη άποψη. «Ο ρεαλισμός του Βέντεκιντ σοκάρει και σήμερα», υποστηρίζει. Η παράσταση κάνει πρεμιέρα απόψε στο «Σύγχρονο Θέατρο Αθήνας», μία από τις σκηνές του Εθνικού Θεάτρου.

  • Το υλικό που στην εποχή του Βέντεκιντ θεωρήθηκε πορνογραφικό, σήμερα φαντάζει έως και ξεπερασμένο. Ποιος σοκάρεται επομένως;

«Σήμερα οι έφηβοι γνωρίζουν τα πάντα. Κι όμως. Οτιδήποτε έχει σχέση με την παιδική ή εφηβική σεξουαλικότητα είναι θέμα ταμπού. Ακόμα και σήμερα, σε μια μικροαστική συντηρητική κοινωνία, η απαγόρευση ισχύει. Κανένας γονιός δεν θα ευχαριστηθεί αν του πει το κοριτσάκι του «μπαμπά, έκανα έρωτα» ή «είμαι έγκυος». Δεν μιλά μια μάνα στο παιδί της για το σεξ. Είναι πολύ δύσκολο. Ακόμα και οι ηθοποιοί της παράστασης, που ανήκουν σε πολύ νεότερες από μένα γενιές -ο νεότερος, ο Μίλτος Σωτηριάδης, είναι 18-19 ετών- σοκάρονται με κάποια πράγματα. Είμαστε, δηλαδή, μια κοινωνία που μιλάει πάρα πολύ για τη σεξουαλικότητα, χωρίς να είναι εξοικειωμένη μαζί της. Στην παράσταση δεν εστιάζουμε ακριβώς στην ηλικία των παιδιών, αλλά στο θέμα της απαγόρευσης γενικά».

  • Η παράστασή σας έχει τολμηρές σκηνές;

«Δεν τις έχει η παράσταση. Τις έχει το έργο. Και, ειλικρινά, σοκάρουν ακόμα σκηνές αυνανισμού και ομοφυλοφιλίας».

  • Ενώ τις έχουμε κατ’ επανάληψη δει στην τηλεόραση και στην τέχνη;

«Παρ’ όλο το χιούμορ του Βέντεκιντ, που διαπερνά όλες τις σκηνές, ο θεατής σοκάρεται. Ας μην ξεχνάμε ότι ειδικά αυτό το έργο θεωρείται ο πρόδρομος του εξπρεσιονισμού: από τη μια, έχει πολύ ρεαλιστικές σκηνές, απ’ την άλλη, έχει μονολόγους οι οποίοι είναι εντελώς εξπρεσιονιστικοί».

  • Έχετε χαρακτηρίσει το έργο «τρομακτικά δύσκολο». Τα αξεπέραστα προβλήματά του συνοψίζονται στις 19 ατάκτως ερριμμένες σκηνές του;

«Είναι εντελώς αποσπασματικό, χωρίς συμπαγή κι ευθύγραμμη δραματουργία. Δεν παρακολουθούμε μια ιστορία από την αρχή ώς το τέλος. Παρακολουθούμε πάρα πολλές ιστορίες. Από τα προκλητικά για μένα στοιχεία του είναι, βεβαίως, το θέμα του. Πάντα μ’ ενδιέφερε η ιστορία της νεότητας -γιατί σ’ αυτήν τελικά γίνονται όλα».

Νατάσα Ζάγκα, Αλκηστις Πουλοπούλου, Ιωάννα Παππά και Κωνσταντίνος Παπαχρόνης στο «Ξύπνημα της άνοιξης»
  • Σκηνοθετικά όλο αυτό το υλικό πώς το διαχειριστήκατε;

«Ακολουθώντας πιστά το πνεύμα του συγγραφέα. Τα παιδιά παραμένουν μέσα σ’ έναν απόλυτο, εντός εισαγωγικών, ρεαλισμό. Οι ενήλικες, γονείς και καθηγητές, είναι τα «τέρατα». Τα ονόματα των καθηγητών είναι ενδεικτικά: Ψωμόλυσσας, Μυγοσκοτώστρας, Βούρδουλας. Ο Βέντεκιντ εμφανίζει τους ενήλικες ως γκροτέσκα πρόσωπα».

