Category Archives: Χορν Δημήτρης

Μεγάλη έκθεση για το θεατράνθρωπο που διασκέδαζε με τη μελαγχολία του


Μεγάλη �κθεση για το θεατράνθρωπο που διασκ�δαζε με τη μελαγχολία του Μεγάλη �κθεση για το θεατράνθρωπο που διασκ�δαζε με τη μελαγχολία του Μεγάλη �κθεση για το θεατράνθρωπο που διασκ�δαζε με τη μελαγχολία του Μεγάλη �κθεση για το θεατράνθρωπο που διασκ�δαζε με τη μελαγχολία του

Σήμερα, 25 Νοεμβρίου, ανοίγει τις πύλες της μια σημαντική έκθεση για έναν από τους μεγαλύτερους και πιο γοητευτικούς εστέτ της χώρας μας. Το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, που συνεργάζεται με το υπουργείο Πολιτισμού, με την ευκαιρία της επετείου των δέκα χρόνων από το θάνατο του Δημήτρη Χορν, διοργανώνει έκθεση αφιερωμένη στη ζωή και στο έργο του σημαντικού αυτού ηθοποιού.

Εκθεσιακό υλικό

Ο επισκέπτης, από σήμερα μέχρι την 1η Φεβρουαρίου του 2009, έχει τη δυνατότητα να κάνει μια περιήγηση στο χρόνο και στο μύθο αυτού του ανθρώπου, μέσω της έκθεσης. Βασισμένη στο υλικό του Θεοδόση Ισαακίδη, που παρευρισκόταν σεμνός και συγκινημένος στη συνέντευξη Τύπου, και φορέων όπως του Εθνικού Θεάτρου, του Θεατρικού Μουσείου, της ΕΡΤ κ.ά., η έκθεση χωρίζεται στις εξής ενότητες: Στην αρχή, μέσα από φωτογραφικό υλικό, βλέπουμε τη ζωή του Δ. Χορν πριν μπει στο θέατρο, μικρό και ζωηρό αγόρι με μια έντονη σπίθα στο βλέμμα, κατόπιν ξεναγούμαστε στη λαμπερή και επιτυχημένη ζωή του στο θέατρο, στο ραδιόφωνο και στον κινηματογράφο. Οι φωτογραφίες που κοσμούν την έκθεση είναι από στιγμές θεατρικές, στη σκηνή ή στο παρασκήνιο, και σημαντικές από την προσωπική του ζωή, με φίλους και συναδέλφους. Πολύ συγκινητικά είναι και τα ενθυμήματα του μεγάλου ηθοποιού από το καμαρίνι του, καθώς και τα προσωπικά του αντικείμενα, όπως είναι ένα ζευγάρι καστόρινα μοκασίνια, η robe de chambre του, τα διάσημα γυαλιά του, ταυτισμένα με το πρόσωπό του, προσωπικές φωτογραφίες με τον αείμνηστο φίλο του Κωνσταντίνο Καραμανλή, με την τελευταία του γυναίκα, την κ. Άννα Γουλανδρή, κ.ά. Επίσης, στο τελευταίο μέρος της έκθεσης προβάλλεται το ντοκιμαντέρ «Δημήτρης Χορν» από την εκπομπή «Παρασκήνιο» του Γιώργου Σκευά.

Η ζωή του ακροθιγώς

Με πρόγονο Αυστριακό, παντρεμένο με Ελληνίδα, ο Δημήτρης -ή για τους φίλους Τάκης- Χορν γεννήθηκε το 1921. Πατέρας του ο τότε αξιωματικός του Βασιλικού Ναυτικού και σημαντικότατος θεατρικός συγγραφέας Παντελής Χορν και μητέρα του η Ευτέρπη, το γένος Κουντουριώτη. Είχε την τύχη να μεγαλώσει σε ένα μεγαλοαστικό σπίτι, γι’ αυτό από πολύ νωρίς συναναστράφηκε μεγάλες προσωπικότητες της τέχνης και της πολιτικής, αφού τους συναντούσε στο σαλόνι του σπιτιού του. Νονά του η Κυβέλη, η οποία του μετέδωσε το «σαράκι» του θεάτρου. Δεν επιθύμησε τίποτε άλλο για τον εαυτό του εκτός από το θέατρο, γι’ αυτό σπούδασε στο Εθνικό Θέατρο το 1936. Το 1950 έφυγε για μετεκπαίδευση στη Νέα Υόρκη και με υποτροφία στο Λονδίνο. Όταν επέστρεψε, το 1952, συνεργάστηκε με την Έλλη Λαμπέτη και τον Γιώργο Παππά σε έργα αγγλικού και γαλλικού βουλεβάρτου. Οι επιτυχίες δεν άργησαν να έρθουν.

Ο ρόλος που αγάπησε και δεν πρόδωσε ποτέ ήταν ο «Τρελός» στη «Δωδέκατη Νύχτα» του Σαίξπηρ. Αισθανόταν πάντα ότι μόνο σ’ αυτό το κοστούμι ένιωθε ο εαυτός του, αφού διέκρινε μια βαθιά μελαγχολία, την οποία είχε και ο ίδιος. Διασκέδαζε με τη μελαγχολία του, διασκεδάζοντας τους άλλους.

Στην προσωπική του ζωή παντρεύτηκε δύο φορές, ενώ το ευρύ κοινό τον ταύτισε με την Έλλη Λαμπέτη, εξαιτίας της μακράς θεατρικής του συνεργασίας και της ερωτικής τους σχέσης.

Ο Δημήτρης Χορν ήταν κάτι πέρα και πάνω από ηθοποιός. Ήταν ένας γοητευτικός συνομιλητής, ένας βαθιά πολιτισμένος άνθρωπος, που έπαιρνε τον εαυτό του και τους άλλους όσο έπρεπε στα σοβαρά, τρέφοντας φανερή απέχθεια για τους βλάκες, τους σοβαροφανείς και τους άκομψους.

Η συνέντευξη Τύπου

Στη συνέντευξη Τύπου, που δόθηκε χθες στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, παρευρέθηκαν η πρόεδρος κ. Σάντρα Μαρινοπούλου, ο διευθυντής κ. Νικόλαος Σταμπολίδης, ο γ.γ. του ΥΠΠΟ κ. Θεόδωρος Δραβίλλας, ο κ. Θεοδόσης Ισαακίδης, που μάζεψε με μεγάλη αγάπη και αφοσίωση τα ενθυμήματα του μεγάλου ηθοποιού, και ο κ. Σταμάτης Φασουλής.

Σημαντική αναφορά στο έργο του έκανε ο κ. Φασουλής, μιλώντας για τα προσωπικά του βιώματα, την επαφή με τον Χορν ως θεατής, τη μαγεία και τη λάμψη που εξέπεμπε. Πολύ χαρακτηριστικά είπε ότι ο Χορν ήταν και εν ζωή άυλος, ήταν, όπως γράφει και ο Μαγιακόφσκι, ένα σύννεφο με παντελόνια. Παρ’ όλη τη γενναιοδωρία και την εξωστρέφειά του, όμως, υπήρχε ένα μικρό διαμαντάκι θλίψης, που χάρασσε την ψυχή του.

Και αυτό ίσως σχετιζόταν με την πρωτοπορία που έφερνε σε μια χώρα απαίδευτη και σκοτεινή. Άλλωστε, ακόμα και σήμερα αυτή η χώρα δεν αντέχει τόση λάμψη.

