Category Archives: Χοηφόρες

Αισχύλου διαχρονικός λόγος

«Χοηφόρες» από το Θεσσαλικό Θέατρο
  • Το κορυφαίο αριστούργημα της αρχαίας τραγικής ποίησης, μέγιστο και διαχρονικό ποιητικό σύμβολο της αλύγιστης αντίστασης, απέναντι στην εκάστοτε σκοταδιστική, τυραννική, απάνθρωπη εξουσία, τον «Προμηθέα Δεσμώτη» του Αισχύλου, παρουσιάζει το ΔΗΠΕΘΕ Ρούμελης, σε σκηνοθεσία Χρίστου Καλαβρούζου, στις 8 του Αυγούστου (8 μ.μ.), στο Αρχαίο Θέατρο Κλειτορίας. Ερμηνεύουν: Χρ. Καλαβρούζος, Βασίλης Κολοβός, Γιούλη Τάσιου, Γιώργος Μωρόγιαννης, Θωμάς Βούλγαρης, Παναγιώτης Αδάμ. Συμμετέχει ενδεκαμελής χορός Ωκεανίδων – Νυμφών. Η παράσταση εντάσσεται στις εκδηλώσεις «Κλειτορία 2009».
  • Την τραγωδία «Χοηφόρες» του Αισχύλου παρουσιάζει το ΔΗΠΕΘΕ Λάρισας«Θεσσαλικό Θέατρο», στις 8 του Αυγούστου στο Θέατρο Φρύνιχος, στα πλαίσια της 14ης Διεθνούς Συνάντησης Αρχαίου Δράματος «Ξένος-Μέτοικος», που οργανώνει το Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών. Η παράσταση είναι σε μετάφραση – σκηνοθεσία – χορογραφία Κώστα Τσιάνου, με την Λυδία Κονιόρδου στους ρόλους της Ηλέκτρας και της Κλυταιμνήστρας. Τον Ορέστη υποδύεται ο Νίκος Ψαρράς. Τα εξαιρετικά κοστούμια, που έχουν παρουσιαστεί σε πολλές εκθέσεις στην Ελλάδα, στην Ευρώπη και στην Αμερική, είναι της Ιωάννας Παπαντωνίου, ενώ η μουσική του Διονύση Τσακνή. Παίζουν επίσης: Δημήτρης Καλαντζής, Ελένη Ουζουνίδου, Θανάσης Χαλκιάς, Γιώργος Στάμος. Στο Χορό: Ελένη Ουζουνίδου, Νικολέττα Βλαβιανού, Στέλλα Γκίκα, Ευγενία Αποστόλου, Ηλέκτρα Γεννατά, κ.ά. Η τραγωδία θα ακολουθήσει και πάλι την άποψη που στηρίχθηκε …πάνω στις λαϊκές τελετουργίες, αφού τα στοιχεία που συνθέτουν τις «Χοηφόρες» τα συναντάμε σε πολλές παραλογές της δημοτικής μας ποίησης, σε λαϊκά παραμύθια, μοιρολόγια, επιτάφιους θρήνους, εξαγνισμούς και σε άλλες μορφές λαϊκής έκφρασης.
Advertisements

Λαϊκό δρώμενο οι «Χοηφόρες»

  • Για το δεύτερο μέρος της τριλογίας του Αισχύλου «Ορέστεια», μια τραγωδία που έλκει την καταγωγή της από τις λαϊκές τελετουργίες, μιλούν ο Κώστας Τσιάνος και η Λυδία Κονιόρδου

  • Καλοκαίρι 1992. Οι «Χοηφόρες» του Αισχύλου φέρνουν ξανά μαζί τον Κώστα Τσιάνο και τη Λυδία Κονιόρδου μετά την «ιστορική» πλέον «Ηλέκτρα» τους. Το κοινό κατακλύζει τα θέατρα που ανεβαίνει η παράσταση, οι κριτικές είναι διθυραμβικές, σκηνοθέτης και πρωταγωνίστρια αποθεώνονται.

Ο Κώστας Τσιάνος, 17 χρόνια μετά το πρώτο ανέβασμα της τραγωδίας του Αισχύλου «Χοη­φόρες», σκηνοθετεί ξανά τη Λυδία Κονιόρ­δου αυτή τη φορά και ως Ηλέκρα και ως Κλυταιμνή­στρα στην παράσταση.  Τον ρόλ
Ο Κώστας Τσιάνος, 17 χρόνια μετά το πρώτο ανέβασμα της τραγωδίας του Αισχύλου «Χοη­φόρες», σκηνοθετεί ξανά τη Λυδία Κονιόρ­δου αυτή τη φορά και ως Ηλέκρα και ως Κλυταιμνή­στρα στην παράσταση. Τον ρόλο του Ορέστη ερμηνεύει ο Νίκος Ψαρράς.

