Category Archives: Τσακίρογλου Νικήτας

«Το βασίλειό µου για ένα άλογο!» (ωχ, αυτό είναι Ριχάρδος Γ’)

Αγαπητή κυρία Φοίβη,

∆ιάβαζα όλες αυτές τις ηµέρες για τον «Βασιλιά Ληρ» που έφερε ο πρώην καλλιτεχνικός διευθυντής του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, από την κρατική σκηνή της Θεσσαλονίκης, όπου τον πρωτοπαρουσίασε, σε ιδιωτική σκηνή της Αθήνας. Εβλεπα και όλες αυτές τις φωτογραφίες σε κριτικές και άρθρα για το θεατρικό εγχείρηµα. Και έσπευσα να τις συγκρίνω µε εκείνες που είχαν δηµοσιευτεί όταν πρωτοπαρουσιάστηκε το έργο µε τον πρώην διευθυντή στο βόρειο κρατικό θέατρο.

Ξέρετε λοιπόν τι παρατήρησα; Τα κοστούµια είναι τα ίδια που είχαν φορεθεί και στην παράσταση της Θεσσαλονίκης. Αναρωτιέµαι λοιπόν: µε τα κοστούµια ενός κρατικού θεάτρου, που έχουν πληρωθεί από τους έλληνες φορολογούµενους, έφτασαν να παίζουν σε ιδιωτική σκηνή;

Πλήρωσαν άραγε οι ιδιώτες ή ο πρωταγωνιστής και πρώην διευθυντής κάτι γι’ αυτά τα κοστούµια στην κρατική σκηνή; Ή απλώς τα πήραν τσάµπα; Από ένα θέατρο, που απ’ ό,τι βλέπω δοκιµάζεται οικονοµικά τώρα µε την κρίση και τις αναγκαστικές περικοπές.

Με απορία, Νίκη Ασλάνογλου, Θεσσαλονίκη

< Αποκλείετε την περίπτωση να του τα χάρισαν του πρώην διευθυντή, αγαπητή Νίκη; Αποκλείετε να συνεργάστηκαν το κρατικό θέατρο µε την ιδιωτική σκηνή; Αποκλείετε όλα να ήρθαν τόσο βολικά; ΤΑ ΝΕΑ: Τετάρτη 24 Νοεμβρίου 2010

Νικήτας Τσακίρογλου: Ενας μονάρχης θυμωμένος και «χαρντ ροκ»

  • Ο Νικήτας Τσακίρογλου μιλάει για τον δικό του, πολυβραβευμένο, κλασικό αλλά και δραματικά σύγχρονο «Βασιλιά Ληρ»

Ο Νικήτας Τσακίρογλου ως Ληρ στην παράσταση του Στάθη Λιβαθινού που, αφού θριάμβευσε στη Θεσσαλονίκη, ανεβαίνει τώρα και στην Αθήνα

Ο Νικήτας Τσακίρογλου ως Ληρ στην παράσταση του Στάθη Λιβαθινού που, αφού θριάμβευσε στη Θεσσαλονίκη, ανεβαίνει τώρα και στην Αθήνα

«Πρέπει να δει κανείς τον Βασιλιά Ληρ μέσα στην εποχή του. Είναι ένας εξουσιαστής ο οποίος πρέπει να απεκδυθεί της εξουσίας, να απεκδυθεί της σκέψης της απόλυτης, της απολυταρχικής θα έλεγα, και να φθάσει στην ταπεινότητα. Αυτός είναι ο Ληρ και είναι πολύ κοντά στη δική μας εποχή που περνάει κρίση εξουσίας. Από τη στιγμή που εμείς τους δίνουμε το δικαίωμα να μας εξουσιάσουν, ή θα υποστούμε την τυραννία τους ή θα απελευθερωθούμε από αυτούς». Ο Νικήτας Τσακίρογλου υποδύεται έναν από τους ήρωες του σαιξπηρικού σύμπαντος, τον «Βασιλιά Ληρ», στην παράσταση που έρχεται με πολλά βραβεία στις αποσκευές της, από τη Θεσσαλονίκη και το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος. Με την υπογραφή του Στάθη Λιβαθινού στη σκηνοθεσία και του Διονύση Καψάλη στην «ενδιαφέρουσα και καίρια» μετάφραση, το έργο ζωντανεύει στη σκηνή του θεάτρου Παλλάς.

Τα θέματα μεγάλα, γνωστά, κλασικά: η πάλη των γενεών, η τραγωδία των γονέων- εδώ, δύο πατεράδων που ούτε υποχωρούν ούτε δέχονται αμφισβήτηση. Ο Βασιλιάς Ληρ και ο υπήκοός του, Κόμης του Γκλόστερ. Ο πρώτος θα εξορίσει άδικα την κόρη του και ο δεύτερος θα αποκληρώσει τον γιο του. Ιντριγκες και μεγάλα μυστικά, απόγνωση και τρέλα. Απώλεια, πόνος και μοναξιά. Οταν κανείς φθάνει στα άκρα η ευαισθησία και το μεγαλείο του αναβλύζουν. Ο ατρόμητος και απειλητικός τιμωρός θα μετατραπεί σε ανήμπορο, τραγικό γεροντάκι.

Εχοντας διαγράψει πορεία μισού αιώνα στο θέατρο, υποδυόμενος ρόλους αρχαίου δράματος, κλασικού ρεπερτορίου αλλά και σύγχρονου δραματολογίου, ο Νικήτας Τσακίρογλου επιστρέφει στο αθηναϊκό σανίδι έπειτα από έξι χρόνια, καθώς μεσολάβησε η θητεία του στο ΚΘΒΕ. Ηθοποιός του Εθνικού (από τη Δραματική Σχολή του οποίου αποφοίτησε αριστούχος) και του ελεύθερου θεάτρου, είχε την τύχη να δουλέψει με τον Κουν, τον Βολανάκη, τον Μινωτή, τον Σεβαστίκογλου, τον Χορν, τον Κατράκη για να αναφέρω αυτούς που δεν ζουν πια»). Γι΄ αυτό και όταν λέει πως «δύσκολα τοποθετείς τα όνειρά σου αν δεν βρεις τον κατάλληλο για να τα μοιραστείς» αναφέρεται τόσο στο παρελθόν όσο και στην προ τριετίας συνάντησή του με τον Στάθη Λιβαθινό. «Κάνει μια ξεχωριστή προετοιμασία, καθώς ξεκινάει από εργαστηριακή δουλειά για να φθάσει στο αποτέλεσμα. Και αυτό είναι που κάνει τον Ληρ να ξεχωρίζει. Τέσσερις μήνες δουλέψαμε με αυτοσχεδιασμούς».

  • ΠΟΥ ΚΑΙ ΠΟΤΕ
  • Παλλάς, Βουκουρεστίου 1, τηλ. 210 3213.100
  • Πρεμιέρα: 9 Νοεμβρίου, στις 21.00
  • Τιμές εισιτηρίων: 40, 35, 25 ευρώ
  • Εμπνευση τα «Δεκεμβριανά» του 2008

Μιλάει για τον ήρωά του που «έχει καταπιέσει το σύμπαν- μέχρι και τις κόρες του. Ούτε καλός οικογενειάρχης υπήρξε ούτε σωστός απέναντι στους συνεργάτες του ήταν, και αυτό θα το πληρώσει. Από τη μια είναι η κρίση εξουσίας και από την άλλη τα γεράματα. Θέλει να κρατήσει την ψιλή κυριότητα και να δώσει μόνο την επικαρπία» σχολιάζει, επισημαίνοντας πόσο σύγχρονο έργο είναι ο «Ληρ»: «Η δική μας η παράσταση επηρεάστηκε από τη δολοφονία του Αλέξη Γρηγορόπουλου και τα γεγονότα του Δεκεμβρίου του 2008. Είναι μια ροκ, σκληρή παράσταση, με θυμό για ό,τι συμβαίνει γύρω μας».

Διαβάστε περισσότερα: http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=4&artId=365085&dt=05/11/2010#ixzz14Wae3o2t

Ο βασιλιάς Λιρ στην εποχή της κρίσης

  • Της ΕΦΗΣ ΜΑΡΙΝΟΥ, Επτά, Κυριακή 24 Οκτωβρίου 2010

Πρέπει ν’ αντέξουμε τη θλίψη του άρρωστου καιρού μας. Οι γέροι τράβηξαν πολλά. Εμείς οι νέοι ούτε θα δούμε όσα είδαν οι παλιοί κι ούτε θα ζήσουμε εμείς τόσο πολύ».

