Category Archives: Χορν Δημήτρης

Μελίνα Μερκούρη, Μάνος Κατράκης, Έλλη Λαμπέτη, Δημήτρης Χορν: Στο πέρασμά τους δημιούργησαν Ιστορία και έργο


Μελίνα Μερκούρη
  • «Ολοι πιστεύουν» – έγραφε ο Αλέξης Μινωτής στο βιβλίο «πορεύεσθαι κατά τέχνην» – «πως σαν ο ηθοποιός πεθαίνει, πεθαίνει και το έργο του. «Οι ηθοποιοί είναι τα εφήμερα χρονικά της εποχής» είχε πει ο Σαίξπηρ. Δε μένει μεταθανάτια μαρτυρία της παρουσίας τους στο γήινο κόσμο. Μόνο αναμνήσεις και βιογραφικά, κι ακόμα στον καιρό μας κινηματογραφικά και τηλεοπτικά τεκμήρια ή και ηχογραφικά της φωνής τους. Ομως, αυτά δεν είναι παρά θρύμματα μόνον από την τέχνη και την προσωπικότητά τους, όταν μάλιστα τα μεγέθη είναι μεγάλα. Οι λογοτέχνες και οι εικαστικοί τεχνίτες, αν είναι σπουδαίοι, επιζούν μέσα στο έργο που αφήνουν «εσαεί». Του ηθοποιού η τέχνη σβήνει μαζί του, όταν παύει να συμμετέχει στη σκηνική δημιουργία…».
  • Κρύβουν μια μεγάλη αλήθεια αυτά τα λόγια. Αλλά μένει σε μας να μην τους ξεχνάμε, να μνημονεύουμε το πέρασμά τους και το γεγονός ότι «δεν άνθισαν ματαίως». Αυτή τη δυνατότητα μας τη δίνει η εδώ και επτά χρόνια αναβίωση της «Ημέρας του Ηθοποιού», που μπορεί τους μεγάλους ηθοποιούς που έφυγαν, να τους «διαρκεί», να τους καθιστά ζωντανές ψυχές πάντα, όπως ήταν τότε που ζούσαν στη σκηνή, «εμπιστευμένοι» να φωτίζουν, να δίνουν πνοή και υπόσταση στα εφήμερα πλάσματα της ποιητικής ανάγκης, τα γεμάτα από αιώνια ουσία.
Σκιά ο ηθοποιός
  • Πρόκειται για μια ετήσια εκδήλωση, που η θεσμοθέτησή της απέβλεπε στην ευρύτερη γνωστοποίηση του πνευματικού και πολιτιστικού λειτουργήματος του ηθοποιού και στην τιμητική αναφορά «απόντων», αλλά ιδιαίτερα σημαντικών ηθοποιών και της ανεπανάληπτης προσφοράς τους, σε εποχές που η τεχνολογία δεν έδινε τη δυνατότητα καταγραφής της τέχνης τους, στερώντας τους τη «δάφνη» της αθανασίας.
Μάνος Κατράκης
  • Η κατάργηση του εορτασμού, από τη δικτατορία της 21ης Απριλίου, έγινε μαζί με την κατάργηση του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών και έκτοτε μέχρι που επανασυστάθηκε το καινούριο σωματείο, δεν υπήρξε δυνατότητα να γίνει. Οι ηθοποιοί, όμως, συνεχιστές του λειτουργήματος, θεώρησαν ανεπίτρεπτη τη διακοπή της «Ημέρας του Ηθοποιού» και αναγκαία τη συνέχισή της, γι’ αυτό έκαναν το πρώτο βήμα πριν από 7 χρόνια για τη δημόσια απόδοση τιμής στους πανάξιους, που έχουν περάσει στο παρελθόν του νεοελληνικού θεάτρου.
  • Σε τέσσερις μεγάλους ηθοποιούς που σημάδεψαν τον 20ό αιώνα και θα μείνουν για πάντα κοντά μας, τον Μάνο Κατράκη, την Ελλη Λαμπέτη, την Μελίνα Μερκούρη και τον Δημήτρη Χορν, είναι αφιερωμένη η φετινή «Ημέρα του Ηθοποιού» που διοργανώνει το Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών.
  • Και φέτος η γιορτή θα πραγματοποιηθεί στο θέατρο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού, τη Δευτέρα 5 Οκτώβρη, με την ηθική και οικονομική συμπαράσταση του ΥΠΠΟ, του Δήμου Αθηναίων και του Φεστιβάλ Αθηνών. Τη σκηνοθετική επιμέλεια της εκδήλωσης έχει αναλάβει ο Σπύρος Ευαγγελάτος, τα σκηνικά, τη διαμόρφωση χώρου και την επιμέλεια κοστουμιών η Λαλούλα Χρυσικοπούλου, βοηθός σκηνοθέτη η Κλεοπάτρα Ροντήρη.
  • Τα video-αφιερώματα στους τέσσερις, επιμελήθηκε ο Λεωνίδας Βαρδαρός και σκηνοθέτησαν οι: Νίκος Ξυθάλης, Τάκης Σακελλαρίου και Κώστας Σταματόπουλος. Την εκδήλωση θα παρουσιάσει η Καίτη Ιμπροχώρη και κύριος ομιλητής θα είναι ο Κώστας Γεωργουσόπουλος.
  • Για τον Μάνο Κατράκη θα μιλήσει η Αννα Μακράκη, για την Ελλη Λαμπέτη η Βέρα Κρούσκα, για τη Μελίνα Μερκούρη ο Κωνσταντίνος Αλαβάνος και ο Γιώργος Γεωγλερής για τον Δημήτρη Χορν. Αποσπάσματα από έργα στα οποία πρωταγωνίστησαν οι τέσσερις θα ερμηνεύσουν οι: Χρήστος Καλαβρούζος, Εύα Κοταμανίδου, Μαρίνα Ασλάνογλου και Γιώργος Κιμούλης.
Ελλη Λαμπέτη
  • Χαιρετισμό θα απευθύνουν ο υπ. Πολιτισμού Αντώνης Σαμαράς, ο Δήμαρχος Αθηναίων Νικήτας Κακλαμάνης και ο Πρόεδρος του ΣΕΗ Λεωνίδας Βαρδαρός. Οργάνωση παραγωγής Ντίνα Δημητροπούλου.
Μάνος Κατράκης
  • Οι άνθρωποι, που στο πέρασμά τους από τη ζωή, δημιούργησαν Ιστορία και έργο, οι άνθρωποι που άφησαν παρακαταθήκη πνευματική, καλλιτεχνική και πολιτική, δεν ξεχνιούνται ποτέ, όσα χρόνια κι αν περάσουν. Σ’ αυτούς τους ανθρώπους ανήκει ο Μάνος Κατράκης, ο οποίος υπήρξε υπόδειγμα γενναίου αγωνιστή, σταθερού, ασυμβίβαστου και συνειδητού κομμουνιστή και μοναδικά υπέροχου καλλιτέχνη. Δίδαξε και «ποίησε» ήθος πάνω στη θεατρική σκηνή, αλλά και στην καθημερινή «σκηνή» του αγώνα, στο Μακρονήσι, τον Αϊ – Στράτη, την Ικαρία.
  • Οσοι τον γνώρισαν μιλούν για την παλικαριά του Μάνου Κατράκη, να αγαπά και να μοχθεί για τη ζωή, τον αγώνα, την τέχνη. Δυνατός, εργατικός, σεμνός και αταλάντευτος, επέλεξε το δύσκολο δρόμο και στη ζωή και στην τέχνη. Οι προσωπικές του αγωνίες ήταν οι αγωνίες του λαού και η ανησυχία του ήταν η ανησυχία του παθιασμένου εργάτη της τέχνης.
  • Ο Μάνος Κατράκης από την πρώτη του κιόλας εμφάνιση στο θέατρο το 1928, φανέρωσε το υποκριτικό του ταλέντο και ανέβηκε γρήγορα την κλίμακα της θεατρικής ιεραρχίας, για να καταλάβει μια δεσπόζουσα θέση ανάμεσα στους κορυφαίους ηθοποιούς μας.
  • Περισσότερα από 50 χρόνια συνεχούς προσφοράς στο θέατρο, με στόχους υψηλούς, με ερμηνείες συγκλονιστικές, με βραβεία και κριτικούς επαίνους. Με το μεγαλόπρεπο ανάστημά του και τη βαριά κρυστάλλινη φωνή του απέδειξε τις υποκριτικές του ικανότητες κυρίως σε ρόλους τραγικούς, όπως στον «Προμηθέα Δεσμώτη» που παρουσίασε τελευταία φορά το 1976. Πρωταγωνίστησε σε πολύ σημαντικούς ρόλους σπουδαίων έργων του παγκόσμιου ρεπερτορίου και σημάδεψε με το παίξιμό του μερικά από τα αρχαία κλασικά δράματα («Ιούλιος Καίσαρας», «Εμπορος της Βενετίας», «Οθέλλος», «Πέερ Γκυντ», «Δον Κιχώτης», «Βασιλεύς Ληρ», «Αντιγόνη», «Μήδεια», «Οιδίπους Τύραννος», «Προμηθέας Δεσμώτης», «Πέρσαι»). Επίσης πρωταγωνίστησε στα περισσότερα από τα φιλμ του παλιού, καλού ελληνικού κινηματογράφου.
Δημήτρης Χορν
  • Στα δύσκολα χρόνια της γερμανικής κατοχής και στα τραγικά χρόνια του εμφυλίου, βρέθηκε στην πρώτη γραμμή της Αντίστασης. Απολύεται από το Εθνικό για τις ιδέες του, συλλαμβάνεται, του ζητούν να υπογράψει δήλωση, αρνείται και εξορίζεται στην Ικαρία, τη Μακρόνησο και τον Αϊ – Στράτη, μέχρι το 1952. Αλλά και αργότερα, ήταν πάντα από τους πρώτους, σε όλους τους λαϊκούς αγώνες και πάντα μέσα από τις γραμμές του ΚΚΕ, μέχρι το θάνατό του. Σε εποχές γενικού ξεπουλήματος, ο Μάνος Κατράκης, είτε με το λόγο του «Προμηθέα», είτε με τη συμμετοχή του στην Αντίσταση, στο συνδικαλιστικό κίνημα, στις διεκδικήσεις του ΚΚΕ, τίποτε άλλο δεν επιζητούσε από το να υπηρετήσει τον άνθρωπο.
Ελλη Λαμπέτη
  • «Είχα πολλά να κάνω στη δουλειά μου και δεν τα έκανα… Πέντε τάλαντα μου έδωσε ο θεός και τα πέντε του τα επιστρέφω. Δεν τα αξιοποίησα. Δεν καλλιέργησα το ταλέντο μου για να καρποφορήσει όπως έπρεπε».
  • Τα λόγια αυτά ανήκουν σε μια από τις σπουδαιότερες Ελληνίδες ηθοποιούς, την Ελλη Λαμπέτη. Μια ακόμη ένδειξη του μεγαλείου της. Η Ελλη Λούκου, κόρη της Αναστασίας και του Κωνσταντίνου Λούκου, γεννήθηκε στις 13 Απριλίου 1926 στα Βίλλια της Αττικής. Λίγα λεπτά πριν η μητέρα της είχε φέρει στον κόσμο τον δίδυμο αδερφό της Ελλης, Τάκη. Η οικογένεια του Κωνσταντίνου Λούκου είχε ήδη άλλα τέσσερα κορίτσια, τη Φωτεινή, την Κούλα, την Ειρήνη και την Αντιγόνη.