Πολλές φορές από τότε, όποτε μιλούσαμε με τον Κώστα Τσιάνο, μου εξέφραζε την επιθυμία του να ξαναδουλέψει το έργο του Αισχύλου. «Πάντα με τη Λυδία», συμπλήρωνε. Πάντα με τη «μούσα» του. Καλοκαίρι 2009 και οι «Χοηφόρες» αποθεώνονται και πάλι στην περιοδεία τους ανά την Ελλάδα, 17 χρόνια μετά το πρώτο τους ανέβασμα.

Λαϊκό δρώμενο οι «Χοηφόρες»
  • Παραδόσεις – θρύλοι

Μιλάω και πάλι με τον Κώστα Τσιάνο και τον ρωτώ γιατί αποφάσισε να ανεβάσει και πάλι την τραγωδία αυτή.

«Είχα πάρα πολύ έντονη την επιθυμία να ξαναπαρουσιάσουμε με τη Λυδία την τραγωδία του Αισχύλου, όχι μόνο γιατί σημείωσε τότε εξαιρετική επιτυχία, αλλά γιατί ήθελα να ξαναδουλέψω κάποια σημεία της παράστασης. Aλλωστε η προσπάθειά μου να βρω λύσεις στα παραστασιακά προβλήματα του αρχαίου δράματος μέσα από την έκφραση της λαϊκής μας παράδοσης, ολοκληρώνεται με τις Χοηφόρες, μια τραγωδία που έλκει την καταγωγή της από τις λαϊκές τελετουργίες».

Και συνεχίζει: «Ο Αισχύλος στο δεύτερο μέρος της τραγωδίας του, «Ορέστεια» είναι ολοφάνερο πως είχε καταφύγει σε παραδόσεις και θρύλους που αναφέρονται στη λατρεία των νεκρών, στο ανακάλυμα των ψυχών, στα εφιαλτικά όνειρα που προμηνύουν συμφορές, στους επιτάφιους θρήνους και προσφορές στις αναγνωρίσεις συγγενών, σε εξαγνισμούς, σε εξορκισμούς και σε νεκρολατρικούς χορούς, που ήταν πολύ διαδεδομένοι στην αρχαιότητα.

Στοιχεία που τα συναντούμε στους νεότερους χρόνους σε παραλογές των δημοτικών μας τραγουδιών, σε λαϊκά παραμύθια, στο τυπικό των λαϊκών και θρησκευτικών τελετών, στα μοιρολόγια και σε λαϊκούς χορούς με έντονο τον τελετουργικό τους χαρακτήρα.

Η παράσταση των «Χοηφόρων» προσπαθήσαμε να πάρει τη μορφή λαϊκού δρώμενου, γνωρίζοντας πως τα δρώμενα είναι προθεατρικές μορφές τέχνης, αλλά σ’ αυτά μπορεί να αναζητήσει κανείς τον πυρήνα του αρχαιοελληνικού δράματος».

Δουλεύει και πάλι με τη Λυδία Κονιόρδου, τη «μούσα» του. Του το λέω και χαμογελά. «Πράγματι, είναι η μούσα μου η Λυδία! Πολύτιμη συμπαραστάτης που χωρίς αυτή δεν ξέρω αν θα συνέχιζα την έρευνά μου στο αρχαίο δράμα. Είναι μια σπουδαία πρωταγωνίστρια, μια σημαντική ερμηνεύτρια που είναι δώρο να δουλεύω μαζί της, γι’ αυτό και απόλαυσα ξανά τη νέα συνάντησή μας!».

Εξίσου χαρούμενη που ξανάσμιξε με τον Κώστα Τσιάνο είναι και η Λυδία Κονιόρδου που μου λέει:

«Hταν κοινή επιθυμία μας να ‘‘ξαναδούμε’’ τις »Χοηφόρες», με περισσότερο χρόνο στη διάθεσή μας, για να δουλευτούν κάποια απ’ τα στοιχεία που δεν υπήρχε ο χρόνος να δουλευτούν τότε. Πρόκειται για μια σημαντική κατάθεση στην έρευνα για τη σκηνική προσέγγιση του αρχαίου θεάτρου… Η παράσταση που έφτιαξε με έμπνευση ο Κώστας, είναι, κατά τη γνώμη μου, η πιο περιεκτική, πιο τολμηρή και πιο ολοκληρωμένη πρόταση που έχει κάνει στο είδος. Οι «Χοηφόρες» είναι η πιο σύγχρονη, η πιο αφαιρετική δουλειά του και η Επίκληση που υπάρχει σε αυτήν είναι απ’ τις πιο ακριβές στο αρχαίο δράμα – μετά την Επίκληση που υπήρχε στους »Πέρσες» του Κάρολου Κουν…»

