Category Archives: Synge John Millington

Τέσσερα θέατρα δίνουν παραστάσεις τα μεσημέρια του Σαββατοκύριακου


Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΣΙΑΦΚΟΥ
Κυριακάτικα μεσημέρια με ήλιο και ενώ τα μαγαζιά στου Ψυρρή και στην Καισαριανή γεμίζουν, κάποιοι Αθηναίοι επιλέγουν διαφορετικά και κλείνονται σε σκοτεινές αίθουσες για να δουν θέατρο. Κι όμως: ένας θεσμός που πάντα λειτουργεί στην Ευρώπη και κάποτε υπήρχε και στη χώρα μας, επανέρχεται και μάλιστα επιτυχημένα.

«ΕΝΑΣ ΗΡΩΑΣ, ΤΟ ΚΑΜΑΡΙ ΤΗΣ ΔΥΣΗΣ»

Είναι ο θεσμός των «ματινέ», των μεσημβρινών παραστάσεων δηλαδή ή, για να το πούμε καλύτερα, εκείνων που αρχίζουν τις πρώτες απογευματινές ώρες.

Πριν από δεκαετίες, όταν τα αθηναϊκά θέατρα έδιναν τρεις παραστάσεις την ημέρα, όντως υπήρχε κοινό το οποίο πήγαινε στο θέατρο νωρίς το απόγευμα. Μετά, οι συνθήκες εργασίας των ηθοποιών έγιναν καλύτερες, οι παραστάσεις μειώθηκαν σε οκτώ ή και σε εφτά την εβδομάδα και η μόνη παραχώρηση εκτός ωραρίου ήρθε με τις μεταμεσονύκτιες, που στον καιρό τους γνώρισαν κι αυτές την επιτυχία. Είναι τέσσερα τα θέατρα στα οποία αυτή τη στιγμή δίνουν τις Κυριακές «ματινέ»: το «Μεταξουργείο» με το «Ενας ήρωας, το καμάρι της Δύσης» του Τζον Μίλιγκτον Σινγκ, σε σκηνοθεσία Στάθη Λιβαθινού. Η «Σχεδία» με το «Η άνοδος και η πτώση του Αρτούρο Ούι» του Μπρεχτ σε σκηνοθεσία Βασίλη Κανελόπουλου. Το «Βεάκη», όπου ο Δήμος Αβδελιώδης υπογράφει την παράσταση που βασίζεται στον Καραγκιόζη με τίτλο «Ο Μεγαλέξανδρος και ο καταραμένος δράκος». Στη διάρκεια της εβδομάδας δίνουν κανονικά και τις βραδινές τους παραστάσεις.

Υπάρχει, όμως, και το «Χώρα» με το «Τα λέμε στο διάλειμμα» των Γρηγόρη Χατζάκη και Βύρωνα Ταμπάσκου σε σκηνοθεσία του πρώτου, που παίζεται μόνο κάθε Σάββατο στις 12.30 μετά τα μεσάνυχτα και στις 2.30 το μεσημέρι της Κυριακής.

  • Θεσμός στην Ευρώπη

* Το θεσμό επανέφερε ο Λιβαθινός το 2004 στην Πειραματική Σκηνή του Εθνικού με το «Αυτό που δεν τελειώνει». Ακολούθησε ο «Ηλίθιος» του Ντοστογιέφσκι. Τα δύο του μέρη παίζονταν από τις 3 το απόγευμα μέχρι τις 9 το βράδυ μ’ ένα διάλειμμα μισής ώρας.

Το έργο παίχτηκε σε γεμάτη αίθουσα επί δύο σεζόν. «Το κοινό που ερχόταν και που εξακολουθεί να μας παρακολουθεί δεν εντάσσει το θέατρο στις βραδινές του εξόδους, αλλά το βλέπει ως αυτοσκοπό», λέει ο σκηνοθέτης επισημαίνοντας πως δεν είναι οι νεότεροι αλλά μάλλον οι μεγαλύτερες ηλικίες που προτιμούν τις πρώτες απογευματινές ώρες.

Τις Κυριακές, η παράσταση ανεβαίνει στις 2.30 το μεσημέρι και στις 6.30 το απόγευμα. Συνυπολογίστε πως ο συγγραφέας τού «Ενας ήρωας, το καμάρι της Δύσης» είναι ο κορυφαίος Ιρλανδός και πως πρόκειται για τραγικομωδία. Με λίγα λόγια ένας νεαρός βρίσκει καταφύγιο σ’ ένα χωριό, δηλώνει πως σκότωσε τον πατέρα του, γίνεται ο ήρωας των κατοίκων μέχρι που εν τέλει ο πατέρας κάποια στιγμή εμφανίζεται ολοζώντανος.