  • Από έξι χρόνων ήξερε ότι ήθελε να γίνει ηθοποιός αλλά δεν το αποκάλυπτε σε κανέναν, το 1941 όμως αποφάσισε να δώσει εξετάσεις στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου. Απορρίφθηκε. Λίγο αργότερα παρουσιάστηκε μπροστά στην επιτροπή της σχολής Κοτοπούλη. Απορρίφθηκε και πάλι. Χρειάστηκε η μεσολάβηση του Σπύρου Μελά για να πειστεί η Μαρίκα Κατοπούλη να δεχτεί στη σχολή την Ελλη Λούκου που είχε πλέον αλλάξει το όνομά της σε Λαμπέτη. Λίγο αργότερα, ανακοίνωσε στην οικογένειά της ότι θα γινόταν ηθοποιός. Χάρη στην πίστη τελικά της Μαρίκας Κοτοπούλη, χρίστηκε πρωταγωνίστρια ερμηνεύοντας τη Χάννελε στο έργο «Η Χάννελε πάει στον Παράδεισο». Η ερμηνεία της έκανε πολλούς κριτικούς να της γράψουν λόγια διθυραμβικά.
  • Ως το 1945 η Λαμπέτη συνεργάστηκε με την Μαρίκα Κοτοπούλη και τον Κώστα Μουσούρη, ενώ τη διετία 1946-48 βρέθηκε στο Θέατρο Τέχνης του Κάρολου Κουν ερμηνεύοντας ρόλους όπως η Λάουρα στον Γυάλινο Κόσμο του Τένεσι Ουίλιαμς, η νύφη στο Ματωμένο Γάμο του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα, η Βιργινία στο Φιόρο του Λεβάντε του Ξενόπουλου κ.ά. Το 1949 στο θέατρο της πλατείας Αγ. Γεωργίου Καρύτση, δίπλα στον Κώστα Μουσούρη, ερμηνεύει τον ρόλο της κληρονόμου στο ομώνυμο έργο Ρουθ του Αύγουστου Γκαιτς. Είναι η ώρα της μεγάλης αναγνώρισης. Η ερμηνεία της στην Κληρονόμο και στην Πεγκ (Πεγκ καρδούλα μου, του Τζον Χάρτλεϊ Μάνερς) χάρισαν στη Λαμπέτη το Επαθλο Μαρίκας Κοτοπούλη (1951). Το 1952 άρχισε τη θιασαρχική της πορεία συγκροτώντας θίασο με τους Γιώργο Παππά και Δημήτρη Χορν. Η συνεργασία τους κράτησε μέχρι και το 1955. Στη συνέχεια η Λαμπέτη και ο Χορν συγκρότησαν θίασο με τον Κώστα Μουσούρη και ένα χρόνο μετά η Ελλη και ο Δημήτρης, μόνοι πλέον, συγκρότησαν το δικό τους θίασο.
  • Η σχέση της Ελλης Λαμπέτη με τον κινηματογράφο κάθε άλλο παρά σχέση στοργής υπήρξε. Αν και οι ερμηνείες της σε ταινίες όπως: «Κυριακάτικο ξύπνημα» (του Μιχάλη Κακογιάννη, 1954), «Κάλπικη Λίρα» (του Γιώργου Τζαβέλλα, 1955), «Το κορίτσι με τα μαύρα» (του Μιχάλη Κακογιάννη, 1956), και «Το τελευταίο ψέμα» (του Μιχάλη Κακογιάννη, 1958) υπήρξαν εξαιρετικές, η Λαμπέτη δεν αγαπούσε την μεγάλη οθόνη, «πάντα αισθανόμουν ότι σκοτώνω κάτι κάθε φορά που έκανα μια ταινία» έλεγε. Η Ελλη Λαμπέτη έφυγε στις 2 Σεπτεμβρίου 1983.
Δημήτρης Χορν
  • «Το επάγγελμα του ηθοποιού είναι το πιο ερημικό. ΕΦΗΜΕΡΟ! Ολοι οι εκτελεστές ΦΕΥΓΑΛΕΟΙ». Ποιος είχε αυτή την αυτογνωσία; Ενα «γέννημα και θρέμμα του θεάτρου», το οποίο προσωποποιούσε, κυριολεκτικά, το «ηθοποιός σημαίνει φως». Ο λαμπερότερος από τη γενιά των παλιών μεγάλων ηθοποιών, αλλά και ο πιο τολμηρά αυτοκριτικός για τη δουλειά του. Ενας άνθρωπος ευαίσθητος, σκεπτόμενος, με σεβασμό στις μεγάλες πνευματικές αξίες και ευφυέστατος, με μοναδικής χάρης, χιούμορ – συχνότατα αυτοσαρκαστικό.
  • Παιδί του αυστριακής καταγωγής, γεννημένου στην Ελλάδα, δραματουργού Παντελή Χορν (από τους σπουδαίους πρωτεργάτες της σύγχρονης ελληνικής δραματουργίας), βαφτιστήρι της Κυβέλης, ο Δημήτρης Χορν γεννήθηκε το 1921. Οκτώ μηνών πρωτοβγήκε στη σκηνή, «παίζοντας» στην αγκαλιά της Κυβέλης στο έργο του πατέρα του «Γειτόνισσες». Δίχρονος έπαιξε στην «Νταλμανοπούλα», επίσης του πατέρα του. Υστερα στην ιψενική «Νόρα».
  • Μαθητής του δημοτικού φανέρωσε το ραφινάτο κωμικό ταλέντο του, παίζοντας στο έργο «Βιολαντώ», το γελωτοποιό «Μπουμπουρίκο». Στα γυμνασιακά χρόνια, στο Κολέγιο Αθηνών, συμμετείχε στις μαθητικές παραστάσεις που ανέβαζε ο καθηγητής των Αγγλικών Κάρολος Κουν. Δεκατετράχρονος έπαιξε στη «Μαμά Κολιμπρί» του Μπατάιγ, πλάι στην Κοτοπούλη. Αυτή η παράσταση καθόρισε την επιλογή του: «Δεν πεθύμησα ποτέ να γίνω τίποτα άλλο από ηθοποιός».
  • Επί Μεταξά, δίνει εξετάσεις στη Σχολή του Εθνικού, απαγγέλλοντας τους απαγορευμένους «Μοιραίους» του Βάρναλη. Την επομένη, συναντά στο δρόμο τον Αιμίλιο Βεάκη (ήταν καθηγητής της σχολής), ο οποίος του λέει: «Δεν ξέρεις πόσο μας δρόσισες απ’ αυτή την ανομβρία».
  • Ευτύχησε να διδαχθεί το κλασικό θέατρο από μεγάλους δασκάλους – Παπαγεωργίου, Βεάκης, Μουζενίδης, Ροντήρης – στη σχολή του Εθνικού, όπου άρχισε η σταδιοδρομία του με την οπερέτα του Γ. Στράους «Νυχτερίδα». Το δεύτερο, επίσης τραγουδιστικό, ρόλο του, τον έπαιξε δίπλα στην πρωτοεμφανιζόμενη τότε «αποκάλυψη», την Μαρία Κάλλας. Ο ρόλος που περισσότερο αγάπησε, «γιατί είναι βαθιά μελαγχολικός», ήταν ο «Τρελός» στη σαιξπηρική «Δωδέκατη νύχτα», για τον οποίο έλεγε, αποκαλύπτοντας και την ψυχοπνευματική λειτουργία του: «Ενας ρόλος που δεν πρόδωσα, τον οποίο νομίζω ότι κάνω και στη ζωή. Νομίζω πως είναι το καλύτερο πράγμα που έχω κάνει. Ο μόνος ρόλος που δεν αισθάνομαι ενοχές απέναντί του».
Μελίνα Μερκούρη
  • Η Μελίνα Μερκούρη (Αθήνα, 18 Οκτωβρίου 1920 – Νέα Υόρκη, 6 Μαρτίου 1994) καταγόταν από οικογένεια πολιτικών. Ηθοποιός βραβευμένη με διεθνή βραβεία και παγκόσμιας ακτινοβολίας προσωπικότητα, διετέλεσε υπουργός Πολιτισμού όλων των κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ.
  • Το Σεπτέμβρη του 1938 γίνεται δεκτή στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου με συμμαθητές, μεταξύ άλλων, τη Δέσπω Διαμαντίδου, την Αλέκα Παΐζη, τον Ανδρέα Φιλιππίδη, τον Αλέξη Δαμιανό κ.ά. Πρωτοεμφανίζεται στη θεατρική σκηνή το 1944 στο Θέατρο Βρετάνια με το θίασο των Γιώργου Παππά και Αντώνη Γιαννίδη, με το έργο του Αλέξη Σολομού «Το μονοπάτι της Λευτεριάς». Από το 1951 αρχίζει να πρωταγωνιστεί παράλληλα και στην Γαλλική θεατρική σκηνή, όπου έγινε μούσα ενός από τους μεγαλύτερους θεατρικούς συγγραφείς, του Μαρσέλ Ασάρ. Συνεχίζει την παράλληλη πορεία της και στις δύο σκηνές.
  • Το 1960 παίζει με το θέατρο Τέχνης το «Γλυκό πουλί της νιότης» με τον πρωτοεμφανιζόμενο τότε Γιάννη Φέρτη. Επόμενος σημαντικός σταθμός στην θεατρική της καριέρα είναι το «Illya Darling» που ανεβάζει, με προπωλημένα όλα τα εισιτήρια των παραστάσεων και με συμπρωταγωνιστή τον Νίκο Κούρκουλο, στο Broadway στις ΗΠΑ, ενώ είχε ήδη κάνει περιοδεία σε ολόκληρες τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το έργο είναι η θεατρική διασκευή του κινηματογραφικού έργου «Never on Sunday» (Ποτέ την Κυριακή), που της είχε χαρίσει παγκόσμια αναγνώριση. Το 1975 και ενώ έχει επιστρέψει στην Ελλάδα, ανεβάζει στο θέατρο Κάππα με τον Νίκο Κούρκουλο την «Οπερα της πεντάρας», το 1976 την «Μήδεια» με το ΚΘΒΕ, ενώ το 1978 το «Συντροφιά με τον Μπρεχτ» από το Ελληνικό θέατρο του Μάνου Κατράκη, παράσταση για την οποία γράφτηκε από το Θάνο Μικρούτσικο το «Αννα μην κλαις», για να τραγουδηθεί από τη Μελίνα Μερκούρη και τον Γιάννη Κούτρα.
  • Τέλος το 1980 ξανανέβασε το «Γλυκό πουλί της νιότης» με τον Γιάννη Φέρτη και έκλεισε ουσιαστικά την θεατρική της καριέρα με το «Ορέστεια», στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου από το Θέατρο Τέχνης.
  • Σημαντική ήταν και η πορεία της στον διεθνή και ελληνικό κινηματογράφο. Της χάρισε αρκετά βραβεία με κορυφαίο το βραβείο πρώτης γυναικείας ερμηνείας του Φεστιβάλ των Καννών και επίσης μία υποψηφιότητα για Οσκαρ για το «Ποτέ την Κυριακή», το οποίο έχασε απ’ την Ελίζαμπεθ Τέιλορ το 1960. Το κινηματογραφικό της ντεμπούτο έγινε με ένα θεατρικό έργο που είχε γραφτεί από τον Ιάκωβο Καμπανέλλη ειδικά για τη Μελίνα Μερκούρη, το «Στέλλα με τα κόκκινα γάντια», που στην ταινία είχε τον τίτλο «Στέλλα» (1955). Το 1956, συνεργάζεται με το μεγάλο έρωτα της ζωής της, τοv Ζιλ Ντασσέν και γυρίζουν την ταινία «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται» βασισμένη στο μυθιστόρημα του Νίκου Καζαντζάκη και ακολούθησαν πολλές ακόμη.
  • Ριζοσπάστης, 30/08/2009, Σοφία ΑΔΑΜΙΔΟΥ
Advertisements

