Category Archives: Χατούπη Δήμητρα

Εξερεύνηση επί σκηνής στη ζωή διαφόρων γυναικών

Εξερεύνηση επί σκηνής στη ζωή διαφόρων γυναικών

Eίναι πάντα χαρά να συζητάς με την Δήμητρα Xατούπη. Διαθέτει βάθος και ευρύτητα και νεύρο και πάθος. Σχεδόν όπως στη σκηνή. Γιατί, φυσικά, στη σκηνή, η ταλαντούχα ηθοποιός εκρήγνυται πάντα σε απολαυστικές ερμηνείες και ουσιαστικές επιλογές έργων.

  • ΗΜΕΡΗΣΙΑ, 06/02/2010
  • Συνέντευξη στην TEA BAΣΙΛΕΙΑΔΟΥ

Tα τελευταία χρόνια έχεις ταξιδέψει στις ζωές διαφόρων εξαιρετικών κυριών, από τη Mάρλεν Nτίτριχ και τη Bιρτζίνια Γουλφ, και τώρα την Iσαντόρα Nτάνκαν. Γιατί;

Θέλω να αναζητώ τι συμβαίνει πίσω από την εικόνα των προσώπων. Tι συμβαίνει στην προσωπική ζωή των γυναικών αυτών. Δεν τις αντιμετωπίζω σαν γυναίκες διάσημες αλλά με ενδιαφέρει τι κρύβεται πίσω από τη λάμψη. Ποια προσωπικότητα. Πώς διαμορφώνεται ένα πλάσμα που ζει με έναν τρόπο στην καθημερινότητά του και στη συνέχεια γίνεται είδωλο.

  • Aπό αυτή σου τη διαδρομή έχεις παρατηρήσει κάτι κοινό που να δένει αυτές τις τρεις προσωπικότητες;

Nομίζω το τέλος τους. O τρόπος που τελειώνει η ζωή τους. H Γουλφ αυτοκτόνησε, η Nτάνκαν πνίγηκε μ’ αυτό το φριχτό τρόπο με την εσάρπα της, η Nτίτριχ πέθανε φυσιολογικά μεν αλλά αποτραβηγμένη από τον κόσμο σε τρομαχτική μοναξιά… Yπάρχει, επίσης, η ιδιαιτερότητά τους ως καλλιτέχνες. Tίποτα κοινό δεν υπάρχει στην τέχνη τους.

  • Για να μείνουμε στην Nτάνκαν. Tι σε συγκινεί στη δική της περίπτωση ιδιαίτερα;

H Nτάνκαν ίσως είναι η μόνη που ήταν τόσο απελευθερωμένη που ποτέ δεν την ένοιαξε η δημοσιότητα. Ήταν απολύτως αντικομφορμίστρια. Aυτό φαίνεται και στο χορό της, άλλωστε. Tο έργο που παίζουμε απαρτίζεται από κομμάτια μιας μέρας της ζωής της, γιατί κομμάτια ήταν και η ζωή της. Ήταν ένα πλάσμα που έβγαζε προς τα έξω τα κομμάτια της χωρίς φόβο. Ήταν επαναστάτρια στην τέχνη και στη ζωή της. Mια περίεργη μοίρα. Έτσι κι αλλιώς η Nτάνκαν ήταν ένας ελεύθερος άνθρωπος.

  • Tι σου προσφέρουν αυτές οι γυναίκες που ερμηνεύεις ως ηθοποιό;

H μεγάλη δυσκολία έγκειται στο γεγονός ότι πρέπει να υποδυθώ ένα πραγματικό πρόσωπο. Προσπαθώ να μην υπάρχει μίμηση σ’ αυτή την ερμηνεία. Nα βρω στοιχεία που συμπυκνωμένα συμβολίζουν την κάθε γυναίκα και να εμμείνω σ’ αυτό. Προσπαθώ να πλάσω ένα πλάσμα στη σκηνή που να κουβαλάει συμπυκνωμένα τα πρόσωπα αυτά. Aυτό είναι δύσκολο και ενδιαφέρον.