«Στην Ευρώπη οι ματινέ παραστάσεις είναι θεσμός», επισημαίνει ο σκηνοθέτης, «νομίζω πως σύντομα ως τέτοιον θα τις αντιμετωπίζουμε και στην Ελλάδα».

* Ο Βασίλης Κανελόπουλος και οι συνεργάτες του στη «Σχεδία» στο Γκάζι πρωτοτυπούν ακόμα περισσότερο: ενώ παίζουν στις κανονικές ώρες παραστάσεων στη διάρκεια της εβδομάδας, προτείνουν βραδινή τη Δευτέρα και ματινέ στις 4 το απόγευμα της Κυριακής… δωρεάν!

«Η ΑΝΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΑΡΤΟΥΡΟ ΟΥΙ»

«Την Κυριακή ο κόσμος είναι αγχωμένος, αφού τη Δευτέρα θα πάει στη δουλειά», λέει ο σκηνοθέτης. «Χρειάζεται χρόνο να σκεφτεί, να ξεκουραστεί ψυχικά ώστε να αντιμετωπίσει την εβδομάδα που έρχεται. Αυτό μας οδήγησε στο να βάλουμε νωρίς την παράσταση. Κι ύστερα είναι κοινός τόπος πια, ότι οι γυναίκες αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος του θεατρόφιλου κοινού. Ε, την ώρα που οι σύζυγοι ετοιμάζονται για το ποδόσφαιρο, αυτές μπορούν να ετοιμάζονται αντίστοιχα για το θέατρο».

Εχει ανεβάσει ένα κατ’ εξοχήν πολιτικό έργο, όπου ο Μπρεχτ παραλλήλιζε την άνοδο (και την πτώση) ενός γκάνγκστερ με εκείνη του Χίτλερ.

«Στην παράσταση κρατήσαμε τους βασικούς ρόλους, τη ραχοκοκαλιά του έργου. Και ξεκινήσαμε με τη βασική αρχή πως, ενώ η Δημοκρατία συνήθως βασίζεται σε πρόσωπα, πρέπει αντιθέτως να βασίζεται σε θεσμούς. Κι ακόμα προσπαθούμε να αποδείξουμε ότι η Πολιτεία δεν είναι επιχείρηση κι έτσι ο βασικός της στόχος δεν μπορεί να είναι η εξυπηρέτηση των συμφερόντων και η μεγιστοποίηση του κέρδους».

Τα σκηνικά και τα κοστούμια είναι τού Οδ. Καψάλεω, και παίζουν οι Λένα Μακρή, Ντίνος Ποντικόπουλος, Χ. Κασαρτζιάν, Αν. Αβδελιώτη, Τζίνα Αποστολοπούλου, Μαρ. Νατσιώτη κ.ά.

Ο Β. Κανελόπουλος ευελπιστεί και αυτός στις παραστάσεις που δίνονται νωρίς το απόγευμα και που εξανθρωπίζουν τη ζωή ηθοποιών και κοινού και επιμένει πως εν τέλει είναι πολιτική πράξη το να βλέπει κανείς ζωντανό θέαμα ή να κάνει έναν περίπατο αντί να σκλαβώνεται στην τηλεόραση, όπως και πολιτική πράξη είναι να θέλει να ζήσει κανείς με αξιοπρέπεια, ενώ η περιρρέουσα κατάσταση δεν διευκολύνει καθόλου.

  • Καραγκιόζης για όλους

* Ο Δ. Αβδελιώδης επιμένει πως η παράστασή του απευθύνεται σε παιδιά από 4 ώς… 104 χρόνων.

«Εχω δει πολύ Καραγκιόζη ως παιδί, και βεβαίως έχω παίξει. Εχω δει, ακόμα, τις σχετικές παραστάσεις του Κουν και του Σπαθάρη, που επίσης ανέβασε Θέατρο Σκιών με ηθοποιούς. Στην παράστασή μας η προσπάθεια μας ήταν να αποφύγουμε το φολκλόρ, να γδύσουμε τον Καραγκιόζη από κάθε μουσειακό στοιχείο», λέει. Και αμέσως μεταφέρει μια μνήμη του, όταν πιτσιρικάς, παρακολουθώντας τα παθήματα του λαϊκού ήρωα και ενώ όλοι γύρω του γελούσαν, αυτός είχε μείνει άλαλος, γοητευμένος. Ολα αυτά επανέρχονται τώρα.

