Category Archives: Φεστιβάλ Βύρωνα

«Moroloja» της Τροίας

Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΣΙΑΦΚΟΥ, Επτά, Κυριακή 13 Ιουνίου 2010

«Αιρετικά», αλλά σίγουρα με εξαιρετικό ενδιαφέρον, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τη σκηνοθετική γραμμή, πρέπει να είναι «Τα πάθη των Τρωάδων», τα βασισμένα στις «Τρωάδες» του Ευριπίδη, που ανεβαίνουν την ερχόμενη Τετάρτη στο Θέατρο Βράχων του Βύρωνα.

Από το Νότο της Ιταλίας ορμώμενα και τα «Θεατρικά Εργαστήρια Κορέγια» του Λέτσε, τα «Πάθη» στηρίζονται στην γκρεκάνικη παράδοση του Σαλέντο και ειδικότερα στα μοιρολόγια, όπως επισημαίνει ο καλλιτεχνικός διευθυντής του «Κορέγια» Σαλβατόρε Τραμάτσερε.

Ντυμένη η παράσταση σ’ αυτή τη γλώσσα-απόγονο των αρχαίων ελληνικών και στολισμένη με τους αντίστοιχους χορούς, κρατάει περισσότερο το πνεύμα, παρά το γράμμα του λόγου του ποιητή. «Σίγουρα», λέει ο Τραμάτσερε, «υπάρχουν ατόφια κομμάτια των «Τρωάδων» στην παράσταση, όμως είναι το μοιρολόι που τη χαρακτηρίζει. Η Εκάβη, η Ανδρομάχη και η Κασσάνδρα μοιρολογούν την πόλη που έπεσε, τους νεκρούς και την κοινή τους μοίρα, σκλάβες και εξόριστες».

Και συμπληρώνει: «Η ιδέα για την παρουσίαση των Τρωάδων μ’ αυτό τον τρόπο ήταν του Παζολίνι. Ατυχώς δεν μπόρεσε ποτέ να την πραγματοποιήσει. Αφησε πίσω του μονάχα ένα μικρό σχετικό βίντεο».

Θα πει ακόμα: «Το μοιρολόι συνδέει το τότε με το τώρα. Είναι αυτός ο ειδικός τρόπος που έχουν οι γυναίκες να σπαράζουν για τους δικούς τους που έχασαν. Νομίζω πως είναι κοινός τόπος τόσο στο Σαλέντο όσο και σε κάποια μέρη της Ελλάδας σήμερα. Θα μπορούσε να ίσχυε και για την Τροία αφού στο τέλος τέλος Ελληνας ήταν αυτός που έγραψε το έπος».

Και εδώ μια ακόμα ιδιαιτερότητα της παράστασης: Ο Αστυάνακτας, ο γιος του Εκτορα και της Ανδρομάχης, δεν εμφανίζεται ως το μικρό παιδί, όπως το θέλει ο Ευριπίδης, που θα γκρεμίσουν από τα τείχη της πόλης οι Αχαιοί, αλλά ως νέος άντρας. Και θα είναι ο Αστυάνακτας (βουβός ρόλος στις «Τρωάδες») που θα μιλήσει αφηγούμενος τα του πολέμου μέσα από τον Ομηρο και στο τέλος με το φόβο ότι κάποτε μπορεί να πάρει μέρος σ’ άδικο πόλεμο θ’ αυτοκτονήσει.

Η δραματική αφήγηση στην παράσταση γίνεται σε καθαρά ιταλικά, ενώ τα πάντα δίνονται σαν μια λαϊκή γιορτή, που με σοβαρότητα αναφέρεται σ’ έναν πόλεμο που άλλαξε τη μοίρα του τότε κόσμου. Στο βάθος της σκηνής προβάλλονται ντοκιμαντέρ από εθνογραφικές έρευνες, ενώ στο προσκήνιο «ηθοποιοί, τραγουδιστές και μουσικοί γίνονται ισότιμοι πρωταγωνιστές του έργου, που ισορροπεί ανάμεσα στο θέατρο και τη μουσική, τη συναυλία και τη θεατρική παράσταση, και αναζητά το σημείο εκείνο όπου συναντώνται ο θρήνος των Τρωάδων με το γκρίκο »moroloja», και συνδέεται η μοίρα του αθώου γιου της Ανδρομάχης, Αστυάνακτα, με τα Πάθη του Χριστού».

Η παράσταση θα συνοδεύεται από υπέρτιτλους στα ελληνικά. *

Φεστιβάλ Βύρωνα: Ιταλικές «Τρωάδες», γκρεκάνικος θρήνος…

  • Μια διαφορετική παράσταση των Τρωάδων του Ευριπίδη θα έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν οι φίλοι του θεάτρου την επόμενη Τετάρτη. Μια παράσταση που, όπως και ο αρχαίος τραγικός, μιλά για τη μοίρα των ηττημένων, όμως στηριγμένη σε μια διαφορετική θεατρική γλώσσα, αυτήν του λαϊκού δρώμενου.

Στηριγμένοι στις λαϊκές παραδόσεις και τελετουργίες της Grecia Salentina, της «Ελλάδας του Σαλέντο», και φυσικά στο «γκρίκο», την ελληνική διάλεκτο που ακόμα χρησιμοποιείται σε ελληνόφωνους θυλάκους στην περιοχή, οι Antonio Pizzicato και Salvatore Tramacere δημιούργησαν την παράσταση Τα Πάθη των Τρωάδων (La passione delle Troiane), ένα θέαμα που υφαίνεται στα ιταλικά για το αφηγηματικό μέρος και στα γκρεκάνικα που χρησιμοποιεί ο χορός.