Η Κονιόρδου κρατά στην παράσταση αυτή και τον ρόλο της Ηλέκτρας και τον ρόλο της Κλυταιμνήστρας…

«Ηταν το ζητούμενο του Κώστα, το πέρασμα αυτό από τον έναν ρόλο στον άλλον, σαν στοιχείο μη ταύτισης του ηθοποιού με τον ρόλο, αλλά συμμετοχής του σε ένα υπερβατικό θεατρικό δρώμενο που συνδυάζει τον λόγο, την όρχηση και το μέλος».

Δεν συναντήθηκαν όμως απλά οι δύο τους ξανά. Συναντήθηκαν κάτω από τη στέγη του ΔΗΠΕΘΕ Λάρισας, που τότε «γέννησε» την «Ηλέκτρα» τους. Εκείνος γύρισε δυναμικά στο τιμόνι της διεύθυνσης του ΔΗΠΕΘΕ – «είμαι συγκινημένος με την επάνοδό μου και ελπίζω να πετύχω τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα»- κι εκείνη χάρηκε που επέστρεψε στο «ΔΗΠΕΘΕ που εξαιρετικά ξέρει να διευθύνει εκείνος και που τόσες μνήμες ακριβές έχω από αυτό».

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
Οι «Χοηφόρες» του Αισχύλου παίζονται σε περιοδεία ανά την Ελλάδα σε μετάφραση-σκηνοθεσία και σε χορογραφία Κώστα Τσιάνου, σε κοστούμια Ιωάννας Παπαντωνίου, σε μουσική Διονύση Τσακνή και σε μουσική διδασκαλία Απόστολου Ψυχράμη.

Παίζουν: Λυδία Κονιόρδου, Νίκος Ψαρράς, Ελένη Ουζουνίδου, Θανάσης Χαλκιάς, Γιώργος Στάμος, Γιώργος Δελληγιάννης. Στον χορό συμμετέχουν ως κορυφαίες οι Ελένη Ουζουνίδου, Νικολέττα Βλαβιανού, Σοφία Αθανασοπούλου και μαζί τους είναι οι Ευγενία Αποστόλου, Ηλέκτρα Γεννατά, Μαρία Δεληγιάννη, Ελένη Καρακάση, Ελενα Μαρσίδου, Λίλυ Μελεμέ, Σεβίλη Παντελίδου Κωνσταντίνα Σαραντοπούλου, Λουκία Στεργίου, Ειρήνη Τσανετουλάκου, Φωτεινή Τιμοθέου.

Σήμερα στο Αττικό Αλσος στις 9.00 μ.μ.

  • Η ΥΠΟΘΕΣΗ

Η τραγωδία «Χοηφόροι» ή «Χοηφόρες» αποτελεί το δεύτερο έργο της »Ορέστεια», της μοναδικής σωζώμενης αρχαίας τριλογίας κι αφηγείται τον φόνο της Κλυταιμνήστρας και του Αίγισθου από τον Ορέστη.

Ο Ορέστης, συνοδευόμενος από τον πιστό του φίλο Πυλάδη, επιστρέφει στην ιδιαίτερη πατρίδα του το Αργος, για να θρηνήσει στον τάφο του πατέρα του. Οταν φτάνει ο χορός των Χοηφόρων ακολουθούμενος από την αδελφή του Ηλέκτρα, κρύβεται και αφού παρακολουθήσει τις σπονδές, αποκαλύπτει την ταυτότητά του. Αμέσως, θέτει σε εφαρμογή το σχέδιό του με την αρωγή της αδελφής του.

Προσποιείται τον ξένο, μπαίνει στο ανάκτορο, αναγγέλλει τον… θάνατο του Ορέστη και στη συνέχεια σκοτώνει τον Αίγισθο και τη μητέρα του.