Πόσο πιο επίκαιρη για τις μέρες μας θα μπορούσε να είναι η φράση από το φινάλε του «Βασιλιά Λιρ», ενός σπουδαίου κλασικού έργου που μιλάει για τις δραματικές συνέπειες της αλαζονικής εξουσίας, εκείνων των ηγετών που αφήνονται μακάριοι στον εφησυχασμό και την κολακεία; Η βραβευμένη παράσταση του Στάθη Λιβαθινού με τον Νικήτα Τσακίρογλου στο ρόλο του Λιρ, μετά τη μεγάλη επιτυχία της στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, παρουσιάζεται από την ΕΛΘΕΑ και στην Αθήνα, κάνοντας πρεμιέρα στις 7 Νοεμβρίου στο «Παλλάς».

Η παράσταση επαινέθηκε από την κριτική, αλλά και όσους την είδαν στη Θεσσαλονίκη και στο Κρατικό Θέατρο της Σερβίας στο Βελιγράδι. Ενας σκληρός, αιχμηρός, ροκ «Βασιλιάς Λιρ» σε μουσική του Γιώργου Αμπαζή (τέσσερις μουσικοί επί σκηνής), στο λιτό σκηνικό και με τα άχρονα κοστούμια της Ελένης Μανωλοπούλου. Οι ηθοποιοί δούλεψαν πάνω σε ελεύθερους αυτοσχεδιασμούς και το υλικό δουλεύτηκε στη σκηνή μέσα από την σκηνοθετική ματιά του Λιβαθινού. Ο Λιρ ήταν ρόλος-πρόκληση για ηθοποιό με ταλέντο και πείρα, τον Νικήτα Τσακίρογλου, που έχει ήδη συμμετάσχει σε παλαιότερες παραστάσεις του έργου με πρωταγωνιστές τους Κωτσόπουλο και Μινωτή:

«Νέος δεν μπορούσα να συλλάβω το μέγεθος του έργου και ήμουν ικανοποιημένος να παίξω το ρόλο αρκούμενος στις σκηνοθετικές οδηγίες και το ένστικτό μου», λέει ο ίδιος. «Με τον Λιβαθινό όλα ήταν αλλιώς. Είναι απ’ τους σημαντικότερους σκηνοθέτες του τόπου και μπορώ να έχω άποψη έχοντας δουλέψει δίπλα σε επίσης σημαντικούς της γενιάς μου όπως τον Κουν, τον Βολανάκη, τον Ευαγγελάτο κ.ά. Η παράσταση ξεκίνησε από «λευκή κόλλα». Ο Στάθης μου είχε ζητήσει απεριόριστο χρόνο και ηθοποιούς αποκλειστικά δικούς του, να μην παίζουν αλλού ούτε πριν ούτε μετά. Η πρότασή του ήταν δύσκολο να πραγματοποιηθεί σ’ ένα κρατικό θέατρο. Το παλέψαμε όμως. Καταρχήν συμφώνησαν οι ηθοποιοί και καταφέραμε να υπερβούμε τον συνδικαλιστικό σκόπελο της Θεσσαλονίκης δουλεύοντας δέκα ώρες πρωί κι απόγευμα. Το αποτέλεσμα μας δικαίωσε. Η παράσταση, χωρίς μεταμοντερνιές, είναι σύγχρονη. Δεν παίζεις απλώς έναν πατέρα με τρεις κόρες. Το έργο φέρει μια θρησκευτικότητα, ένα συμπαντικό πνεύμα που ωθεί τον ηθοποιό στην υπέρβαση. Ο ήρωας φτάνει από το μεγαλείο στο μηδέν και στα όρια της τρέλας».

Η παράσταση γεννήθηκε καταμεσής των γεγονότων του Δεκέμβρη τού 2008 στην Αθήνα αλλά και στη Θεσσαλονίκη. Το κλίμα εκείνων των ημερών και το πνεύμα του έργου επηρέασε τις πρόβες. «Ο Λιρ αποτελεί μια ευφυή παραβολή για την κρίση της εξουσίας», συνεχίζει ο Ν. Τσακίρογλου. «Οταν την έχεις πρέπει να προετοιμάζεις τη διαδοχή με σύνεση, φροντίδα, αγάπη κι όχι με αυτισμό και αλαζονεία. Ο Λιρ εκβιάζει την κόρη του για να της αποσπάσει πόσο τον αγαπά. Εκείνη προτιμά να είναι ειλικρινής σε αντίθεση με τις αδελφές της. Η εξουσία όμως αρέσκεται στο ψέμα και την κολακεία, μια πραγματικότητα που βιώνουμε σήμερα, την εποχή της κρίσης. Ο Ελληνας δεν ξέρει πού είναι η αλήθεια και το ψέμα γιατί και τα δυο εναλλάσσονται μέσα σε μια διαρκή αντίφαση. Η φριχτή καθημερινότητα και η καπελωμένη ενημέρωση από τα ΜΜΕ δεν τον βοηθούν να ανιχνεύσει την πραγματικότητα. Τι απομένει; Η προσαρμογή στη μοίρα μας, σ’ ένα συγκεχυμένο, αβέβαιο μέλλον».

«Ο ηθοποιός είναι ένας απλός αθλητής»

Ο Ν. Τσακίρογλου παρακολουθεί τη δουλειά των νέων συναδέλφων του, αλλά βρίσκει το τοπίο διαφορετικό από τη δική του εποχή. «Τότε οι απαιτήσεις ήταν μεγαλύτερες όπως και οι δυσκολίες σ’ όλα τα επίπεδα. Ως ηθοποιός περασμένης γενιάς διστάζω να μπω στην πλευρά των νέων, να κατανοήσω πώς αντιμετωπίζουν το θέατρο φοβούμενος ότι θα τους αδικήσω. Κι έπειτα εμείς οι καλλιτέχνες αρεσκόμαστε να κάνουμε δηλώσεις δίκην διανοούμενου -λες κι αυτός είναι ένας ακόμα «ρόλος»- ξεχνώντας ότι η δουλειά μας δεν είναι τίποτα άλλο από την παρουσία μας πάνω στη σκηνή. Ο ηθοποιός είναι ένας απλός αθλητής που μέσα στο πέρασμα των χρόνων, ανάλογα με τις δυνάμεις του, πνευματικές και σωματικές, διαγράφει κύκλους. Οταν μάλιστα μιλάμε για ρόλους όπως τον Λιρ, απαιτούνται αντοχές πρωταθλητών μεγάλων διαδρομών».

Ο θρίαμβος της παράστασης του «Βασιλιά Λιρ» συνέπεσε με την απομάκρυνση του πρωταγωνιστή από τη διεύθυνση του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος. «Οσο ήμουν διευθυντής, δεν είχα καμιά αγωνία να ικανοποιήσω καλλιτεχνικές ανάγκες γιατί οι προτεραιότητες ήταν άλλες. Επαιξα μία φορά στον «Δον Κάρλος» γιατί δεν βρισκόταν ηθοποιός σε μεγάλη ηλικία και στον «Ιουλιανό τον Παραβάτη» επειδή το θέατρο έπρεπε να παρουσιάσει κάτι επετειακό για τα 50 χρόνια από το θάνατο του Καζαντζάκη. Ενιωσα σαν Βασιλιάς Λιρ: πάρτε τα όλα, θώκους, εξουσίες, κι αφήστε με να επιστρέψω στην τέχνη μου…». *

«Είναι αργασµένο το τοµάρι µου»

Ο Νικήτας Τσακίρογλου επανέρχεται στο σανίδι σε σκηνοθεσία Στάθη Λιβαθινού µε τον «Ληρ» που συγκλόνισε όταν παρουσιάστηκε στη Θεσσαλονίκη