  • Tι σου έχουν προσφέρει αυτές οι γυναίκες, πέρα από την υποκριτική και το θέατρο;

H Nτάνκαν την επαναστατικότητα και την τόλμη της. H Nτίτριχ τη δύναμή της να αντιμετωπίσει ένα κατεστημένο που αφορούσε στον κινηματογράφο και η Γουλφ τη δυναμικότητα και την ευαισθησία της που ήσαν διαρκώς σε σύγκρουση.

  • Aν κάποιος στο μέλλον αναζητήσει τη δική σου ζωή, τι θα ήθελες και τι δεν θα ήθελες να βρει;

Aυτό είναι δύσκολο. Aυτό που με φοβίζει -και κακώς με φοβίζει και θα ήθελα να μην έχω αυτό το φόβο- είναι το να δείξω πόσο ευάλωτη είμαι. Ίσως, όμως, λέγοντάς το να το ξορκίζω.

  • Πόσο διαφέρει η ηρωίδα του έργου «Doubt» (Aμφιβολία), που επίσης παρουσιάζεις αυτό το χειμώνα;

O συγγραφέας έγραψε πρώτα το θεατρικό έργο που πριν από δύο χρόνια έγινε ταινία με την Mέριλ Στριπ. Eίναι ένα έργο που θίγει τις κοινωνικές, πολιτικές και ρατσιστικές δομές της εποχής των αρχών του ‘60. Θίγει τα ζητήματα του αυταρχισμού και της επιμονής κάποιων ανθρώπων να επιβάλουν την εξουσία τους. H Aλίσιους είναι μια αυστηρή γυναίκα που κρύβει ένα μυστήριο και προσπαθεί να επιβάλει έναν εξουσιαστικό τρόπο εκπαίδευσης σε ένα καθολικό σχολείο. Δεν τη διαπερνά τίποτα. Eίναι παγερή και απόλυτη και χωρίς καμία αμφιβολία. Aυτή η γυναίκα έχει υποψίες ότι ένας παπάς στο σχολείο παρενοχλεί ένα παιδί και με βάση αυτές τις υποψίες της προχωρά σε τρομαχτικές πραχτικές.

  • Πώς θα συνόψιζες την ουσία του έργου αυτού;

Nομίζω ότι βρίσκεται στα λόγια που λέει ο παπάς ότι η αμφιβολία μπορεί να ανοίξει περισσότερους δρόμους από τη βεβαιότητα.

Tι σημαίνει για σένα η συνεργασία σου με τον Γιώργο Mιχαηλίδη που σκηνοθετεί την παράσταση.

Eίναι η δεύτερη φορά που συνεργάζομαι με τον Γιώργο. Aυτός μου χάρισε το βραβείο Kοτοπούλη και χαίρομαι πάντα να δουλεύω μ’ αυτόν τον σπουδαίο σκηνοθέτη και δάσκαλο. Eίναι πολύ βαθιά η συνεργασία και η σχέση μας.

  • Τα έργα

Στο θέατρο MEΛI συνεχίζει την παράσταση «Iζαντόρα. When she danced» του Mάρτιν Σέρμαν σε σκηνοθεσία Pοζάν Mαζίλου και παρουσιάζει, παράλληλα, το έργο «Doubt» – (Aμφιβολία), σε σκηνοθεσία Γιώργου Mιχαηλίδη, με συμπρωταγωνιστή τον Γιώργο Xριστοδούλου.

//

  • Αναζήτηση

Θέλω να αναζητώ τι συμβαίνει πίσω από την εικόνα των προσώπων. Tι συμβαίνει στην προσωπική ζωή των γυναικών αυτών. Δεν τις αντιμετωπίζω σαν γυναίκες διάσημες αλλά με ενδιαφέρει τι κρύβεται πίσω από τη λάμψη.

Η Δήμητρα Χατούπη στον ρόλο Μέριλ Στριπ

Πέρυσι ήταν που απολαύσαμε τη Μέριλ Στριπ και τον Φίλιπ Σέιμουρ Χόφμαν να μαγεύουν στο κινηματογραφικό πάντρεμά τους στην ταινία «Doubt» -«Αμφιβολία»- και φέτος θα δούμε τη θεατρική βερσιόν του στο φιλόξενο θέατρο «Μέλι» με τη Δήμητρα Χατούπη στον ρόλο της Αδελφής Αλοϊσιους και τον Γιώργο Χριστοδούλου σε αυτόν του ιερέα Φλιν, με τη σκηνοθετική μπαγκέτα του Γιώργου Μιχαηλίδη.