Σημάδεψαν τον 20ό αιώνα – τέσσερις ηθοποιοί…

Μάνος Κατράκης
Μελίνα Μερκούρη
  • Σε τέσσερις μεγάλους ηθοποιούς που σημάδεψαν τον 20ό αιώνα και θα μείνουν για πάντα κοντά μας, τον Μάνο Κατράκη, την Ελλη Λαμπέτη, την Μελίνα Μερκούρη και τον Δημήτρη Χορν, είναι αφιερωμένη η «Ημέρα του Ηθοποιού» που διοργανώνει για 7η χρονιά το Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών. Και φέτος η γιορτή θα πραγματοποιηθεί στο θέατρο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού, τη Δευτέρα 5 Οκτώβρη, με την ηθική και οικονομική συμπαράσταση του ΥΠΠΟ, του Δήμου Αθηναίων και του Φεστιβάλ Αθηνών. Το ΔΣ του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών αναβιώνει την «Ημέρα του Ηθοποιού», μια ετήσια εκδήλωση που η θεσμοθέτησή της απέβλεπε στην ευρύτερη γνωστοποίηση του πνευματικού και πολιτιστικού λειτουργήματος του ηθοποιού και στην τιμητική αναφορά ιδιαίτερα σημαντικών «απόντων» ηθοποιών και της ανεπανάληπτης προσφοράς τους, σε εποχές που η τεχνολογία δεν έδινε τη δυνατότητα καταγραφής της τέχνης τους, στερώντας τους τη «δάφνη» της αθανασίας. Ετσι η αναβίωση της «Ημέρας του Ηθοποιού», μπορεί τους μεγάλους ηθοποιούς που έφυγαν, να τους «διαρκεί», ζωντανές ψυχές πάντα, όπως ήταν τότε που ζούσαν στη σκηνή, «εμπιστευμένοι» να φωτίζουν, να δίνουν πνοή και υπόσταση στα εφήμερα πλάσματα της ποιητικής ανάγκης, τα γεμάτα από αιώνια ουσία. Τη σκηνοθεσία έχει αναλάβει ο Σπύρος Ευαγγελάτος. Πρόεδρος της οργανωτικής επιτροπής είναι ο Βασίλης Κολοβός και μέλη οι: Βασίλης Ανδρεόπουλος, Καίτη Ιμπροχώρη, Γιάννης Καραχισαρίδης, Ρήγας Αξελός, Νότης Περγιάλης, Εύα Κοταμανίδου, Κίττυ Αρσένη, Ιάκωβος Καμπανέλλης, Αιμιλία Υψηλάντη, Νίκος Βασταρδής, Χρήστος Καλαβρούζος, Αννα Φόνσου, Γιάννης Βούρος, Λυκούργος Καλλέργης.
Λαμπέτη – Χορν


Στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης η επιστολή Πιαφ προς Χορν

Επάνω, η πρώτη σελίδα της επιστολής που έστειλε η Εντίτ Πιαφ προς τον Δημήτρη Χορν με ημερομηνία 20.9.1946. Επάνω δεξιά, ο φάκελος της επιστολής. Κάτω δεξιά, το τηλεγράφημα που ακολούθησε, πάντοτε με αποστολέα την Εντίτ Πιαφ και παραλήπτη τον Δημήτρη Χορν, στις 13.11.1946

Αγοράστηκε αντί 1.500 ευρώ και θα εκτίθεται από αύριο

ΜΥΡΤΩ ΛΟΒΕΡΔΟΥ | ΤΟ ΒΗΜΑ, Τετάρτη 21 Ιανουαρίου 2009. Η τετρασέλιδη ερωτική επιστολή προς τον Δημήτρη Χορν, γραμμένη με γαλάζιο μελάνι από το χέρι της Εντίτ Πιαφ, θα εκτεθεί από την προσεχή Πέμπτη στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης στο πλαίσιο της έκθεσης για τα 10 χρόνια από τον θάνατο του ηθοποιού. Στη δημοπρασία της περασμένης Παρασκευής η επιστολή- με τιμή εκκίνησης τα 1.000 ευρώ- αγοράστηκε αντί 1.500 ευρώ από τον στενό συνεργάτη του Χορν Θεοδόση Ισαακίδη, ο οποίος και επιμελείται του αρχείου του. Η επιστολή, με ημερομηνία 20.9.1946 (μαζί με τον φάκελο), καθώς και το τηλεγράφημα που του έστειλε στις 13.11.1946, μαζί με ένα πρόγραμμα από την αθηναϊκή εμφάνιση της Πιαφ στο Κοτοπούλη, θα φιλοξενηθούν στο Μουσείο.

Ιδιαίτερα προσωπική και φλογερή, η επιστολή της 31χρονης τότε γαλλίδας ερμηνεύτριας προς τον 25χρονο ζεν πρεμιέ δεν αφήνει περιθώρια αμφισβήτησης των συναισθημάτων που έτρεφε για εκείνον. Μεταξύ άλλων τού έγραφε: «Επιστρέφοντας από το ταξίδι μου στην Αθήνα έλαμπα, και αυτή η λάμψη οφείλεται σ΄ εσένα, έρωτά μου…Μην αφήσεις την καρδιά μου να πεθάνει! (…) Ξέρω ότι είμαι ικανή να τα παρατήσω όλα για σένα. (…) Σε περίπου πενήντα μέρες θα επιστρέψω στην Αθήνα, την οποία αγαπώ πλέον όσο και το Παρίσι».

Η έκθεση «Δημήτρης Χορν» στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης θα διαρκέσει ως την Κυριακή 1η Φεβρουαρίου. Ενδιαμέσως προγραμματίζονται ξεναγήσεις από τον Θεοδόση Ισαακίδη, μουσική εκδήλωση με τραγούδια της Εντίτ Πιαφ αλλά και του Χορν, καθώς και μια συνάντηση-συζήτηση για το Θεατρικό Μουσείο (τη Δευτέρα 26 Ιανουαρίου στις 18.00), με τη συμμετοχή των Σταμάτη Φασουλή, Λυδίας Κονιόρδου, Κώστα Γεωργουσόπουλου, Βάλτερ Πούχνερ, Ιωάννας Παπαντωνίου, Χρήστου Λεοντή, Γιάννου Περλέγκα, Στεφανίας Γουλιώτη, Αποστολίας Παπαδαμάκη. Ο διευθυντής του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης κ. Χρήστος Σταμπολίδης θα προλογίσει και θα συντονίσει.