«Η παράσταση αυτή δεν θα µπορούσε να γίνει αν δεν υπήρχε ο Στάθης Λιβαθινός και οι καλοί συνεργάτες του. Και κυρίως αν δεν υπήρχαν αυτά τα είκοσι παιδιά που παίζουν µαζί µου. Εισπράττω και µοιράζοµαι την ενέργεια, τη δύναµη και τη νεανική τους ορµή» λέει ο Νικήτας Τσακίρογλου που θα ερµηνεύσει «Ληρ» «Ο Σαίξπηρ µε τον «Ληρ» και όχι µόνο µε τον «Ληρ» έγραψε κατ’ εξοχήν πολιτικό θέατρο. Θίγει κυρίως προβλήµατα εξουσίας. Αλλά µην ξεχνάµε πως και η παράσταση αυτή γεννήθηκε τον Φλεβάρη του 2009 αλλά στις πρόβες µας έφταναν οι φωνές από τον ξεσηκωµό που ακολούθησε τη δολοφονία του παιδιού, του Γρηγορόπουλου. Τα γεγονότα αυτά παρασύρανε τη φαντασία µας – και του Λιβαθινού και των ηθοποιών και όλου του πλέγµατος των συνεργατών – ώστε να φτάσουµε στο αποτέλεσµα αυτό.
Τώρα πάλι έρχεται µια άλλη συγκυρία, µε την κρίση που περνάµε, η οποία κάνει ξανά επίκαιρο το έργο. Κι αυτή την παράσταση, που έχει ένα θυµό µέσα της, µια οξύτητα, µια ακραία δράση. Το έργο το ίδιο άλλωστε έχει µια οργή µέσα του. Στην οποία συµµετέχει και η φύση».

Ο Νικήτας Τσακίρογλου ερµηνεύει Ληρ.

Ενάµιση χρόνο µετά το πρώτο ανέβασµα του σαιξπηρικού «Βασιλιά Ληρ» στο ΚΘΒΕ, του οποίου τότε ήταν ο καλλιτεχνικός διευθυντής, µε τον ίδιο στον επώνυµο ρόλο, η εκρηκτική παράσταση παρουσιάζεται µε µικρές αλλαγές στη διανοµή και στην Αθήνα από την Ελληνική Θεαµάτων: µια παράσταση αφοπλιστικά και νεανικά δυναµική που βραβεύτηκε από τους κριτικούς αλλά θριάµβευσε και στο Βελιγράδι όπου παίχτηκε. Και µια ερµηνεία-σταθµός. Μιλώ εκ του ασφαλούς. Γιατί την είδα στη Θεσσαλονίκη.

«Ο Ληρ στην αρχή του έργου ζητάει από τα παιδιά του την αγάπη που αυτός ποτέ δεν τους έδωσε. Γιατί ποτέ δεν είδε κατάµατα τον κόσµο. Τον απασχολούσε µόνο η εξουσία και ζητούσε την απόλυτη υποταγή. Και αυτό το βρίσκει µπροστά του, το πληρώνει, όταν φτάνει η στιγµή. Θα χρειαστεί να περάσει από διαδικασίες τροµερές ο Ληρ για να επέλθει η γνώση και να φτάσει από την έπαρση στην ταπεινότητα».

  • Αυτό δεν φέρνει το έργο κοντά στην αρχαία τραγωδία και ειδικά στον «Οιδίποδα τύραννο» και τον «Οιδίποδα επί Κολωνώ»;

Πάρα πολύ. Πιστεύω πως ο Σαίξπηρ τον «Οιδίποδα» τον είχε διαβάσει. Οπως πολύ κοντά του βρίσκεται και ο Μπέκετ και το «Τέλος του παιχνιδιού». Εργα που και στα δύο έχω παίξει. Εργα απύθµενα. Ποτέ δεν µπορείς να καυχηθείς πως τα κατέκτησες. Δεν είναι τυχαίο που ο σοφός Μινωτής τα έπαιζε και τα ξαναέπαιζε…

  • Είναι ένας ρόλος συµπαντικός. Από πού βρήκατε άκρη να τον προσπελάσετε;

Ξεκινήσαµε χωρίς ο Στάθης ο Λιβαθινός να έχει κάτι συγκεκριµένο στο µυαλό του. Ολα στις πρόβες «ανακαλύφθηκαν». Μέσα από στούντιο και αυτοσχεδιασµούς. Επειδή είχα και τη διεύθυνση του Θεάτρου, µολονότι του είχα απόλυτη εµπιστοσύνη, είχα και πολύ µεγάλο τρακ για το αποτέλεσµα.

  • Ακολουθήσατε τον δρόµο αυτό, των στούντιο και των αυτοσχεδιασµών, αγόγγυστα;

Από το σώµα µου έχουν περάσει πολλοί σκηνοθέτες _ είναι αργασµένο το τοµάρι µου (γελάει). Από τον Μινωτή και τον Κουν έως τον Αλέξη Σολοµό και τον Γιώργο Σεβαστίκογλου και τον Σπύρο Ευαγγελάτο και τον Γιώργο Μιχαηλίδη. Ηµουνα πάντα ανοιχτός. Ακόµα και όταν έβλεπα λάθη, υπάκουα στο λάθος. Γιατί ποτέ δεν ξέρεις το αποτέλεσµα. Το θέατρο έχει κώδικες µυστικούς, δεν µπορείς να τους προκαθορίσεις.

 

  • Εχετε ρόλους στο µυαλό σας για το µέλλον;

Ο κύκλος στενεύει. Δεν τον έκλεισα ακόµα. Αλλά δεν εξαρτάται από µένα. Αν δεν ήταν η ΕΛΘΕΑ, η παράσταση αυτή δεν θα µπορούσε να γίνει. Και µπράβο στο θάρρος της. Αυτές τις παραστάσεις µόνο τα κρατικά θέατρα µπορούν πια να κάνουν. Ναι, θα ήθελα να κάνω έναν «Οιδίποδα επί Κολωνώ». Αλλά δεν µπορεί να ’ναι όπως να ’ναι. Θέλω να έχω απόλυτη εµπιστοσύνη στον σκηνοθέτη στον οποίο θα εµπιστευτώ τον εαυτό µου και θα συµβαδίσουµε στο ίδιο όραµα.

«Τις µικρότητες πρέπει να τις αφήνουµε πίσω µας»

  • Ρωτώ τον Νικήτα Τσακίρογλου αν έφυγε πικραµένος από τη θέση του καλλιτεχνικού διευθυντή του ΚΘΒΕ.

«Οχι. Ηταν µια πολύ καλή εµπειρία για µένα. Που είχε σχέση µε το αντικείµενό µου. Ηµουν συναισθηµατικά δεµένος µε το ΚΘΒΕ. Εκεί γνώρισα ουσιαστικά το θέατρο στα πρώτα µου βήµατα, εκεί έπαιξα πολύ σηµαντικά πράγµατα. Δεν θα µπορούσα να δεχτώ όµως ως πρόεδρο του Δ.Σ. έναν άνθρωπο που δεν έχει περάσει την πόρτα του Θεάτρου, που δεν ξέρει τι πα’ να πει θέατρο… Και δυστυχώς η Πολιτεία έχοντας πλήρη άγνοια θεωρεί πως τη δουλειά αυτή µπορεί να την κάνει ο οποιοσδήποτε. Και εσύ προσπαθείς να του µάθεις και, όταν µάθει, αυτός προσπαθεί να σε κυνηγήσει… Αλλά τις µικρότητες πρέπει να τις αφήνουµε πίσω µας».

  • Οι επιλογές σας πάντως στο ΚΘΒΕ κρίθηκαν ως δειλές και συντηρητικές. Πιεστήκατε εκ των άνω;

Οχι. Ηταν η άποψή µου. Είχα θητεία χρόνων στο ΚΘΒΕ και στο Εθνικό και πίστευα πως η βάση σε ένα κρατικό θέατρο είναι το κλασικό θέατρο. Και όταν λέω κλασικό δεν εξαιρώ τον Μπέκετ. Αλλά ποτέ δεν είχα καµία πολιτική παρέµβαση. Ούτε Αυλές και παρέες έκανα µέσα στο Θέατρο.