  • Αισθανθήκατε να ξανανιώνετε κι εσείς με την εφηβική «Άνοιξη»;

«Δεν ξανανιώνω. Η αίσθηση που αποκόμισα από τις πρόβες είναι η αίσθηση του παράξενου. Δουλεύοντας με τα παιδιά ήρθα αντιμέτωπος με ένα νεοσυντηρητισμό. Είναι περίεργο. Βέβαια, σε ένα πολύ μεγάλο ποσοστό, αυτό οφείλεται στην ιστορία του AIDS. Τα παιδιά αυτά γεννήθηκαν με μια επιπλέον απαγόρευση. Στις πρόβες με σόκαρε, επίσης, πολύ που τα παιδιά δεν τα έχει απασχολήσει η έννοια της παιδοφιλίας: το γεγονός, δηλαδή, ότι το παιδί είναι αντικείμενο σεξουαλικής εκμετάλλευσης σε κάποιες κοινωνίες και το σεξ νομιμοποιείται από την ηλικία των 12 ετών. Είναι μια πραγματικότητα τρομερή, βρίσκεται δίπλα μας αλλά δεν τη βλέπουμε! Από την άλλη μεριά, τα πάντα έχουν αλλάξει ριζικά».

  • Δηλαδή;

«Χρειάστηκε να δούμε για το έργο κάποια σχολικά βιβλία. Επαθα πραγματικά πλάκα. Θυμάμαι στην εποχή μου την ευθύγραμμη αφήγηση μιας ιστορίας. Τώρα τα βιβλία έχουν κουτάκια και συμπεράσματα. Δεν έλειψαν όμως και τα ευτράπελα με το νέο βιβλίο Ιστορίας. Καταργήθηκε επειδή τόλμησαν κάποιοι άνθρωποι να πουν την αλήθεια με το όνομά της!».

* Στο «Ξύπνημα της άνοιξης», που τη μετάφραση υπογράφει ο Γιώργος Δεπάστας, παίζουν οι: Κωνσταντίνος Παπαχρόνης, Ιωάννα Παππά, Προμηθέας Αλειφερόπουλος, Ομηρος Πουλάκης, Αλκηστις Πουλοπούλου, Αννίτα Κούλη, Κωνσταντίνος Ασπιώτης, Θάνος Τοκάκης, Δημήτρης Κουτρουβιδέας, Νατάσα Ζάγκα, Αγγελική Καρυστινού, Δημήτρης Καρτόκης, Γαλήνη Χατζηπασχάλη, Μιχάλης Φωτόπουλος, Μίλτος Σωτηριάδης και Γιάννης Χαρτοδιπλωμένος. «Σύγχρονο Θέατρο Αθήνας»: Ευμολπιδών 41, Γκάζι, τηλ.: 210-3455020. [Της ΙΩΑΝΝΑΣ ΚΛΕΦΤΟΓΙΑΝΝΗ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 14/11/2008]

Εφηβικές τρικυμίες μέσα από την αφύπνιση του σεξ

Ο Φρανκ Βέντεκιντ, συγγραφέας της διαβόητης «Λούλου» και άλλων έργων που καταπιάνονταν με «απόκρυφα» για την εποχή του σεξουαλικά ζητήματα, άρχισε τη γεμάτη απαγορεύσεις και διώξεις πορεία του, γράφοντας το 1889 «Το ξύπνημα της άνοιξης». Εργο που έκανε κοντά 20 χρόνια να παιχτεί και που όταν επιτέλους παίχτηκε παρουσιάστηκε ακρωτηριασμένο. Οχι όμως και στην παράσταση που ανεβάζει απόψε το Εθνικό Θέατρο σε σκηνοθεσία Νίκου Μαστοράκη στη σκηνή του Σύγχρονου Θεάτρου: το έργο θα παιχτεί ατόφιο, γι’ αυτό και είναι ακατάλληλο κάτω των 15.

Μετά τις επιτυχίες του με το «Γάλα» του Κατσικονούρη πρόπερσι στο Εθνικό και τη σάτιρα «Σε στενό οικογενειακό κύκλο» του Οστρόφσκι την άνοιξη στο «Αμόρε», ο Νίκος Μαστοράκης σκηνοθετεί τώρα ένα έργο για τον κόσμο των εφήβων μ’ ένα θίασο πολύ νέων ηθοποιών. «Eχουν πρόσφατες τις μνήμες της σεξουαλικής αφύπνισης και της επακόλουθης αναταραχής, πράγματα που ανέκαθεν αντιμετωπίζονται υποκριτικά από την κοινωνία».