Ο χορός μετά τη μητροκτονία συμπαραστέκεται στα δύο αδέλφια και προαναγγέλλει την κάθαρση του οίκου των Ατρειδών, ενώ ο Ορέστης καταδιωκόμενος απ’ τις Ερινύες καταφεύγει στους Δελφούς όπου προσπέφτει ικέτης στο Ιερό του Απόλλωνα, με τον χορό να τον κατευοδώνει με ευχές…

  • ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΟΥΖΙΩΤΗΣ, ΕΘΝΟΣ, 02/08/2009

«Χοηφόρες»: ένα έργο εκδίκησης

Είναι η παράσταση με την οποία επικοινωνεί με τους θεατές σ’ όλη τη χώρα αυτό το καλοκαίρι ο σκηνοθέτης Κώστας Τσιάνος και το ΔΗΠΕΘΕ Λάρισας – «Θεσσαλικό Θέατρο». Οι «Χοηφόρες» του Αισχύλου, με πρωταγωνίστρια τη Λυδία Κονιόρδου σ’ έναν διπλό ρόλο: και Ηλέκτρα και Κλυταιμνήστρα. Στη διάρκεια αυτής της περιοδείας, αύριο Κυριακή παρουσιάζεται στο Αττικό Αλσος.

Η παράσταση πρωτοπαίχτηκε το 1992 στο Φεστιβάλ Επιδαύρου και είχε θεωρηθεί ως μία από τις πιο ενδιαφέρουσες σκηνικές προτάσεις αρχαίας τραγωδίας. Οι «Χοηφόρες», το δεύτερο δράμα της τριλογίας του Αισχύλου «Ορέστεια», αποτελεί τη συνέχεια του «Αγαμέμνονα» και μοιάζει με έργο εκδίκησης. Φέτος, παρουσιάζεται σε μετάφραση, σκηνοθεσία και χορογραφία Κώστα Τσιάνου, και επιστρέφει, έπειτα από ένδεκα χρόνια, στο Θεσσαλικό Θέατρο, όπου έχει υπάρξει επί 15 χρόνια καλλιτεχνικός διευθυντής και στέλεχός του για 22 χρόνια. Ανάλογη επιστροφή κάνει και η Λυδία Κονιόρδου, η οποία έχει ερμηνεύσει πολλές φορές ρόλους σε αρχαία τραγωδία και έχει σκηνοθετηθεί από τον Κώστα Τσιάνο.

Η υπόθεση: Ο Ορέστης επιστρέφει στο Αργος από τη χώρα της Φωκίδας, όπου τον είχαν στείλει από μικρό κοντά στον θείο του Στρόφιο, με αυστηρές εντολές του Απόλλωνα να εκδικηθεί τον φόνο του πατέρα του. Τον συνοδεύει ο ξάδελφος και φίλος του Πυλάδης, πρόσωπο βουβό σε όλο το έργο. Το πρώτο πράγμα που κάνει ο Ορέστης είναι να προσκυνήσει τον τάφο του πατέρα του, αφήνοντας πάνω του μια μπούκλα από τα μαλλιά του, σε ένδειξη πένθους. Σε λίγο, εμφανίζεται μια ομάδα μαυροντυμένων γυναικών: είναι η Ηλέκτρα με τον χορό των Θεραπαινίδων αιχμαλώτων από την Τροία. Οι δύο άντρες κρύβονται μόλις βλέπουν τις γυναίκες, αλλά η Ηλέκτρα υποψιάζεται την παρουσία του αδελφού της από την μπούκλα… Στους υπόλοιπους ρόλους, τον Ορέστη ερμηνεύει ο Νίκος Ψαρράς, τον Πυλάδη, ο Δημήτρης Καλαντζής, την τροφό, η Ελένη Ουζουνίδου, τον Οικέτη, ο Θανάσης Χαλκιάς και τον Αίγισθο, ο Γιώργος Στάμος. Στο Αττικό Αλσος, στις 9 μ.μ.