Έναντι 1.500 ευρώ πουλήθηκε ερωτική επιστολή της Πιαφ προς τον Χορν

«Θα σε περιμένω όσο χρειαστεί»

ΤΟ ΒΗΜΑ, Παρασκευή 16 Ιανουαρίου 2009. Μια παθιασμένη επιστολή προς τον Δημήτρη Χορν, γραμμένη από τη Γαλλίδα τραγουδίστρια Εντίθ Πιάφ, πουλήθηκε για 1.500 ευρώ την Παρασκευή. Η επιστολή της Εντίφ Πιάφ χρονολογείται από τις 13 Νοεμβρίου 1946, δύο ημέρες μετά τη συνάντησή τους σε αθηναϊκό ρεσιτάλ.

«Σ’ αγαπώ όπως δεν αγάπησα ποτέ κανέναν Τάκη, μη μου πληγώσεις την καρδιά» αναφέρει στην επιστολή της η Πιαφ.

«Μπορεί να έρθεις στο Παρίσι με την Ειρήνη, αλλά μάλλον δεν το βλέπω, έτσι θα έρθω εγώ κοντά σου τον Νοέμβριο, κανείς στον κόσμο δεν θα με εμποδίσει να έρθω στην Αθήνα, όμως αυτό που πρέπει να κάνεις χωρίς δισταγμό είναι να έρθεις στην Αμερική τον Δεκέμβριο, έτσι θα ξανασμίξουμε εκεί και από εκεί ελπίζω να σε φέρω στο Παρίσι, που όταν το γνωρίσεις θα το αγαπήσεις όσο κι εγώ. […] θα μπορούσα να σε κάνω ευτυχισμένο και πιστεύω επίσης πως σε καταλαβαίνω πολύ καλά. Ξέρω πώς είμαι ικανή να τα παρατήσω όλα για σένα» συνεχίζει η επιστολή.

Η Πιαφ αναφέρει στο γράμμα: «Θα σε περιμένω όσο καιρό θα χρειαστεί. Δεν έχω αγαπήσει άλλον άνθρωπο όσο εσένα».

«Ολόκληρη η επιστολή αποπνέει πάθος και απόγνωσης» δήλωσε ο Πέτρος Βέργος στο πρακτορείο Reuters πριν από την δημοπρασία.

Ο έρωτας της Πιάφ φαίνεται πως δεν βρήκε ποτέ ανταπόκριση, είτε επειδή ο Έλληνας ηθοποιός -έξι χρόνια νεότερός της- δεν εκδήλωσε ενδιαφέρον, είτε επειδή και οι δύο βρίσκονταν εκείνη την εποχή με διαφορετικούς συντρόφους.

Η επιστολή δημοπρατήθηκε από τον οίκο «Πέτρος Βέργος» στο Ξενοδοχείο Athens Plaza, ακριβώς 11 χρόνια μετά τον θάνατο του Δημήτρη Χορν, στις 16 Ιανουαρίου 1998.

Επιστολή της Πιάφ αποκαλύπτει τον άγνωστο έρωτά της με τον Δημήτρη Χορν

Ντοκουμέντο προς δημοπράτηση

Το Βήμα, Τρίτη 16 Δεκεμβρίου 2008  [ 08:05 ]

Τον μέχρι τώρα άγνωστο έρωτα της Εντίθ Πιάφ για τον Δημήτρη Χορν αποκαλύπτει το τηλεγράφημα, με ημερομηνία 13 Νοεμβρίου 1946, της διάσημης Γαλλίδας ερμηνεύτριας προς τον μεγάλο μας ηθοποιό, που δημοπρατείται την Τετάρτη.

«Θα σε περιμένω όσο καιρό θα χρειαστεί. Δεν έχω αγαπήσει άλλον άνθρωπο όσο εσένα. Στοπ. Θα σου γράψω αύριο. Στοπ. Εάν μπορείς γράψε μου, στο όνομα κυρία Μπιγκάρ στην οδό Μπερί 26. Μην βάλεις το όνομά μου στη διεύθυνση. Σου έχω εμπιστοσύνη. Εντίθ» έγραφε προς τον αγαπημένο της Τάκη.

Η επιστολή θα δημοπρατηθεί από τον οίκο «Πέτρος Βέργος» στο Ξενοδοχείο Athens Plaza, στις 6 το απόγευμα.

Σύμφωνα με την Ελευθεροτυπία, η γνωριμία τους πιθανολογείται ότι έγινε τον Σεπτέμβρη του ’46 μετά το αθηναϊκό ρεσιτάλ της Πιάφ στο θέατρο «Κοτοπούλη» στις 18 του ίδιου μήνα.

Στην προς δημοπράτηση επιστολή η Γαλλίδα τραγουδίστρια έγραφε μεταξύ άλλων:

«Σ’ αγαπώ όπως δεν αγάπησα ποτέ κανέναν Τάκη, μη μου πληγώσεις την καρδιά! Μπορεί να έρθεις στο Παρίσι με την Ειρήνη, αλλά μάλλον δεν το βλέπω, έτσι θα έρθω εγώ κοντά σου τον Νοέμβριο, κανείς στον κόσμο δεν θα με εμποδίσει να έρθω στην Αθήνα, όμως αυτό που πρέπει να κάνεις χωρίς δισταγμό είναι να έρθεις στην Αμερική τον Δεκέμβριο, έτσι θα ξανασμίξουμε εκεί και από εκεί ελπίζω να σε φέρω στο Παρίσι, που όταν το γνωρίσεις θα το αγαπήσεις όσο κι εγώ. […] θα μπορούσα να σε κάνω ευτυχισμένο και πιστεύω επίσης πως σε καταλαβαίνω πολύ καλά. Ξέρω πώς είμαι ικανή να τα παρατήσω όλα για σένα».

«Σ’ αγαπώ όσο κανέναν Τάκη»

Κι αυτά…

Η ερωτική επιστολή της Πιαφ προς τον Χορν εκτιμάται μεταξύ 1.000-1.500 ευρώ

«Θα σε περιμένω όσο καιρό θα χρειαστεί. Δεν έχω αγαπήσει άλλον άνθρωπο όσο εσένα. Στοπ. Θα σου γράψω αύριο. Στοπ. Εάν μπορείς γράψε μου, στο όνομα κυρία Μπιγκάρ στην οδό Μπερί 26. Μην βάλεις το όνομά μου στη διεύθυνση. Σου έχω εμπιστοσύνη. Εντίθ».

Το τηλεγράφημα με ημερομηνία 13 Νοεμβρίου του ’46 και παραλήπτη τον κορυφαίο Ελληνα ηθοποιό Τάκη Χορν είχε αποστολέα την Εντίθ Πιαφ, τη δημοφιλέστερη τραγουδίστρια της Γαλλίας με την ανυπέρβλητη φωνή. Μια ερωτική επιστολή της Πιαφ προς τον Δημήτρη Χορν, η οποία μαρτυρά και τον, μέχρι πρόσφατα άγνωστο, έρωτά της για τον ηθοποιό, βγαίνει, μεθαύριο Τετάρτη, στο σφυρί στην δημοπρασία του οίκου «Πέτρος Βέργος» (Ξενοδοχείο Athens Plaza, στις 6 μ.μ.).

Η γνωριμία τους πιθανολογείται ότι έγινε τον Σεπτέμβρη του ’46 μετά το αθηναϊκό ρεσιτάλ της τραγουδίστριας στο θέατρο «Κοτοπούλη» στις 18 του ίδιου μήνα. Η χειρόγραφη επιστολή της τριαντάχρονης Εντίθ Πιαφ δείχνει ότι ο έρωτάς της για τον 25χρονο ηθοποιό ήταν κεραυνοβόλος, αν και τα δυνατά αισθήματα της γυναίκας που ύμνησε τον έρωτα έμειναν, αυτή τη φορά, χωρίς ανταπόκριση. Στην προς δημοπράτηση επιστολή (εκτιμάται μεταξύ 1.000-1.500 ευρώ) διαβάζουμε ανάμεσα σ’ άλλα:

«Σ’ αγαπώ όπως δεν αγάπησα ποτέ κανέναν Τάκη, μη μου πληγώσεις την καρδιά! Μπορεί να έρθεις στο Παρίσι με την Ειρήνη, αλλά μάλλον δεν το βλέπω, έτσι θα έρθω εγώ κοντά σου τον Νοέμβριο, κανείς στον κόσμο δεν θα με εμποδίσει να έρθω στην Αθήνα, όμως αυτό που πρέπει να κάνεις χωρίς δισταγμό είναι να έρθεις στην Αμερική τον Δεκέμβριο, έτσι θα ξανασμίξουμε εκεί και από εκεί ελπίζω να σε φέρω στο Παρίσι, που όταν το γνωρίσεις θα το αγαπήσεις όσο κι εγώ. […] θα μπορούσα να σε κάνω ευτυχισμένο και πιστεύω επίσης πως σε καταλαβαίνω πολύ καλά. Ξέρω πώς είμαι ικανή να τα παρατήσω όλα για σένα».

Να υπενθυμίσουμε ότι στους μεγάλους και εκπληρωμένους έρωτες της Πιαφ συγκαταλέγονται ο ηθοποιός και τραγουδιστής Ιβ Μοντάν, ο βασιλιάς του μποξ Μαρσέλ Σερντάν και ο ελληνικής καταγωγής τραγουδοποιός Ζορζ Μουστακί. Αν και το ερωτικό πάθος του εύθραυστου «σπουργιτιού» της Γαλλίας με τον Ελληνα ηθοποιό δεν ευοδώθηκε, ο τελευταίος σύντροφος της ζωής της ήταν ο Ελληνας Τέο Σαγκαπό, επίθετο που του είχε χαρίσει η ίδια για χάρη της αγάπης τους. Η Πιαφ πέθανε τον Οκτώβρη του ’63 σε ηλικία 48 ετών στο Παρίσι, γερμένη στην αγκαλιά του.