Η Δήμητρα Χατούπη στον ρόλο Μέριλ Στριπ

Το «Doubt» ξεκίνησε την καριέρα του από το σανίδι με νέους ηθοποιούς που προτάθηκαν για Βραβεία Τόνι. Στη συνέχεια πέρασε και στο πανί διά χειρός του ίδιου του συγγραφέα, Τζον Πάτρικ Σάνλεϊ, που υπέγραψε το σενάριο και τη σκηνοθεσία του, με τους Στριπ – Χόφμαν πρωταγωνιστές. Ο Γιώργος Χριστοδούλου κατάφερε με πολύ κόπο να πάρει τα δικαιώματα του έργου και από τα μέσα Νοεμβρίου θα το παρουσιάσει στο «Μέλι» του.

Παραμένω στο ίδιο θέμα για να σας ενημερώσω για το στόρι αυτού του έργου. Το 1964, στο σχολείο του Σεντ Νίκολας στο Μπρονξ, ο χαρισματικός ιερέας Φλιν προσπαθεί να ανατρέψει τα πολύ αυστηρά έθιμα διαπαιδαγώγησης.

Σε αντίθεση με αυτόν, η άκρως αυστηρή διευθύντρια του σχολείου, Αδελφή Αλοϊσιους, πιστεύει ακράδαντα στη δύναμη του φόβου και της πειθαρχίας. Οι άνεμοι της πολιτικής αλλαγής όμως φτάνουν αναπόφευκτα μέχρι την κοινότητα του Μπρονξ και το σχολείο μόλις δέχεται τον πρώτο του μαύρο μαθητή, τον Ντόναλντ Μίλερ. Οταν η αθώα Αδελφή Τζέιμς μοιράζεται με την Αδελφή Αλοϊσιους την υποψία της ότι ο Πάτερ Φλιν δείχνει υπερβολικό ενδιαφέρον προς τον Ντόναλντ, η σκληρή διευθύντρια ορκίζεται να αποκαλύψει την αλήθεια και να διώξει τον ιερέα από το σχολείο.

Στην παράσταση που σκηνοθετεί ο Γιώργος Μιχαηλίδης θα πρωταγωνιστήσουν οι Δήμητρα Χατούπη – Γιώργος Χριστοδούλου και θα έχουν πλάι τους τις Νίκη Σερέτη και Ξανθή Γεωργίου. Αναμένουμε.

Μπορεί να ανέβασε πριν από μόλις λίγο καιρό το «Επάγγελμα της κυρίας Γουόρεν» -που φέρνει κόσμο στα ταμεία του «Ορφέα»-, αποφάσισε όμως ήδη την επόμενη θεατρική της εμφάνιση, την οποία θα φιλοξενήσει η ίδια στέγη του χρόνου τον χειμώνα. Ο λόγος για τη Βάσια Παναγοπούλου που έκλεισε την «Κυρία του Μαξίμ» του Ζορζ Φεϊντό.

Οχι, αυτή τη φορά δεν πρόκειται να τη σκηνοθετήσει ο Ανδρέας Βουτσινάς, αφού εκείνος έχει αποφασίσει να ανεβάσει στην ίδια σκηνή τα δευτερότριτα έργο με νέους ηθοποιούς. Αλλωστε η Παναγοπούλου έδωσε τ όνομά του στη σκηνή που παίζεται στο θέατρο «Ορφέας» και δεν θα μπορούσε παρά να συνεχίσει να δουλεύει μαζί της.

Στον τίτλο «Τρεις φόνοι και ένα θαύμα» ακούει το πρώτο θεατρικό έργο του καλού σεναριογράφου Λευτέρη Καπώνη που πρόκειται να ανέβει στον «Ακάδημο» μέσα στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Νοεμβρίου.

Τη σκηνοθεσία υπογράφει ο Γιάννης Διαμαντόπουλος και παίζουν οι Βισκαδουράκης, Γαρδέλης, Γεράνης, Εγγλεζάκη, Κοντογιώργου, Κανελλίδης, Μάνεσης, Μήλιος, Ναλμπάντη, Νέρης, Παπουτσής, Τζελέπης. Τη μουσική υπογράφει ο Σταμάτης Κραουνάκης, που έχει πρεμιέρα αύριο στην «Αθηναϊδα» του με το «Festivalium».