Αισχύλος, παραδοσιακά

  • Αν και είχε προηγηθεί ο θρίαμβος της παράστασης της «Ηλέκτρας» του Ευριπίδη, οι «Χοηφόροι» του Αισχύλου, που ακολούθησαν, σ’ ένα ανέβασμα επίσης εμπνευσμένο από τη λαϊκή παράδοση, είχαν ενθουσιάσει κοινό και κριτικούς. Ο λόγος, για τις πρώτες και πετυχημένες προσεγγίσεις στην αρχαία τραγωδία από τον Κώστα Τσιάνο.
  • Δεκαεπτά χρόνια μετά, ο σκηνοθέτης επιστρέφει με την παλιά παράσταση των «Χοηφόρων», την ίδια μούσα Λυδία Κονιόρδου (Ηλέκτρα-Κλυταιμνήστρα) και τον ίδιον ξανά στη θέση του καλλιτεχνικού διευθυντή του ΔΗΠΕΘΕ Λάρισας. Η παράσταση θα ανέβει την Πέμπτη στο θέατρο της Ρεματιάς στο Χαλάνδρι και ύστερα θα περιοδεύσει ανά την Ελλάδα.
  • Από το 1992, όταν ο Κ.Τσιάνος ανέβασε το δεύτερο μέρος της τριλογίας του Αισχύλου «Ορέστεια», ήξερε ότι κάποτε θα επανέλθει: «Δεν ήταν η επιτυχία της παράστασης που με οδήγησε στην επανάληψη, αλλά η ανάγκη να ξαναδώ ορισμένα πράγματα. Η προσπάθειά μου να βρω λύσεις στα παραστασιακά προβλήματα του αρχαίου δράματος μέσα από την έκφραση της λαϊκής μας παράδοσης, ολοκληρώνεται με τις «Χοηφόρους», μια τραγωδία που έλκει την καταγωγή από τις λαϊκές τελετουργίες.
  • »Είναι ολοφάνερο ότι ο ποιητής καταφεύγει σε παραδόσεις και θρύλους που αναφέρονται στη λατρεία των νεκρών, την ανάκληση των ψυχών, τα εφιαλτικά όνειρα που προμηνύουν συμφορές, τους επιτάφιους θρήνους και προσφορές στις αναγνωρίσεις συγγενών, σε εξαγνισμούς, σε εξορκισμούς, σε νεκρολατρικούς χορούς πολύ διαδεδομένους στην αρχαιότητα. Λένε ότι ο Αχιλλέας χόρεψε στον τάφο του Πάτροκλου και ο Μ. Αλέξανδρος στον τάφο του Αχιλλέα. Εθιμα που ο χριστιανισμός προσπάθησε να εξαφανίσει, αλλά ο λαός διατήρησε μέχρι σήμερα δίνοντάς τους άλλο περιεχόμενο. Παράδειγμα, ένας εκπληκτικός τελετουργικός χορός της Δ. Μακεδονίας προς τιμήν του Π. Μελά».
  • Γνώστης των λαϊκών χορών ως δάσκαλος και πρώτος χορευτής στο συγκρότημα της Δώρας Στράτου, ο Κ. Τσιάνος διδάχτηκε κατευθείαν απ’ την πηγή, όπως λέει, από τους γέροντες και τις γερόντισσες όλης της Ελλάδας. Εγινε συλλέκτης πολύτιμης κληρονομιάς που συναντούμε στους νεότερους χρόνους σε παραλογές των δημοτικών τραγουδιών, σε λαϊκά παραμύθια, στο τυπικό λαϊκών και θρησκευτικών τελετών, στα μοιρολόγια, σε λαϊκούς χορούς με έντονο τελετουργικό χαρακτήρα, στοιχεία που αργότερα ενσωμάτωσε αρμονικά στο αρχαίο δράμα.
  • «Οι μνήμες από την εμπειρία μου δίπλα στη Στράτου όταν δουλεύω μια παράσταση αφορούν όχι μόνο στην ψυχή, αλλά κυρίως στα πόδια μου… Ελεγαν παλαιότερα για την «Ηλέκτρα» ότι τα κοστούμια παραπέμπουν σε Καραγκούνες. Ε, λοιπόν, αν παρατηρήσεις προσεκτικά, παραπέμπουν και σε πολλά αρχαία ανάγλυφα του 5ου π.Χ. αιώνα. Ομως, πέρα απ’ την παράδοση, δεν ξεχνώ και την κληρονομιά μεγάλων δασκάλων στο αρχαίο δράμα όπως των Ροντήρη, Μινωτή, Κουν».
  • Εκτός από τους ηθοποιούς, στην παράσταση πρωταγωνιστούν τα ιστορικά κοστούμια της Ιωάννας Παπαντωνίου: Μαύρες φούστες με κάθετες ή οριζόντιες δίπλες και πιέτες, καλύπτρες και μαντίλια που θυμίζουν γυναικείες ενδυμασίες από τη Σαλαμίνα, τα Μέγαρα ή τη Σύρο.
  • Ολοι οι ηθοποιοί βρίσκονται στη σκηνή ερμηνεύοντας διπλούς ρόλους, αλλάζοντας ρούχα επί τόπου: Η Λυδία Κονιόρδου από Ηλέκτρα γίνεται Κλυταιμνήστρα φορώντας ένα εκπληκτικό κοστούμι εμπνευσμένο από αστική φορεσιά γυναίκας των Ιωαννίνων, το λεγόμενο «πιρπιρί».
  • Τα αντρικά κοστούμια φέρουν, με τη σειρά τους, έντονα στοιχεία από τους «ντουλαμάδες», παλτά με πολλές πτυχές. Ο Νίκος Ψαρράς ερμηνεύει το ρόλο του Ορέστη, ο Θανάσης Χαλκιάς του Ικέτη, ο Γιώργος Στάμου του Αίγισθου, η Ελένη Ουζουνίδου της τροφού και είναι επίσης κορυφαία του 13μελούς χορού.
  • Με λύρα και κλαρίνο
  • Μουσικές βασισμένες σε ελληνικούς ρυθμούς έχει γράψει ο Διονύσης Τσακνής, παραλογές δημοτικών τραγουδιών, τοπικά μοιρολόγια που ερμηνεύουν επί σκηνής τέσσερις μουσικοί (γκάιντα, πολίτικη λύρα, ζουρνάδες, κλαρίνο και κρουστά).
  • Κι αν στον Ευριπίδη και στο Σοφοκλή η γεμάτη μίσος Ηλέκτρα ζει για τη στιγμή της εκδίκησης σπρώχνοντας τον Ορέστη στη μητροκτονία, στις «Χοηφόρους» του Αισχύλου ο Χορός των Τρωαδίτισσων είναι αυτός που ζητά «αίμα στο αίμα». Το μισό έργο είναι ένας θρήνος με κορυφαία στιγμή την επίκληση του πνεύματος του Αγαμέμνονα και το άλλο μισό μια ελεγεία μίσους και φονικών.
  • Ο Κ. Τσιάνος βρίσκεται στη Λάρισα με κανούρια σχέδια για το θέατρο και την πατρίδα του: «Ολα αυτά τα χρόνια δεν είχα χάσει καθόλου επαφή. Τώρα μαζί με τις «Χοηφόρους» έχω και τον ενθουσιασμό του χειμώνα που έρχεται. Θα προσπαθήσω να επαναπροσδιοριστεί η φυσιογνωμία του Θεσσαλικού. Είναι το θέατρο που σκέφτηκε όσο κανένα άλλο τον απλό θεατή, που συνδέθηκε με τον κοινωνικό ιστό, πρόβαλε την ελληνική δραματουργία. Υπάρχει πολύ αξιόλογο υλικό στην πόλη εικαστικών, μουσικών, χορευτικών ομάδων που θα αξιοποιηθεί. Ηδη στις 28 Αυγούστου θα πρωτοπαίξουμε -έπειτα από 2.300 χρόνια- στην ορχήστρα του αρχαίου θεάτρου, που έχει αποκαλυφθεί στο κέντρο της πόλης, ένα απόσπασμα από τις «Χοηφόρους»». *
  • Της ΕΦΗΣ ΜΑΡΙΝΟΥ, Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία / Επτά, Κυριακή 12 Ιουλίου 2009

