Tag Archives: Κι αυτά…

Οικογένεια και έθνος ήθελαν τον Λόρκα στρέιτ

  • Για πολλούς η ομοφυλοφιλία του ήταν δεδομένη. Αλλά για δεκαετίες, τόσο για την οικογένειά του όσο και για τον λογοτεχνικό κόσμο της χώρας του, ήταν ένα θέμα ταμπού. Τώρα, για πρώτη φορά, ο Ιαν Γκίμπσον, βιογράφος του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα, παρουσιάζει στοιχεία που θέλουν πολλά από τα έργα του μεγάλου ποιητή να πηγάζουν από την απόγνωση στην οποία τον οδήγησε μια σεξουαλικότητα που έπρεπε να κρύβει. Ολα αυτά στο βιβλίο του «Lorca y el Mundo Gay» (ελ. μετάφραση «Ο Λόρκα και ο γκέι κόσμος») που κυκλοφόρησε στην Ισπανία χθες.
  • «Η Ισπανία δεν μπορούσε να αποδεχτεί πως ο μεγαλύτερος Ισπανός ποιητής όλων των εποχών ήταν ομοφυλόφιλος. Η ομοφοβία υπήρχε και στα δύο στρατόπεδα του εμφυλίου και ύστερα από αυτόν. Ηταν ένα εθνικό πρόβλημα. Τώρα που η Ισπανία επιτρέπει το γάμο ομοφυλοφίλων, αυτό το ταμπού πρέπει να σπάσει», δήλωσε στους δημοσιογράφους ο Γκίμπσον, μελετητής του Λόρκα εδώ και σαράντα χρόνια.
  • Στο βιβλίο του παρουσιάζεται ο τρόπος που τα ποιήματα του Λόρκα λογοκρίνονταν για να εμφανίζεται ως «στρέιτ», ακόμα και μετά τα ’80ς, όταν πια η σεξουαλική του ταυτότητα είχε γίνει γνωστή. Αφ’ ενός γιατί κανείς δεν ήθελε να έρθει σε ρήξη με την οικογένειά του, που προσπαθούσε να εξαλείψει αυτό το δεδομένο από τη ζωή και τη δουλειά του, και αφ’ ετέρου γιατί οι περισσότεροι ακαδημαϊκοί φοβούνταν πως οποιαδήποτε νύξη θα τους στερούσε την πρόσβαση στα αρχεία του μεγάλου ποιητή.
  • «Δεν θέλαμε ο φόνος του να θεωρηθεί ένα έγκλημα πάθους, αλλά να παραμείνει πολιτικό έγκλημα. Ηταν δύσκολο για τον πατέρα μου να αποδεχθεί τη σεξουαλική ταυτότητα του θείου μου», δήλωσε πρόσφατα εκ μέρους της οικογενείας η Λάουρα Γκαρθία Λόρκα, κόρη του αδερφού τού ποιητή, Φρανσίσκο. Και ομολόγησε πως «…παρ’ όλ’ αυτά η θεία μου Ισαβέλα μιλούσε ανοικτά γι’ αυτό το θέμα και με τον καιρό θεωρήθηκε φυσιολογικό. Φαντάζομαι πως και ο πατέρας μου θα το συζητούσε μεταξύ φίλων αλλά ποτέ ανοικτά».
  • Ετσι, όλα αυτά τα χρόνια, οι βασανισμένοι ήρωες του Λόρκα «ανεξήγητα» προσπαθούσαν να ξεφύγουν από ζωές που δεν επέλεξαν και αγάπες αδιέξοδες. «Ηταν μια ακριβής μεταφορά της θλίψης του, γιατί ήταν μια μεγαλοφυΐα που μετέτρεψε την ταλαιπωρία του σε τέχνη», λέει σήμερα ο Γκίμπσον. Και δεν διστάζει να κατακεραυνώσει την υποκρισία που ανακάλυψε, όταν με αυτό το δεδομένο ξαναδιάβασε όλα τα έργα του Λόρκα για να γράψει το βιβλίο του. «Ανακάλυψα μια αγωνιώδη και βασανιστική ομοφυλόφιλη αγάπη… Αυτοί που αρνούνται την ομοφυλοφιλία του πρέπει τώρα να σκάσουν ή τουλάχιστον να επανεξετάσουν τις προκαταλήψεις τους. Είναι μια ανακούφιση έπειτα από τόσα χρόνια σιωπής και συσκότισης να αποκαλύπτεται η αλήθεια».


ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΒΑΓΓΕΛΑΤΟΣ
, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 17/03/2009

Κείμενα που μας κάνουν να πονάμε

Οι «γενναιόδωροι και ευαίσθητοι» ηθοποιοί Ρηνιώ Κυριαζή και Χρήστος Στέργιογλου παίζουν σε σκηνοθεσία Αύρας Σιδηροπούλου

Μια νεαρή μητέρα, που αναγκάζεται να αποχωριστεί το παιδί της. Κι ένας ώριμος άντρας, πρώην στρατιωτικός, που επιστρέφει στον τόπο του εγκλήματος. Μια γυναίκα που δίνει ζωή κι ένας άντρας στη δύση της δικής του. Δύο άνθρωποι συνομιλούν με τις σκιές, τα πάθη τους, τον φόβο και την ελπίδα. Δύο μονόλογοι του Αλέξη Σταμάτη ενώνονται σε παράσταση με τον τίτλο «Γένεση» και παρουσιάζονται από αύριο στο θέατρο «Χώρα» από τη Ρηνιώ Κυριαζή και τον Χρήστο Στέργιογλου.

Ολα ξεκίνησαν όταν η σκηνοθέτις Αύρα Σιδηροπούλου διάβασε τον γυναικείο μονόλογο που ονομάζεται «Καθρέφτης». Σε αυτόν η νεαρή μητέρα διαλογίζεται πάνω στην προσωπική της μοναξιά. «Ηρθε σε μια πολύ σημαντική στιγμή της ζωής μου. Μόλις είχα γεννήσει και με συγκίνησε βαθιά», εξομολογείται. «Σπάνια βρίσκεις τέτοια κείμενα και μάλιστα γραμμένα από άντρα».

Ο άλλος μονόλογος, το «Παιδί για τα θελήματα», είναι εμπνευσμένος από την «Καρδιά του σκότους» του Τζόζεφ Κόνραντ και το «Αποκάλυψη τώρα» του Κόπολα. Είναι ένα ρέκβιεμ για την ανθρώπινη ψυχή, που βασανίζεται στην αναζήτηση του απόλυτου.

«Οταν ξεκίνησα να γράφω δεν είχα στο μυαλό μου τη μορφή θεατρικού έργου. Εκ των υστέρων διαπίστωσα πως τα δύο κείμενα έχουν μια θεατρικότητα», επισημαίνει ο Αλέξης Σταμάτης. «Είναι πολύ διαφορετικά μεταξύ τους, αλλά τέμνονται στον άξονα του υπαρξιακού προβληματισμού», συμπληρώνει ο συγγραφέας, που ισορροπεί μεταξύ ποίησης και πεζογραφίας. Αυτή είναι η δεύτερη θεατρική του απόπειρα μετά τον μονόλογο «Τελευταία Μάρθα». «Παρ’ όλο που έχω μεγαλώσει μέσα στο θέατρο, είναι το τελευταίο κομμάτι του λόγου με το οποίο έχω καταπιαστεί. Το θεωρώ και το πιο δύσκολο. Ελπίζω να καταφέρω να γράψω και κάποιο ολοκληρωμένο θεατρικό έργο με πολλούς χαρακτήρες», λέει.

«Πιστεύω πως ένα από τα σπουδαία πράγματα που έχουμε χάσει πια στο θέατρο είναι η ικανότητά μας να συγκινούμαστε. Αυτά τα κείμενα μας κάνουν να πονάμε. Και έτσι σκεφτήκαμε πως άξιζε τον κόπο να κάνουμε το απαιτητικό ταξίδι», συμπληρώνει η σκηνοθέτις.

Δούλεψε το κείμενο με τους ηθοποιούς στις πρόβες. «Προσπαθήσαμε χειρουργικά ν’ αντιμετωπίσουμε τον πόνο και την απόγνωση και να δουλέψουμε τις λέξεις που θα προκαλέσουν τη συγκίνηση, το συναίσθημα, τη σκέψη», εξηγεί η Αύρα Σιδηροπούλου. «Είναι και οι δύο ηθοποιοί ευαίσθητοι και γενναιόδωροι. Είναι πολύ δύσκολο αυτό που κάνουν, γιατί απαιτεί να δεις τον εαυτό σου στον καθρέφτη και αυτό είναι πολλές φορές επίπονο». Το ίδιο επιθυμούν να περάσουν και στο κοινό. «Θέλουμε να βιώσει τις συναισθηματικές αλλαγές των ηρώων, όπως τις βιώσαμε και εμείς στις πρόβες. Σαν μια γροθιά στο στομάχι».

* Τετάρτη, Πέμπτη, Παρασκευή και Κυριακή στις 9.30 μ.μ. Στη σκηνή «Μικρή Χώρα» (Αμοργού 20, Κυψέλη, τηλ. 210-8673945).

ΕΛΕΝΑ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 10/02/2009