Category Archives: Boal Augusto

Οι «πολίτες στα χαρτιά» παίζουν θέατρο

«Πολίτες στα χαρτιά», αλλά και στη σκηνή

  • ΤΗΣ ΠΑΥΛΙΝΑΣ ΕΞΑΔΑΚΤΥΛΟΥ
  • ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ: Κυριακή, 18 Απριλίου 2010 |

Αφιέρωμα στον Augusto Boal, ιδρυτή του «Θεάτρου του Καταπιεσμένου», διοργανώνει στις 22 – 24 Απριλίου το Τμήμα Θεάτρου του ΑΠΘ σε συνεργασία με το Βρετανικό Συμβούλιο και το Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση.

Ο Adrian Jackson, στενός συνεργάτης του Boal και δημιουργός της ομάδας «Cardboard Citizens», μιας θεατρικής ομάδας όπου οι περισσότεροι ηθοποιοί είναι άστεγοι, πρώην άστεγοι και πρόσφυγες, εξηγεί στον «ΑτΚ» πώς το «Θέατρο του Καταπιεσμένου» βοηθά κοινωνικά αποκλεισμένες ομάδες να «αντιδράσουν» στις πιέσεις που υφίστανται.

  • «Πολίτες στα χαρτιά»

«Cardboard Citizens» ή όπως λέμε «πολίτες στα χαρτιά». Αστεγοι, άνθρωποι που κάποτε υπήρξαν άστεγοι, πρόσφυγες, αιτούντες άσυλο. Καταπιεσμένοι που αναζητούν μια διέξοδο, άνθρωποι που ζητούν να καταλάβουν τι τους συνέβη και να αντιδράσουν. Κοινωνικές ομάδες που υφίστανται τρομακτικές πιέσεις ανά τον κόσμο. Η ξεχωριστή αυτή ομάδα του Adrian Jackson δημιουργήθηκε το 1992 και από τότε περιοδεύει παντού, σε σχολεία, θέατρα, ξενώνες. Οι «Cardboard Citizens» ειδικεύονται σε παραστάσεις φτιαγμένες από και για κοινωνικά αποκλεισμένες ομάδες, όπως οι άστεγοι, οι άνθρωποι που ζουν σε ξενώνες, οι νέοι που έχουν μείνει εκτός του εκπαιδευτικού συστήματος, οι άνεργοι, οι πρόσφυγες.

«Ο βασικός μας στόχος είναι να ακουστούν αυτές οι ιστορίες σε ένα ευρύτερο κοινό και να γκρεμίσουμε τα τείχη που χωρίζουν αυτούς τους ανθρώπους από τον υπόλοιπο κόσμο, από όλους εμάς που δεν έχουμε βιώσει αντίστοιχες εμπειρίες», εξηγεί ο κ. Jackson. Τα τέσσερα πρώτα χρόνια η ομάδα «δούλευε» αποκλειστικά σε ξενώνες, κέντρα ημέρας και οπουδήποτε υπήρχαν άστεγοι άνθρωποι, φτιάχνοντας παραστάσεις Θεάτρου Φόρουμ. Το Θέατρο Φόρουμ είναι μια μορφή διαδραστικού θεάτρου, το οποίο «μιλά» για θέματα οικεία στο κοινό, ενώ γίνεται και ένα «θεατρικό ντιμπέιτ», ένας θεατρικός διάλογος. Κατά τη διάρκεια του διαλόγου αυτού, το κοινό μπαίνει στη θέση των πρωταγωνιστών και προσπαθεί να προτείνει εναλλακτικούς τρόπους δράσης.