«Χρησιμοποίησα στοιχεία του μύθου και τον μετέτρεψα σε αλληγορία. Το θέμα μας είναι η παγκοσμιοποίηση, η έλλειψη τροφής και νερού, όμως πιο πολύ μ’ ενδιέφερε να βγάλω αισθήματα παρά συνθήματα. Πιστεύω ότι το έργο είναι γραμμένο για ευφυές κοινό, εκείνοι όμως που εκπλήσσονται ιδιαίτερα είναι οι ενήλικες, που από τη μια βλέπουν πόσο άλλαξαν οι καιροί και από την άλλη δεν αναγνωρίζουν τον Καραγκιόζη που ήξεραν», συνεχίζει. Το έργο παίζεται σε μουσική Β. Γιαννάκη, σκηνικά Ε. Χρήστου, Κοστούμια Μ. Πασσαλή και με τους ηθοποιούς Κων. Πασσά, Θ. Ζέρβα, Μ. Γεωργαλά, Φ. Μάγιου, Α. Δημητροκάλη κ.ά.

Ο σκηνοθέτης βλέπει πως οι ματινέ έχουν επιτυχία, αφού μέχρι σήμερα έχουν δει την παράσταση στην Πάτρα όπου πρωτοπαίχτηκε αλλά και στην Αθήνα περί τους 20.000 θεατές, εκ των οποίων το 80% είναι παιδιά. Παλεύει άρα δε διπλό μέτωπο: και να μπάσει τους μεγαλύτερους, ώστε να παρακολουθήσουν «αυτό το λαϊκό μιούζικαλ, στο οποίο συμμετέχουν πέντε ηθοποιοί και τέσσερις μουσικοί» αλλά και να αλλάξει τις ώρες που το κοινό είναι συνήθως μαθημένο να βλέπει θέατρο.

* «Είπαμε ότι αφού το θέμα είναι παράξενο και η παράσταση σουρεαλιστική, όφειλε να παίζεται και σε περίεργες ώρες», λέει, με τη σειρά του, ο Γρηγόρης Χατζάκης. Οχι απλώς παίζει το «Τι λέμε στο διάλειμμα» στις 12.30 το ξημέρωμα της Κυριακής και στις 2.30 το μεσημέρι της ίδιας μέρας, αλλά τοποθετεί τους ηθοποιούς στην πλατεία και τους θεατές στη σκηνή. Αυτό είναι άλλωστε το θέμα: οι συζητήσεις των θεατών στο διάλειμμα.

*Εκεί λοιπόν που αρχικά τα κατάφερε ο Λιβαθινός μένει να αποδειχτεί αν θα μπορέσουν και άλλοι. Ισως χαθεί μια δυο φορές η κυριακάτικη ραστώνη, θα αντικατασταθεί όμως με κάτι απείρως σημαντικότερο.

ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ / 7 – 30/11/2008

«Ενας ήρωας – Το καμάρι της Δύσης»

«Ενας ήρωας – Το καμάρι της Δύσης»

Από φέτος η «έδρα» του Στάθη Λιβαθινού και της ομάδας του θα είναι το θέατρο Μεταξουργείο της Αννας Βαγενά. Εναρκτήρια παράσταση για τη νέα σεζόν το έργο του Τζον Μίλινγκτον Σινγκ «Ενας ήρωας – Το καμάρι της Δύσης» που διαδραματίζεται στην Ιρλανδία στις αρχές του 20ού αιώνα. «Μια ανατρεπτική κωμωδία για όλη την οικογένεια πνιγμένη στο ουίσκι», όπως την περιγράφει ο σκηνοθέτης. Στο χωριό της περιφέρειας Μεγιό, στην άκρη του δυτικού κόσμου, στις απότομες όχθες της Καθολικής Ιρλανδίας, τίποτα δεν αλλάζει και όλοι ζουν στο δικό τους ρυθμό αποκομμένοι από τον πολιτισμό και την κοινωνία, ώσπου να εμφανιστεί στο ταβερνείο του χωριού ένας ξένος, ένας νεαρός, που γρήγορα θα αναδειχτεί σε ήρωα του χωριού και ίνδαλμα των γυναικών. Πολύ σύντομα αλλάζουν όλα γιατί στο θέατρο του Σινγκ οι εναλλαγές και οι ανατροπές γίνονται στιγμιαία. Παίζουν: Γ. Δάμπασης, Ν. Καρδώνης, Μ. Ναυπλιώτου, Δ. Παπανικολάου, Α. Τρουπάκης κ.ά.
Τα Δευτερότριτα στο Μεταξουργείο θα παρουσιαστεί ένας κοινός άξονας παραστάσεων, οι «Προσωπογραφίες», δηλαδή «βιογραφίες ανθρώπων στο περιθώριο της ζωής» όπως διευκρινίζει ο Στ. Λιβαθινός. Πρώτη «Προσωπογραφία» η «Περίπτωση Ευρυδίκη» της Κατερίνας Μάτσα σε σκηνοθεσία Ολιας Λαζαρίδου με τις ηθοποιούς Σ. Γεωργοβασίλη, Μ. Λειβαδάρου, Μ. Μοσχανδρέου, Γ. Τάσιου. Πρόκειται για μια αυτοβιογραφία, «ένα βαθιά υπαρξιακό κείμενο, που καταγράφει τον αγώνα μιας ψυχής να βγει από τα σκοτάδια στο φως. Είναι τα γράμματα μιας κοπέλας που έκανε χρήση ουσιών προς την Κατερίνα Μάτσα, διευθύντρια της μονάδας απεξάρτησης “18 Ανω”», παρατηρεί η σκηνοθέτις η οποία στάθηκε στη συμβολή της ομάδας της Πειραματικής στα θεατρικά μας πράγματα: «Στο χώρο μας υπάρχουν δύο βασικά προβλήματα: η παράδοση και η παιδεία. Η δουλειά του Στάθη Λιβαθινού είναι κόπος ετών, έδεσε ανθρώπους, έφερε καρπούς και ξαφνικά διαλύθηκε χωρίς κανείς να ενδιαφερθεί. Το ότι απλώς αφήνουμε και διαλύονται πράγματα είναι μια κακοδαιμονία, μια κοινωνική αρρώστια του τόπου μας»