Μεγάλη �κθεση για το θεατράνθρωπο που διασκ�δαζε με τη μελαγχολία του

Ηταν σαν «σύννεφο με παντελόνια»

Ηταν σαν «σύννεφο με παντελόνια»

Προσωπικά αντικείμενα, φωτογραφίες, κοστούμια και πλούσιο οπτικοακουστικό υλικό για τον μεγάλο ηθοποιό από σήμερα στο «Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης»

Σαν «σύννεφο με παντελόνια». Αυτός ήταν ο Δημήτρης Χορν για τον Σταμάτη Φασουλή. «Ο τρόπος της σκηνικής συμπεριφοράς του είναι σύγχρονος ακόμη και σήμερα. Το στήσιμό του στη σκηνή μύριζε ζωή», σημειώνει ο ίδιος με αφορμή την έκθεση «Δημήτρης Χορν» που εγκαινιάζεται σήμερα στο «Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης» (σε συνεργασία με το υπουργείο Πολιτισμού), με την ευκαιρία της επετείου των 10 χρόνων από τον θάνατο του Δημήτρη Χορν.

Μια έκθεση, κυρίως, σε άσπρο – μαύρο, ιδιαίτερα ατμοσφαιρική, εξαιρετικά καλαίσθητη, στημένη υποδειγματικά και προσεγμένη στη λεπτομέρειά της (αρχιτεκτονικός σχεδιασμός – μουσειογραφική επιμέλεια Σταμάτης Ζάννος), στην οποία παρουσιάζονται προσωπικά αντικείμενα, φωτογραφίες, κοστούμια και πλούσιο οπτικοακουστικό υλικό για τον δημοφιλή καλλιτέχνη.

«Για πρώτη φορά γίνεται έκθεση μνήμης κι όχι μνημόσυνο για έναν ηθοποιό», υπογράμμισε, αποδίδοντας τα εύσημα στον Θεοδόση Ισαακίδη («μετέτρεψε τη μνήμη σε ζωή», είπε χαρακτηριστικά), τον άνθρωπο που στάθηκε στον Δημήτρη Χορν μέχρι το τέλος της ζωής του και στον οποίο οφείλεται η ιδέα της έκθεσης, αλλά και πολλά από τα εκθέματα (αντικείμενα και φωτογραφίες) που την εμπλουτίζουν.

«Εκτός από το ότι πνέει το άρωμα αυτής της μεγάλης προσωπικότητας που έφυγε, στην έκθεση φαίνεται κι αυτό το καινούργιο που έφερε ο Χορν στο θέατρο και που ακόμη δεν έχει γίνει παλιό», πρόσθεσε ο Σταμάτης Φασουλής.

Στο πρώτο τμήμα της περιλαμβάνεται η ζωή του Δημήτρη Χορν πριν από το θέατρο, φωτογραφίες με τη μητέρα του, την οικογένειά του και τις συζύγους του.

Ακολουθεί η πορεία του στο θέατρο, φωτογραφίες από παραστάσεις, προγράμματα, αφίσες, περιοδικά (από το πλούσιο αρχείο του Δημήτρη Μπαγέρη) και κοστούμια, η παρουσία του στο ραδιόφωνο και φυσικά η κινηματογραφική του διαδρομή, πάλι με φωτογραφίες, αφίσες αλλά κι ένα φιλμάκι με σκηνές από τις ταινίες του.

Καθώς περιηγείται ο επισκέπτης την έκθεση, λίγο πριν από το τέλος όπου προβάλλεται το ντοκιμαντέρ «Δημήτρης Χορν» (από την εκπομπή «Παρασκήνιο» του Γιώργου Σκεύα), συναντά το καμαρίνι του, το γραφείο του με τα γυαλιά του και τη μολυβοθήκη του, προσωπικά του αντικείμενα, το καπέλο του, την κουνιστή πολυθρόνα του, βιβλία με αφιερώσεις από Καραμανλή, Ελύτη κ.ά.

Αντιγόνη Καράλη, Έθνος, 25/11/2008

Μέγα πάθος, μέγα ήθος…

Τα παιδικά του χρόνια, τα πρώτα του θεατρικά βήματα, οι γάμοι του, η καριέρα του στο ραδιόφωνο και τον κινηματογράφο. Φωτογραφίες, αντικείμενα και χειρόγραφα που αναδίδουν το άρωμα και τη γοητεία μιας άλλης εποχής. Εκείνης που έζησε και έδρασε καλλιτεχνικά ο Δημήτρης Χορν.

Ο χαρισματικός, γοητευτικός ηθοποιός, που λάτρεψαν όσοι τον γνώρισαν από κοντά, ζωντανεύει μέσα από τη μεγάλη έκθεση που εγκαινιάζεται σήμερα από τον υπ. Πολιτισμού κ. Μιχ. Λιάπη στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης (Νεοφύτου Δούκα 4, τηλ. 210-7228321/3). Η έκθεση πραγματοποιείται σε συνεργασία με το υπ. Πολιτισμού και θα διαρκέσει έως την 1η Φεβρουαρίου.

«Με αφορμή τη συμπλήρωση δέκα χρόνων από το θάνατό του, οι παλαιότεροι θα έχουν την ευκαιρία να ξαναθυμηθούν τον καλλιτέχνη, αλλά κυρίως τον άνθρωπο Δημήτρη Χορν. Οι νεότεροι θα μυηθούν στη μαγεία της προσωπικότητάς του μέσα από μεγάλες στιγμές της καλλιτεχνικής του πορείας», ανέφερε ο καθηγητής Νικόλαος Χρ. Σταμπολίδης, διευθυντής του Μουσείου, στη χθεσινή παρουσίαση της έκθεσης. Εμπνευστής της ήταν ο κ. Θεοδόσης Ισαακίδης, επί 20 χρόνια γραμματέας του Χορν.

Ευγνώμων που έζησε κοντά του για περίπου δύο δεκαετίες, «συγκέντρωσε με ιερότητα και αγάπη», όπως είπε, ενθυμήματα του καλλιτέχνη από το προσωπικό του αρχείο και τα προσέφερε στο αφιέρωμα.

Αλλωστε, για τον ίδιο αυτή η έκθεση είναι έργο ζωής. «Είναι μία προσπάθεια υπενθύμισης των δέκα χρόνων που είναι μακριά μας. Σε μάγευε με το ήθος, το πηγαίο ταλέντο και το πάθος του για το θέατρο, όπως άλλωστε όλοι οι ηθοποιοί της παλιάς εποχής. Είχε αυτογνωσία και δεν επεδίωξε ποτέ, αν και θα μπορούσε, την εξουσία», είχε αναφέρει στον ΕΤ βαθιά συγκινημένος.Εξι ενότητες

Η έκθεση παρακολουθεί ανά δεκαετίες τη ζωή και την καλλιτεχνική πορεία του θεατράνθρωπου μέσα από έξι θεματικές ενότητες. Η μουσειογραφική επιμέλεια είναι του Σταμάτη Ζάννου, ενώ την επιμέλεια των κειμένων υπογράφει ο Κώστας Γεωργουσόπουλος.

Στην εκδήλωση παρευρέθησαν η πρόεδρος του Ιδρύματος «Ν.Π. Γουλανδρή», κυρία Σάντρα Μαρινοπούλου, ο γ.γ. του ΥΠΠΟ, κ. Θοδωρής Δραβίλλας, και ο Σταμάτης Φασουλής.

Διπλή προσφορά στους επισκέπτες

Δωρεάν θα διανέμονται στους επισκέπτες δύο ραδιοφωνικά έργα που προσέφερε η ΕΡΤ στην έκθεση: η «Πινακοθήκη των ηλιθίων» του Τσιφόρου και το έργο του Νότη Περγιάλη «Ηχώ και Νάρκισσος». Το ογκώδες λεύκωμα «Δημήτρης Χορν» του Ιδρύματος «Γουλανδρή-Χορν» επανεκδίδεται από το χορηγό Λαυρέντη Λαυρεντιάδη σε 2.000 αντίτυπα.