«Αυτή η μορφή θεάτρου, όπως τη δημιούργησε ο Boal και την υιοθέτησα εγώ στους “Cardboard Citizens”, χρησιμοποιεί το θέατρο σαν καταλύτη που συμβάλλει στη λύση του προβλήματος. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί από διάφορες κοινωνικές ομάδες, ανεξάρτητα από τη χώρα προέλευσης και τις κοινωνικές τους ανάγκες», σημειώνει. Η τεχνική αυτή, που υιοθετήθηκε από την ομάδα του Adrian Jackson στις αρχές της δεκαετίας του ’90 στη Βρετανία, είναι σήμερα διαδεδομένη σε ολόκληρο τον κόσμο. Χρησιμοποείται ως μέθοδος σε διάφορους ξενώνες, σε σχολεία καθώς και σε φυλακές. Κάθε χρόνο επίσης, οι «Cardboard Citizens» εκπαιδεύουν εκατοντάδες καλλιτέχνες και κοινωνικούς επιστήμονες, τόσο στη Βρετανία όσο και σε άλλες χώρες.

  • Μια πολιτική πράξη

Από το 1995 η πρωτότυπη θεατρική ομάδα άρχισε να διευρύνει τις δραστηριότητές της, κάνοντας μάλιστα τακτικά workshops επάνω στο συγκεκριμένο αντικείμενο. Τους περισσότερους άστεγους ή πρόσφυγες τους συναντούν συνήθως σε ξενώνες. Στην αρχή, συμμετέχουν σε συζητήσεις, έπειτα πηγαίνουν σε κάποιο από τα εργαστήρια και σύντομα καταλήγουν να πρωταγωνιστούν σε παραστάσεις. «Οπως καταλαβαίνετε, οι άνθρωποι αυτοί αντιμετωπίζουν ένα σωρό προκλήσεις, από την πραγματική αδυναμία του να ζήσουν σε ένα σπίτι μέχρι και ζητήματα χαμηλής αυτοεκτίμησης. Προσπαθούμε να τους βοηθήσουμε όσο μπορούμε».

Το σημαντικότερο για τον ιδρυτή των «Cardboard Citizens» είναι πως το θέατρο βοηθά τους ανθρώπους που βιώνουν κοινωνικοοικονομικές δυσκολίες και αποκλεισμό να επαναπροσδιορίσουν τη ζωή τους και τη θέση τους στον κόσμο, αναζητώντας ταυτόχρονα εναλλακτικές λύσεις. «Ο οποιοσδήποτε θα μπορούσε να βρεθεί στο δρόμο κάποια στιγμή της ζωής του. Θα μπορούσατε να ήσασταν εσείς ή εγώ, δεν έχει σημασία. Στον καθένα θα μπορούσαν τα πράγματα να πάνε στραβά». Στην ερώτηση αν η συμμετοχή ενός πρόσφυγα σε μια τέτοια θεατρική παράσταση συνιστά κατά κάποιον τρόπο πολιτική πράξη, ο ιδρυτής και στενός συνεργάτης του «πατέρα» του «Θεάτρου του Καταπιεσμένου» είναι κατηγορηματικός. «Φυσικά. Οχι όμως μόνο πολιτική πράξη. Και η αποχή από μια πράξη είναι επίσης πράξη. Η μη πράξη είναι μια πράξη. Απλώς, η ενεργητική συμμετοχή έχει περισσότερη πλάκα. Εξάλλου, το να είσαι πολίτης σημαίνει ότι πράττεις».

Θέατρο – σχολείο για μια κοινωνία πολιτών

  • Η ΑΥΓΗ: 09/04/2010
  • Αφιέρωμα στον Βραζιλιάνο Augusto Boal (φωτο) ιδρυτή του «Θεάτρου του Καταπιεσμένου» στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης

Αφιέρωμα στον Βραζιλιάνο Augusto Boal, ιδρυτή του «Θεάτρου του Καταπιεσμένου», ο οποίος σφράγισε με το έργο του τόσο το θέατρο όσο και την εκπαίδευση οργανώνει το τμήμα θεάτρου του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου από 22 έως 24 Απριλίου σε συνεργασία με το Βρετανικό Συμβούλιο και το Πανελλήνιο δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση,