Τέλος, εκτός από την επιστολή της Εντίθ Πιαφ στη δημοπρασία της Τετάρτης περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, επιστολές του Αλή Πασά, του Μεγάλου Ναπολέοντα, του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, του Ιωάννη Καποδίστρια, του Ελευθερίου Βενιζέλου της Τζάκι Ωνάση, καθώς και περισσότερα από 500 σπάνια βιβλία και χαρακτικά.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΡΟΥΖΑΚΗΣ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 15/12/2008

Πιαφ – Χορν, κεραυνοβόλος έρωτας

Η Εντιθ Πιαφ μπορεί να τραγουδούσε ότι δεν μετάνιωνε για τίποτα, όμως απ’ ό, τι φαίνεται υπήρχε τουλάχιστον ένας λόγος για τον οποίο ερμήνευε με τόσο πάθος τα τραγούδια της… Ενα γράμμα, λοιπόν, που πρόκειται να δημοπρατηθεί στον οίκο Πέτρος Βέργος στις 17 του μηνός και φέρει την υπογραφή της δείχνει ότι η Γαλλίδα ερμηνεύτρια ήταν διατεθειμένη να τα παρατήσει όλα για να βρίσκεται κοντά στον Δημήτρη Χορν. Στο θέμα έδωσε μεγάλη δημοσιότητα και ο βρετανικός Τύπος.

«Non, je ne regrette rien»… Πρόκειται για ένα τετρασέλιδο γράμμα με παραλήπτη τον Δημήτρη Χορν, μία επιστολή στην οποία τον καλεί απεγνωσμένα να πάει να τη βρει στο Παρίσι, τη Νέα Υόρκη ή το Λονδίνο, διαφορετικά «θα έρθω εγώ κοντά σου τον Νοέμβριο, και κανείς στον κόσμο δεν θα με εμποδίσει να έρθω στην Αθήνα». Στο χειρόγραφο σημείωμα της, λοιπόν, η Εντιθ Πιαφ, που ήταν τότε 31 και ήδη στο απόγειο της καριέρας της, εκφράζει την αγάπη της «για τον Τάκη μου». «Σε αγαπώ, όπως δεν έχω αγαπήσει κανέναν, Τάκη, μην ραγίσεις την καρδιά μου», έγραφε ύστερα από την συνάντηση που είχαν στην Αθήνα.

«Θα ήθελα να ζω πολύ κοντά σου, νομίζω ότι θα μπορούσα να σε κάνω ευτυχισμένο και πιστεύω επίσης ότι σε καταλαβαίνω πολύ καλά. Ξέρω ότι μπορώ να τα παρατήσω όλα για σένα». Στο τηλεγράφημα που έστειλε δύο μήνες μετά, η Εντιθ Πιαφ εκφράζει και πάλι τον έρωτα της, ζητώντας του να της στείλει γράμμα στο όνομα Μαντάμ Μπιγκάρ στον αριθμό 26 της οδού Berry.

Ο Δημήτρης Χορν λέγεται ότι είχε συναντήσει την Πιαφ μετά την sold-out εμφάνισή της στο θέατρο Κοτοπούλη, στην Αθήνα. Ηταν μόλις 25. Τα αισθήματά της για τον Δημήτρη Χορν φαίνεται πως έμειναν χωρίς ανταπόκριση. Ο Πέτρος Βέργος δήλωσε στην εφημερίδα «Γκάρντιαν»: «Δεν θα μάθουμε ποτέ πώς ένιωθε ο Χορν για την Πιαφ, αλλά με το τυφλό τους πάθος αυτά τα χειρόγραφα αποδεικνύουν ότι ήταν κεραυνοβόλος έρωτας για την Πιαφ». Στη δημοπρασία περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων επιστολές του Αλή Πασά, του Ναπολέοντα, του Κολοκοτρώνη, του Καποδίστρια, ακόμη και της Τζάκι Ωνάση…

Ερωτική επιστολή της Πιαφ στον Χορν

ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΗΣ ΣΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑ

Μάρτυρας του έρωτα της Εντίτ Πιαφ για τον Δημήτρη Χορν

ΤΑ ΝΕΑ: Παρασκευή 5 Δεκεμβρίου 2008

«Κανείς στον κόσμο δεν θα με εμποδίσει να ρθω στην Αθήνα»  γραφε το 1946 η Εντίτ Πιαφ στον Δημήτρη Χορν

1946. Η πιο δημοφιλής τραγουδίστρια της Γαλλίας ερωτεύεται έναν ανερχόμενο Έλληνα ηθοποιό, ο οποίος κάνει τα πρώτα του βήματα στο Εθνικό Θέατρο. Μια σύντομη επιστολή που αποκαλύπτει τον έρωτα της Εντίτ Πιαφ για τον Δημήτρη Χορν βγαίνει στο σφυρί από τον οίκο δημοπρασιών «Π. Βέργος» στις 17 Δεκεμβρίου.  Στην επιστολή, η 31 τότε χρόνων Γαλλίδα τραγουδίστρια ζητάει από τον κατά έξι χρόνια μικρότερό της Έλληνα ηθοποιό- που έκανε τα πρώτα του βήματα στο Εθνικό Θέατρο- να τη συναντήσει στο Παρίσι, τη Νέα Υόρκη ή το Λονδίνο. «Αν δεν έρθεις εσύ, θα έρθω εγώ κοντά σου τον Νοέμβριο. Κανείς στον κόσμο δε θα με εμποδίσει να έρθω στην Αθήνα» γράφει η Εντίτ Πιαφ, που εκείνη την περίοδο γνώριζε μεγάλη επιτυχία με το τραγούδι της «La Vie Εn Rose». Τελικά, όπως προκύπτει, δεν συναντήθηκαν…  Η Πιαφ είχε πρωτοσυναντήσει τον Δημήτρη Χορν όταν ήρθε στην Αθήνα για ρεσιτάλ στο θέατρο «Κοτοπούλη» στις 18 Σεπτεμβρίου του 1946. Λίγο μετά, δηλαδή, από το φινάλε της θυελλώδους σχέσης της με τον Ιβ Μοντάν, του οποίου υπήρξε μέντορας αλλά τη χώρισε μόλις έγινε διάσημος τραγουδιστής. Τον έρωτα φέρεται να τον έζησε αμέσως μετά στο πλευρό του (παντρεμένου ήδη) βασιλιά του μποξ Μαρσέλ Σεντράν, σχέση που έληξε με τον τραγικό θάνατό του- το αεροπλάνο του συνετρίβη στις Αζόρες, καθ΄ οδόν προς τη Νέα Υόρκη όπου θα τη συναντούσε.

Μια επιστολή της Εντίθ Πιάφ στον Δημήτρη Χορν αποκαλύπτει ένα ανεκπλήρωτο έρωτα

Ερωτική επιστολή της Πιαφ στον Χορν

ΜΑΧΜΟΥΝΤΕΣ ΒΑΪΟΣ, Ελεύθερος Τύπος, Παρασκευή, 05.12.08

Σ’ αγαπώ όπως δεν αγάπησα ποτέ κανέναν, Τάκη, μη μου πληγώσεις την καρδιά! Μπορεί να έρθεις στο Παρίσι με την Ειρήνη, αλλά μάλλον δεν το βλέπω, έτσι θα έρθω εγώ κοντά σου το Νοέμβριο, κανείς στον κόσμο δεν θα με εμποδίσει να έρθω στην Αθήνα, όμως αυτό που πρέπει να κάνεις χωρίς δισταγμό είναι να έρθεις στην Αμερική το Δεκέμβριο, έτσι θα ξανασμίξουμε εκεί και από κει ελπίζω να σε φέρω στο Παρίσι, που όταν το γνωρίσεις θα το αγαπήσεις όσο κι εγώ, αν πας στο Λονδίνο μετά την Αμερική θα πάω κι εγώ, θα ‘θελα να ζω πολύ κοντά σου, νομίζω πως θα μπορούσα να σε κάνω ευτυχισμένο και πιστεύω επίσης πως σε καταλαβαίνω πολύ καλά. Ξέρω πως είμαι ικανή να τα παρατήσω όλα για σένα…».

Θα φανταζόσασταν ποτέ ότι η ερωτευμένη γυναίκα που στις 20 Σεπτεμβρίου του 1946 υπέγραψε αυτή την παθιασμένη επιστολή ήταν η θρυλική Εντίθ Πιαφ, 31 ετών τότε, και ότι ο «Τάκης» στον οποίο απευθύνεται ήταν ο 25χρονος Δημήτρης Χορν; Κι όμως, μια επιστολή που έφτασε στα χέρια του γνωστού δημοπράτη και συλλέκτη έργων τέχνης Πέτρου Βέργου από τον οικογενειακό κύκλο του Δημήτρη Χορν αποκαλύπτει για πρώτη φορά το χρονικό ενός σύντομου έρωτα, ενός κεραυνοβόλου έρωτα που δεν εκπληρώθηκε ποτέ. Αυτή η ερωτική επιστολή βγαίνει τώρα σε δημοπρασία του οίκου «Π. Βέργος» στις 17 Δεκεμβρίου. «Η επιστολή είναι πέρα για πέρα γνήσια, διαφορετικά δεν θα έβγαινε σε δημοπρασία. Οταν τη διάβασα για πρώτη φορά αισθάνθηκα έκπληξη, αλλά και γοητεία. Με γοήτευσε το πάθος αυτής της μεγάλης τραγουδίστριας που δεν έκρυψε το έρωτά της, τον ήθελε σαν τρελή και δέχτηκε να κάνει υποχωρήσεις. Το βρήκα πολύ χαριτωμένο», λέει στον ΕΤ ο κ. Βέργος. Η επιστολή εικάζεται ότι θα ξεπεράσει την τιμή εκκίνησης των 1.000-1.500 ευρώ.

Η γνωριμία της Εντίθ Πιαφ με το νεαρό τότε Ελληνα ηθοποιό έγινε κατά τη σύντομη επίσκεψή της στην Αθήνα για να δώσει ρεσιτάλ στο Θέατρο Κοτοπούλη, στις 18 Σεπτεμβρίου 1946. Τα αισθήματά της για τον Δημήτρη Χορν φαίνεται πως έμειναν χωρίς ανταπόκριση και ο καθένας ακολούθησε τη ζωή του. Πάντως ήταν τέτοιος ο ερωτάς της που δεν δίστασε να τον προσκαλέσει μαζί με μια άλλη γυναίκα. Στους εραστές της συγκαταλέγονται ο Ιβ Μοντάν, ο βασιλιάς του μποξ Μαρσέλ Σερντάν και ο Ζορζ Μουστακί.

