Category Archives: Το παιδί για τα θελήματα

Αλέξη Σταμάτη «Το Παιδί για τα Θελήματα» – «Καθρέφτης», στο θέατρο «Χώρα»

«Γένεση»

  • «Ο κύκλος κλείνει. Είμαι έτοιμος. Κοιμάμαι και τρώω με το θάνατο». Ο κύκλος του συνταγματάρχη Κερτζ στη ζούγκλα του Κονγκό είχε κλείσει στην τελευταία σελίδα της αριστουργηματικής «Καρδιάς του σκότους» του Τζόζεφ Κόνραντ. Εκεί όπου ο αρχέγονος ήχος των τυμπάνων των ιθαγενών στην καρδιά της ζούγκλας αντηχούσε την πορεία του Κερτζ από τις στρατιωτικές δομές της βρετανικής αποικιοκρατίας στο έρεβος του γρίφου της ανθρώπινης ύπαρξης. Ο κύκλος ξανάνοιξε και ξανάκλεισε με έναν αλά Τ. Σ. Ελιοτ κρότο στην ταινία «Αποκάλυψη τώρα» του Φράνσις Φορντ Κόπολα και την πέρα από κάθε κριτική ερμηνεία του Μάρλον Μπράντο στο ρόλο του απόκοσμου, μεταξύ θηρίου και Θεού, Κερτζ.
    • Το μονόπρακτο του Αλέξη Σταμάτη «Το Παιδί για τα Θελήματα», που φιλοδοξεί να πιάσει την ιστορία από το τέλος της και να δείξει την πορεία του λοχία Ουίλαρντ, που είχε εντολή να τερματίσει τη θητεία του Κερτζ, χρησιμοποιεί τους συνειρμούς του έργου του Κόνραντ και της ταινίας του Κόπολα αλλά δεν προσθέτει τίποτα στο μύθο τους. Αντιθέτως, είναι γεμάτο κοινοτοπίες και βερμπαλισμούς που αποδυναμώνουν ακόμα και τον αρχικό αφηγηματικό ιστό. Ομοίως και το δεύτερο μονόπρακτο του ίδιου συγγραφέα, ο «Καθρέφτης», το οποίο δεν είναι παρά ένα συμπίλημα λέξεων χωρίς ζωή, χωρίς εικόνες, χωρίς σκηνικό καθρέφτισμα.
    • Τα συγγραφικά προβλήματα δεν έλυσε ούτε η σκηνοθετική γραμμή της Αύρας Σιδηροπούλου, που εύκολα παγιδεύτηκε στο δίπολο άντρας-θάνατος και γυναίκα-γέννηση, που θεωρητικά αντιστοιχούσαν στα δύο μονόπρακτα, δημιουργώντας ένα βαρετό, έως και απωθητικό, θέαμα που όζει θεατρίλα. Ακόμα και ο πάντα ερμηνευτικά εφευρετικός Χρήστος Στέργιογλου («Το Παιδί για τα Θελήματα») εδώ ήταν θολός και αμήχανος. Η δε Ρηνιώ Κυριαζή («Καθρέφτης») αναλώθηκε σε πολλούς και βαθείς αναστεναγμούς, σε πολλή και εμφανή προσπάθεια για το τίποτα. Τόσο νέο κορίτσι, τόσο παλιακό παίξιμο, τόσο γουρλωμένο μάτι. Σε μια εποχή όπου έχουμε χάσει το καθρέφτισμά μας και τα είδωλα απέναντί μας αντικατοπτρίζουν το κενό αξιών και ιδεών, το θέατρο είναι ανάγκη να «γεννήσει» το αντίπαλον δέος στα υπαρξιακά και ιδεολογικά αδιέξοδα της σύγχρονης πραγματικότητας. Ι.ΜΠ.