Η Αννα Φόνσου φεύγει, η Ράνια Σχίζα έρχεται! Δεν θα δούμε τελικά την παλαίμαχο ηθοποιό στις «Επικίνδυνες σχέσεις» που θα ανέβουν στη δεύτερη σκηνή του θεάτρου «Αλμα» σε σκηνοθεσία Γιώργου Κιμούλη, αλλά τη Ράνια Σχίζα που μπήκε στις πρόβες χωρίς ανάσα. Καλό μαραθώνιο!

  • Βασίλης Μπουζιώτης, ΕΘΝΟΣ, 23/10/2009

Σε διπλό ταμπλό ο Κρις Ραντάνοφ

  • Σε διπλό ταμπλό θα χτυπήσει φέτος ο Κρις Ραντάνοφ. Εχει ήδη ξεχωρίσει στην «Τζούλια» που «σπάει πόρτες» στο «Νixon» (πρόκειται για πειραγμένο ανέβασμα της «Δεσποινίδας Τζούλιας» απ τον Δημήτρη Φοινίτση) κι έχει στα σπάργανα μια πρωτότυπη παράσταση που θα δούμε στον Κάτω Χώρο του Θεάτρου του Νέου Κόσμου από τον Ιανουάριο. Ο ίδιος υπογράφει το κείμενο -μαζί με τον Ραντάνοφ-, τη διασκευή και τη σκηνοθεσία της δουλειάς και είναι ο ίδιος που θα παίζει σε αυτήν.

Σε διπλό ταμπλό ο Κρις Ραντάνοφ

Το έργο «Σοσιάλ Δομή ΑΕ» βασίζεται σε μια σειρά μαρτυριών κρατουμένων σε στρατόπεδα συγκέντρωσης της Βουλγαρίας. Αξίζει εδώ να σημειώσουμε ότι ο Ραντάνοφ έκανε τα πρώτα του θεατρικά βήματα στο Θέατρο του Νέου Κόσμου, όταν πρωταγωνιστούσε στο «Ενας στους δέκα», που είχε μεγάλη καλλιτεχνική αλλά και εμπορική επιτυχία. Αναμένουμε!

Σε διπλό ταμπλό ο Κρις Ραντάνοφ

Αλλαξε θεατρική παρτενέρ η Κάτια Δανδουλάκη. Ενώ είχε ξεκινήσει πρόβες για τους «Επισκέπτες» του Πέτρου Ζούλια -το έργο βασίζεται στο «Στρίψιμο της βίδας» του Τζέιμς Τζόις- με συμπρωταγωνίστριά της τη Ρένια Λουιζίδου, έχει από προχθές άλλη ηθοποιό στο πλευρό της. Οχι, μην πάει ο νους σας στο κακό. Ούτε κόντρες υπήρξαν, ούτε διαξιφισμοί, ούτε εντάσεις και κρίσεις στις πρόβες. Απλώς η Λουιζίδου δεν άντεξε τον φόρτο (έτρεχε απ’ τα γυρίσματα της σειράς «Παιδική Χαρά» στις εντατικές πρόβες στο θέατρο «Κάτια Δανδουλάκη») και έθεσε εαυτόν εκτός δουλειάς με την κατανόηση και τη συμπαράσταση της Δανδουλάκη και του Πέτρου Ζούλια. Την κέντρισε και το έργο και ο ρόλος μα το μοίρασμα σε δύο τόσο απαιτητικές δουλειές δεν το άντεξε. Παραμένω στο θέμα για να σας αποκαλύψω ποια ηθοποιός πήρε τη θέση της και μπήκε στις πρόβες χωρίς ανάσα. Με το που έμεινε κενός ο ρόλος, ο Ζούλιας με την Κάτια Δανδουλάκη άρχισαν να ψάχνουν εναγωνίως την καταλληλότερη ηθοποιό για τον ρόλο. Στο όνομα της Φωτεινής Μπαξεβάνη συναίνεσαν και οι δύο και ενθουσιάστηκαν όταν λίγες μονάχα ώρες μετά, απέδωσε στην πρώτη ανάγνωση τα καλύτερα.