Του Γιώργου Δ. Κ. Σαρηγιάννη, ΤΑ ΝΕΑ: Πέμπτη 21 Οκτωβρίου 2010

Ο «Βασιλιάς Ληρ» κατεβαίνει στην Αθήνα

Τις καλύτερες εντυπώσεις έχει αφήσει ο Νικήτας Τσακίρογλου ως βασιλιάς Ληρ

Για τις 6 Νοεμβρίου έχει προγραμματιστεί η πρεμιέρα της σαιξπηρικής τραγωδίας του Ουίλιαμ Σαίξπηρ «Βασιλιάς Ληρ» στο θέατρο Παλλάς. Με την υπογραφή του Στάθη Λιβαθινού στη σκηνοθεσία, του Διονύση Καψάλη στη μετάφραση και με τον Νικήτα Τσακίρογλου στον πρωταγωνιστικό ρόλο, η επιτυχημένη παραγωγή του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος κατεβαίνει στην Αθήνα για λίγες παραστάσεις. Οπως επισημαίνει ο σκηνοθέτης: «Αυτάρκεις, κυρίαρχοι, δεσποτικοί, αλλά και ματαιόδοξοι γέροι, ο τρομερός βασιλιάς Ληρ και ο υπήκοός του κόμης του Γκλόστερ δεν βλέπουν και δεν ακούν. Αφήνονται μακάριοι στον εφησυχασμό και στην κολακεία. Ο Ληρ εξορίζει άδικα την αγαπημένη του κόρη. Ο Γκλόστερ αποκληρώνει τον ανύποπτο γιο του. Και οι δυο τους θα βρεθούν αντιμέτωποι με την πιο απάνθρωπη ίντριγκα, τη σκληρότητα και την εγκατάλειψη. Ετσι, ο καθένας τους θα κατέβει σιγά σιγά όλα τα σκαλοπάτια της ζωής και θα ανακαλύψει για τον εαυτό του τα μεγάλα μυστικά της μέσα απ΄ την απόγνωση, την τρέλα και τον πόνο».

Και πάλι Ηλέκτρα η Στεφανία Γουλιώτη…

Το τέταρτο κουδούνι

Καλά, μιλάμε για μεγάλο θράσος… Τους «προηγούμενους» στην εξουσία εννοώ. Κι αυτά που βγήκαν και είπαν στη Βουλή, στη συζήτηση για τον προϋπολογισμό. Και που συνεχίζουν να βγαίνουν και να λένε. Περί των ευθυνών, λέει, της νυν κυβέρνησης για την κατάσταση της οικονομίας. Ποιοι; Οι ανίκανοι! Οι άχρηστοι! Που μας έφτασαν στο απροχώρητο. Και που αν άφηναν τις εκλογές γι΄ αργότερα- ήταν απ΄ τα ελάχιστα στα οποία φάνηκαν έξυπνοι…- ούτε το 20% δε θα ΄πιαναν. Σα να απευθύνονται σε ηλίθιους. Ε, ναι, πολύ μεγάλο θράσος! Και ίχνος τσίπας.

Όλος ο κόσμος, μια σκηνή… Σ΄ όσα έγραφα στο περασμένο «Τέταρτο Κουδούνι» για την ιστορία του έργου της Μαργκερίτ Ντιράς «Οι εραστές της Βιορν» που θ΄ ανεβάσει ο Νίκος Διαμαντής στο «Σημείο» με τον πρωτότυπό του τίτλο «L΄ Αmante Αnglaise» να προσθέσω, γιατί από αμέλεια το παρέλειψα, πως σκηνοθέτης στο δεύτερο ελληνικό ανέβασμά του- το 1974- ΄75, στο ΚΘΒΕ- ήταν ο Νίκος Ραφτόπουλος.

Η Στεφανία Γουλιώτη (στη φωτογραφία) θα ΄ναι η Ηλέκτρα,- η δεύτερη Ηλέκτρα της μετά την εκρηκτική, συγκλονιστική της στη σοφόκλεια «Ηλέκτρα» του Πέτερ Στάιν το 2007-, ο Ακύλλας Καραζήσης ο Μενέλαος κι ο Χρήστος Στέργιογλου ο Τυνδάρεως στον καλοκαιρινό «Ορέστη» του Ευριπίδη. Που θ΄ ανεβάσει στην Επίδαυρο, με το Εθνικό και, όπως σας έγραφα στη στήλη της προηγούμενης βδομάδας, με τον Νίκο Κουρή στον επώνυμο ρόλο, ο Γιάννης Χουβαρδάς. Η διανομή έχει ακόμα εκκρεμότητες.

Σημειώνω πως είναι η τρίτη φορά που το Εθνικό ανεβάζει την τραγωδία του Ευριπίδη. Η πρώτη ήταν σε σκηνοθεσία Αλέξη Σολομού το 1971, με Ορέστη τον Νίκο Κούρκουλο- και στην επανάληψη του ΄73 με Δημήτρη Μαλαβέτα- και Ηλέκτρα την Ελένη Χατζηαργύρη. Στη δεύτερη- 1982, με επανάληψη το ΄83 απ΄ τον Γιώργο Σεβαστίκογλου με Νικήτα Τσακίρογλου που επίσης σας έγραφα στο προηγούμενο- Ηλέκτρα ήταν η Μαρία Σκούντζου. Όσο για τον πιο πρόσφατο «Ορέστη» των Επιδαυρίων- απ΄ το ΚΘΒΕ σε σκηνοθεσία Σλόμπονταν Ουνκόφσκι με Λάζαρο Γεωργακόπουλο- Ηλέκτρα του ήταν η Λυδία Φωτοπούλου.

Εκατόν είκοσι ευρώ το εισιτήριο! Και είκοσι το φτηνότερο. Με ενδιάμεσες τιμές 100, 90, 80, 70, 60, 50 και 25 ευρώ. Για την «Όπερα της πεντάρας» των Μπρεχτ- Βάιλ. Που ΄ρχεται απ΄ το Βερολίνο στο «Παλλάς»- 14 με 17 Ιανουαρίου. Τιμές εξωφρενικές εκ πρώτης όψεως- και μάλιστα σ΄ εποχή κρίσης.

Όταν έβαλα όμως τα πράγματα κάτω- ολόκληρο «Μπερλίνερ Ανσάνμπλ», παραγωγή τεράστια, ογδόντα άνθρωποι (ηθοποιοί, ορχήστρα και τεχνικό προσωπικό υποθέτω)…-, όταν θυμήθηκα πως το Φεστιβάλ Αθηνών δίστασε να φέρει την παράσταση λόγω κόστους, είδα πως δεν είναι και τόσο εξωφρενικές οι τιμές. Όταν θες σαράντα δυο ευρώτο ακριβότερο εισιτήριο, με είκοσι το φθηνότερο- για να δεις στο «Αλίκη» το «Θέλει η Ελλάδα να κρυφτεί» που, αν το δεις, μετά θες να κρυφτείς… Πόσω μάλλον όταν πρόκειται για μια παράσταση του Ρόμπερτ Γουίλσον (φωτογραφία)- η πρεμιέρα στο Βερολίνο το 2007-, που όπου κι αν παίχτηκε πήρε διθυραμβικές κριτικές. Εγώ, σας το ομολογώ, την περιμένω σαν το Μεγάλο Θεατρικό Γεγονός – ή, έστω, το πρώτο Μεγάλο Θεατρικό Γεγονός- του 2010.

Αλλά δεν μπορώ να μη μελαγχολήσω αναλογιζόμενος τους θεατρόφιλους που δεν έχουν πρόχειρα τα 120 ευρώ…

Τη σεζόν 2005- 2006 είδαμε στην «Πόρτα» το- βραβευμένο με Α΄ Κρατικό Βραβείο για Νέο Συγγραφέα- πρώτο του θεατρικό «Αξύριστα πηγούνια». Καίρια ανεβασμένο απ΄ τον Θανάση Παπαγεωργίου. Ένα πολύ καλό έργο. Με στόχους κοινωνικούςοι μετανάστες κι η κακή τους μοίρα, το κυρίως θέμα του.

Φέτος παίζεται απ΄ το «Θέατρο Τέχνης» στο Υπόγειο το δεύτερο έργο του Γιάννη Τσίρου:

«Τα μάτια τέσσερα». Ο στόχος του και πάλι κοινωνικός- σαν να τα ΄χουμε ανάγκη τα έργα αυτά σήμερα, δε συμφωνείτε;-: το αδίκημα «αντίσταση κατά της Αρχής», βασικά, κι ο αμείλικτος τρόπος που- σύννομα…- το τιμωρεί ένα άρρωστο σωφρονιστικό σύστημα.