Τα χορικά, με τις αρχαιοελληνικές γλωσσικές επιβιώσεις στην κατωιταλική διάλεκτο, δημιουργούν μια ατμόσφαιρα λαϊκής γιορτής με τα τραγούδια, τους χορούς και τη μουσική που παίζεται ζωντανά επί σκηνής, αναζητώντας ένα ρόλο ισότιμο με το κείμενο και τη δράση.

Έτσι απώτατο και νεότερο παρελθόν σμίγουν για να δημιουργήσουν ένα θέαμα για την άχρονη μοίρα του ξεριζωμού, έναν κοινό τόπο όπου συναντώνται ο θρήνος των Τρωάδων με το γκρεκάνικο μοιρολόι («moroloja»), η μοίρα του με τα Πάθη του Χριστού, το «Passiuna tu Christu» που τραγουδιόταν στα χωριά του Σαλέντο…

Οι ιταλικές Τρωάδες παρουσιάζονται «Στη σκιά των βράχων», στο πλαίσιο του 23ου Φεστιβάλ Βύρωνα, στις 9.00 μ.μ., με ελληνικούς υπέρτιτλους. Παίρνουν μέρος οι ηθοποιοί Silvia Ricciardelli, Alessandra Crocco, Ninfa Giannuzzi, Fabio Tinella, Fabrizio Saccomanno, Emanuela Gabrieli και οι μουσικοί Roberto Chiga (κρουστά), Riccardo Marconi (κιθάρα) και Admir Shkurtaj (φυσαρμόνικα).

«Τα Πάθη των Τρωάδων» στο Θέατρο «Μελίνα Μερκούρη»

  • Του Γιώργου Βαϊλάκη, Ημερησία 8/6/10
  • Ηθοποιοί, τραγουδιστές και μουσικοί γίνονται ισότιμοι πρωταγωνιστές σε ένα έργο που ισορροπεί επιδέξια ανάμεσα στο θέατρο και τη μουσική, τη συναυλία και τη θεατρική παράσταση. Ή αλλιώς μία διαφορετική θεατρική παράσταση υπό τον τίτλο «Τα Πάθη των Τρωάδων» την οποία θα έχουμε την ευκαιρία να απολαύσουμε, την Τετάρτη 16 Ιουνίου, στο Θέατρο «Μελίνα Μερκούρη», στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Βύρωνα. Η σύλληψη και ο σχεδιασμός ανήκει στον Salvatore Tramacere, ενώ παίζουν οι Silvia Ricciardelli-Εκάβη, Alessandra Crocco-Κασσάνδρα, Ninfa Giannuzzi-Ανδρομάχη και Fabio Tinella-Αστυάνακτας.

  • Ενα έργο το οποίο, με βάση τις «Τρωάδες» του Ευριπίδη, μιλάει για τη μοίρα των ηττημένων, τη μοίρα των παιδιών τους, των γυναικών, της πόλης τους. Οσο για τη σκηνοθεσία των Antonio Pizzicato και Salvatore Tramacere δίνει έμφαση όχι μόνο στο θέατρο, αλλά και στη μουσική και στηρίζεται στις λαϊκές παραδόσεις του Σαλέντο – της «grecia salentina». Εκεί, δηλαδή, που ακόμα και σήμερα κάποιοι μιλάνε σε μία γλώσσα, η οποία έρχεται από τη μακρινή μητέρα-πατρίδα Ελλάδα, τα «γκρίκο» ή «γκρεκάνικα»- αρχαία διάλεκτο όμοια με τα αρχαία ελληνικά.
  • Ο Χορός στο έργο δημιουργεί τους ήχους και την ατμόσφαιρα που μας μεταφέρουν σε έναν μακρινό τόπο, όπου τα αισθήματα, οι φωνές και οι λέξεις αναμειγνύονται με τις εικόνες και τις δράσεις, με τη μουσική του έργου να παίζεται ζωντανά επί σκηνής και να κατέχει ένα ρόλο εξίσου σημαντικό με το κείμενο και τη δράση. Οι σκηνοθέτες της παράστασης αναζητούν εκείνο το σημείο όπου συναντώνται ο θρήνος των Τρωάδων με το μοιρολόι και στο οποίο συναντάται η μοίρα του αθώου γιου της Ανδρομάχης, Αστυάνακτα, με τα Πάθη του Χριστού.

«Τα Πάθη των Τρωάδων» στο Θέατρο «Μελίνα Μερκούρη»

  • Αφήγηση
  • Η δραματική αφήγηση είναι στα ιταλικά -με ελληνικούς υπέρτιτλους- και όλα μαζί υφαίνουν ένα θέαμα σαν μία λαϊκή γιορτή που με σοβαρότητα μιλά για τον Τρωικό πόλεμο. Στο τέλος, με έναν εκπληκτικά φυσικό τρόπο ο θεατής επιστρέφει στην ουσία: τον ανθρώπινο πόνο της μάνας, τη θυσία της αθωότητας, του αγαπημένου γιου και βέβαια την τραγωδία.