«Χοηφόροι» στο Θεσσαλικό Θέατρο

κη

«Χοηφόροι» στο Θεσσαλικό Θέατρο

Η Λυδία Κονιόρδου κέρδισε ένα δεκάλεπτο θερμό χειροκρότημα, μετά το τέλος της πρεμιέρας της παράστασης «Χοηφόροι» του Αισχύλου, από το κοινό της Λάρισας στο Θεσσαλικό Θέατρο. Καθηλωμένοι οι θεατές, σε ένα κατάμεστο θέατρο, παρακολούθησαν μια μαγική βραδιά. Ο σκηνοθέτης που όπως λέει ο ίδιος «η προσπάθειά του να βρει λύσεις στα παραστασιακά προβλήματα του αρχαίου δράματος μέσα από τα λαϊκά δρώμενα, βρήκε στις Χοηφόρους την ολοκλήρωσή της» πρόσφερε στο κοινό τη συγκινητική αίσθηση μιας τέλειας δημιουργίας. Η παραγωγή θα περιοδεύσει στην Ελλάδα, ενώ στις 16 Ιουλίου θα παρουσιαστεί στο θέατρο Ρεματιάς στο Χαλάνδρι.

Αισχύλου «Χοηφόρες» από το Θεσσαλικό Θέατρο σε σκηνοθεσία Κώστα Τσιάνου

  • Στις 2 Ιουλίου, το Θεσσαλικό Θέατρο κάνει πρεμιέρα στο «Κηποθέατρο Αλκαζάρ Λάρισας», με την τραγωδία του Αισχύλου «Χοηφόρες». Θα ακολουθήσει μεγάλη περιοδεία στην Κύπρο και στα σημαντικά φεστιβάλ της Ελλάδας.