Ελλειπτικό, καλοσφιγμένο, λιτό- ένα πολύ ενδιαφέρον σύγχρονο ελληνικό έργο επιτέλους!-, είχε κι αυτό τύχη: ο Κωνσταντίνος Αρβανιτάκης το ΄χει ανεβάσει με μέτρο, δύναμη και μια καλή διανομή (στη φωτογραφία ο Γιώργος Πυρπασόπουλος κι η φετινή απόφοιτη της δραματικής σχολής του «Θεάτρου Τέχνης» Μυρτώ Αυγερινού- μια επαγγελματικά πρωτοεμφανιζόμενη στη σκηνή ηθοποιός που πολλά υπόσχεται). Δείτε το!

Πολύ λυπήθηκα κι απόρησα που οι κριτικοί- της Ένωσης Ελλήνων Θεατρικών και Μουσικών Κριτικών- ενώ ιδιαίτερα απλόχερα μοίρασαν και φέτος τα βραβεία, τις διακρίσεις και τους επαίνους τους, δε βρήκαν κανένα, ανάμεσα στα τρία βιβλία που ανακήρυξαν υποψήφια, άξιο για το Βραβείο Θεατρολογικού Συγγράμματος.

Εγώ, θεατρολόγος δεν είμαι, κριτικός δεν είμαι, κι απ΄ τα τρία βιβλία το ένα μόνο διάβασα. Αλλά το συγκεκριμένο, το δίτομο «Το ελαφρό μουσικό θέατρο στη μεσοπολεμική Αθήνα» του- και ηθοποιού- Μανώλη Σειραγάκη και των Εκδόσεων Καστανιώτη στη Σειρά «Σκηνική Πράξη» δε μου φάνηκε απλώς άριστα τεκμηριωμένο αλλά και τερπνό ως ανάγνωσμα- ειδικά τον πρώτο τόμο τον ρούφηξα.

Αλήθεια, τι απέγινε με τον «Ληρ» του ΚΘΒΕ, του Στάθη Λιβαθινού, του Νικήτα Τσακίρογλου και των νέων ανθρώπων του θιάσου; Τώρα μάλιστα που ο σκηνοθέτης τιμήθηκε απ΄ την Ένωση Ελλήνων Θεατρικών και Μουσικών Κριτικών με το Βραβείο Διεθνούς Θεατρικού Ρεπερτορίου «για τη δυναμική και ανανεωτική του ματιά», όπως ανέφερε το σκεπτικό, μήπως επέστη ο χρόνος να τον δούμε κι εδώ; Οι συζητήσεις που εκκρεμούσαν για μεταφορά της εξαιρετικής παράστασης στην Αθήνα- ή, έστω, για ένα καινούργιο ανέβασμα της σαιξπηρικής τραγωδίας στην ίδια γραμμή και με τους ίδιους συντελεστές- πού βρίσκονται;

Επισημαίνω πως ο Νικήτας Τσακίρογλου-Ληρ, αν και ιδιαίτερα πικραμένος για τον τρόπο που απομακρύνθηκε απ΄ το ΚΘΒΕ- για να δούμε τι θα μας λένε σε κανένα χρόνο για τα οικονομικά του Κρατικού, που η κακή τους κατάσταση ήταν το επιχείρημα για τον εξαναγκασμό του Τσακίρογλου (φωτογραφία) σε παραίτηση… Το μάθημα της Λυρικής δεν τους έγινε πάθημα;- καμαρώνει πως, εκτός απ΄ το βραβείο στον Στάθη Λιβαθινό για τον «Ληρ» του, υποψήφιοι για βραβεία και διακρίσεις στην ίδια απονομή ήταν άλλοι δυο σκηνοθέτες, ο Γιάννης Παρασκευόπουλος κι η Αναστασία Ρεβή, για την εξαίρετη «Ελένη» του ο πρώτος, για το έργο του Φίλιπ Ρίντλεϊ «Επιστροφή στον παράδεισο», παράσταση που δεν είδα αλλά πολλά καλά άκουσα, η δεύτερη, επίσης περσινές παραγωγές και τα δυο του ΚΘΒΕ- επί διεύθυνσής του δηλαδή.

Καλή χρονιά! Το σημερινό «Τέταρτο Κουδούνι» που συμπίπτει με την τελευταία μέρα του 2009 το αφιερώνω στην Ζωή και στην Σοφία, τα παιδάκια που ήρθαν να φωτίσουν τα δυο προηγούμενα χρόνια μου.

//

  • Του Γιώργου Δ.Κ. Σαρηγιάννη, ΤΑ ΝΕΑ: Πέμπτη 31 Δεκεμβρίου 2009

Αποθέωση του «Βασιλιά Ληρ» στο Βελιγράδι

Θερμή υποδοχή επιφύλαξε το κοινό της Σερβίας στην παράσταση του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, «Βασιλιάς Ληρ», που παρουσιάστηκε στο Εθνικό Θέατρο του Βελιγραδίου στις 29 και 30 Μαΐου 2009. Το απαιτητικό θεατρικό κοινό του Βελιγραδίου – που επί δεκαπέντε λεπτά χειροκροτούσε όρθιο- ενθουσιάστηκε από την πρωτότυπη σκηνοθεσία του έργου του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ που υπογράφει ο σκηνοθέτης Στάθης Λιβαθινός, την εκπληκτική ερμηνεία του πρωταγωνιστή Νικήτα Τσακίρογλου στο ρόλο του Βασιλιά Ληρ, την ενέργεια και το ταλέντο των 17 νεαρών ηθοποιών από τη Θεσσαλονίκη. Την παράσταση παρακολούθησαν πνευματικοί άνθρωποι της Σερβίας, επιφανείς καλλιτέχνες και πρωταγωνιστές του θεάτρου αλλά και πολιτικοί όπως ο Υπουργός Πολιτισμού της Σερβίας, Νεμπόισα Μπράντις. Από ελληνικής πλευράς παραβρέθηκε σύσσωμη η αντιπροσωπεία της ελληνικής πρεσβείας στο Βελιγράδι με επικεφαλής τον Έλληνα Πρέσβη Δημοσθένη Στοΐδη, καθώς επίσης και ο Διευθυντής του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού στο Βελιγράδι, Νίκος Τσιτσιμελής. Το έργο παρουσιάστηκε στο πλαίσιο του πρωτοκόλλου συνεργασίας που έχει υπογραφεί μεταξύ των δύο θεάτρων.

Ο Υπουργός Πολιτισμού της Σερβίας,  Νεμπόισα Μπράντις, συγχαίρει τον Νικήτα Τσακίρογλου μετά την παρουσίαση της παράστασης του Βασιλιά Ληρ στο Εθνικό Θέατρο του Βελιγραδίου.

Ο Υπουργός Πολιτισμού της Σερβίας, Νεμπόισα Μπράντις, συγχαίρει τον Νικήτα Τσακίρογλου μετά την παρουσίαση της παράστασης του Βασιλιά Ληρ στο Εθνικό Θέατρο του Βελιγραδίου.

Ο θεοφιλέστατος Επίσκοπος Εγαρίου Πορφύριος, ο Υπουργός Πολιτισμού της Σερβίας,  Νεμπόισα Μπράντις με το Νικήτα Τσακίρογλου και τη Χρυσούλα Διαβάτη μετά την παρουσίαση της παράστασης του Βασιλιά Ληρ στο Εθνικό Θέατρο του Βελιγραδίου.

Ο θεοφιλέστατος Επίσκοπος Εγαρίου Πορφύριος, ο Υπουργός Πολιτισμού της Σερβίας, Νεμπόισα Μπράντις με το Νικήτα Τσακίρογλου και τη Χρυσούλα Διαβάτη μετά την παρουσίαση της παράστασης του Βασιλιά Ληρ στο Εθνικό Θέατρο του Βελιγραδίου.

Ο θίασος και οι συντελεστές του «Βασιλιά Ληρ» με τον Υπουργό Πολιτισμού της Σερβίας Νεμπόισα Μπράντις, τον σκηνοθέτη - συγγραφέα Ντούσαν Κοβάσεβιτς και τη μεταφράστρια Γκάγκα Ρόσιτς.

Ο θίασος και οι συντελεστές του «Βασιλιά Ληρ» με τον Υπουργό Πολιτισμού της Σερβίας Νεμπόισα Μπράντις, τον σκηνοθέτη - συγγραφέα Ντούσαν Κοβάσεβιτς και τη μεταφράστρια Γκάγκα Ρόσιτς.