Στο πλαίσιο του αφιερώματος θα πραγματοποιηθούν οι παρακάτω εκδηλώσεις: Την Πέμπτη 22 εισαγωγή στο έργο του Boal με εισηγήτρια την Ματίνα Τσιβιτσιάρη, απόφοιτο του θεατρικού τμήματος, εισήγηση με θέμα “Το Θέατρο του Καταπιεσμένου», από τη Μαρία Γκούμα, και βιωματικό εργαστήριο με θέμα “Η αξιοποίηση του Θεάτρου της Αγοράς (Forum theatre) στη Δραματική τέχνη στην εκπαίδευση» από τις Μάρθα Γωγάκου Ζωή Κοτονοπούλου και Ισμήνη Χαντζή. Την Παρασκευή 23 Απριλίου θα ακολουθήσει διάλεξη από τον Adrian Jackson, ιδρυτή – σκηνοθέτη της θεατρικής ομάδας Cardboard Cityzens με θέμα: “Πολίτες μόνο ‘στα χαρτιά’”.

Η διάλεξη, καθώς και η συζήτηση που θα ακολουθήσει, είναι ανοιχτή για το κοινό και θα πραγματοποιηθεί στο θέατρο Κλειώ του Τμήματος Θεάτρου του ΑΠΘ, Εγνατία 122 με ώρα έναρξης 20.30 μ.μ.

Να σημειωθεί ότι ο Adrian Jackson υπήρξε στενός συνεργάτης του Augusto Boal, μελετητής και μεταφραστής του έργου του. Ίδρυσε, το 1992, τη θεατρική ομάδα Cardboard Cityzens (Πολίτες σε χαρτοκιβώτια), της οποίας τα περισσότερα μέλη είναι άστεγοι ή πρώην άστεγοι και πρόσφυγες. Είναι διακεκριμένος σκηνοθέτης και δάσκαλος του Θεάτρου του Καταπιεσμένου. Το Σάββατο τέλος θα παρακολουθήσουμε βιωματικό εργαστήριο για το Θέατρο της Αγοράς (Forum theatre) με τον Adrian Jackson.

Το Θέατρο του Καταπιεσμένου είναι σειρά μεθόδων που εισήγαγε ήδη από τη δεκαετία του ’60 ο Βραζιλιάνος σκηνοθέτης Augusto Boal (1931-2009), το οποίο είχε σχέση με την αναδιαμόρφωση των σχέσεων εξουσίας.
Στο Θέατρο του Καταπιεσμένου, όλοι μπορούν να κάνουν θέατρο. Ο θεατής γίνεται ηθοποιός, μετέχει και συμμετέχει, επεμβαίνει, ρωτάει, παρεμβαίνει ή και αναλαμβάνει την performance. Το περιεχόμενο αναφέρεται συνήθως σε κοινωνικές διενέξεις, καταπίεση, ανισότητες και αδικίες που εκτυλίσσονται γύρω μας.
Επηρεασμένος από την «Παιδαγωγία του Καταπιεσμένου» του Paulo Freire, o Boal, εξόριστος από τη χώρα του την περίοδο της δικτατορίας, ανέπτυξε τις τεχνικές αυτές για να ενθαρρύνει τη δημιουργία μιας κοινωνίας πολιτών κάτι που δεν έκανε ούτε κάνει η επίσημη εκπαίδευση της πολιτείας. Από τότε μέχρι σήμερα, η συνεισφορά του Βραζιλιάνου σκηνοθέτη έχει γίνει γόνιμο έδαφος για ηθοποιούς, ακτιβιστές, ακαδημαϊκούς, φοιτητές και ομάδες θεάτρου σε ολόκληρο τον κόσμο -από τις ΗΠΑ και τη Λατινική Αμερική μέχρι την Ευρώπη και την Ινδία- που επιχειρούν να ερεθίσουν ολοένα περισσότερους ανθρώπους να συμμετάσχουν στον μετασχηματισμό των συγκρούσεων και των αδικιών που βιώνουμε καθημερινά στους ιδιωτικούς και δημόσιους χώρους.