Μεταξουργείο, Ακαδήμου 14, Μεταξουργείο, τηλ. 210-5234382.

ΜΠΛΑΤΣΟΥ ΙΩΑΝΝΑ, AGENDA, Σάββατο, 22.11.08

ΕΝΑΣ ΗΡΩΑΣ, ΤΟ ΚΑΜΑΡΙ ΤΗΣ ΔΥΣΗΣ. ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ «ΜΕΤΑΞΟΥΡΓΕΙΟ»

  • Θέατρο ΜΕΤΑΞΟΥΡΓΕΙΟ: «Ένας ήρωας, το καμάρι της Δύσης» του JOHN MILLINGTON SYNGE, σκηνοθεσία: ΣΤΑΘΗΣ ΛΙΒΑΘΗΝΟΣ.

home_theatre_view

Ο Στάθης Λιβαθινός και η ομάδα του παρουσιάζουν από 12 Νοεμβρίου στο θέατρο ΜΕΤΑΞΟΥΡΓΕΙΟ το έργο του JOHN MILLINGTON SYNGE «ΕΝΑΣ ΗΡΩΑΣ – ΤΟ ΚΑΜΑΡΙ ΤΗΣ ΔΥΣΗΣ». Μετά τη διακοπή της λειτουργίας της Πειραματικής Σκηνής του Εθνικού Θεάτρου, η Άννα Βαγενά κάλεσε τον Στάθη Λιβαθινό να φέρει την ομάδα του και να συνεχίσει τη δουλειά του στο θέατρο της, το «Μεταξουργείο», αναλαμβάνοντας την παραγωγή. Έτσι η ομάδα θα συνεχίσει παρουσιάζοντας δύο έργα στην κεντρική σκηνή από Τετάρτη έως και Κυριακή και άλλες τρεις παραστάσεις στη νέα σκηνή κάθε Δευτέρα και Τρίτη.