Ο Διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου του Βελιγραδίου Μπόσινταρ Τζούροβιτς με τον Νικήτα Τσακίρογλου μετά την παρουσίαση της παράστασης του Βασιλιά Ληρ στο Εθνικό Θέατρο του Βελιγραδίου.

Ο Διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου του Βελιγραδίου Μπόσινταρ Τζούροβιτς με τον Νικήτα Τσακίρογλου μετά την παρουσίαση της παράστασης του Βασιλιά Ληρ στο Εθνικό Θέατρο του Βελιγραδίου.

ΚΘΒΕ, Τσακίρογλου, Μπενίνι, Χρονοπούλου, Καζανάς, τηλεόραση, Στεφανίδου κ.λπ.

  • Το τέταρτο κουδούνι
  • Του Γιώργου Δ.Κ. Σαρηγιάννη
  • ΤΑ ΝΕΑ: Πέμπτη 14 Μαΐου 2009
Είναι απ΄ τις πιο εύφορες θεατρικές δουλειές που πέρασαν φέτος απ΄ το σανίδι:  ο «Φορτουνάτος» του Μαρκαντώνιου Φόσκολου όπως τον ανέβασε η Μάρθα  Φριντζήλα στη Νέα Σκηνή «Νίκος Κούρκουλος» του Εθνικού (στη φωτογραφία  Θάνος Τοκάκης και Γαλήνη Χατζηπασχάλη). Με πολλές ερμηνείες- εκπλήξεις.  Χαρείτε τον! Έως την Κυριακή που τελειώνει
  • Από μεσημερινάδικου εις μεσημεριανάδικον ο γέροντας Ποιμένας, ο πνευματικός της Μαίρης Χρονοπούλου. Αυτή τη φορά, πριν απολαύσουμε μια ανάλυση της προσωπικότητας του image maker, όπως τον λέμε στα ελληνικά, κ. Γιάννη Καζανίδη, στην οποία αποφασιστικά συνέβαλε με την προσωπική της γνώμη και η κ. Δήμητρα Παπανδρέου, ο γέροντας Ποιμένας μάς ενημέρωσε, από «παραθύρου», εκτός απ΄ την πορεία της υγείας της ηθοποιού που είναι καλύτερα και γύρισε σπίτι της και για τις προτάσεις που της έγιναν και για σκέψεις της για συμμετοχή σε σίριαλ. Υψώνοντας στο τέλος- ο γέροντας Ποιμένας- το εικόνισμα της Αναστάσεως. Ή μήπως ήταν το εικόνισμα της Χριστίνας Λαμπίρη; Έχω πια μπερδευτεί. Ο Θεός να μας φωτίσει. Κι εμένα και το γέροντα Ποιμένα.

Όλος ο κόσμος, μια σκηνή… Απ΄ την πρώτη στιγμή που τον είδα στη σκηνή, το 1996, σ΄ ένα από δυο μονόπρακτα του Λίοναρντ Μέλφι, που ΄χε ανεβάσει η Ελένη Σκότη- πρώτη της σκηνοθεσία- στο «Πολιτεία» με τον τίτλο «Η νύχτα με τις μάσκες», τον ξεχώρισα τον Κώστα Καζανά: ηθοποιός ουσιαστικός, βαθύς, βασανισμένος. Απόφοιτος της Δραματικής του Εθνικού, ερχόταν απ΄ την Θεσσαλονίκη όπου τον έβγαλε στη σκηνή ο Νίκος Ναουμίδης στο έργο του Όρτον «Τα γούστα του κυρίου Σλόαν». Έκτοτε συνεχίζει διακριτικά μια καλή έως πολύ καλή πορεία- σε αρκετούς ρόλους εξαιρετικός. Φέτος, όμως, με τον ρόλο του Ουόλτερ στο ιδιαίτερα ενδιαφέρον έργο του Βασίλη Χριστοφιλάκη «Ο κυνηγός»- ένας παιδεραστής που ύστερα από δώδεκα χρόνια φυλακή αγωνίζεται να προσαρμοστεί αλλά και να νικήσει το πάθος του- ο Κώστας Καζανάς, σε μια πολύ καλή παράσταση που υπογράφει ο ίδιος ο συγγραφέας, «φεύγει». Πρέπει να τον δείτε!

Βρε, πώς μου θύμισε η «παράσταση» του- συμπαθέστατου και τρισχαριτωμένου, ομολογώ- Ρομπέρτο Μπενίνι το μάθημα του κ. Κουτσοπίνα, του καλού φιλολόγου μου στην Τρίτη Γυμνασίου… Με πόσο κέφι μας δίδασκε Όμηρο και «Οδύσσεια»- λίγοι στίχοι και μετά ανάλυση. Διότι ακριβώς σα μάθημα φιλόλογου περί Δάντη και «Θείας κωμωδίας» μού φάνηκε το όλον πράγμα λίγοι στίχοι και μετά ανάλυση. Αλλά για μαθητές ιταλικών γυμνασίων που ομιλούν απταίστως την ιταλική- εμείς τι να καταλάβουμε; Κι αυτό ύστερα από σαράντα λεπτά σατιρικής- και μάλλον άσχετης με το θέμα του καταιγιστικής εισαγωγής όπου το μόνο που καταλάβαινα ήταν το «Μπερλουσκόνι».

Πάντως, ο κ. Κουτσοπίνας δε μας χρέωνε προς 110- άντε, το λιγότερο, 50 ευρώ- το κεφάλι για το μάθημα… Διότι, βέβαια, ούτε Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής στις Κάννες είχε κερδίσει ούτε Όσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης ταινίας και Καλύτερου Πρώτου Ανδρικού Ρόλου. Οπότε, τι να εξαργυρώσει;…

«Είναι άντρες οι άντρες που κάνουν αποτρίχωση;»: το θέμα της εκπομπής. Και να, από ΄δώ οι ξυρισμένοι, και να από ΄κεί ένας κύριος Στέφανος με την τρίχα κάγκελο στο ευρύ, που να σπάνε τα κουμπιά του πουκαμίσου, στέρνο, συγχυσμένος- «πού θα φτάσουμε οι άντρες αν αρχίσουμε να ξυρίζουμε τις τρίχες όπως ο Μπέκαμ που κατάντησε να φοράει στριγκάκι;»-, και να μια διαφωνούσα με τον κ. Στέφανο- ο οποίος, δεν κατάλαβα καλά, έχει βγάλει και βιβλίο για τις τρίχες και πώς να μην τις ξυρίζετε;να λέει «μα με τις τρίχες ο άντρας ιδρώνει και μυρίζει», και «όχι», να λέει ο κ. Στέφανος, «εγώ πλένομαι και πλένω και το μόριό μου και βάζω αρώματα και δε βρωμάνε οι τρίχες»…

Ε, λοιπόν, η εκπομπή της κ. Τατιάνας Στεφανίδου «Αξίζει να το δεις» συναντήθηκε για πρώτη φορά ευθέως με το βασικό της αντικείμενο: τις τρίχες.

Όλος ο κόσμος, μια σκηνή… Ε, δε θα ΄λεγα πως η θητεία Τσακίρογλου στο ΚΘΒΕ ήταν κι ό,τι το επιτυχέστερο… Αλλά, παρά ταύτα, ο Νικήτας Τσακίρογλου, έτσι κι αλλιώς, παραμένει και θα παραμείνει για το θέατρό μας Μέγας Ηθοποιός. Αυτού του κ. Γαρούφα, προέδρου, παρακαλώ, του Δ.Σ. του ίδιου Θεάτρου, πείτε μου, ποία ακριβώς η σχέση του με το θέατρο;

Δεν αντέχεται. Θα πρέπει να ΄ναι το ισχυρότερο πλήγμα που δέχτηκε το ελληνικό θέατρο τα τελευταία χρόνια: δε θα δούμε τον Αλέξανδρο Παρθένη- γνωστόν ως μοντέλο και για τους διάσημους δεσμούς του- να ερμηνεύει επί σκηνής Ζαν στο «Δεσποινίς Julie» του Στρίντμπεργκ – μάλιστα!- που θα παρουσίαζε η Μαίρη Βιδάλη κρατώντας τον επώνυμο ρόλο.