Βραβεία, κοστούμια και προσωπικά αντικείμενα

Για πρώτη φορά το κοινό έχει την ευκαιρία να δει από κοντά τιμητικές πλακέτες από τα πρώτα βραβεία που είχε λάβει ο Χορν στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, βιβλία με αφιερώσεις των Ελύτη, Καραμανλή, Χατζιδάκι, ταυτότητές του από τη Δραματική Σχολή και το Σωματείο των Ηθοποιών, προγράμματα παραστάσεων και προσωπικά του αντικείμενα: φωτογραφίες, κοστούμια από το Εθνικό Θέατρο και το Θεατρικό Μουσείο, έπιπλα από το δωμάτιό του, πίπες, παπούτσια, ρόμπες και το γραφείο του. Θα εκτεθούν επίσης προγράμματα, αφίσες και περιοδικά από το πλούσιο αρχείο του Δημήτρη Μπαγέρη, καθώς και το καμαρίνι του, το οποίο έχει μεταφερθεί από το θέατρο «Δημήτρης Χoρν», έτσι όπως το βάπτισε ο Σταμάτης Φασουλής, στο Μουσείο. Την περιήγηση του κοινού στους χώρους της έκθεσης θα συνοδεύει πλούσιο οπτικοακουστικό υλικό: το ντοκιμαντέρ του Γιώργου Σκευά, μια 4λεπτη προβολή από τις σημαντικότερες κινηματογραφικές στιγμές του Χορν, και 4λεπτα ραδιοφωνικά αποσπάσματα από τις συμμετοχές του στο ραδιοφωνικό θέατρο.

ΦΑΡΑΖΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ, Ελεύθερος Τύπος, Τρίτη, 25.11.08

Μεγ�νθυση γραμματοσειράς Σμίκρυνση γραμματοσειράς εκτύπωση αποστολή άρθρου με email

Ηθοποιός σημαίνει Χορν

Της ΕΛΕΝΑΣ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ

Δέκα χρόνια μετά τον θάνατό του, μια μεγάλη έκθεση στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης μάς επιτρέπει να μπούμε στο προσωπικό του σύμπαν και μας θυμίζει την πλούσια καριέρα του. «Θα υπάρχω ως μια μακρινή ανάμνηση -ως μια γνωριμία που προσέφερε κάποιες ευκαιρίες για κρίσεις, για συγκρίσεις, για παραδείγματα προς αποφυγήν. Ενας συμπαθής εφιάλτης! Ο Χορν -θα λες- Θεός σχωρέσ’ τον, ήταν υποφερτός ανυπόφορος!…»

Αυτόν τον «υποφερτό ανυπόφορο» άνθρωπο, όπως αυτοσυστήνεται με αυστηρότητα παραπάνω, αλλά και τον σπουδαίο ηθοποιό Δημήτρη Χορν, θα έχουμε την ευκαιρία να (ξανα)γνωρίσουμε μέσα από την ομότιτλη έκθεση που οργανώνει το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης. Δέκα χρόνια μετά τον θάνατό του, η λαμπερή προσωπικότητά του δεν έχει χάσει τίποτα από την ακτινοβολία της. Οσοι είχαν την τύχη να τον ζήσουν μιλούν για ένα πλάσμα χαρισματικό, έναν άνθρωπο εξαιρετικά ευφυή και μεγαλόψυχο, που δεν μπορούν με τίποτα να ξεχάσουν. Σε έναν από αυτούς, στον πιστό του συνεργάτη και alter ego του, όπως τον αποκαλούσε ο ίδιος, τον Θεοδόση Ισαακίδη οφείλεται η πραγματοποίηση της έκθεσης. «Νιώθω τεράστια ευγνωμοσύνη απέναντί του. Κάθε μέρα ήταν σαν να έβλεπες ένα θαύμα. Δεν έχουν εφευρεθεί ακόμα λέξεις για να περιγράψουν αυτόν τον ευλογημένο άνθρωπο. Οταν πήγαινα στο θέατρο για να τον συναντήσω ήταν σαν να πήγαινα στον παράδεισο. Δεν μπορούσες να τον χορτάσεις», μας λέει.

Είναι η πρώτη μεγάλη έκθεση που διοργανώνεται για τον Δημήτρη Χορν. Προσωπικά του αντικείμενα -όπως το γραφείο, η πολυθρόνα του, μερικά έπιπλα από το δωμάτιό του, πίπες, παπούτσια, ρόμπες- θα επιχειρήσουν να επαναφέρουν κάτι από την «ατμόσφαιρα του προσωπικού του χώρου», όπως λέει ο επιμελητής της έκθεσης Σταμάτης Ζάννος. Για τον ίδιο σκοπό μεταφέρθηκε στο Μουσείο Κυκλαδικής Τεχνής από το θέατρο «Δημήτρης Χορν», όπου εκτίθεται μονίμως, ολόκληρο το καμαρίνι του.

Η έκθεση είναι στημένη με χρονολογική σειρά. Ετσι, η πρώτη ενότητα είναι αφιερωμένη στην παιδική του ηλικία. Γίνεται αναφορά στους γονείς και τους δασκάλους του. «Είμαι γέννημα θρέμμα του θεάτρου: Ο πατέρας μου, θεατρικός συγγραφέας (σ.σ. Παντελής Χορν), είχε στενούς δεσμούς με τη σκηνή κι εμένα με ονόμαζαν θεατρόπαιδο», λεέι ο Δημήτης Χορν μέσα από τις σελίδες του ομότιτλου πολυτελούς λευκώματος του Ιδρύματος Γουλανδρή, που επανεκδόθηκε με την αφορμή της έκθεσης. Νονά του ήταν η Κυβέλη, πρώτη φορά ανέβηκε στη σκηνή σε ηλικία 2 ετών παίζοντας το παιδί της. Η οικογένειά του όμως είχε φιλικές σχέσεις και με την Κοτοπούλη. Στην ενότητα αυτή γίνεται μικρή αναφορά στις δύο συζύγους του, Ρίτα Φιλίππου και Αννα Γουλανδρή. Τα συνοδευτικά κείμενα της κάθε ενότητας έχει επιμεληθεί ο Κώστας Γεωργουσόπουλος.

Ακολουθούν τρεις ενότητες αφιερωμένες στην πορεία του στο θέατρο, σε τρία διαδοχικά δωμάτια του μουσείου. Στην πρώτη (1940-1950) φιλοξενούνται και κοστούμια από παραστάσεις που παραχώρησε το Εθνικό Θέατρο: «Στέλλα Βιολάντη», «Φοιτητές», «Πολύ κακό για το τίποτα», «Λορεντζάτσιο» και «Ερρίκος ο Δ’».

Ακολουθεί η δεκαετία 1951-1960, με μεγάλες θεατρικές επιτυχίες για τον ίδιο και την Ελλη Λαμπέτη. Για πρώτη φορά το κοινό θα έχει την ευκαιρία να θαυμάσει ανέκδοτες φωτογραφίες αλλά και χειρόγραφα του μεγάλου Ελληνα ηθοποιού από το αρχείο του Θεοδόση Ισαακίδη. Θα εκτεθούν πλάι σε σπάνια προγράμματα, αφίσες και περιοδικά από το πλούσιο αρχείο του Δημήτρη Μπαγέρη. Αντικείμενα που συλλέγει εδώ και χρόνια, κυρίως από παλαιοπωλεία και μαγαζιά στο Μοναστηράκι.

Στην τελευταία θεατρική ενότητα (1960-1983) περιλαμβάνεται και η αποχαιρετιστήρια παράστασή του ο «Αρχιμάστορας Σόλνες».