Το πρώτο έργο της κεντρικής σκηνής είναι το κλασικό έργο του Ιρλανδού συγγραφέα John Millington Synge, «ΕΝΑΣ ΗΡΩΑΣ – ΤΟ ΚΑΜΑΡΙ ΤΗΣ ΔΥΣΗΣ» (“THE PLAYBOY OF THE WESTERN WORLD”). Το έργο γράφτηκε 100 χρόνια πριν, το 1907, και θα μπορούσε να έχει βγει από το εργαστήριο οποιουδήποτε από τους μεγάλους κωμωδιογράφους των δύο τελευταίων αιώνων. Στο χωριό της περιφέρειας Μεγιό, στην άκρη του δυτικού κόσμου, στις απότομες όχθες της Καθολικής Ιρλανδίας τίποτα δεν αλλάζει και όλοι ζουν στο δικό τους ρυθμό αποκομμένοι από τον πολιτισμό και την κοινωνία, ώσπου να εμφανιστεί στο ταβερνείο του Μάικ και της κόρης του, Πέγκιν, ένας ξένος, ένας νεαρός, που γρήγορα θα αναδειχτεί σε ήρωα του χωρίου και ίνδαλμα των γυναικών, που θα του χαρίσουν την προσοχή, την περιποίηση και την καρδιά τους. Πολύ σύντομα αλλάζουν όλα, γιατί στο θέατρο του Σίνκγ οι εναλλαγές και οι ανατροπές γίνονται στιγμιαία. Ο John Millington Synge έζησε μόνο 38 χρόνια (1871 – 1909) και έγραψε τον «Ήρωα – Το Καμάρι Της Δύσης» δύο χρόνια πριν πεθάνει. Σπούδασε το Τρίνιτι Κόλετζ του Δουβλίνου, όπου αργότερα θα σπουδάσει και ο Σάμουελ Μπέκετ, του οποίου θεωρείται και δάσκαλος στη θεατρική γραφή. Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του γνώρισε στο Παρίσι τον μελλοντικό νομπελίστα, Ιρλανδό ποιητή Γέιτς. Με την προτροπή του, ο Σινγκ θα γυρίσει πίσω για να ζήσει ανάμεσα στους Ιρλανδούς αγρότες και να ασχοληθεί με τη ζωή του Ιρλανδικού χωρίου. Η φιλία και η συνεργασία των δύο πνευματικών Ιρλανδών θα αλλάξει ριζικά όλη τη ροή του Ιρλανδικού θεάτρου αλλά και της Ιρλανδικής λογοτεχνίας. Ο «ΗΡΩΑΣ» που είναι ένα από τα τελευταία έργα του Σίνγκ και θεωρείται το αριστούργημά του, γνώρισε τεράστια επιτυχία, όπου και αν παίχτηκε και συνεχίζει να τη γνωρίζει χάρις στη ζωντανή, φρέσκια γλώσσα του, το μοναδικό, παράλογο χιούμορ του και την ιδιαίτερη ακρίβεια και λεπτομέρεια στην περιγραφή των ηρώων του.

  • ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ : Σκηνοθεσία: Στάθης Λιβαθινός, συνεργάτης σκηνοθεσίας: Δημήτρης Ήμελλος, μετάφραση:  Γιώργος Δεπάστας – Ζένια Κριτσέφσκαγια, σκηνικά–κοστούμια: Ελένη Μανωλοπούλου, μουσική: Κώστας Μαγγίνας, χορογραφία–κινησιολογία: Κωνσταντίνος Μίχος, φωτισμοί: Αλέκος Αναστασίου, βοηθός σκηνοθέτη: Μάγια Μοσχανδρέου.
  • ΠΑΙΖΟΥΝ: Νίκος Καρδώνης, Δημήτρης Παπανικολάου, Μαρία Ναυπλιώτου, Άρης Τρουπάκης, Μαρία Σαββίδου, Στέλιος Ιακωβίδης, Άννα Κουτσαφτίκη, Βασίλης Κουκαλάνι, Γιώργος Δάμπασης, Καλλιόπη Σίμου, Σοφία Τσινάρη.
  • ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ: ΤΕΤΑΡΤΗ ΣΤΙΣ 7:00μ.μ. ΠΕΜΠΤΗ, ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΣΑΒΒΑΤΟ ΣΤΙΣ 9:00μ.μ. ΚΥΡΙΑΚΗ ΔΥΟ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ 2:30μ.μ. & 6:30μ.μ.

https://i2.wp.com/blog.syracuse.com/shelflife/2008/04/wilder.jpg

John Millington Synge

Synge was born near Dublin in 1871 and died in 1909. He received his degree from Trinity College, Dublin, then went to Germany to study music and later to Paris, where he lived for several years working at literary criticism. Here, he met a compatriot, William Butler Yeats, who persuaded Synge to live for a while in the Aran Islands and then return to Dublin and devote himself to creative work. The Aran Islands (1907) is the journal of Synge’s retreat among these primitive people.

The plays of Irish peasant life on which his fame rests were written in the last six years of his life. The first two one-act plays, In the Shadow of the Glen, (1903), a comedy, and Riders to the Sea (1904), considered one of the finest tragedies ever written, were produced by the Irish National Theatre Society. This group, with Synge, Yeats and Lady Gregory as co-directors, organized in 1904 the famous Abbey Theatre. Two comedies, The Well of the Saints (1905) and The Playboy of the Western World (1907), were presented by the Abbey players. The latter play created a furor of resentment among Irish patriots stung by Synge’s bitter humor.

Synge’s later works included The Tinker’s Wedding, published in 1908 but not produced for fear of further riots, and Deirdre of the Sorrows, a tragedy unfinished at the time of his death but presented by the Abbey players in 1910.