Ηταν το 1991 που η σπουδαία Βανέσα Ρεντγκρέιβ κέρδισε το θεατρόφιλο κοινό του Λονδίνου παίζοντας τη θρυλική και σπουδαία χορεύτρια Ισιδώρα Ντάνκαν στο έργο του Μάρτιν Σέρμαν «When she danced» («Οταν χόρευε»). Το ίδιο αυτό στοίχημα έρχεται να βάλει τώρα στη χώρα μας η Δήμητρα Χατούπη που το ανεβάζει με τον τίτλο «Ιζαντώρα – When she danced» στο θέατρο Μέλι, σε σκηνοθεσία του Ρουμάνου Razvan Mazily. Η ηθοποιός είχε διαβάσει το ενδιαφέρον έργο και είχε ενθουσιαστεί από τη δύναμη και τη δυναμική του. Ετσι πήρε την απόφαση να ερμηνεύσει την Ντάνκαν στη βιογραφία της αυτή, που προσεγγίζει τη χορεύτρια από μια ασυνήθιστη πλευρά. Μία ημέρα της Ντάνκαν στο Παρίσι είναι όλος ο χρόνος αυτής της θεατρικής ιστορίας. Μία ημέρα στη διάρκεια της απίστευτης σχέσης της με τον μεγάλο ποιητή Σεργκέι Εσένιν. Η Χατούπη είχε αρκετές συζητήσεις για θεατρικές δουλειές και αρκετές προτάσεις δελεαστικότατες για συνεργασίες σε… κεντρικά θέατρα, προτίμησε όμως το απόκεντρο «Μέλι» και το ξεχωριστό έργο του Σέρμαν.

Στις 6 Νοεμβρίου θα γίνει τελικά η πρεμιέρα του «Τρίτου στεφανιού» στο «Κοτοπούλη» του Εθνικού Θεάτρου. Ο Σταμάτης Φασουλής έβαλε στο φουλ τις μηχανές και κάνει πρόβες για τη φιλόδοξη παραγωγή που ανεβάζει στη σκηνή το αριστουργηματικό βιβλίο του Κώστα Ταχτσή και εμείς περιμένουμε με ενδιαφέρον.

  • Βασίλης Μπουζιώτης, ΕΘΝΟΣ, 16/10/2009

Μια χορεύτρια στο κλουβί. «ΙΖΑΝΤΟΡΑ – WHEN SHE DANCED» ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ «ΜΕΛΙ»

Μητέρα του μοντέρνου χορού, ιέρεια, αγρίμι. Μερικοί μόνο από τους χαρακτηρισμούς που αποδόθηκαν στην Ιζαντόρα Ντάνκαν (1877-1927). Πώς υποδύεται κανείς ένα τόσο φωτεινό πλάσμα περιτριγυρισμένο από αύρα μαγείας και μυστηρίου; Βαρύ φορτίο για μια ηθοποιό, ακόμη κι όταν πρόκειται για την -πάντα- εξαιρετική Δήμητρα Χατούπη.

Ο Σεργκέι (Δαυίδ Μαλτέζε) και η Ιζαντόρα (Δήμητρα Χατούπη) μπορούσαν να επικοινωνήσουν ουσιαστικά μόνο ερωτικά. Δεν μιλούσαν καν κοινή γλώσσα

Ο Σεργκέι (Δαυίδ Μαλτέζε) και η Ιζαντόρα (Δήμητρα Χατούπη) μπορούσαν να επικοινωνήσουν ουσιαστικά μόνο ερωτικά. Δεν μιλούσαν καν κοινή γλώσσα

Δεν είναι όμως μόνη της στο εγχείρημα. Σύμμαχός της το καλογραμμένο έργο του σπουδαίου Αμερικανού Μάρτιν Σέρμαν «Ιζαντόρα – When she danced», που ευτύχησε, μάλιστα, να ανεβεί το 1991 στη βρετανική σκηνή με τη Βανέσα Ρεντγκρέιβ στον ομώνυμο ρόλο. Αλλά και ο σκηνοθέτης της Ραβζάν Μαζίλου. Δική του ήταν και η πρόταση. «Αγαπώ την ευαισθησία του και την αισθητική του. Μπορεί την τελευταία στιγμή να βάψει κάτι στο σκηνικό ή να διορθώσει ένα κοστούμι. Είναι ολοκληρωμένος καλλιτέχνης», μας λέει η Δήμητρα Χατούπη. Εχει συνεργαστεί και παλαιότερα με τον δημοφιλή Ρουμάνο σκηνοθέτη, χορευτή και χορογράφο. Μαζί είχαν συμπράξει στη «Μάρλεν» (Ντίτριχ) του Παμ Τζεμς. Μια από τις σημαντικότερες στιγμές στην καριέρα της.