Edith Piaf – Non, je ne regrette rien (1961)

Οι Ελληνες και το θέατρο

Οι Ελληνες και το θ�ατρο

Συγκίνηση, λύτρωση, ψυχική ανάταση, εκτόνωση, ικανοποίηση, τροφή για σκέψη, ψυχαγωγία. Η εκδοχή των βιβλίων για ό,τι συμβαίνει στο κοινό όταν η θεατρική παράσταση αρχίζει. Είναι η στιγμή που παραδίδεται στους ηθοποιούς και η ζωντανή επικοινωνία ξεκινά. Είναι η ίδια αξία που παραμένει άφθαρτη μέσα στον χρόνο, από τη γένεση ακόμα του θεατρικού δρώμενου στην αρχαία Ελλάδα, με την τραγωδία και το σατυρικό δράμα να μπολιάζουν έκτοτε τον παγκόσμιο πολιτισμό και να μεταγγίζουν αισθητική συγκίνηση, συναισθήματα και απαντήσεις σε αιώνια ερωτήματα. Αιώνες τώρα. Για τον ελληνισμό, η αρχαία τραγωδία παρέμεινε στο επίκεντρο μέχρι και τον 5ο αιώνα μ.Χ.

Οι Ελληνες και το θ�ατρο

Στα χρόνια της βυζαντινής περιόδου κυριάρχησαν τα θρησκευτικά δράματα που συνεχίστηκαν στην τουρκοκρατία, καθώς ο ελληνισμός συσπειρώνεται γύρω από την Εκκλησία και η Τέχνη παίρνει θρησκευτικές αποχρώσεις. Πολύ αργότερα, τα Επτάνησα, απαλλαγμένα από τον τουρκικό ζυγό (19ος αιώνας), παίρνουν τη σκυτάλη της θεατρικής ανάπτυξης από την Κρήτη που τον αιώνα της μεγάλης ακμής της (1590-1670) έδωσε κορυφαία έργα όπως ο «Ερωτόκριτος».

Επιστρέφοντας στην τουρκοκρατούμενη ηπειρωτική Ελλάδα, το αυθεντικότερο δρώμενο που αναπτύχθηκε ήταν ο Καραγκιόζης καθώς εξέφρασε την αντίθεση ανάμεσα στον σκλαβωμένο ελληνισμό και τον Τούρκο δυνάστη. Την ίδια αυτή περίοδο αρχίζει το λόγιο νεοελληνικό θέατρο των νεότερων χρόνων (Μολδοβλαχία, Ρωσία).

Η πνευματική όμως έκφραση των σπουδαγμένων στην Ευρώπη λόγιων Ελλήνων, με επικεφαλής τον Κοραή, δεν κατορθώνει να περάσει στον κυρίως ελλαδικό χώρο. Μετά την επανάσταση του ’21 η θεατρική κίνηση αρχίζει να παρουσιάζει συνεχή εξέλιξη, χωρίς, να σχηματίζεται ακόμη η νεοελληνική θεατρική παραγωγή, που θα συνδέσει την παλιά με τη νέα παράδοση. Η ουσιαστική ανάπτυξη της μετεπαναστατικής θεατρικής προσπάθειας, αρχίζει όταν η Αθήνα γίνεται πρωτεύουσα (1834). Ενα χρόνο αργότερα (1835), ανοίγει το πρώτο υπαίθριο θέατρο.

Η αριστοκρατία της Αθήνας δεν το καταδεχόταν, αλλά ο λαός έτρεχε να εξασφαλίσει εισιτήρια. Αυτό συνεχίστηκε ως το 1836, οπότε ο Ιταλός Γκαετάνο Μέλι ανοίγει ένα δεύτερο ξύλινο θέατρο ανεβάζοντας ιταλικό μελόδραμα. Οι Αθηναίοι ενθουσιάστηκαν. Ακόμη και οι ακατάδεκτοι αριστοκράτες, οι αυλικοί και η βασιλική οικογένεια, παρακολουθούσαν τις παραστάσεις. Οι προσπάθειες συνεχίστηκαν στους ίδιους τόνους έως τις αρχές του 20ού αιώνα οπότε και το θέατρο πήρε πιο οργανωμένη μορφή.

Από τις αρχές ακόμη του προηγούμενου αιώνα μπαίνουν οι βάσεις για το σύγχρονο θέατρο. Χαρακτηριστικό των δύο πρώτων δεκαετιών (1900-1920) είναι η επικράτηση της επιθεώρησης. Είναι η εποχή όπου καθιερώνεται η επαγγελματική σημασία του όρου σκηνοθέτης, εμφανίζεται ο όρος του θεατρικού επιχειρηματία, ιδρύονται η Εταιρεία Ελληνικού Θεάτρου και το Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών. Από το 1920 έως το 1930 αυξάνονται τα συνοικιακά θέατρα στις λεγόμενες «μάντρες» και ανθίζει η οπερέτα.

Στην αυγή της δεκαετίας του ’30 ιδρύεται το Εθνικό Θέατρο. Στην κατοχή ιδρύεται το Θέατρο Τέχνης του Κάρολου Κουν και το Κρατικό Θέατρο Θεσσαλονίκης, ενώ τη δεκαετία του ’50 γράφονται οι πρώτες ελληνικές κωμωδίες με ηθογραφικά και φαρσικά στοιχεία (Ψαθάς, Σακελλάριος, Τσιφόρος κ.λπ.). Είναι η εποχή που ανθίζει η επιθεώρηση και εμφανίζονται σημαντικοί θίασοι πρόζας όπως ο Θίασος Λαμπέτη – Χορν κ.λπ. Στη δεκαετία του ’60 εμφανίζονται νέοι αξιόλογοι συγγραφείς και δημιουργούνται καινούριοι πειραματικοί θίασοι όπως το Θέατρο Πορεία του Αλέξη Δαμιανού. Τη δεκαετία αυτή αυξάνεται ο κόσμος που πηγαίνει στο θέατρο. Είναι η εποχή που το Εθνικό παίζει τραγωδίες και ο Κουν ανεβάζει έργα απαράμιλλης ποιότητας.

Το ’70 ανθούν οι κωμωδίες του Τσιφόρου και του Ψαθά. Την ίδια περίοδο οι Ελληνες θεατράνθρωποι παρουσιάζουν και έργα πέραν της κωμωδίας. Τότε ανθεί το ελληνικό ταυτόχρονα με το ξένο ρεπερτόριο. Τη δεκαετία του ’80 ιδρύονται τα ΔΗΠΕΘΕ όπως και πολλοί νέοι θίασοι. Είναι η δεκαετία που οι ηθοποιοί του παλιού ελληνικού κινηματογράφου φέρνουν τα πλήθη στο θέατρο, σε συνδυασμό με την καθιέρωση εκείνη την περίοδο των εισιτηρίων της Εργατικής Εστίας. Από τη δεκαετία του 1990 και μετά αυξάνονται οι θίασοι και έντονο είναι το φαινόμενο των μικρών θεατρικών σκηνών που στεγάζουν τα οράματα γνωστών, αλλά κυρίως λιγότερο γνωστών ηθοποιών. Εξόχως ενδεικτική είναι η φετινή χρονιά, όπου μόνο στην Αθήνα ανεβαίνουν περισσότερα από 150 έργα στα περίπου 100 θέατρα και μικρές θεατρικές σκηνές.

  • Στα αδειανά καθίσματα

Δεν μπορεί κάποιος να ισχυριστεί ότι οι Νεοέλληνες έλκονται από το θέατρο. Μόλις 3 στους 10 Ελληνες πηγαίνουν, σύμφωνα με τη Eurostat, με αποτέλεσμα η Ελλάδα να βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της σχετικής ευρωπαϊκής κατάταξης. Σε περσινή ερώτηση του Ευρωβαρόμετρου «γιατί δεν πηγαίνετε;», οι απαντήσεις είναι απογοητευτικές. Σχεδόν 8 στους 10 δηλώνουν ότι δεν πηγαίνουν είτε γιατί δεν έχουν χρόνο (43%) είτε γιατί το θέατρο είναι μια δραστηριότητα που δεν τους ενδιαφέρει (36%). Ακόμη, το 33% υποστηρίζει ότι είναι ακριβό θέαμα. Η εικόνα αυτή δεν διαφέρει ουσιαστικά από τα ευρήματα της Metron Analysis το 2005 για λογαριασμό του πολιτισμικού περιοδικού Highlights.

Η κατάσταση είναι λίγο πολύ η ίδια, αν δεν έχει χειροτερέψει. Συγκεκριμένα, 6 στους 10 Ελληνες δήλωσαν ότι δύσκολα μπορούν να εκφραστούν μέσω του θεάτρου. Χαρακτηριστική μάλιστα της αδιαφορίας που δείχνουν για το θέατρο είναι η απάντηση που έδωσαν στην ερώτηση «Μπορείτε να μου αναφέρετε έναν Ελληνα και έναν ξένο σύγχρονο σκηνοθέτη θεάτρου;».