Ο σκηνοθέτης των καταπιεσμένων

  • Ο Βραζιλιάνος δημιουργός του «Θεάτρου των Καταπιεσμένων», ο μαχητικός συγγραφέας και σκηνοθέτης Αουγκούστο Μπόαλ, που είχε γράψει το φετινό μήνυμα της Παγκόσμια Ημέρας Θεάτρου, πέθανε σε ηλικία 78 χρόνων. Το Θέατρο των Καταπιεσμένων (είχε γράψει και βιβλίο) ήταν γι’ αυτόν το δημιουργικό νήμα που ενώνει τις εμπειρίες των ανθρώπων, τη συλλογική προσπάθεια για διεκδίκηση του δικαιώματος να αρθρώσουν τον δικό τους λόγο αντιστεκόμενοι σε κάθε μορφή βίας και καταπίεσης. Ο Μπόαλ είχε φυλακιστεί και βασανιστεί επί χούντας στην πατρίδα του. Επιστρέφοντας από την αυτοεξορία του, όταν αποκαταστάθηκε η δημοκρατία, μιλούσε κι έδινε παραστάσεις σε φτωχογειτονιές της Βραζιλίας. «Το θέατρο δεν είναι απλώς ένα συμβάν, είναι τρόπος ζωής», έλεγε [Γ.Ε.Β., ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, 7/5/2009]

Augusto Boal

  • Brazilian director and dramatist who believed theatre should be a force for radical change
  • http://uqevents.files.wordpress.com/2009/03/augusto-boal.jpg

Augusto Boal, the visionary Brazilian theatre director and dramatist, who has died aged 78, spent his life proving that you didn’t have to wait until «after the revolution» for worthwhile social improvements – you could use theatre to make radical changes in the here and now. Best known as the author of the 1974 classic Theatre of the Oppressed, which had grown out of his theatre movement of the same name, Boal was an inspirational and internationally recognised theatre guru.

Boal was born and grew up in Rio de Janeiro and trained as an industrial chemist, first graduating in 1952 and then researching at New York’s Columbia University. Fascinated by theatre, he spent his time in the United States studying drama as well as chemical engineering. In 1955, he wrote and directed his first play – The House Across the Street – in New York.

When Boal returned to Brazil, he was invited to work at the tiny Arena theatre in São Paulo, and was its director between 1956 and 1971. At first, he ran writers’ and actors’ workshops, then – influenced by the revolutionary spirit of the 1960s – he took agitprop shows into the countryside and pioneered a radical kind of «living newspaper» in which the audience helped decide the subject of the play.

At one point, when Boal’s agitprop group was preaching the necessity of taking up arms, a peasant in the audience stood up and suggested an armed raid on a local landlord. Embarrassed, the actors backed down. But the incident taught them to listen to the people.

Abandoning crude agitprop, Boal developed the idea of the «Theatre of the Oppressed». At first, this involved asking audience members for ideas for alternative endings to plays about oppression. Then, after an angry woman was so dissatisfied with how his actors interpreted her suggestions that she came on stage and showed them what she meant, he developed shows with more audience participation.

Drama entered his life in a more dangerous way when, in 1971, Boal’s activities came to the notice of Brazil’s military junta. He was arrested and tortured, then released after three months. Exiled to Argentina, he continued to practise his ideas, developing for example a new form of theatre, image theatre – which uses physical theatre instead of the spoken word – during a literacy campaign in Peru in 1973.

In 1974, he published his first book, Theatre of the Oppressed, which argued that mainstream theatre was an instrument of ruling-class control, aimed at sedating the audience, but which also showed how the dramatic arts could be a weapon, turning the spectator into an actor, the oppressed into revolutionaries. The British playwright John Arden once said it was a book that «should be read by everyone in the world of theatre who has any pretensions at all to political commitment».

Based on the radical teaching of Paulo Freire, whose book Pedagogy of the Oppressed was a direct influence, Boal’s ideas aimed to wake up the passive spectator, inviting members of the audience on to the stage to act out their real-life problems, turning them into what he called «spect-actors», and empowering them to find strategies for personal and social change.