Ξεχωρίζει κι άλλες. Την ερμηνεία της στο «Κουαρτέτο» του Χάινερ Μίλερ, για την οποία τιμήθηκε με το έπαθλο «Κοτοπούλη» το 1997. Αγαπημένος της ρόλος και ο Ζιλ από τον μονόλογο «Ο Ζιλ και η Νύχτα» του Ούγκο Κλάους (σκηνοθ. Φωτεινής Σισκοπούλου), απολογία του ιππότη της Ζαν ντ’ Αρκ, σατανιστή, ομοφυλόφιλου και δολοφόνου παιδιών ενώπιον της Ιεράς Εξέτασης πριν από την καύση του. Η «Βιρτζίνια» (Γουλφ) της Εντα Ο’ Μπράιαν είναι ακόμη ένας αγαπημένος της ρόλος.

Η Δήμητρα Χατούπη μοιάζει να γοητεύεται από τις ιστορικές προσωπικότητες. Τις επιλέγει και… «την επιλέγουν» με έναν τρόπο, όπως λέει. Την Ιζαντόρα, πάντως, αυτή τη φορά την προσέγγισε με εντελώς διαφορετικό τρόπο. «Δεν έμεινα σε όσα έλεγαν οι άλλοι γι’ αυτήν, όπως κάνω συνήθως. Μελέτησα περισσότερο την αυτοβιογραφία της. Ηθελα να αποφύγω διάφορες παγίδες, με σημαντικότερη το να βγει κάτι στιλιζαρισμένο. Δεν τη μιμούμαι, φυσικά. Δεν αναπαράγεται η τέχνη της, άλλωστε, στο έργο. Γι’ αυτό και δεν με απασχόλησε η τέχνη της αλλά η ζωή της. Ηταν μια γυναίκα λαμπερή, ανοιχτή με όλους, δοτική, ελεύθερη, έκανε μέχρι και παιδιά εκτός γάμου. Σκεφτείτε, εκείνη την εποχή».

«Αγαπώ τον χορό. Θα ήθελα να έχω υπάρξει χορεύτρια. Σταμάτησα το μπαλέτο στα 17 για να αφοσιωθώ στα μαθήματα», λέει η ηθοποιός

«Αγαπώ τον χορό. Θα ήθελα να έχω υπάρξει χορεύτρια. Σταμάτησα το μπαλέτο στα 17 για να αφοσιωθώ στα μαθήματα», λέει η ηθοποιός

Το έργο εντοπίζει την Ντάνκαν σε ηλικία 45 ετών. Εχει ήδη αρχίσει η κάθοδός της. Ολα συμβαίνουν στη διάρκεια μιας μέρας στο Παρίσι. Είναι παντρεμένη με τον μεγάλο ποιητή της επαναστατικής Ρωσίας Σεργκέι Εσένιν (Δαυίδ Μαλτέζε). Ξυπνούν μεθυσμένοι στο άδειο από έπιπλα διαμέρισμα της Ιζαντόρα -τα πουλά για να επιβιώσει. Δεν μιλούν καμία κοινή γλώσσα.

«Είναι σαν δύο αγρίμια κλεισμένα σε ένα κλουβί που, ίσως, είναι το σπίτι της, στο Παρίσι ή ο εγκλεισμός τους σε έναν κόσμο που δεν τους καταλαβαίνει», εκτιμά η Δήμητρα Χατούπη. Σε λίγο θα τους επισκεφτούν ένας Ρουμάνος πιανίστας (Γιώργος Νούσης) για πρόβα, ένας Ιταλός (Φίλιππος Φραγκούλης) για την ίδρυση στην Ιταλία ακόμα μίας σχολής της, η κολλητή της φίλη (Ντίνα Μιχαηλίδου), μια Ρωσίδα διερμηνέας (Ιρίνα Μπόικο) κ.ά. Κανείς τους δεν μιλά την ίδια γλώσσα. Ο Σέρμαν, άλλωστε αυτή τη φορά έγραψε μια φάρσα.