Δεν θα μπορούσε να λείψει μια αναφορά στην πλούσια ραδιοφωνική ζωή του Χορν. Την αναλαμβάνει η ενότητα «Θέατρο στο ραδιόφωνο» με αποσπάσματα από θεατρικά έργα, ενώ ακολουθεί και η κινηματογραφική του καριέρα. Στην ειδική ενότητα της έκθεσης θα προβληθεί ένα τρίλεπτο με αποσπάσματα από τις ταινίες του αλλά και ολόκληρο το «Παρασκήνιο» του Γιώργου Σκευά για τον μεγάλο ηθοποιό (σε ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα).

Το κοινό θα έχει την ευκαιρία να θαυμάσει ακόμη τέσσερα βιβλία με αφιερώσεις από τους Κωνσταντίνο Καραμανλή, Αλέξη Μινωτή, Οδυσσέα Ελύτη και Μάνο Χατζιδάκι. Ενώ, εκτός από το Εθνικό Θέατρο, και το Θεατρικό Μουσείο έχει συμβάλει με θεατρικά κοστούμια.

* Η έκθεση εγκαινιάζεται σήμερα στις 7.30 μ.μ. από τον Μιχάλη Λιάπη (Νεοφύτου Δούκα 4). Διάρκεια ώς την 1η Φεβρουαρίου 2009. *

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 25/11/2008

«Μυρίζει» Χορν στο Κυκλαδικό

Ο Δημήτρης Χορν σε χαρακτηριστική πόζα: μία από τις δεκάδες φωτογραφίες του ηθοποιού που εκτίθενται από σήμερα στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης

ΜΥΡΤΩ ΛΟΒΕΡΔΟΥ | ΤΟ ΒΗΜΑ, Τρίτη 25 Νοεμβρίου 2008

Μια έκθεση που αποπνέει, πάνω απ΄ όλα, «το άρωμα μιας μεγάλης προσωπικότητας που έφυγε», μια έκθεση που «μυρίζει Χορν», όπως είπε χαρακτηριστικά ο Σταμάτης Φασουλής κατά τη χθεσινή συνέντευξη Τύπου, εγκαινιάζεται απόψε στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης. Για τη συμπλήρωση δέκα χρόνων από τον θάνατό του (ήταν 16.1.1998) και με πρωτοβουλία του στενού συνεργάτη του Δημήτρη Χορν Θεοδόση Ισαακίδη, η έκθεση διατρέχει τη ζωή και το θέατρο. Σχεδιασμένη από τον ΣταμάτηΖάννο, είναι χωρισμένη σε έξι ενότητες και περιλαμβάνει πλούσιο φωτογραφικό υλικό, αποσπάσματα από ταινίες αλλά και από το θέατρο στο ραδιόφωνο, κοστούμια, έπιπλα και προσωπικά αντικείμενα, το καμαρίνι του και πλούσιο έντυπο υλικό (προγράμματα, αποκόμματα, αφίσες, συνεντεύξεις) από τον συλλέκτη Δημήτρη Μπαγέρη. Σε ειδική αίθουσα θα προβάλλεται το «Παρασκήνιο» για τον Χορν του Γιώργου Σκεύα.

Για τη «διαφορετική έκθεση ενός κορυφαίου καλλιτέχνη» μίλησε η πρόεδρος του ΔΣ του Μουσείου κυρία Σάντρα Μαρινοπούλου θυμίζοντας ότι η πρώτη επαφή είχε γίνει με την Ντόλλη Γουλανδρή . Ο διευθυντής του Νίκος Σταμπολίδης τόνισε ότι «η μνημοσύνη είναι η μητέρα των Μουσών και με την έκθεση αυτή διατηρούμε τη μνήμη και τον μύθο του Χορν», ενώ υπογράμμισε την καταλυτική συμβολή του Θεοδόση Ισαακίδη, ο οποίος είχε και την αρχική ιδέα- ο ίδιος αρκέστηκε σε ένα «ευχαριστώ από βάθους καρδίας».

Τα εγκαίνια θα γίνουν απόψε, στις 19.30.


Εκθεση – μνήμη Δημήτρη Χορν

Ο Δ. Χορν στον σαιξπηρικό «Οθέλλο»

Μια λαμπρή, αξέχαστη φυσιογνωμία του ελληνικού θεάτρου στον 20ό αιώνα, τον εξαιρετικά προικισμένο ηθοποιό, «ανοιχτό» και διακεκριμένο σε όλα τα δραματουργικά είδη, Δημήτρη Χορν, «αναβιώνει» η έκθεση που παρουσιάζει από σήμερα και (έως 1/2/2009) το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, σε συνεργασία με το ΥΠΠΟ, με αφορμή τα 10 χρόνια από το θάνατό του.Τα εκθέματα προέρχονται από το Εθνικό Θέατρο, το Θεατρικό Μουσείο, το θέατρο «Δημήτρης Χορν» («δάνεισε» το καμαρίνι του Χορν, που από χρόνια έχει διαμορφωθεί στην είσοδο του θεάτρου που φέρει το όνομά του), τους Θεοδόση Ισαακίδη (αφοσιωμένο φίλο και παθιασμένο συλλέκτη τεκμηρίων και αντικειμένων του ηθοποιού) και Δημήτρη Μπαγέρη, τη «Cinetic» και την ΕΡΤ. Η έκθεση (αρχιτεκτονικός – μουσειογραφικός σχεδιασμός: Σταμάτης Ζάννας, επιμέλεια κειμένων: Κώστας Γεωργουσόπουλος) χωρίζεται σε έξι ενότητες: Η προθεατρική ζωή του. Ο Χορν στο θέατρο. Στο ραδιοφωνικό θέατρο. Στον κινηματογράφο. Προσωπικά αντικείμενα και το καμαρίνι του. Προβολή αφιερωματικού ντοκιμαντέρ του Γιώργου Σκεύα, από την εκπομπή «Παρασκήνιο». Στο πλαίσιο της έκθεσης επανεκδόθηκε το εξαιρετικό λεύκωμα του Θεοδόση Ισαακίδη «Δημήτρης Χορν», με φωτογραφίες από τη ζωή και την καλλιτεχνική πορεία του, αυτοβιογραφικά κείμενα του Χορν, κρίσεις άλλων προσώπων, αποσπάσματα κριτικών και δημοσιευμάτων.

Σε χτεσινή συνέντευξη Τύπου, την έκθεση παρουσίασαν οι Σάντρα Μαρινοπούλου (πρόεδρος του Μουσείου), Νικόλαος Σταμπολίδης (διευθυντής του μουσείου), Θοδωρής Δραβίλας (γγ του ΥΠΠΟ), Θεοδόσης Ισαακίδης και ο Σταμάτης Φασουλής, ο οποίος επισήμανε ότι πρόκειται για έκθεση «μνήμης και όχι μνημοσύνης», έκθεση – «άρμεγμα της ψυχής, της παρουσίας, της μοναδικής γοητείας του ηθοποιού και ανθρώπου Δ. Χορν, οποίος έφερε στο θέατρο κάτι καινούργιο, που παραμένει μοντέρνο. Παρότι μαθητής του Ροντήρη, ο οποίος είχε επιβάλει έναν εξπρεσιονιστικό τρόπο ομιλίας, ο Χορν έφερε μια νότα καθημερινή στον ποιητικό λόγο. Αυτό ήταν μια αληθινή, σπάνια τομή. Ο Χορν προηγούνταν της εποχής του. Δημιούργησε μια αντίθετη του Μινωτή «σχολή» όχι μόνον ερμηνευτικά αλλά και ρεπερτοριακά. Το ρεπερτόριό του περιείχε όλα τα είδη. Και ο σκηνικός του τρόπος ήταν ένα «σύννεφο με παντελόνια». Αυτός ο λαμπερός, γελαστός, χιουμορίστας άνθρωπος, έκρυβε μέσα του ένα διαμάντι θλίψης για τα άδικα της ζωής και της τέχνης».