He also developed other kinds of participatory drama, including forum theatre, which aims to generate solutions to real-life problems. Boal’s Theatre of the Oppressed was translated into 25 languages and his techniques were adapted in places as diverse as Estonia, India, Puerto Rico and Sweden. There has been a torrent of scholarly articles and books about him in French, Spanish and Portuguese, although he is less known in the English-speaking world.

In 1976, he settled in Lisbon before being appointed professor at the Sorbonne in Paris in 1978. There he taught his radical approach to theatre, setting up a Theatre of the Oppressed centre, and organising international Theatre of the Oppressed festivals from 1981 to 1985. In Europe, Boal became more aware of the subjective aspects of oppression, so in Paris he started workshops – with his psychoanalyst wife Cecilia – designed to tackle what he called «the cop in the head».

After the downfall of the military junta, Boal returned to Rio de Janeiro in 1986. He set up a major Theatre of the Oppressed centre and formed more than a dozen companies to develop community-based performances. He also experimented with other kinds of intervention, such as invisible theatre, where actors set up a situation in a public place to stimulate debate among onlookers, or culture theatre, which involves members of one ethnic group performing a play from a culture antagonistic to their own – for example, Palestinians putting on a Jewish play.

In 1993-96, Boal was elected as a member of Rio de Janeiro’s city council, and turned techniques first devised to encourage audience participation into a way of making popular laws, calling this technique legislative theatre.

«Unlike the dogmatic political theatre of the 1960s, which told people what to do,» Boal said, when I met him in 1995, «we now ask them what they want.» What excited him, he said, was the unexpected creativity of the process. «Many times we came up with a simple idea no one had thought of before.»

More books followed, including Games for Actors and Non-Actors (1989), The Rainbow of Desire (1995) and Legislative Theatre (1998). In 2001, his autobiography, Hamlet and the Baker’s Son, was published. In 1994 he was awarded Unesco’s Pablo Picasso medal, and he had countless honorary doctorates, including from London University, Worcester College, Oxford, and the University of Nebraska.

He was slight of build, modest, but always full of energy and quiet hope; Boal’s terrific energy came from his faith in the creativity, spontaneity and ability of all people, however underprivileged, to change their situation. In London, for example, he often worked with Cardboard Citizens, a homeless people’s theatre company, and he continued until recently working on projects both in the developing world and in the US, which he visited every year.

Boal was married twice. He is survived by his wife and collaborator, Cecilia, and two children, Fabian and Julian.

• Augusto Boal, writer, director and teacher, born 16 March 1931; died 2 May 2009

Ποιος είναι ο Αουγκούστο Μπόαλ!

  • Ποιος είναι ο Αουγκούστο Μπόαλ που έγραψε το Μήνυμα της φετινής Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου;

Boal (arms raised) conducts a movement exercise.