Αποχώρησε απ΄ τις δοκιμές (μήπως σε κρίση αυτογνωσίας;), αντάλλαξαν εξώδικα με την έξαλλη απ΄ τη στάση του θιασάρχιδα που δεν άντεξε μια απώλεια τοιούτου μεγέθους κι αντιλαλούν οι κάμποι των καθ΄ ύλην αρμόδιων πρωινάδικων και μεσημεριανάδικων. Ήτοι ο άτυχος Στρίντμπεργκ φτηνά τη γλίτωσε απ΄ τον Παρθένη όχι όμως κι απ΄ τις γλώσσες της Μελέτη, της Λαμπίρη και λοιπών συμμαχικών δυνάμεων που, ως γνωστόν, ξεσκολισμένες είναι στον Στρίντμπεργκ στα δάχτυλα τον παίζουν.

(Όχι, τίποτα δεν έχω με τα μοντέλα που στρέφονται στο θέατρο- ή στην ποίηση.  Απλώς τον περί ου ο λόγος κύριο τον είδα να παίζει- και ΠΩΣ…- στο καθημερινό «Λόλα» του Αnt1).

Δε θα ΄ναι, τελικά, ο Μάνος Βακούσης ο Ταλθύβιος στις «Τρωάδες» του ΚΘΒΕ που θα δούμε στην Επίδαυρο σε σκηνοθεσία Νικαίτης Κοντούρη, όπως σας έγραφα. Αλλά ο Φαίδων Καστρής.

Ούτε η Άννα Μάσχα θα σηκώσει τον επώνυμο ρόλο στην «Άλκηστι» του Ευριπίδη που θα κάνει ο Θωμάς Μοσχόπουλος με το Εθνικό στο Φεστιβάλ. Στη ζωή της πρόκειται να προκύψει- με το καλό!- κάτι πολύ πιο ωραίο και σημαντικότερο απ΄ τον οποιοδήποτε ρόλο και την οποιαδήποτε Επίδαυρο. Στη θέση της, η Μαρία Σκουλά (φωτογραφία).

Η τελευταία μόδα στο ελληνικό θέατρο: οι σκηνικές οδηγίες των έργων γίνονται στην παράσταση κείμενο. Που το παίζουν οι ηθοποιοί. «Ευρηματικό» σκέφτηκα στην αρχή. «Θα ΄ναι στυλ» είπα όταν το ξανάδα. Αλλά όλο και τακτικότερα το συναντώ πια. Και λίγο το βαρέθηκα.

Ο Κώστας Γεωργουσόπουλος για την «κρίση» στο ΚΘΒΕ

  • Το Πνεύμα του Τόνου
  • Ιππείς και πεζικάριοι
  • Του Κώστα Γεωργουσόπουλου
  • ΤΑ ΝΕΑ: Παρασκευή 15 Μαΐου 2009

Ακόμη κι όταν το Δ.Σ. των κρατικών θεάτρων είχε διοικητικά το πάνω χέρι, κανένα Δ.Σ. ή ο πρόεδρός του δεν έμεινε στην ιστορία των θεάτρων αυτών για να χαρακτηρίζει την περίοδο που το διοίκησαν. Εκείνοι που συνέδεσαν το όνομά τους με την περίοδο που καθόρισε το καλλιτεχνικό έργο τους ήταν οι διευθυντές του. Παρ΄ όλο που σημαντικοί άνθρωποι των γραμμάτων και της τέχνης διετέλεσαν μέλη των Δ.Σ., τη σφραγίδα στην εποχή τους έδωσαν οι καλλιτεχνικοί διευθυντές, θετική ή αρνητική, μικρή ή μεγάλη, ασήμαντη ή ένδοξη. Ποιος, αλήθεια, αναφέρεται στην περίοδο που ακόμη και διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου ήταν ο Ιωάννης Γρυπάρης; Μιλάμε και γράφουμε για την περίοδο του Φώτου Πολίτη που ήταν απλός σκηνοθέτης και μάλιστα άμισθος! Ποιος θυμάται ποιος ήταν πρόεδρος του Δ.Σ. του Εθνικού, όταν κυριαρχούσαν οι ένδοξες και διεθνώς παραστάσεις του Δημήτρη Ροντήρη; Ποιος θυμάται ποιος διοίκησε το Εθνικό Θέατρο όταν καλλιτεχνικοί διευθυντές ήταν ο Θεοτοκάς, ο Χουρμούζιος, ο Μινωτής, ο Σολομός, ο Κούρκουλος.

Και να ήταν αμελητέοι οι σύμβουλοι Ελύτης, Ι.Ν. Θεοδωρακόπουλος, Ι.Μ. Παναγιωτόπουλος, Π. Χάρης, Άλκης Θρύλος, Μ. Χατζηδάκις, Χαρατσίδης, Βολανάκης κ.λπ.!

Ποιος θυμάται τα Δ.Σ. του ΚΘΒΕ όταν διευθυντές υπήρξαν ο Καραντινός, ο Θ. Κωτσόπουλος, ο Κιτσόπουλος, ο Ευαγγελάτος, ο Χουρμουζιάδης, ο Βολανάκης, ο Μαρωνίτης, ο Παπαβασιλείου, ο Μπακόλας κ.ά.;

Έτσι και η πενταετία που πέρασε θα κριθεί από την ιστορία ως περίοδος Τσακίρογλου και θα πάρει τη θέση της στην αξιολόγηση του θεσμού. Ο πρόεδρος και το Δ.Σ. του ΚΘΒΕ είναι προβληματικό αν θα αναφέρονται στα ψιλά!

Το ΚΘΒΕ απαντά στον Τσακίρογλου

  • «Αναληθή και διαστρεβλωτικά» χαρακτηρίζει το Δ.Σ. του ΚΘΒΕ τα όσα είπε ο Νικήτας Τσακίρογλου στην τελευταία συνέντευξη Τύπου ως καλλιτεχνικός διευθυντής του θεάτρου.
  • Σε ανακοίνωση αναφέρεται ότι: Ο καλλιτεχνικός διευθυντής έχει και την οικονομική διαχείριση του θεάτρου. Στην περίοδο 01/09/2007-31/08/2008, την πρώτη με το παρόν Δ.Σ., διαπιστώθηκαν υπερβάσεις άνω και του 300%. Δίνονταν παράτυπα πρόσθετες παροχές σε υπαλλήλους και έγιναν δαπάνες πέραν των αναγκών του θεάτρου. Εγιναν 44 περισσότερες προσλήψεις καλλιτεχνικού προσωπικού σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο, που προκάλεσε αύξηση της μισθοδοσίας κατά 900.000 ευρώ, και προσλήψεις βοηθητικού και διοικητικού προσωπικού χωρίς απόφαση του Δ.Σ.
  • Εγγραφα του Ν. Τσακίρογλου (αρ. πρωτ. 1468/10-09-04 και 916/22-06-04) προς τον τότε υπουργό Πολιτισμού εμφάνιζαν το έλλειμμα στις 800.000 ευρώ και όχι στα 2,3 εκατ. όπως τώρα υποστηρίζει. Σήμερα το έλλειμμα ανέρχεται σε 3.440.000 ευρώ. Ο Ν. Τσακίρογλου κατηγορείται για κακές σχέσεις με τους εργαζόμενους, με αποτέλεσμα τη σημαντική απώλεια εσόδων από τις απεργίες που έληξαν χάρη στην παρέμβαση του Δ.Σ., το οποίο υπέγραψε συλλογικές συμβάσεις με ΣΕΗ και εργαζόμενους και πέτυχε το κόστος των αυξήσεων (450.000 ευρώ) να καλυφθεί με έκτακτη επιχορήγηση.

Το Δ.Σ. του ΚΘΒΕ τονίζει ότι «δεν παρενέβη ποτέ στο καλλιτεχνικό έργο» του Ν. Τσακίρογλου, ότι έδρασε «με αίσθημα υψηλής ευθύνης και υπηρετώντας τον θεσμικό του ρόλο και τη νομιμότητα». Και χαρακτηρίζει τον Ν. Τσακίρογλου «πολύ καλό ηθοποιό».