Ο σκηνοθέτης της παράστασης Κώστας Τσιάνος αναφέρει: Από το 1992, που ανεβάσαμε τις «Χοηφόρες» είχα την επιθυμία να ξαναπαρουσιάσουμε την τραγωδία του Αισχύλου, όχι μόνο γιατί σημείωσε τότε εξαιρετική επιτυχία, αλλά γιατί ήθελα να ξαναδουλέψω κάποια σημεία της παράστασης. Αλλωστε η προσπάθειά μου να βρω λύσεις στα παραστασιακά προβλήματα του αρχαίου δράματος μέσα από την έκφραση της λαϊκής μας παράδοσης, ολοκληρώνεται με τις «Χοηφόρες», μια τραγωδία που έλκει την καταγωγή από τις λαϊκές τελετουργίες.

Ο Αισχύλος στο δεύτερο μέρος της τραγωδίας του, «Ορέστεια» είναι ολοφάνερο πως είχε καταφύγει σε παραδόσεις και θρύλους που αναφέρονται στη λατρεία των νεκρών, στο ανακάλημα των ψυχών, στα εφιαλτικά όνειρα που προμηνύουν συμφορές, στους επιτάφιους θρήνους και προσφορές στις αναγνωρίσεις συγγενών, σε εξαγνισμούς, σε εξορκισμούς και σε νεκρολατρικούς χορούς, που ήταν πολύ διαδεδομένοι στην αρχαιότητα. Στοιχεία που τα συναντούμε στους νεότερους χρόνους σε παραλογές των δημοτικών μας τραγουδιών, σε λαϊκά παραμύθια, στο τυπικό των λαϊκών και θρησκευτικών τελετών, στα μοιρολόγια και σε λαϊκούς χορούς με έντονο τον τελετουργικό τους χαρακτήρα.

  • Για τους αρχαίους Έλληνες, οι νεκρολατρικοί χοροί ήταν χρέος ιερό και είναι πολλοί εκείνοι που υποστηρίζουν πως από τους χορούς γύρω σε τάφους νεκρών,οι Έλληνες δημιούργησαν μορφές απ΄όπου άντλησαν πολλά στοιχεία οι αρχαίοι μας δραματουργοί. Ο χρόνος και ο Χριστιανισμός, εξαφάνισαν την κατηγορία αυτών των χορών. Ωστόσο, ο λαός τους διατήρησε μέχρι σήμερα, δίνοντάς τους άλλο περιεχόμενο και πολλούς απ΄αυτούς να τους χορεύει, σαν μνημόσυνο, προς τιμήν κάποιων ηρώων.(π.χ. ο χορός για τον Παύλο Μελά , στην δυτική Μακεδονία, ο «Καγκελευτός» στην Ιερισσό της Χαλκιδικής και άλλοι πολλοί).
  • Η παράσταση των «Χοηφόρων», προσπαθήσαμε να πάρει τη μορφή λαϊκού δρώμενου, γνωρίζοντας πως τα δρώμενα είναι προθεατρικές μορφές τέχνης, αλλά σ΄αυτά μπορεί να αναζητήσει κανείς τον πυρήνα του αρχαιοελληνικού δράματος. Και στην τωρινή μου περιπέτεια, πολύτιμος συμπαραστάτης είναι η αγαπημένη μου Λυδία Κονιόρδου που χωρίς αυτή δεν ξέρω αν θα συνέχιζα την έρευνά μου στο αρχαίο δράμα. Τη μουσική συνέθεσε ο στενός συνεργάτης μου Διονύσης Τσακνής γέννημα θρέμα του Θεσσαλικού κάμπου και κάτοχος των τοπικών μοιρολογιών, των ρυθμών και των εθίμων, ο Νίκος Ψαρράς στο ρόλο του Ορέστη, η Ελένη Ουζουνίδου στο ρόλο της τροφού, οι υπέροχες κυρίες που ερμηνεύουν τις «Χοηφόρες», οι άλλοι ηθοποιοί , οι μουσικοί με επικεφαλής τον φίλο μου Γιώργο Δεληγιάννη, ο βοηθός μου Σπύρος Αυγουστάτος, ο Απόστολος Ψυχράμης που δίδαξε την μουσική, πίστεψαν και εργάστηκαν με την ψυχή τους για το καλό της παράστασης και τους ευχαριστώ. Οι πολυπαινεμένες ενδυμασίες είναι της σπουδαίας Ιωάννας Παπαντωνίου που έχουν θαυμαστεί σε πολλές εκθέσεις στη χώρα μας και στο εξωτερικό. Την σκηνοθετική μου εργασία την αφιερώνω στην Κυρία Ιωάννα Παπαντωνίου.
  • Μετάφραση: Κώστας Τσιάνος, κοστούμια: Ιωάννα Παπαντωνίου, μουσική: Διονύσης Τσακνής, χορογραφία: Κώστας Τσιάνος, μουσική dιδασκαλία: Απόστολος Ψυχράμης, βοηθός σκηνοθέτη: Σπύρος Αυγουστάτος. Ηθοποιοί: Λυδία Κονιόρδου, Νίκος Ψαρράς, Ελένη Ουζουνίδου, Θανάσης Χαλκιάς, Γιώργος Στάμος. Οι μουσικοί: Γιώργος Δελληγιάννης, Γιάννης Παπαγιαννούλης, Χρήστος Ψωμιάδης. Χορός γυναικών: Ελένη Ουζουνίδου, Νικολέττα Βλαβιανού, Σοφία Αθανασοπούλου, Ευγενία Αποστόλου, Ηλέκτρα Γεννατά, Μαρία Δεληγιάννη, Ελένη Καρακάση, Έλενα Μαρσίδου, Λίλυ Μελεμέ, Σεβίλη Παντελίδου, Κωνσταντίνα Σαραντοπούλου, Λουκία Στεργίου, Ειρήνη Τσανετουλάκου, Φωτεινή Τιμοθέου
  • Πρόγραμμα περιοδείας:

Ιούλιος:
2,4/7: Κηποθέατρο Αλκαζάρ, Λάρισα, 5/7: Ομόλιο, Θέατρο Τεμπών, 8/7: Αρχαίο Ωδείο Πάφου, Κύπρος, 9/7: Κούριο, Αρχαίο Θέατρο, Κύπρος, 10/7: Αμφιθέατρο Μακαρίου Γ΄, Λευκωσία, 13/7: Λάρνακα, Κύπρος, 16/7: Θέατρο Ρεματιάς, Χαλάνδρι, 18/7: Θέατρο Φιλίππων, Καβάλα, 19/7: Αρχαίος Χώρος, Αμφίπολη, 22/7: Θέατρο Φρούριο, Τρίκαλα, 24/7: Ανοιχτό Θεατρο, Βόλος, 25/7: Θέατρο Θάλασσας, Μουδανιά, 27/7: Θέατρο Καστράκι, Γρεβενά, 28/7: Θέατρο Μητρόπολης, Καρδίτσα, 30/7: Ανοιχτό Δημ. Θέατρο, Ελασσόνα, 31/7: Δημοτικό Θέατρο, Σόχο Θεσ/νικη

Αύγουστος:
2/8: Θέατρο Αττικού Αλσους, 6/8: Αρτέμιδα, 8/8: Θέατρο Φρύνιχος, Δελφοί, 19/8: Θέατρο Χοροστάσι, Κρανέα Ολύμπου, 20/8: Θέατρο Μάνος Κατράκης, Συκεές Θες/νικη, 21/8: Αρχαίο Θέατρο Δίου, 23/8: Ανοιχτό Θέατρο Θάσου, 25/8: Θέατρο Αλσους, Βέροια, 27, 28/8: Κηποθέατρο, Λάρισα, 30, 31/8: Θέατρο Δάσους Θεσσαλονίκη

Σεπτέμβριος:
1/9: Ανοιχτό Θέατρο, Τύρναβος, 3/9: Θέατρο Δώρα Στράτου, Αθήνα, 4, 5/9: Αρχαίο Ωδείο Πάτρας, 9/9: Ανοιχτό Θέατρο Ηλιούπολη;, 10/9: Ανοιχτό Θέατρο Παπάγου, 11/9: Ανοιχτό Θέατρο, Ελευσίνα, 12/9: Θέατρο Αλ. Βουγιουκλάκη, Βριλήσσια, 14/9: Ν. Χαλκηδόνα, 15/9: Θέατρο Βράχων, Βύρωνας

  • Θέατρο: ΚΗΠΟΘΕΑΤΡΟ ΑΛΚΑΖΑΡ
  • Διεύθυνση: Κηποθέατρο Αλκαζάρ , Λάρισα -Κέντρο (Λάρισα)
  • Πρεμιέρα: 02/07/2009