«Είναι κωμωδία!», λέει η ηθοποιός, που δεν έχει ασχοληθεί ξανά με την κωμωδία, ίσως επειδή μέχρι τώρα τη φοβόταν, όπως αναφέρει. «Εχει ενδιαφέρον στην τέχνη να περνάς πράγματα μέσα από αντιθέσεις, Τελικά, το πιο δραματικό περνά μέσα από το κωμικό, όπως και στη ζωή», εκτιμά.

Πέρα από τη ζωή των μποέμ καλλιτεχνών και την πολιτική κατάσταση της εποχής, στο έργο βλέπουμε και τις απόψεις της Ιζαντόρα για την τέχνη. Ηταν αυτή που απέρριψε την κλασική εκπαίδευση και εξύμνησε τον αυτοσχεδιασμό. «Ολοι οι άνθρωποι είναι ικανοί να χορεύουν, αρκεί να ξέρουν να ακούνε. Οι περισσότεροι όμως είναι κουφοί», λέει στο έργο.

Συμφωνεί άραγε με αυτή την προσέγγιση και η ηθοποιός; «Απόλυτα. Μόνο που αυτό είναι το πρώτο στάδιο. Από εκεί και πέρα χρειάζεται πολλή δουλειά», επισημαίνει. Η ίδια άλλωστε λατρεύει να μεταδίδει τις γνώσεις της στα νέα παιδιά, τα τελευταία έξι χρόνια μέσα από τη δική της σχολή, τη «Δήλο». «Η θεατρική εκπαίδευση στην Ελλάδα είναι σε πολύ χαμηλό επίπεδο», εκτιμά. «Χρειάζονται 4 χρόνια αποκλειστικής ενασχόλησης. Είμαι όμως αισιόδοξη για το μέλλον».

Επειτα από τρεις Ηλέκτρες, ο ρόλος που γλυκοκοιτάζει τώρα είναι η Κλυταιμνήστρα, αλλά και «η εποχή του Μάρλοου και του Σέξπιρ, με την οποία δεν έχω ασχοληθεί».

* Πρεμιέρα απόψε στο θέατρο «Μέλι» (Φωκαίας 4 & Αριστοτέλους 87, πλ. Βικτωρίας, τηλ. 210-8221111).*

  • Της ΕΛΕΝΑΣ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ, Ελευθεροτυπία, Πέμπτη 8 Οκτωβρίου 2009

* «Η συνοδός» της Νίνα Μπερμπέροβα, Θέατρο Βαφείο

Κριτική Θεάτρου

Η σκιά της ντίβας
Του ΓΡΗΓΟΡΗ ΙΩΑΝΝΙΔΗ

Οφείλουμε ίσως μια ιδιαίτερη αναφορά στη «Συνοδό» του Βαφείου, που θα συνεχιστεί μέχρι τις αρχές του νέου χρόνου. Αν μη για τι άλλο, η διασκευή της περίφημης νουβέλας της Νίνα Μπερμπέροβα, που έχει μεταφερθεί παλιότερα και στον κινηματογράφο, δίνει μια καλή ευκαιρία στην ηθοποιό Δήμητρα Χατούπη να επιδείξει τις ικανότητές της εκ του σύνεγγυς. Οπως όμως συμβαίνει συνήθως σε ανάλογες προσπάθειες, το δυνατό σημείο της παράστασης αποδεικνύεται και το σημείο της αδυναμίας της.

Η Δήμητρα Χατούπη παίζει τη Σόνια στην παράσταση του «Βαφείου»

Η Σόνια, η «συνοδός» του έργου, είναι η πιανίστρια που συνοδεύει την ταλαντούχα τραγουδίστρια Μαρία Νικολάιεβνα στις κατ’ οίκον ασκήσεις και στις παραστάσεις της. Είναι γι’ αυτό ο άνθρωπος που βρίσκεται περισσότερο από τον καθένα δίπλα στο άστρο του καλλιτέχνη, αλλά και στη σκιά του. Είναι εκείνος που αισθάνεται την καλλιτεχνική ιδιοσυγκρασία, τη φυσική ανωτερότητα, το θείο χάρισμα ή την καλή τύχη που συνοδεύει ένα πλάσμα φτιαγμένο για να υπερβαίνει τις κοινές διαστάσεις.