Παραθέτω το πλήρες ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ που έλαβα από το ΚΘΒΕ:

Απάντηση του Δ.Σ. του Κ.Θ.Β.Ε. στις δηλώσεις του απερχόμενου Καλλιτεχνικού Διευθυντή, κ. Νικήτα Τσακίρογλου

Με αφορμή τα όσα αναληθή και διαστρεβλωτικά της πραγματικότητας αναφέρθηκαν στην συνέντευξη τύπου του απερχόμενου Καλλιτεχνικού Διευθυντή του Κ.Θ.Β.Ε., κ. Ν. Τσακίρογλου την 12η Μαΐου 2009 και με στόχο την αποκατάσταση της αλήθειας, το Διοικητικό Συμβούλιο του Κ.Θ.Β.Ε. επισημαίνει τα εξής:

  1. Ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής παραπλάνησε το Διοικητικό Συμβούλιο του Κ.Θ.Β.Ε. διαβεβαιώνοντάς το στην συνεδρίαση του 44/11.05.09 ότι στη συγκεκριμένη συνέντευξη τύπου θα παρουσίαζε μόνο τις καλοκαιρινές παραγωγές του Κ.Θ.Β.Ε. και δεν θα έλεγε τίποτα περισσότερο επιδιώκοντας έτσι μάλλον την απουσία εκπροσώπου του Δ.Σ. για να μην υπάρξει άμεση απάντηση στους αναληθείς ισχυρισμούς του.
  2. Ο πολλαπλά προβληθείς όψιμος ισχυρισμός του κ. Τσακίρογλου ότι δεν έχει σχέση με την οικονομική διαχείριση του Θεάτρου υποτιμά και τον ίδιο, προκαλεί δε θυμηδία στους γνωρίζοντες το νομικό καθεστώς που διέπει τη λειτουργία των κρατικών σκηνών αλλά και την πραγματικότητα. Ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής έχει και την οικονομική διαχείριση κινούμενος μέσα στο πλαίσιο του ψηφισθέντος προϋπολογισμού και τη διοίκηση του προσωπικού ενώ το Δ.Σ. συντάσσει τον προϋπολογισμό και έχει την αρμοδιότητα να εγκρίνει ή όχι, εκ των υστέρων, τον οικονομικό και καλλιτεχνικό απολογισμό του έργου της Καλλιτεχνικής Διεύθυνσης μετά τη λήξη κάθε διαχειριστικής περιόδου.
  3. Η υπό κρίση διαχειριστική περίοδος από 01/09/2007 έως 31/08/2008 ουσιαστικά ήταν η πρώτη διανυθείσα με το παρόν Διοικητικό Συμβούλιο, που ανέλαβε καθήκοντα τον Απρίλιο του 2007. Μετά από ενδελεχή έλεγχο του οικονομικού απολογισμού του Καλλιτεχνικού Διευθυντή διαπιστώθηκαν μεγάλες υπερβάσεις σε πολλές κατηγορίες δαπανών σε σχέση με τα προϋπολογισθέντα ποσά – υπερβάσεις που σε μερικές περιπτώσεις ξεπερνούν το 300% – χωρίς σχετικές αποφάσεις Διοικητικού Συμβουλίου και χωρίς να γίνει ποτέ η κατά νόμο αναγκαία αναμόρφωση του προϋπολογισμού.
  4. Διαπιστώθηκε ότι για την υπό κρίση διαχειριστική περίοδο δίνονταν παράτυπα καθ’ υπέρβαση των ορίων του νόμου, πρόσθετες παροχές σε συγκεκριμένους υπαλλήλους και έγιναν δαπάνες, που δεν συνδέονταν με ανάγκες του θεάτρου.
  5. Διαπιστώθηκε, με βάση στοιχεία της οικονομικής υπηρεσίας ότι, για την συγκεκριμένη περίοδο, έγιναν υπερβολικές προσλήψεις καλλιτεχνικού προσωπικού καθ’ υπέρβαση του προϋπολογισμού (44 άτομα περισσότερα από την προηγούμενη διαχειριστική περίοδο) με αποτέλεσμα και μόνο εξ’ αυτού του λόγου να υπάρχει αύξηση της μισθοδοσίας με ποσό άνω των 900.000,00€, ενώ παράλληλα έγιναν και προσλήψεις βοηθητικού και διοικητικού προσωπικού χωρίς να υπάρχει ενημέρωση και η απαιτούμενη κατά νόμο απόφαση του Δ.Σ.
  6. Ο κ. Τσακίρογλου επί 2 χρόνια εδήλωνε στο Διοικητικό Συμβούλιο αλλά και δημόσια ότι αναλαμβάνοντας καθήκοντα το 2004 παρέλαβε έλλειμμα από τον τότε Διευθυντή, ύψους 2.300.000,00€, το οποίο δήθεν μετακυλίονταν από χρόνο σε χρόνο. Δυστυχώς για τον ίδιο από πρωτογενή έλεγχο στο αρχείο του Κ.Θ.Β.Ε. βρέθηκαν έγγραφα του κ. Τσακίρογλου (αρ. πρωτ. 1468/10-09-04 και 916/22-06-04) προς τον τότε Υπουργό Πολιτισμού, στα οποία ανέφερε ότι το έλλειμμα, που βρήκε στις 10-09-2004 «έτεινε να αγγίξει» τις 800.000,00€, το οποίο σήμερα ως αποτέλεσμα της διαχείρισής του, ανέρχεται πλέον σε ποσό 3.440.000,00€…
  7. Σε ανθρώπινο επίπεδο κατανοούμε τη δύσκολη θέση του κ. Τσακίρογλου, (λόγος άλλωστε για τον οποίο το Δ.Σ. δεν έδωσε στη δημοσιότητα την 3/42/13.04.09 απόφασή του απόρριψης του οικονομικού απολογισμού) ο οποίος με τον τρόπο άσκησης της διοίκησης και της οικονομικής διαχείρισης και μη δεχόμενος ούτε καν συμβουλές, κατάφερε παραλαμβάνοντας έλλειμμα 800.000,00€ το 2004, να το έχει ανεβάσει σήμερα στο ποσό των 3.440.000,00€. Δεν πρέπει επίσης να παραβλεφθεί ότι, λόγω κακών σχέσεών του με τους εργαζόμενους του Κ.Θ.Β.Ε., ταλανίστηκε το Θέατρο από απεργιακές κινητοποιήσεις με σημαντική απώλεια εσόδων και χρειάστηκε η επέμβαση του Διοικητικού Συμβουλίου, που παρά την «περίεργη» αντίδραση του Καλλιτεχνικού Διευθυντή, πέτυχε να συνάψει συλλογικές συμβάσεις εργασίας και με το Σ.Ε.Η. και με το Σωματείο Πάσης Φύσεως Προσωπικού, πετυχαίνοντας μάλιστα το κόστος των αυξήσεων (450.000,00€) να καλυφθεί όλο με έκτακτη επιχορήγηση από το Υπουργείο Πολιτισμού για να επιτευχθεί η απαραίτητη εργασιακή ειρήνη.

Εκ των ανωτέρω γίνεται πασιφανές ότι δεν υπάρχει καμία συνωμοσία του Διοικητικού Συμβουλίου, στο οποίο συμμετέχουν και θεσμικοί εκπρόσωποι φορέων και το οποίο ομόφωνα απέρριψε τον οικονομικό απολογισμό του. Το γεγονός ότι το Δ.Σ. ενέκρινε τον Καλλιτεχνικό Απολογισμό του αλλά απέρριψε ομόφωνα τον οικονομικό απολογισμό του, αποδεικνύει και την αμεροληψία του Δ.Σ., ενώ οι ισχυρισμοί του κ. Τσακίρογλου ότι δήθεν ο Πρόεδρος και τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου επιθυμούν να γίνουν καλλιτεχνικοί διευθυντές, αποτελούν αποκυήματα φαιδρής φαντασίας και είναι ανάξιοι κάθε σχολιασμού.

Το Διοικητικό Συμβούλιο του Κ.Θ.Β.Ε., που ελπίζει ότι δεν θα χρειαστεί να επανέλθει στο θέμα αυτό, δεν αντιδικεί με τον κ. Τσακίρογλου, τον οποίο άλλωστε θεωρεί πολύ καλό ηθοποιό και δεν παρενέβη ποτέ στο καλλιτεχνικό έργο του αλλά με αίσθημα υψηλής ευθύνης και υπηρετώντας το θεσμικό του ρόλο και τη νομιμότητα, όφειλε να λάβει την απόφαση που έλαβε.

Για το Δ.Σ. Δημήτρης Γαρούφας, Πρόεδρος Δ.Σ. του Κ.Θ.Β.Ε.