Ολος ο Χορν σαν μια ταινία

https://i2.wp.com/www.dnamag.gr/UserFiles/Image/Articles/proswpa/dimitris_xorn/xorn.jpg

ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ

Με αφορμή την επέτειο των δέκα χρόνων από τον θάνατό του, την Τρίτη εγκαινιάζεται στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης μια έκθεση αφιερωμένη στον μεγάλο ηθοποιό

ΜΥΡΤΩ ΛΟΒΕΡΔΟΥ, Το ΒΗΜΑ, 23/11/2008

«Δεν αξίζει ο κόπος να γίνεται λόγος για μένα γιατί δεν παρουσιάζω τίποτε το εξαιρετικό» είχε πει ο Δημήτρης Χορν στην πρώτη (ίσως) συνέντευξή του, στο περιοδικό «Παρθενών», στις 3 Μαΐου 1943, σε ηλικία 22 ετών, με αφορμή την εμφάνισή του στο έργο «Η φωνή της καρδιάς». Το βέβαιον είναι ότι δεν δικαιώθηκε.

«Η ταινία μιας ζωής» θα μπορούσε να είναι ο υπότιτλος της έκθεσης «Δημήτρης Χορν» που εγκαινιάζεται την προσεχή Τρίτη και διοργανώνεται με αφορμή την επέτειο των δέκα χρόνων από τον θάνατό του. «Το Βήμα» βρέθηκε στους χώρους του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης κατά τη διάρκεια του στησίματος της έκθεσης, μίλησε με τους ανθρώπους που την εμπνεύστηκαν και με εκείνους που την υλοποιούν, είδε και φωτογράφισε.

«Ηθελα η έκθεση να είναι σαν μια ταινία, με σεκάνς από την προσωπική και την επαγγελματική πορεία του. Ηθελα να είναι ατμοσφαιρική και να αναδεικνύει τον άνθρωπο και την προσωπικότητά του» λέει ο Σταμάτης Ζάννος, ο οποίος ανέλαβε τη μουσειογραφική επιμέλειά της, μέσα από την οποία ξεδιπλώνεται ο Δημήτρης Χορν: οι ασπρόμαυρες φωτογραφίες είναι έτσι τοποθετημένες και φωτισμένες ώστε θυμίζουν πράγματι ταινία και οδηγούν τον επισκέπτη από τη μία αίθουσα στην άλλη και από τη μία δεκαετία στην επόμενη – τα παιδικά χρόνια, οι γυναίκες που τον καθόρισαν, το θέατρο και η Ελλη Λαμπέτη, ο κινηματογράφος. Δίπλα τους αντικείμενα, κοστούμια από ρόλους (από το Εθνικό Θέατρο και το Θεατρικό Μουσείο), οι δίσκοι 45 στροφών με τα τραγούδια που ερμήνευσε, το καμαρίνι (από το θέατρο «Δημήτρης Χορν»), γωνιές από το σπίτι…

Σε μια ενδιάμεση «στάση», δύο πολυθρόνες και ακουστικά θυμίζουν το «Θέατρο στο ραδιόφωνο» με αποσπάσματα από θεατρικά έργα. Μια μεγάλη οθόνη προβάλλει ένα τρίλεπτο με αποσπάσματα από τις ταινίες του, ενώ σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο το τηλεοπτικό «Παρασκήνιο» του Γιώργου Σκεύα «ζωντανεύει» τον Χορν και τον μύθο του. Κείμενα του Κώστα Γεωργουσόπουλου και η παραστασιογραφία του κοσμούν τους τοίχους, όπου δεσπόζουν λίγες, χαρακτηριστικές, γιγαντοφωτογραφίες του από ρόλους.

«Δεν μπορούσα να μην κάνω κάτι για τον Χορν δέκα χρόνια μετά τον θάνατό του. Δεν ήταν δυνατόν» λέει ο Θεοδόσης Ισαακίδης, ο στενός συνεργάτης του, ο οποίος είχε την ιδέα και πάλεψε για την πραγματοποίησή της, ενώ μέρος των εκθεμάτων προέρχεται και από το δικό του αρχείο. Καθοριστικής σημασίας είναι η συμβολή του συλλέκτη Δημήτρη Μπαγέρη.

«Η έκθεση οφείλεται στον Θεοδόση Ισαακίδη, ο οποίος ήρθε και την πρότεινε στην Ντόλλη Γουλανδρή το 2007. Με την ευαισθησία της για τον πολιτισμό και λόγω της φιλίας της με τον Χορν συμφώνησε να γίνει. Στη συνέχεια η πρόταση για την έκθεση αγκαλιάστηκε από το νέο διοικητικό συμβούλιο του Μουσείου και με την υποστήριξη του υπουργείου Πολιτισμού πραγματοποιείται σήμερα» λέει η υπεύθυνη Δημοσίων Σχέσεων του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης κυρία Ελένη Παπαδημητρίου.

Επτά φωτογραφίες και επτά λεπτομέρειες. Ο Δημήτρης Χορν με τη μητέρα του και τις δύο συζύγους του, τη Ρίτα Φιλίππου και την Αννα Γουλανδρή. Μια χειρονομία, ένα βλέμμα, μια ματιά, μια κίνηση, ένα ενσταντανέ συνοδεύουν τις φωτογραφίες αυτές, που αποτελούν την πρώτη επαφή του επισκέπτη με την έκθεση – στον χώρο δεσπόζει μια μεγάλη επιτοίχια φωτογραφία του από τον ρόλο του Κάσσιου στον «Οθέλλο». Απέναντι, μια δεύτερη σειρά φωτογραφιών από τα παιδικά του χρόνια μαζί με προσωπικά αντικείμενα και χαρτιά, όπως η ταυτότητά του, ολοκληρώνουν την ενότητα «Η ζωή πριν από το θέατρο».

«Στις αρχές της δεκαετίας του ’90 το Μουσείο Γουλανδρή – Χορν μου ζήτησε να ψάξω υλικό για τον Δημήτρη Χορν» λέει ο συλλέκτης Δημήτρης Μπαγέρης, «γιατί δεν υπήρχε τίποτε. Εψαξα και βρήκα προγράμματα, περιοδικά, αφίσες, αποκόμματα από εισιτήρια και τόσα άλλα πράγματα σε παλαιοπωλεία και σε μαγαζιά στο Μοναστηράκι. Μια μέρα πήρα όλο αυτό το υλικό και με τη μεσολάβηση του Θεοδόση πήγα σπίτι να τον συναντήσω και να του τα δείξω. Επί τέσσερις ώρες τα κοιτούσε, αναφωνούσε «Ω, Θεέ μου» – με θεατρικό τρόπο – και είχε κάτι να πει για καθετί. Οπως σε αυτό το πρόγραμμα από τον «Βοκκάκιο»: μου επεσήμανε ότι στον θίασο η Μαρία Καλογεροπούλου ήταν η μετέπειτα Μαρία Κάλλας.Ή, παρακάτω, στο πρόγραμμα της «Νυχτερίδας» ότι ανάμεσα στους χορευτές ήταν ο Γιάννης Ρίτσος».

Στο έργο «Το φάντασμα του Μετροπόλ» του Ρενέ Μορέλ ο Δημήτρης Χορν υποδυόταν έναν αστυνομικό που έκανε διαρκώς γκάφες. Για να μάθει τον ρόλο του τον αντέγραψε σε χαρτί και έτσι υπάρχει σήμερα το χειρόγραφό του, όπου ξεχωρίζουν οι πράξεις του έργου, το σόλο του κτλ. Η παράσταση ανέβηκε στις 30 Ιουλίου 1943 στο θέατρο Κοτοπούλη-Rex, με τους Δημήτρη Μυράτ, Χρήστο Τσαγανέα, Διονύση Παπαγιαννόπουλο κ.ά.