Το 77% είπε ότι δεν γνωρίζει κανέναν Ελληνα και το 96% κανέναν ξένο. Απαντήσεις που μας φέρνουν πίσω στο αρχικό ερώτημα: Ποιοι τελικά πηγαίνουν στο θέατρο; Τα υψηλών βαλαντίων εισοδήματα σε ποσοστό 14%, οι απόφοιτοι ΑΕΙ /ΤΕΙ και οι οικογένειες με μηνιαίο εισόδημα πάνω από 1800 ευρώ σε ποσοστό 10% η κάθε μία, αποφάνθηκε η ίδια έρευνα. Με αφορμή αυτά, ζητήσαμε από την Ντίνα Πετροπούλου, διευθύντρια σύνταξης του περιοδικού Highlights, να μας μιλήσει για το κοινό που παρακολουθεί θέατρο. Παραδέχεται ότι το αμιγώς θεατρόφιλο κοινό είναι περιορισμένο, ενώ συχνά χάνεται και αποπροσανατολίζεται μέσα στην πληθώρα των παραστάσεων. «Παρακολουθεί ωστόσο με συνέπεια θεατρικές παραστάσεις και ουσιαστικά αποτελεί τον πυρήνα που στηρίζει όσες φιλότιμες προσπάθειες ξεχωρίζουν στον θεατρικό χώρο», αναφέρει και παρατηρεί ότι «στον αντίποδα στέκεται μια αρκετά διευρυμένη, και χωρίς ιδιαίτερες απαιτήσεις, μερίδα θεατών που στηρίζει ένα τηλεοπτικοποιημένο θέατρο».

Ας πάμε τώρα σε έναν άνθρωπο του θεάτρου. Στο άκουσμα του ονόματος της Μέλπως Ζαροκώστα έρχεται στη μνήμη η Εύα της «Βίλας των Οργίων» (1964). Μπορεί οι περισσότεροι να τη γνωρίζουν ως ηθοποιό, η προσφορά της ως συγγραφέως και μεταφράστριας θεατρικών έργων είναι μεγάλη. Εχει μεταφράσει πάνω από 200 θεατρικά έργα, ενώ το πρώτο πρωτότυπο θεατρικό της ήταν το «Φροντιστήριο Γυναικών» όπου συμπρωταγωνίστησε με τον Ντίνο Ηλιόπουλο, τη Νόρα Βαλσάμη και τον Νίκο Απέργη.

Σήμερα, παραμένει στις επάλξεις με έργα για το θέατρο και σενάρια για την τηλεόραση, ενώ αγωνίζεται για την προώθηση των θεατρικών έργων Ελλήνων συγγραφέων στο εξωτερικό. Ξεκινήσαμε τη συζήτηση με τη Μ. Ζαροκώστα, πηγαίνοντας 18 χρόνια πίσω, στις αρχές του ’90, εποχή που τα θέατρα έστρεψαν το ενδιαφέρον τους στο ξένο ρεπερτόριο. «Είναι η περίοδος που ο Ελληνας άρχισε να σνομπάρει έντονα τα έργα εγχώριας παραγωγής, αν και οι εγχώριοι ποιοτικοί μας συγγραφείς παρήγαγαν συνέχεια». «Τι τους έλειπε τότε;» είναι η επόμενή μας ερώτηση. «Η αυτοπεποίθηση» απαντά και υπερθεματίζει. «Γιατί οι Ελληνες έχουμε το θέατρο μέσα στο αίμα μας και διαθέτουμε εκφραστικά μέσα. Το ίδιο όμως συμβαίνει και με το κοινό. Δεν είναι σίγουρο για τις επιλογές του. Ο,τι κυκλοφορεί και προβάλλεται από τα ΜΜΕ, είναι αυτό που πηγαίνουν να δουν οι περισσότεροι», τονίζει. Από την άλλη βέβαια δεν συμβαίνει το ίδιο και με την επιθεώρηση, που συγκεντρώνει παραδοσιακά μεγάλη μερίδα του κοινού.

Πώς το εξηγεί η Μ. Ζαρόκωστα; «Με αυτά τα έργα ο λαϊκός κόσμος γελάει. Συμβαίνει στην Ελλάδα, συμβαίνει και σε όλον τον κόσμο», επισημαίνει. «Είμαστε δυστυχώς ένας λαός που δεν έχει αποβάλει τη νοοτροπία του χωριού και δεν έχει ακόμη αστικοποιηθεί». Και εννοεί προφανώς ότι ο αστικός κόσμος παραδοσιακά θεωρείται περισσότερο μυημένος στον πολιτισμό και συνεπώς στο θέατρο υψηλής ποιότητας, την πρόζα. «Γενικά, δεν φταίει μόνον το κοινό που δεν πηγαίνει στο θέατρο. Οι ηθοποιοί δεν είναι άμοιροι ευθυνών. Το ταλέντο τους είναι κυρίως σήμερα ατομοκεντρικό και αυτό συμβαίνει για το 80% των περιπτώσεων.

Αυτός ο «τελειοποιημένος» και λουστραρισμένος από την τηλεόραση ηθοποιός μεταφέρει τη λάμψη του στο θέατρο, μην έχοντας πολλές φορές κύριο στόχο να συγκινήσει το κοινό. Γιατί αυτό είναι το πραγματικό νόημα του θεάτρου. Το ίδιο συμβαίνει και με αρκετούς δημιουργούς. Είναι δήθεν. Εάν απομακρυνθούμε από την πραγματικότητα της λάμψης και του lifestyle, θα διαπιστώσουμε ότι διαθέτουμε υπέροχα ταλέντα, ηθοποιούς και συγγραφείς. Μπορούμε να έχουμε ένα πραγματικά υπέροχο κοινό που θα αυξάνεται στις αίθουσες εάν πιάσουμε τον παλμό του και τις ανησυχίες του μέσα από ποιοτική θεατρική τροφή, έργων και ερμηνείας», καταλήγει.

  • Πίσω από τις κουίντες

Τον γνωρiσαμε το 1978 με το δίσκο «Η εκδίκηση της Γυφτιάς» του Νίκου Παπάζογλου. Σήμερα τον ξέρουμε περισσότερο ως συνθέτη μελωδικών μουσικών ακουσμάτων που κουβαλούν μέσα τους την εγγύς Ανατολή. Όμως η συνεισφορά του Νίκου Ξυδάκη στη θεατρική μουσική είναι ιδιαίτερα σημαντική, από το 1988 έως σήμερα. Ήρθαμε σε επαφή μαζί του στην προσπάθεια να ανιχνεύσουμε μία άλλη διάσταση του θεάτρου: τη μουσική. Να τι λέει πρώτα για τη δική του βιωματική θεατρική εμπειρία. «Τα χρόνια που ανακάλυπτα το θέατρο ήταν εκείνα της δικτατορίας. Και κυρίως το υπόγειο του Κουν. Δεν ξέρω αν ήταν το κλίμα της εποχής που όλα αποκτούσαν κάτι συνωμοτικό ή η ανησυχία της ηλικίας.

Πάντως, πολλές από αυτές τις παραστάσεις φαινόντουσαν σε μένα πειστικές. Και όχι απλώς ένας χορός μεταμφιεσμένων. Περισσότερο τα σύγχρονα έργα με ενδιέφεραν, τότε τουλάχιστον. Ακόμα έχω μπροστά μου πολύ ζωντανά την παράσταση από τον ‘’Γάμο’’, το έργο του Γκομπρόβιτς. Aλλά και έργα του Κεχαΐδη, του Μπέκετ, του Μρόζεκ, και πολλών ακόμα. Αυτό σε γενικές γραμμές ήταν και το ρεπερτόριο του θεάτρου του Κουν εξάλλου. Ανακάλυπτες μέσα σ’ αυτό το σκοτάδι, το λίγο φοβιστικό, που παιζόντουσαν αυτές οι παραστάσεις έναν κόσμο εσωτερικό. Σε ό,τι φαινόταν φυσιολογικό, στο καθημερινό έμπαινε πλέον ένα ερωτηματικό». Σήμερα ο Ν. Ξυδάκης άλλοτε πηγαίνει αρκετά και άλλοτε λιγότερο στο θέατρο. Το θέατρο έχει αλλάξει αρκετά, ομολογεί και εξηγεί ότι στη σημερινή του μορφή, χρησιμοποιεί πολλά και σύνθετα μέσα και τρόπους. Αλλιώς τον ήχο, τη μουσική, την εικόνα. Βέβαια αυτό που έχει σημασία, παραδέχεται, είναι να σε συγκινεί με τα ίδια του τα μέσα. Τα θεατρικά μέσα, τα δραματικά δηλαδή.

«Μπορεί φερ’ ειπείν να διαβάσεις ένα έργο και να σε συγκινήσει στο χαρτί. Αλλά εκείνο πού περιμένεις να σου δώσει μία παράσταση, το θέατρο, είναι κυρίως αυτό που καμία άλλη τέχνη δεν μπορεί να πετύχει», διευκρινίζοντας ότι το θέατρο είναι πηγή για μία διαφοροποιημένη οπτική σε όλα τα πράγματα. Ετσι, συμβαίνει και με τον ίδιο κάθε φορά που γράφει μουσική για το θέατρο: «Μου δόθηκε η ευκαιρία να κάνω πράγματα που αν δεν ήταν το θέατρο δεν θα τα επιχειρούσα καν. Πήρα ελευθερίες που οι περιορισμοί του τραγουδιού δεν σου επιτρέπουν. Δεν διαχωρίζω τη μουσική που έχω γράψει για το θέατρο από ο,τιδήποτε άλλο έχω κάνει. Και ούτε είχα ποτέ την αίσθηση πώς ήμουν ένας ειδικός της μουσικής του θεάτρου. Αντιθέτως είχα την τύχη να συνεργαστώ με σκηνοθέτες πού ένοιωθαν συγγένεια κατά κάποιο τρόπο με μένα ή με θεωρούσαν κατάλληλο για κάποιο συγκεκριμένο έργο. Το δύσκολο και ιδιαίτερο για τον μουσικό στο θέατρο και το ενδιαφέρον όμως είναι η συνεργασία. Είναι μία λεπτή ισορροπία ανάμεσα στον σκηνοθέτη, στις ανάγκες του έργου και στο να παραμείνεις ο εαυτός σου. Δύσκολο στοίχημα. Αν μάλιστα η μουσική ενός συνθέτη έχει έντονο προσωπικό ύφος, κινδυνεύει να τιναχτεί το έργο στον αέρα. Από την άλλη μπορεί ο μουσικός να γίνει απλώς ένας καλός διεκπεραιωτής. Η μουσική στο θέατρο μου φαινότανε πάντα σαν να προστίθεται μία ακόμη φωνή ανάμεσα στις άλλες που ακούγονται. Μία φωνή λίγο αόρατη. Δύσκολο να τη βρεις και να την ακούσεις».