  • [Augusto Boal, γενν. 1931, Rio de Janeiro]. Βραζιλιάνος συγγραφέας και σκηνοθέτης του θεάτρου. Σπούδασε χημικός μηχανικός αλλά μετά το πέρας των σπουδών του ασχολήθηκε αμέσως με το θέατρο.  Έτσι άρχισε να πειραματίζεται με νέες θεατρικές φόρμες που άλλαξαν ολοκληρωτικά το μέλλον του. Το 1992, ασχολήθηκε για λίγο με την πολιτική, αφού εξελέγη δημοτικός σύμβουλος για μια τετραετία και μετά έπαψε ν’ ασχολείται. Ο ίδιος έχει δεχτεί ότι επηρεάστηκε από τις θεωρίες του συμπατριώτη του εκπαιδευτικού Paulo Freire, ο οποίος μεταξύ άλλων έγραψε και το διάσημο βιβλίο του Pedagogy of the Oppressed, όπου εκθέτει τις απόψεις του για την εκπαίδευση και το οποίο αποτέλεσε την αφορμή για τον Μπόαλ να προχωρήσει στην οργάνωση των δικών απόψεων για το «θέατρο του καταπιεσμένου» (The Theatre of the Oppressed), που ήταν και ο τίτλος του πρώτου βιβλίου του. Αυτό όμως του δημιούργησε προβλήματα στην πολιτικά τότε ασταθή χώρα του, αφού συνελήφθη, βασανίστηκε και τελικά έφυγε. Εγκατέλειψε την πατρίδα του και αυτοεξορίστηκε στην Ευρώπη. Μετά το τέλος της στρατιωτικής δικτατορίας επέστρεψε στη Βραζιλία, όπου και ζει. Ο Μπόαλ πιστεύει ότι το θέατρο είναι ένα πολύ αποτελεσματικό όπλο και άλλωστε γι’ αυτό οι κυρίαρχες τάξεις το χρησιμοποιούν όπως εκείνες θέλουν, δηλαδή ως μέσο επιβολής τους πάνω στο λαό. Ο λαός πρέπει να αξιοποιήσει το θέατρο ως όπλο απελευθέρωσης.

Theatre guru Augusto Boal: «As workshop leader, I am merely an instrument»

February 2008 –

«I always fiercely opposed our government, but that is over now. Gilberto Gil is an excellent Minister of Culture. The Minister of Justice recently announced that cultural centres will be established in two hundred Brazilian cities. That is fantastic, because I know this is not an empty promise. It feels like a reward for our years of work.»

photo

Augusto Boal

Augusto Boal (Rio de Janeiro, 1931) wrote his first book, Teatro del oprimido (Theatre of the Oppressed), in 1975. His philosophy has attracted followers under that name throughout the world. «The audience holds a general rehearsal for what happens in daily life. Key concepts are human development and freedom. The theatre shows us new roles. In essence, these roles are ready and waiting for the time when the viewer actually needs them. The theatre itself is not revolutionary: it is a rehearsal for the revolution.»

Early in the 1970s, Boal fled from Brazil’s dictatorship, finding refuge in Argentina, Portugal and France. He developed his theories into various methods, the most popular of which is the forum theatre. Participants are stimulated to analyse and exchange thoughts based on a collective example. «The basis is the concept of citizenship. I see myself as a citizen first and a theatre maker second. As a citizen, you actively work to improve living conditions. This applies as much to the favelas in Rio as it does to the banlieues in Paris. Peace and solidarity are the relevant key concepts. The greatest threat to peace is passivity.»

«The Theatre of the Oppressed network now includes organisations in more than seventy countries, involving thousands of people. It is particularly popular in Asia, especially thanks to Sanjoy Ganguly and his Indian group Jana Sanskirit. Today there are numerous areas in which the ideas of Theatre of the Oppressed are applied: education, social work, healthcare, and politics, of course. As workshop leader, I am merely an instrument. The participants dictate what happens.»

  • Augusto Boal has been nominated for the 2008 Nobel Peace Prize. He was awarded the Prince Claus Prize in 2007. He is still active in Rio with projects in prisons, in favelas, with landless farmers and other oppressed groups.

Μήνυμα Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου 2009 από τον Augusto Boal