Το σακάκι και το καπέλο του Αρχιμάστορα Σόλνες: η τελευταία αίθουσα της έκθεσης – ακολουθεί ο χώρος όπου ο επισκέπτης μπορεί να παρακολουθήσει το αφιερωμένο στον Χορν «Παρασκήνιο» – είναι γεμάτη από αντικείμενα, έπιπλα και προσωπικά στοιχεία. Κοντά στην πολυθρόνα με τη ρόμπα καιτο ασπρόμαυρο pied-de-poule σακάκι του, σε μια κρεμάστρα, το κοστούμι του τελευταίου ρόλου. Το έργο του Ιψεν ανέβηκε το 1983 στο τότε θέατρο Διονύσια (νυν Χορν) αποτελώντας το κύκνειο άσμα του. Σε σκηνοθεσία Αλέξη Σολομού και μετάφραση Μάριου Πλωρίτη, ο Δημήτρης Χορν πραγματοποίησε το όνειρο του Αρχιμάστορα να ανεβεί ψηλά.

Μια ξεχωριστή αίθουσα της έκθεσης είναι αφιερωμένη στη δεκαετία 1951-1960, περίοδο κατά την οποία ο Χορν έλαμψε θεατρικά μαζί με την Ελλη Λαμπέτη: γεμάτη φωτογραφίες και έντυπο υλικό, με την παραστασιογραφία καταγεγραμμένη στον τοίχο, η αίθουσα έπεται εκείνης της πρώτης περιόδου (1940-1950), όπου φιλοξενούνται και τα κοστούμια από τις παραστάσεις του Εθνικού Θεάτρου («Στέλλα Βιολάντη», «Φοιτητές», «Πολύ κακό για το τίποτα»,
«Λορεντζάτσιο», «Ερρίκος ΔΔ»), και ακολουθείται από την τελευταία (1960-1983) που περιλαμβάνει και την αποχαιρετιστήρια παράσταση με τον «Αρχιμάστορα Σόλνες».

Τα εγκαίνια θα γίνουν την Τρίτη στις 19.30 από τον υπουργό Πολιτισμού κ. Μιχάλη Λιάπη. Με την υποστήριξη του ΥΠΠΟ και τη χορηγία του ομίλου εταιρειών Λαυρεντιάδη, ο οποίος και χρηματοδότησε την επανέκδοση του λευκώματος «Δημήτρης Χορν». Διάρκεια: ως την 1η Φεβρουαρίου 2009. Ημέρες και ώρες λειτουργίας: Δευτέρα, Τετάρτη, Παρασκευή και Σάββατο 10.00-17.00, κάθε Πέμπτη 10.00-20.00 και κάθε Κυριακή 11.00-17.00. (Τρίτες κλειστά)

Μνήμη Δημήτρη Χορν

Ισως δεν είναι τυχαίο ότι ο Δημήτρης Χορν βρέθηκε στο θεατρικό σανίδι πριν ακόμα περπατήσει. Η Κυβέλη, που τον βάφτισε κιόλας, τον κρατούσε στην αγκαλιά της μόλις οκτώ μηνών στις «Γειτόνισσες», ένα θεατρικό έργο που έγραψε ο πατέρας Παντελής Χορν.
Με την ίδια πρωταγωνίστρια έπαιξε αργότερα τη «Νόρα» του Ιψεν. «Βλέπετε, τότε ήμουν πιστός. Δεν άλλαζα παρτενέρ, όπως έκανα τόσο συχνά όταν έγινα επαγγελματίας. Κακό πράγμα ο επαγγελματισμός. Για να σταθεροποιήσεις τη θέση σου πρέπει να είσαι ασταθής, άπιστος και λιγάκι αγοραίος, με το πρόσχημα ότι αναζητάς το καλύτερο», έγραφε ο ίδιος με χιούμορ στο αυτοβιογραφικό του λεύκωμα «Δημήτρης Χορν», που επανακυκλοφορεί στο πλαίσιο της συμπλήρωσης δέκα χρόνων από τον θάνατό του.

Παράλληλα μια έκθεση που εγκαινιάζεται την Τρίτη στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, σε συνεργασία με το υπουργείο Πολιτισμού, σκιαγραφεί την πορεία τού χαρισματικού καλλιτέχνη στο θέατρο, στο ραδιόφωνο και στον κινηματογράφο. Το καμαρίνι του από το θέατρο «Δημήτρης Χορν», θα ξαναστηθεί στο μουσείο, μαζί με προσωπικά του αντικείμενα, κοστούμια από το Θεατρικό Μουσείο και το Εθνικό Θέατρο. Προγράμματα, αφίσες, περιοδικά και πολλές φωτογραφίες συμπληρώνουν την έκθεση που θα διαρκέσει μέχρι την 1η Φεβρουαρίου 2009 (μουσειογραφική επιμέλεια: Σταμάτης Ζάννος, επιμέλεια κειμένων: Κώστας Γεωργουσόπουλος).

Η αντιπάθεια που έγινε έρωτας
Το «θεατρόπαιδο», όπως φώναζαν μικρό τον Δημήτρη Χορν, έστηνε καθημερινά παραστάσεις στο σπίτι του με ακροατήριο την οικιακή βοηθό. «Ηθελα να γίνω τραγουδιστής. Είχα κάνει μαθήματα φωνητικής μουσικής. Βγήκα στο θέατρο χωρίς να το σκεφτώ. Γιατί βαριόμουν το πανεπιστήμιο», έχει επισημάνει. Ομως, το τραγούδι δεν ήταν έξω από τη ζωή του: από τον Βοκκάκιο του 1941 μαζί με την ανερχόμενη τότε Μαρία Κάλλας και τις μουσικές κωμωδίες που τον ανέδειξαν, μέχρι την μελωδική «Οδό ονείρων» του Χατζιδάκι και τις πολυτραγουδισμένες «Θαλασσιές χάντρες» της ταινίας «Η Αθήνα τη νύχτα».

Ο Χορν αγάπησε τους κλασικούς αλλά και τους μοντέρνους θεατρικούς συγγραφείς, ανεβάζοντας από Σέξπιρ, Τσέχοφ και Πιραντέλο, μέχρι Ανούιγ και Ιψεν – ο «Αρχιμάστορας Σόλνες» ήταν το τελευταίο του έργο, πριν αποσυρθεί συνειδητά και διακριτικά από το σανίδι. «Οι ρόλοι που αγάπησα ήταν ο Τρελός στη «Δωδεκάτη Νύχτα» και ο «Ριχάρδος Γ ‘» γιατί μ’ έκαναν να αισθάνομαι πως είμαι ευαίσθητος», είχε γράψει στο ίδιο λεύκωμα.

Απ’ όλες όμως τις συνεργασίες του το κοινό τον έχει συνδέσει περισσότερο με την Ελλη Λαμπέτη, ζευγάρι για χρόνια στη ζωή και τη σκηνή, όπου μοιράστηκαν και το επιτυχημένο «Νυφικό κρεβάτι» του Γιαν ντε Χάρτογκ. Η αρχική αμοιβαία αντιπάθεια κατέληξε σε έρωτα, κι όπως έγραψε ο ίδιος με ειλικρίνεια: «Δεν μπορώ να πω πως δεν την αγάπησα. Τη θαύμαζα πολύ σαν ηθοποιό, αλλά δεν ήταν η γυναίκα της ζωής μου».