  • Είμαι ένας άλλος

«Αν χτες ήταν Οιδίπους και σήμερα Ιούλιος Καίσαρ, αν το πρωί γίνεται στην τηλεόραση Μήδεια και το βράδυ στο θέατρο Εκάβη, τούτο το κατορθώνει όχι επειδή μέσα του δεν υπάρχει κανείς και γι’ αυτό χωρούν όλοι, αλλά αντίθετα επειδή κλείνει μέσα στην ψυχή του πολλές ιδιότητες και διαθέσεις, εμπειρίες και πάθη, ολόκληρη γκάμα ψυχικών κραδασμών, υλικό άφθονο και πολύτιμο, που το χρησιμοποιεί για να εμφανίσει πολλούς χαρακτήρες. Πολλούς ναι, αλλά όχι τον οποιοδήποτε -πρέπει να υπάρχει εκλεκτική συγγένεια ανάμεσα στον ηθοποιό και το ρόλο του, για να τον αποδώσει σωστά. Απόδειξη και τούτο, ότι στην υπόκρισή του ο ηθοποιός όχι «πρέπει να είναι εκείνος που δεν είναι», αλλά ίσα-ίσα «πρέπει να είναι εκείνος που είναι».

– Ο Ευάγγελος Παπανούτσος και το μανιφέστο της διανομής ρόλων που αποπνέει τη φιλοσοφία της αντισυμβατικότητας. Ηθοποιός δεν μπορεί να γίνει ένας συνηθισμένος άνθρωπος. Μπορεί; «Η Κρίση του πολιτισμού μας». Εκδόσεις Φιλιππότη, 1979.

  • Ο Ηθοποιός

«Ηθοποιός σημαίνει φως.
Είναι καημός πολύ πικρός
και στεναγμός πολύ μικρός.
Μίλησε, κλαις;
Oχι δε λες.
Μήπως πεινάς;
Και τι να φάς!
Oλο γυρνάς, πες μου πού πας;
Σ’ αναζητώ στο χώρο αυτό, γιατί είμ’ εγώ
πολύ μικρός
και θλιβερός ηθοποιός.
Θα παίξεις μια,
θα παίξω δυο.
Θα κλάψεις μια,
θα κλάψω δυο […]».

– Το κλασικό τραγούδι του Μάνου Χατζιδάκι (στίχοι – μουσική) περιλαμβάνεται στο άλμπουμ «Οδός Ονείρων» και γράφτηκε για την ομώνυμη παράσταση που ανέβηκε το 1962 στο θέατρο Μετροπόλιταν. Το ερμήνευσε το ιερό τέρας του ελληνικού θεάτρου, Δημήτρης Χορν.

  • 150 Το φουαγιέ

Τα τελευταία χρόνια ανεβαίνουν περί τα 150 έργα, στα περίπου 100 θέατρα και μικρές θεατρικές σκηνές της πρωτεύουσας. Τα περισσότερα όμως είναι σχεδόν άδεια…

  • 33% Το ταμείο

Το 33% χαρακτηρίζει το θέατρο ακριβό θέαμα. Σίγουρα δεν είναι φτηνό. Είκοσι ευρώ -κατά μέσο όρο- το εισιτήριο συν πέντε ευρώ για την αγορά του προγράμματος, αξίζουν τον κόπο όταν αξίζει και το έργο.

  • 60% Το έργο

Μόλις το 30% των Ελλήνων πηγαίνει θέατρο έστω και ευκαιριακά. Από εκείνους που δεν πηγαίνουν, το 60% υποστηρίζει ότι δεν βρίσκει τίποτα το ενδιαφέρον σε αυτό ή δεν μπορεί να εκφραστεί μέσω αυτού.

  • Ουδείς προφήτης στη σκηνή του

Ο ΚΩΣΤΑΣ ΑΡΙΣΤΙΑΣ (ψευδώνυμο του Κ. Κυριακού), είναι ιστορικά ο πρώτος Έλληνας ηθοποιός, μετά την απελευθέρωση από τον τουρκικό ζυγό. Νέος, μυήθηκε στη Φιλική Εταιρία και πολέμησε ηρωικά στο Δραγατσάνι της Ρουμανίας, όπου και επέστρεψε στα 1840 ύστερα από διαφωνίες με θιασάρχη της εποχής. Τελικά οργάνωσε το θέατρο της Ρουμανίας και το πορτρέτο του βρίσκεται σήμερα στο Εθνικό θέατρο Βουκουρεστίου.

ΘΑΝΑΣΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΥ, ΘΩΜΗ ΜΕΛΙΔΟΥ, ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΝΙΚΟΠΟΥΛΟ, ΕΙΚΟΝΕΣ

Εκθεση εις μνήμη Δημήτρη Χορν

Αλησμόνητη μένει η ερμηνεία του στον πιραντελικό «Ερρίκο Δ’»

«Ηθοποιός σημαίνει φως». Με τον ανεπανάληπτο τρόπο που πρόφερε αυτή τη φράση όχι μόνον συμπύκνωσε όλη την ουσία του ποιείν ήθος – δηλαδή της τέχνης του ηθοποιού – αλλά και ταυτίστηκε απόλυτα μαζί, ωσάν αυτή η φράση να αφορούσε, να γράφτηκε αποκλειστικά για τον ίδιο. Ο λόγος για τον αλησμόνητο, χάρη στο σπάνιας ευελιξίας, ευγένειας, λεπτότητας, ελευθερίας και «τρέλας» υποκριτικό του τάλαντο, τη σκηνική λάμψη, ελαφράδα και γοητεία, Δημήτρη Χορν και την πλούσια έκθεση εις μνήμη του, στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, με αφορμή τα δέκα χρόνια από το θάνατό του. (Διάρκεια έως 1/2/2009). Τα εκθέματα πρόσφεραν το Εθνικό Θέατρο, το Θεατρικό Μουσείο, το Θέατρο «Δημήτρης Χορν» («δάνεισε» τα αντικείμενα του καμαρινιού του Χορν, που από χρόνια εκτίθεται στην είσοδο του θεάτρου), οι Θεοδόσης Ισαακίδης, Δημήτρης Μπαγέρης, ενώ το προβαλλόμενο ντοκιμαντέρ πρόσφεραν η «Cinetic» και η ΕΡΤ. Η έκθεση περιλαμβάνει έξι ενότητες: Η προθεατρική ζωή του. Ο Χορν στο θέατρο. Στο ραδιοφωνικό θέατρο. Στον κινηματογράφο. Προσωπικά αντικείμενα και το καμαρίνι του.Εκ γενετής «θεατροπαίδι» – έτσι τον έλεγαν – ο Δημήτρης Χορν, δεν επιθύμησε να κάνει κάτι άλλο στη ζωή του. Κι ας ήξερε ότι «το επάγγελμα του ηθοποιού είναι το πιο ερημικό. ΕΦΗΜΕΡΟ!». Ο παππούς του ήταν Αυστριακός. Ουδεμία σχέση είχε με τους Βαυαρούς και το παλάτι. Ηρθε στην Ελλάδα πολλά χρόνια μετά τον Οθωνα. Ερωτεύτηκε μιαν Ελληνίδα, την Ευγενία, την παντρεύτηκε, έζησαν στην Αθήνα και γέννησαν δυο γιους. Ο ένας, ο Παντελής Χορν (πατέρας του ηθοποιού), αξιωματικός του Ναυτικού, απολυμένος λόγω των φιλοβενιζελικών του ιδεών, υπήρξε ένας από τους σπουδαίους «θεμελιωτές» της νεοελληνικής δραματουργίας.

Γεννημένος το 1921, βαφτισμένος από την Κυβέλη, ο Δημήτρης Χορν οχτώ μηνών πήρε το βάπτισμα της σκηνής, πάνω στην αγκαλιά της νονάς του. Από νήπιο έβλεπε αδιάκοπα θέατρο. Ολα του φάνταζαν σαν θέατρο. Ακόμα και η ναυτική στολή του πατέρα του. Από την ευζωία, μετά την απόλυση του πατέρα του από το Ναυτικό, όπως ο ίδιος αφηγούνταν «έζησα πολύ φτωχά παιδικά χρόνια. Νομίζω πως αυτό έπαιξε ρόλο θετικό. Θυμάμαι μια εποχή που τρυπούσαν τα παπούτσια μου κι έβαζα χαρτόνια από τσιγάρα για να τα κλείσω».

Στο Δημοτικό συμμετείχε στις σχολικές παραστάσεις και έκανε την πρώτη του επιτυχία στο παιδικό έργο «Βιολαντώ», παίζοντας τον γελωτοποιό «Μπουμπουρίκο». Θεατρικός πρωτοδάσκαλός του, στο Γυμνάσιο του Κολεγίου Αθηνών ήταν ο Κάρολος Κουν. Οχι μόνον έπαιξε σε παραστάσεις του Κουν, αλλά έγραψε κι ένα εργάκι. Δεκατεσσάρων ετών παίζει δίπλα στη Μαρίκα Κοτοπούλη, στην κωμωδία «Μαντάμ Κολιμπρί». Το 1936 εισάγεται στη σχολή του Εθνικού Θεάτρου. Δάσκαλός του ο Δημήτρης Ροντήρης. Αποφοιτά και δουλεύει αδιάκοπα. Αργότερα (1950 – 1952) σπουδάζει θέατρο στη Ν. Υόρκη και το Λονδίνο. Επιστρέφει και επί τρεις δεκαετίες λάμπει το μοναδικό, αληθινό, πηγαίο, πολύ καλλιεργημένο, αλλά και ανοιχτό σε όλα τα θεατρικά είδη, υποκριτικό του «άστρο». Πλήθος οι σπουδαίες ερμηνείες που «κατέθεσε» στο θέατρο, στον κινηματογράφο και το ραδιόφωνο. Δύσκολο, ποιες να πει κανείς και ποιες να παραλείψει…

Αρ. ΕΛ., Ριζοσπάστης, 30/11/2008