Είδε σαν πρόκληση την πρόταση του Γιάννη Χουβαρδά να σκηνοθετήσει αυτό το έργο «γιατί εκτός από το ενδιαφέρον θέμα του είναι και δύσκολο να το ανεβάσεις» λέει. «Αποτελείται από 19 σκηνές, ασύνδετες επιφανειακά μεταξύ τους – κάτι σαν φλας. Δείχνουν τι συμβαίνει σε μια ομάδα εφήβων, μαθητές Γυμνασίου, την εποχή που ξυπνάει το σεξουαλικό ένστικτο. Μιλάει για τις καταστάσεις που δημιουργούνται τόσο ανάμεσά τους, όσο και με τον περίγυρό τους – γονείς, καθηγητές, σχολείο…».

Το «τολμηρόν» του έργου, ελλοχεύει στον λόγο ή στη δράση; «Στη δράση κυρίως», λέει ο σκηνοθέτης. «Εχει σκηνές που και σήμερα μπορεί να θεωρηθούν τολμηρές, όπως σκηνές αυνανισμού και ομοφυλοφιλίας, πέρα βέβαια από την κυρίαρχη σεξουαλική συνεύρεση των δύο φύλων. Είναι η πραγματικότητα, δεν μπορείς να τα αγνοήσεις. Φυσικά, δεν ήθελα να πάρει το πράγμα διάσταση ηδονοβλεπτική – γι’ αυτό και γίνεται τόσο, όσο».

Τον έχει εντυπωσιάσει το γεγονός ότι «ενώ αντικείμενο του έργου είναι το ξύπνημα της σεξουαλικότητας, κι ενώ μ’ αυτό ασχολούνται συνέχεια τα παιδιά, η λέξη «αγάπη» είναι ανύπαρκτη! Στο κεντρικό ζευγάρι του έργου (Ιωάννα Παπά – Κωνσταντίνος Παπαχρόνης) η κοπέλα ρωτάει «Οταν με φιλάς, με αγαπάς;» κι εκείνος της απαντά «δεν υπάρχει αγάπη. Σ’ αγαπώ τόσο λίγο, όσο μ’ αγαπάς κι εσύ». Η μοναδική σκηνή αγάπης είναι ανάμεσα σε δύο αγόρια – κι αυτό σε εποχή μηδενικής ανοχής απέναντι στην ομοφυλοφιλία από ένα συγγραφέα που δεν υπήρξε καθόλου ομοφυλόφιλος. Προφανώς ήθελε έτσι να στηλιτεύσει τη στάση του κράτους, που καταδίκαζε σε φυλάκιση τους ομοφυλόφιλους.

Οι 16 νεαροί ηθοποιοί (Προμηθέας Αλειφερόπολος, Ομηρος Πουλάκης, Αλκηστη Πουλοπούλου, Μίλτος Σωτηριάδης, Κώστας Ασπιώτης κ.ά.) παίζουν και τους 45 ρόλους του έργου «κάνουν δηλαδή και τους ρόλους των μεγάλων, για τους οποίους μεταμφιέζονται με γκροτέσκο τρόπο – ο ίδιος ο συγγραφέας άλλωστε το θέλει αυτό. Δεν αποδίδει ρεαλιστικά τους ρόλους των μεγάλων, αλλά έτσι όπως βλέπουν τα παιδιά γονείς ή καθηγητές. Γι’ αυτό φοράνε κοθόρνους 25 πόντους ψηλούς και ντύνονται με ρούχα εποχής – γκροτέσκες φιγούρες. Μόνο τον κύριο με τη μάσκα, στο τέλος, παίζει ένας μεγαλύτερος ηθοποιός (Δημήτρης Κουτρουβιδέας). Ενα αινιγματικό πρόσωπο, κατά πολλούς η ίδια η ζωή, που πείθει ένα νεαρό επίδοξο αυτόχειρα να τον ακολουθήσει στην περιπέτεια της ζωής. «Μα ποιος είστε, δεν μπορώ να εμπιστευθώ κάποιον που δεν ξέρω», λέει εκείνος και του απαντά ο άλλος με το περίφημο «Αν δεν μ’ εμπιστευθείς, δεν θα με γνωρίσεις». [Του Βασιλη Αγγελικοπουλου, Η Καθημερινή, Παρασκευή, 14 Nοεμβρίου 2008]