Ο Δημήτρης Μπαγέρης είχε συγκεντρώσει τα θεατρικά προγράμματα των παραστάσεων του Χορν ψάχνοντας στο Μοναστηράκι και στις αρχές του ’90 τον συνάντησε: «Συγκινήθηκε πολύ», θυμάται τώρα. «Κάποια στιγμή μου λέει, διάβασε τους χορευτές της «Νυχτερίδας». Ανάμεσα στα ονόματα ήταν αυτό του ποιητή Γιάννη Ρίτσου. Θαύμαζε όμως και τον Οδυσσέα Ελύτη, τον οποίο είχε ανακαλύψει πριν ακόμα πάρει το Νόμπελ».

Το θέατρο για τον Χορν ήταν μια διαρκής αναζήτηση και αμφισβήτηση. «Οταν διαλέγεις ένα ρόλο, σκέφτεσαι τον ιδανικό τρόπο που θα τον παίξεις. Ε, αυτός δεν υπάρχει!» ήταν το συμπέρασμά του. «Τα χρόνια που πέρασαν; Δεν μου έμαθαν τίποτα. Οτι η ζωή είναι ένα τίποτα. Αυτό μονάχα… Ούτε με δίδαξαν τίποτα. Οσα σφάλματα έκανα μικρός, τα ίδια έκανα και μεγαλύτερος, τα ίδια κάνω και τώρα. Είμαι μόνος και νιώθω μόνος. Οσα για την επιτυχία… ποτέ μα ποτέ δεν αισθάνθηκα καμία ασφάλεια».

«Ηταν άνθρωπος με μεγάλη καρδιά και αυτογνωσία», μας λέει ο Θεοδόσης Ισαακίδης, που συνεργάστηκε με τον Χορν και συμβάλλει τώρα με ενθυμήματα στην έκθεση. «Ορισμένοι υποστήριζαν ότι ήταν αυστηρός, εγώ πιστεύω ότι ήταν δίκαιος και ποτέ δεν έκανε κατάχρηση εξουσίας. Ούτε του άρεσαν οι ψεύτικες φιλίες. Ελεγε: ο κόρακας από τον κόλακα σ’ ένα στοιχείο αλλάζουν. Ο κόρακας τρώει πτώματα, ο κόλακας σε τρώει ζωντανό».

Εκθεση – αφιέρωμα για τον Δημήτρη Χορν

Εκθεση - αφι�ρωμα για τον Δημήτρη Χορν

Η έκθεση χωρίζεται στις ενότητες: «Εισαγωγή και ζωή πριν από το θέατρο», «Ο Δημήτρης Χορν στο θέατρο», «Ο Δημήτρης Χορν στο ραδιόφωνο», «Χορν και κινηματογράφος», «Ενθυμήματα»

Του Γιώργου Βαϊλάκη, Ημερησία, 20/11/2008

Το θέατρο ήταν το πεπρωμένο του αφού ευτύχισε να μεγαλώσει κυριολεκτικά μέσα σε αυτό πολύ πριν καθιερωθεί από τις σπουδαίες ερμηνείες του. Και πράγματι το «σπίτι» στο οποίο έζησε τα παιδικά του χρόνια ο Δημήτρης Χορν (1921 – 1998) ήταν τα παρασκήνια και οι θεατρικές συντροφιές.

Γιος του θεατρικού συγγραφέα Παντελή Χορν και με νονά την Κυβέλη δεν άργησε να γίνει αντιληπτό το πλούσιο ταλέντο του – το οποίο μάλιστα πρώτος διέβλεψε ο Αιμίλιος Βεάκης. Στη θεατρική του διαδρομή ο Χορν θα ερμηνεύσει μερικούς από τους σημαντικότερους ρόλους του διεθνούς δραματολογίου αλλά και όλα τα θεατρικά είδη σε διάφορα θεατρικά σχήματα και θιάσους: Εθνικό Θέατρο, Θέατρο Κοτοπούλη, στης Κατερίνας, στο Θέατρο Κεντρικό ενώ για αρκετά χρόνια συνυπήρξε επί σκηνής με την Ελλη Λαμπέτη.

Ανάμεσα στους πολλούς ρόλους τους, όσοι τον είχαν δει ξεχωρίζουν τον Φέστα στη «Δωδέκατη νύχτα», τον Βενέδικτο στο «Πολύ κακό για τίποτε» και τον «Ριχάρδο Β΄» του Σαίξπηρ. Οσο για τον «Αμλετ» του, τον παρουσίασε μόνο σε περιοδείες στο εξωτερικό και ποτέ στην Αθήνα. Και ακόμη έμειναν ιστορικές οι ερμηνείες του στον «Ιβάνωφ» του Τσέχωφ, τον «Δον Ζουάν» του Μολιέρου, τον «Ερρίκο Δ΄» του Πιραντέλλο και το κύκνειο άσμα του τον «Αρχιμάστορα Σόλνες» του Ιψεν.

Τέχνη

Είναι κρίμα που η εφήμερη θεατρική τέχνη του Δημήτρη Χορν δεν διασώθηκε σε αρχειακή μορφή με οποιοδήποτε τρόπο, ώστε να μπορούν να την απολαμβάνουν οι μεταγενέστεροι. Τουλάχιστον το τεράστιο υποκριτικό του ταλέντο διεσώθη στις λίγες έστω κινηματογραφικές ταινίες στις οποίες πρωταγωνίστησε όπως «Το κορίτσι με τα μαύρα», «Η κάλπικη λίρα», «Αλλοίμονο στους νέους», «Μια ζωή την έχουμε» κ.ά. Με την ευκαιρία της επετείου των 10 χρόνων από τον θάνατο του μεγάλου ηθοποιού, το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης σε συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού διοργανώνουν, από τις 25 Νοεμβρίου 2008 έως την 1η Φεβρουαρίου 2009, μια έκθεση αφιερωμένη στη ζωή και το έργο του.

Ετσι, παρουσιάζονται προσωπικά αντικείμενα, φωτογραφίες, κοστούμια και πλούσιο οπτικοακουστικό υλικό για τον χαρισματικό και δημοφιλή ηθοποιό του κινηματογράφου και του θεάτρου της δεκαετίας του ’50.

Το καμαρίνι

Παράλληλα, το καμαρίνι του από το Θέατρο Δημήτρης Χoρν θα μεταφερθεί αυτούσιο στο Μουσείο για να παρουσιαστεί στο πλαίσιο της έκθεσης, ενώ το Θεατρικό Μουσείο και το Εθνικό Θέατρο πρόκειται να δανείσουν κοστούμια από θεατρικές παραστάσεις.

Η έκθεση χωρίζεται στις εξής ενότητες: «Εισαγωγή και ζωή πριν από το θέατρο», «Ο Δημήτρης Χορν στο θέατρο», «Ο Δημήτρης Χορν στο ραδιόφωνο (θεατρικά)», «Χορν και κινηματογράφος», «Ενθυμήματα (προσωπικά αντικείμενα) και το καμαρίνι του Δημήτρη Χορν», αλλά και μία προβολή του ντοκιμαντέρ «Δημήτρης Χορν» από την εκπομπή «Παρασκήνιο» του Γιώργου Σκεύα. Επίσης, θα εκτίθενται προγράμματα, αφίσες και περιοδικά καθώς και αντικείμενα και φωτογραφίες από το αρχείο του Θεοδόση Ισαακίδη.