boal011Augusto Boal

  • Όλες οι ανθρώπινες κοινωνίες είναι εντυπωσιακές στην καθημερινότητά τους και δημιουργούν παραστάσεις για κάποιες ειδικές περιστάσεις. Είναι εντυπωσιακές στον τρόπο κοινωνικής οργάνωσης και δημιουργούν παραστάσεις σαν κι αυτή που ήρθατε να δείτε. Ακόμα κι αν το αγνοείτε, οι ανθρώπινες σχέσεις ακολουθούν μια θεατρική δομή: η χρήση του χώρου, η γλώσσα του σώματος, η επιλογή των λέξεων και ο χρωματισμός της φωνής, η σύγκρουση ιδεών και συναισθημάτων, ό,τι παρουσιάζουμε επί σκηνής και ό,τι ζούμε στη ζωή. Είμαστε φτιαγμένοι από θέατρο!
  • Γάμοι και κηδείες είναι παραστάσεις αλλά και καθημερινές τελετουργίες τόσο οικείες που δεν το καταλαβαίνουμε. Τελετές και τυχαία περιστατικά όπως επίσης ο πρωινός καφές, η καλημέρα που ανταλλάσουμε, η συνεσταλμένη αγάπη και τα θυελλώδη πάθη, μια συνεδρίαση συγκλήτου ή μια διπλωματική συνάντηση – όλα είναι θέατρο. Μια από τις κύριες υπηρεσίες της τέχνης μας είναι να ευαισθητοποιήσουμε τους ανθρώπους στις παραστάσεις της καθημερινής ζωής όπου οι ηθοποιοί είναι και θεατές και η σκηνή και οι θέσεις στην πλατεία του θεάτρου συμπίπτουν. Όλοι είμαστε καλλιτέχνες.
  • Κάνοντας θέατρο μαθαίνουμε να βλέπουμε αυτό που είναι προφανές αλλά που συνήθως δεν μπορούμε να δούμε επειδή δεν έχουμε συνηθίσει να το παρατηρούμε. Αυτό που μας είναι οικείο γίνεται αόρατο: κάνοντας θέατρο φωτίζουμε τη σκηνή της καθημερινής ζωής.
  • Τον περασμένο Σεπτέμβριο μια θεατρική αποκάλυψη μας εξέπληξε: εμείς, που νομίζαμε ότι ζούμε σ’ ένα ασφαλή κόσμο, παρά τους πολέμους, τις γενοκτονίες, τις σφαγές και τα βασανιστήρια βεβαίως, ακόμα κι αν αυτά συμβαίνουν σε κάποιες απομακρυσμένες και άγριες περιοχές, εμείς που ζούσαμε μέσα στην ασφάλεια έχοντας επενδύσει τα χρήματά μας σε κάποια ευυπόληπτη τράπεζα ή στα χέρια κάποιου έντιμου χρηματιστή, πληροφορηθήκαμε ότι αυτά τα χρήματα δεν υπάρχουν, ότι ήταν εικονικά, μια θλιβερή δημιουργία κάποιων οικονομολόγων που δεν ήταν καθόλου εικονικοί, κι επιπλέον ούτε υπεύθυνοι ή αξιόπιστοι. Τα πάντα ήταν απλώς άσχημο θέατρο, μια μυστηριώδης πλοκή σύμφωνα με την οποία λίγοι κέρδισαν πολλά και πολλοί έχασαν τα πάντα.
  • Κάποιοι πολιτικοί πλούσιων χωρών πραγματοποίησαν μυστικές συναντήσεις στις οποίες βρήκαν κάποιες μαγικές λύσεις. Και εμείς, θύματα των αποφάσεων τους, θεατές στην τελευταία σειρά του εξώστη μείναμε να κοιτάζουμε.
  • Πριν από είκοσι χρόνια σκηνοθέτησα την Φαίδρα του Ρακίνα στο Ρίο ντε Τζανέιρο. Το σκηνικό ήταν φτωχό: δέρματα αγελάδας στο πάτωμα, μπαμπού γύρω-γύρω. Πριν από κάθε παράσταση έλεγα στους ηθοποιούς μου: «Ο μύθος που δημιουργήσαμε μέρα με τη μέρα τέλειωσε. Όταν θα διασχίσετε εκείνα εκεί τα μπαμπού, κανένας από εσάς δεν θα έχει το δικαίωμα να πει ψέματα. Το θέατρο είναι η κρυμμένη αλήθεια». Όταν κοιτάζουμε πέρα από τα προσχήματα, βλέπουμε καταπιεστές και καταπιεσμένους, σε όλες τις κοινωνίες, τις εθνότητες, τις κοινωνικές τάξεις και ομάδες· βλέπουμε ένα άδικο και σκληρό κόσμο.
  • Πρέπει να δημιουργήσουμε ένα άλλο κόσμο επειδή γνωρίζουμε ότι αυτό είναι εφικτό. Αλλά εξαρτάται από εμάς να κτίσουμε αυτόν τον άλλο κόσμο με τα χέρια μας παίζοντας στη σκηνή και στην προσωπική ζωή μας. Δείτε την παράσταση που πρόκειται να ξεκινήσει και μόλις επιστρέψετε σπίτι σας, μαζί με τους φίλους σας παίξτε τα δικά σας έργα και κοιτάξτε αυτό που δεν μπορούσατε ποτέ να δείτε: αυτό που είναι προφανές. Το θέατρο δεν είναι απλώς ένα συμβάν, είναι τρόπος ζωής!
  • Είμαστε όλοι ηθοποιοί: το να είσαι πολίτης δεν σημαίνει ότι ζεις σε μια κοινωνία, σημαίνει ότι την αλλάζεις.