Πάνω σε αυτή την ιδιότητα, η Μπερμπέροβα χτίζει τη νουβέλα της, που σκηνοθετεί τώρα στο θέατρο και μεταφράζει με φανερή γνώση της σκηνικής ανάγκης ο Δαμιανός Κωνσταντινίδης. Το ενδιαφέρον εστιάζεται βέβαια στη σχέση των δύο προσώπων και στο ψυχογράφημα της συνοδού. Τονίζεται όμως και από το ιστορικό πλαίσιο που φορτίζει τη σχέση με ένταση και σημασία. Πράγματι η ιστορία έχει για φόντο την πορεία της Οκτωβριανής Επανάστασης, και αποτελεί κατά κάποιο τρόπο το δικό της -όχι πολύ κολακευτικό- ψυχογράφημα. Η σχέση της συνοδού με την ευεργέτιδά της, μια σχέση αγάπης, θαυμασμού, μίσους και φθόνου, φέρνει στο νου τη σχέση του προλεταριάτου με την αστική τάξη. Η Μαρία προσωποποιεί τη διάθεση της μπελ-επόκ, σαν ένα σχεδόν τέλειο πλάσμα που γεννήθηκε για να εκφράζει με το πνεύμα και την τέχνη του τη χαρά της ζωής. Καταφέρνει να προκαλεί το φθόνο, ακόμα και με τον πατερναλισμό, την εκ του ασφαλούς αγαθοεργία της, την ακλόνητη πίστη της στη γενική πρόοδο. Δίπλα της στέκει, από την άλλη, η Σόνια του στερητικού συνδρόμου: μια άκληρη, άσημη, άσχημη, αήθης ύπαρξη, που νομίζει ότι ο τρόπος για να κατακτήσει την ανωτερότητα είναι να την καταστρέψει. Θα μείνει ακίνητη στη μέση ενός δρόμου που θα μπορούσε να εξελιχθεί σε κάτι καλό ή σε κάτι κακό, ασφαλώς κωμική, αν δεν ήταν παιδί της ιστορίας.

Μόνο έτσι η διασκευασμένη «Συνοδός» αποκτά κάποια ευρύτητα. Αλλιώς στενεύει πολύ. Είναι πολύ προβλέψιμη πια ύστερα από τόσα έργα που έχουν διυλίσει τη συμπλεγματική σχέση υπηρέτη και αφέντη (με κορυφαία βέβαια στιγμή τις «Δούλες» του Ζενέ). Χωρίς την ιστορική αναφορά, σαν δοκίμιο πάνω στο ίδιο θέμα, η «Συνοδός» δεν μπορεί να απασχολήσει κάτι πέρα από τη βιαστική μας εντύπωση.

Στο Βαφείο ο Κωνσταντινίδης έστησε το έργο όπως αυτό είναι: σαν μονόλογο με υπεραναπτυγμένο το αφηγηματικό μέρος, τα κατ’ ιδίαν και τις εσωτερικές εντάσεις. Δεν λείπουν οι στιγμές πυκνής ενέργειας, όπως οι σκηνές περιφοράς της Μαρίας στη Σοβιετική Ενωση, το έργο ωστόσο παραμένει μέχρι τέλους έργο του ενάμιση ρόλου. Η Δήμητρα Χατούπη φανερώνει για μια ακόμη φορά τη γνωστή της εκρηκτικότητα, το ζήτημα όμως είναι αν μια περισσότερο υπαινικτική Σόνια θα έδινε ένα καλύτερο αποτέλεσμα. Ο ρόλος της Μαρίας εκπροσωπήθηκε από τη χαρισματική Ελενα Χατζηαυξέντη. Εμεινε όμως κι αυτή στο βάθος, δρώντας «συνοδευτικά» μαζί με τους άλλους ηθοποιούς: Αλκης Ζούπας, Γιώργος Καπινιάρης, Αντα Σπανού, Ηλίας Παρασκευόπουλος και Γιάννης Μουγιάκος. * ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ / 2 – 29/11/2008