Οι ηθοποιοί μπαίνουν στο μουσείο

Έκθεση αφιερωμένη στον Δ. Χορν
Με υψηλή ποιότητα

Ο κόσμος του Δημήτρη Χορν, γεμάτος ευγένεια, καλλιέργεια και ταλέντο, μας θυμίζει ακόμη τι σημαίνει «μεγάλος ηθοποιός». Την ερχόμενη Τρίτη, εγκαινιάζεται στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης μεγάλη έκθεση αφιερωμένη στη ζωή και το έργο του ηθοποιού, δέκα χρόνια μετά τον θάνατό του. Το καμαρίνι του, κοστούμια από παραστάσεις, φωτογραφίες, οπτικοακουστικό υλικό και προσωπικά αντικείμενα θα συνθέτουν ένα θεατρικό και κινηματογραφικό περιβάλλον υψηλής ποιότητας, με πολλές πληροφορίες αλλά και μεγάλο συμβολισμό.

Ο Δημήτρης Χορν με τη Βέρα Ζαβιτσιάνου στη θεατρική επιτυχία «Μαθήματα Γάμου» του Λέσλι Στίβενς, που παρουσιάστηκε στην Αθήνα το 1960.

Η προσωπικότητά τους, το υποκριτικό τους στίγμα και το ύφος τους αποτελούν αντικείμενο μελέτης, ιστορίας και μνήμης

Tης Όλγας Σελλά, Η Καθημερινή, Σάββατο, 22 Nοεμβρίου 2008

Προηγήθηκε η έκθεση από τη θεατρική διαδρομή του Κάρολου Κουν, στο Μουσείο Μπενάκη, με αφορμή την επέτειο των 100 χρόνων από τη γέννησή του. Ακολούθησε, σχεδόν παράλληλα, μια έκθεση με αντικείμενα από τον θεατρικό κόσμο της Αλίκης Βουγιουκλάκη στην «Αθηναΐδα» και την ερχόμενη Τρίτη, 25 Νοεμβρίου, εγκαινιάζεται στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης μια μεγάλη έκθεση αφιερωμένη στη ζωή και το έργο του Δημήτρη Χορν, με αφορμή τα 10 χρόνια από τον θάνατό του. Στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης θα στηθεί το καμαρίνι του (δάνειο από το Θεατρικό Μουσείο), κοστούμια από παραστάσεις του, πολλές φωτογραφίες και προσωπικά του αντικείμενα. Η προβολή του ντοκιμαντέρ από το τηλεοπτικό «Παρασκήνιο» και οι ραδιοφωνικοί θεατρικοί του ρόλοι θα είναι στη διάθεση του κοινού, όσων τον είδαν στη σκηνή, κι όσων δεν τον πρόλαβαν. Τη μουσειογραφική επιμέλεια έχει ο Σταμάτης Ζάννος και την επιμέλεια των κειμένων ο Κώστας Γεωργουσόπουλος. Η έκθεση (θα διαρκέσει μέχρι 1/2/09) συνοδεύεται από μια πλούσια και φροντισμένη έκδοση. Τρεις διαδοχικές εκθέσεις που φανερώνουν μια νέα ματιά στην ιστορία του θεάτρου, αλλά και στην ιστορία των πρωταγωνιστών του, με εντελώς διαφορετικό πλαίσιο από τις πολλές τιμητικές εκδηλώσεις που έχουν διοργανωθεί κατά καιρούς από μεγαλύτερους ή μικρότερους φορείς. Οι ηθοποιοί, λοιπόν, μπαίνουν στο μουσείο, που σημαίνει ότι αντιμετωπίζονται ως μέρος της έρευνας και της ιστορίας, ότι αποτελούν οι ίδιοι, το υποκριτικό τους στίγμα και το ύφος τους, αντικείμενο μελέτης, ιστορίας και μνήμης. Μια τάση η οποία δηλώνει ότι αρχίζει να διαφοροποιείται η λειτουργία της ιστορικής μνήμης στο θέατρο.

  • Η μελέτη των ηθοποιών

«Υπάρχει μια στροφή προς τη μελέτη της ιστορίας του θεάτρου, όχι του θεατρικού κειμένου», λέει στην «Κ» ο θεατρολόγος και αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών, Πλάτων Μαυρομούστακος. «Ο ηθοποιός δεν έχει τη δυνατότητα να επαναλάβει τον ρόλο του, όπως ο σκηνογράφος ή ο συγγραφέας. Ετσι, η ιστορία του θεάτρου λίγο μιλάει για τους ηθοποιούς, κι εδώ υπάρχει μεγάλη αδικία. Στην πραγματικότητα, η ιστορία του θεάτρου, ενώ δίνει θέση στην παρουσία του ηθοποιού, συχνά δυσκολεύεται να προσεγγίσει τις αλλαγές του επαγγέλματος πάνω στη σκηνή. Οι αλλαγές στον τρόπο της δουλειάς τους συχνά δεν είναι ορατές και θέλουν μεγάλη διάρκεια για να τις συνειδητοποίησουμε. Η θεατρολογία πράγματι έχει επίκεντρο τη θεατρική πράξη, επομένως ίσως υπάρχει μια συνειδητοποίηση της ιστορίας του θεάτρου. Θέλω να πιστεύω ότι όλη αυτή η κίνηση εδράζεται στην εδραίωση των θεατρικών σπουδών. Στην περίπτωση της έκθεσης του Κουν, ασφαλώς αυτή ήταν η ιδέα. Ο Κάρολος Κουν είναι ένα φαινόμενο μοναδικό, από τον οποίο, το σημερινό θέατρο έχει να διδαχθεί πολλά. Κυρίως στην αντίληψη που θέλει το θέατρο ως κοινωνική αποστολή. Στο πλαίσιο αυτό πρέπει να εξάρουμε το έργο του Γιάννη Σιδέρη, που συνέλαβε από νωρίς, το 1938, την ανάγκη ύπαρξης ενός μουσείου για το θέατρο». Ενα μουσείο, του οποίου η ουσιαστική λειτουργία γίνεται ακόμη μεγαλύτερη σήμερα, που οι ηθοποιοί διεκδικούν την προβολή της δικής τους ιστορίας.

  • Η εποχή της Αλίκης περνά από τον μύθο στην ιστορία

Διαρκές και ιδιαίτερο φαινόμενο στο χώρο του θεάτρου, η Αλίκη Βουγιουκλάκη. Την περασμένη Κυριακή ολοκληρώθηκε στον Πολυχώρο «Αθηναΐς» μια μεγάλη έκθεση με σαράντα κοστούμια από θεατρικές παραστάσεις και ταινίες, με φωτογραφίες από κινηματογραφικούς ή θεατρικούς ρόλους και έντονη ατμόσφαιρα από τη λαμπρότητα του κόσμου της (προσωπικά αντικείμενα από το καμαρίνι της κ.λπ.).

Τρεις άνθρωποι είχαν την ευθύνη γι’ αυτή την πρώτη έκθεση με υλικά στοιχεία από τη θεατρική διαδρομή: η Αθηνά Λυγερού, ο Μιχάλης Νομικός και ο συλλέκτης Δημήτρης Μανιάτης. Οι τρεις κατέχουν πλέον αυτό το υλικό, έπειτα από παραχώρηση από τον Γιάννη Παπαμιχαήλ, και στα άμεσα μελλοντικά τους σχέδια είναι να περιοδεύσει η έκθεση σε πόλεις της Ελλάδας και στην Κύπρο. Βασικό όμως και κύριο μέλημά τους είναι να βρεθεί ένας σταθερός και μόνιμος χώρος για τη φύλαξη και την έκθεση αυτού του υλικού, το οποίο ενδεχομένως διαρκώς θα εμπλουτίζεται, όπως συμβαίνει με όλες τις συλλογές και τα αρχεία.

Μια ακόμη εποχή, η εποχή της Αλίκης Βουγιουκλάκη, δεν εντάσσεται μόνο στον χώρο του μύθου, αλλά και της ιστορίας του θεάτρου.