    ΧΩΡΑ: Αμοργού 20, Κυψέλη, τηλ.: 210-8673945

    • Ελεύθερος Τύπος, Σάββατο, 07.03.09
    Advertisements

    Κάποτε στο Ιράκ. «Το παιδί για τα θελήματα» του Αλέξη Σταμάτη

    «Αποκάλυψη τώρα», μέρος δεύτερον. Τι απέγινε ο αξιωματικός που, στην περίφημη ταινία του Κόπολα αναζητάει μες στη ζούγκλα του Βιετνάμ τον μισότρελο αμερικανό συνταγματάρχη Κουρτς για να τον εκτελέσει; Ζει και βασιλεύει μας απαντά, όχι ο διάσημος αμερικανός σκηνοθέτης, αλλά ένας έλληνας συγγραφέας, ο Αλέξης Σταμάτης, του οποίου το έργο «Το παιδί για τα θελήματα» φαντάζεται μια συνέχεια της πολυβραβευμένης ταινίας σε μια ελληνική σκηνή. Το σκηνοθετεί δε η Αύρα Σιδηροπούλου στο θέατρο «Χώρα», όπου παίζεται μαζί με τον «Καθρέφτη», ένα ακόμα μονόπρακτο του ίδιου συγγραφέα.

    Πρόκειται για τη δεύτερη συγγραφική απόπειρα του Αλ. Σταμάτη στο θέατρο. Η πρώτη έγινε με την «Τελευταία Μάρθα». Τώρα ήρθε η σειρά δύο δραματικών μονόπρακτων που εξελίσσονται σε τόπους διαμετρικά αντίθετους αλλά έχουν μια κοινή αφετηρία: τη «Γένεση». Εξ ου και ο τίτλος της ενιαίας παράστασης.

    *Μια ράμπα επικλινής (σκηνικό Μανώλη Καρυωτάκη) που ανοίγει, δημιουργώντας μια καταπακτή-σπηλιά για τον ήρωα του πρώτου έργου κι ένα κρεβάτι για τη λεχώνα του δεύτερου. Ο Χρήστος Στέργιογλου εμφανίζεται με ρούχα που θυμίζουν το στρατιωτικό του παρελθόν, η Ρηνιώ Κυριαζή, μόλις έχει γεννήσει, με ένα φόρεμα-νυχτικό κι ένα σεντόνι ολόγυρά της, που κάποιες στιγμές την περιβάλλει σαν κουκούλι (κοστούμια Ιωάννας Τιμοθεάδου).

    Σε μια σπηλιά συναντούμε τον λοχία Γουίλαρντ, που στην ταινία υποδυόταν ο Μάρτιν Σιν, τον πεζοναύτη που πήρε εντολή να τερματίσει τη διοίκηση του συνταγματάρχη Κουρτς στη ζούγκλα του Βιετνάμ. Τι έχει μεσολαβήσει απ’ το σημείο όπου μας άφησε το τέλος της ταινίας; Ο Γουίλαρντ, λέει ο Α. Σταμάτης, μόλις τελείωσε ο πόλεμος του Βιετνάμ, επέστρεψε στην Αμερική. Κι αφού πέρασε από διάφορα ψυχαναλυτικά κέντρα αποκατάστασης, όπως οφείλουν όλοι οι γενναίοι βετεράνοι, γέμισε παράσημα και η στρατιωτική του καριέρα απογειώθηκε… Μέχρι που ήρθε η ώρα του δεύτερου «Βιετνάμ», του Ιράκ. Και να τος τώρα, σε άλλες ζούγκλες, να δίνει τον δίκαιο αγώνα… Μέχρι που κι αυτός σαλτάρει κι αρχίζει να ντουμπλάρει τη ζωή του παλιού του συναδέλφου, του Κουρτς.

    Περιφρονεί τις οδηγίες των προϊσταμένων του, γίνεται φύλαρχος, οργανώνει βασίλειο ιθαγενών και στήνει τον δικό του πόλεμο. Γράφει στη γυναίκα του να πουλήσει το σπίτι και να ξαναφτιάξει τη ζωή της, γιατί αυτός δεν πρόκειται να επιστρέψει. Και επειδή έχουν περάσει πια έντεκα χρόνια και ο πόλεμος στο Ιράκ καλά κρατεί, οι Ιέρακες από το αμερικανικό Πεντάγωνο στέλνουν έναν καινούριο «Γουίλαρντ», τον νεαρό λοχία που θα τον εντοπίσει και θα τον βγάλει από τη μέση.