  • Μετάφραση: Βίκυ Μαντέλη, Νεόφυτος Παναγιώτου
  • Ελληνικό Κέντρο του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου
  • Σουλτάνη 19, Αθήνα 106 82, τηλ & φαξ: 210 3306115 & 210 3303149
  • Ε-mail: itigr@otenet.gr & iti@hellastheatre.gr, Web: http://www.hellastheatre.gr

World Theatre Day Message 2009

  • Augusto Boal – Author of the World Theatre Day Message 2009

  • All human societies are “spectacular*” in their daily life and produce “spectacles” at special moments. They are “spectacular” as a form of social organization and produce “spectacles” like the one you have come to see.
  • Even if one is unaware of it, human relationships are structured in a theatrical way. The use of space, body language, choice of words and voice modulation, the confrontation of ideas and passions, everything that we demonstrate on the stage, we live in our lives. We are theatre!
  • Weddings and funerals are “spectacles”, but so, also, are daily rituals so familiar that we are not conscious of this. Occasions of pomp and circumstance, but also the morning coffee, the exchanged good-mornings, timid love and storms of passion, a senate session or a diplomatic meeting – all is theatre.
  • One of the main functions of our art is to make people sensitive to the “spectacles” of daily life in which the actors are their own spectators, performances in which the stage and the stalls coincide. We are all artists. By doing theatre, we learn to see what is obvious but what we usually can’t see because we are only used to looking at it. What is familiar to us becomes unseen: doing theatre throws light on the stage of daily life.
  • Last September, we were surprised by a theatrical revelation: we, who thought that we were living in a safe world, despite wars, genocide, slaughter and torture which certainly exist, but far from us in remote and wild places. We, who were living in security with our money invested in some respectable bank or in some honest trader’s hands in the stock exchange were told that this money did not exist, that it was virtual, a fictitious invention by some economists who were not fictitious at all and neither reliable nor respectable. Everything was just bad theatre, a dark plot in which a few people won a lot and many people lost all. Some politicians from rich countries held secret meetings in which they found some magic solutions. And we, the victims of their decisions, have remained spectators in the last row of the balcony.
  • Twenty years ago, I staged Racine’s Phèdre in Rio de Janeiro. The stage setting was poor: cow skins on the ground, bamboos around. Before each presentation, I used to say to my actors: “The fiction we created day by day is over. When you cross those bamboos, none of you will have the right to lie. Theatre is the Hidden Truth”.
  • When we look beyond appearances, we see oppressors and oppressed people, in all societies, ethnic groups, genders, social classes and casts; we see an unfair and cruel world. We have to create another world because we know it is possible. But it is up to us to build this other world with our hands and by acting on the stage and in our own life.
  • Participate in the “spectacle” which is about to begin and once you are back home, with your friends act your own plays and look at what you were never able to see: that which is obvious. Theatre is not just an event; it is a way of life!
  • We are all actors: being a citizen is not living in society, it is changing it.

Augusto Boal

Για τα ελληνικά ΕΔΩ