    Ο τρελαμένος συνταγματάρχης έκπληκτος θ’ αναγνωρίσει στο πρόσωπο του εξολοθρευτή του κάποιον που γνωρίζει καλά. Θα τον υποδεχθεί με την ίδια ατάκα που είπε σε κείνον ο θρυλικός Μάρλον Μπράντο… κάποτε στο Βιετνάμ: «Είσαι λοιπόν το παιδί για τα θελήματα που έστειλαν οι μπακάληδες για να εισπράξουν τον λογαριασμό»…

    • Γυναικείος «Καθρέφτης»

    Αλλά γιατί ο Α. Σταμάτης αποφάσισε να γράψει το σίκουελ του «Αποκάλυψη τώρα»;

    «Ανάμεσα στον Κουρτς και τον Γουίλαρντ υπέβοσκε μια σχέση πατέρα-γιου. Τώρα ο δεύτερος παίρνει τη θέση του πρώτου. Είναι ο στρατιώτης που ο πόλεμος, ένας από τους δεκάδες επεκτατικούς των ΗΠΑ, έχει μετατρέψει σε μεγαλοφυή τρελό, καταραμένο ποιητή, φιλόσοφο» λέει ο ίδιος.

    «Είμαι φανατικός σινεφίλ, το βιβλίο του Κόνραντ στο οποίο βασίζεται η ταινία αλλά και η ερμηνεία του Μπράντο μ’ έχουν σφραγίσει».

    *Το δεύτερο μονόπρακτό του, «Ο καθρέφτης», με τη Ρ. Κυριαζή, είναι ο μονόλογος μιας γυναίκας που μόλις έχει γεννήσει. Μπερδεμένη συναισθηματικά, σκέφτεται το αβέβαιο μέλλον του παιδιού της, συνομιλεί μαζί του, διαλογίζεται πάνω στην προσωπική της μοναξιά. Αυτή, που μόλις μετέδωσε τη ζωή, σκέφτεται ότι σε λίγο θα την παραδώσει.

    Ο Α. Σταμάτης γράφει τα πάντα: ποίηση, πεζά, άρθρα, νουβέλες, θέατρο και πρόσφατα σενάριο, αφού μόλις ολοκλήρωσε ένα για τον κινηματογράφο. Οσο για το θέατρο, πιστεύει πως «είναι μοναδικό, θνησιγενές είδος. Ο προφορικός, ζωντανός λόγος το κάνει δυσκολότερο όλων. Μ’ ένα «ναι» που θ’ ακουστεί στη σκηνή αλλάζουν όλα. Ξεκίνησα διστακτικά με τα μονόπρακτα μέχρι να προχωρήσω σε πιο ολοκληρωμένες θεατρικές δομές. «Ο καθρέφτης» ήταν διήγημα που δημοσιεύθηκε στην «Ε» πέρσι το καλοκαίρι. Ετυχε να το διαβάσει η Αύρα Σιδηροπούλου κι έτσι αποφασίσαμε να το κάνουμε θεατρικό. Κόντρα σ’ αυτό, αλλά φωτίζοντας την άλλη όψη του ίδιου νομίσματος, ήρθε το δεύτερο μονόπρακτο, που έγραψα πέρσι. Δύο ακραίοι χαρακτήρες δοκιμάζονται στο σημείο του ανθρώπινης αντοχής. Η γέννηση ενός παιδιού και η αναγέννηση ενός άλλου, έστω και με παρανοϊκό τρόπο, τέμνουν δύο κόσμους».

    • Της ΕΦΗΣ ΜΑΡΙΝΟΥ Φωτ.: Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ, ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ / 7 – 22/02/2009