Category Archives: Πελεγρίνης Θεοδόσης

Πελεγρίνης Unleashed

Ο Θεοδόσης Πελεγρίνης, πρύτανης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, αγνοεί την πραγματικότητα και ανεβάζει διαρκώς κωμικοτραγικές παραστάσεις
  • Γιώργος Νάστος, ΤΟ ΒΗΜΑ [ BHMagazino]: 30/04/2012
Αν ο Θεοδόσης Πελεγρίνης είχε δείξει περισσότερη ευλάβεια στον τίτλο του έργου του Σοπενχάουερ «Ο κόσμος σαν βούληση και σαν παράσταση», θα έβλεπε ίσως τη ζωή σαν θεατρικό έργο και δεν θα αναγκαζόταν ο Στανισλάφσκι να στριφογυρνά ανήσυχος στον τάφο του. Ο πρύτανης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών θα προτιμούσε φαίνεται να ήταν ο Πίτερ Μπρουκ και ανεβάζει τη μία (κακή) παράσταση μετά την άλλη. Ακόμη και όταν έγινε κατάληψη της Νομικής Σχολής τον περασμένο Φεβρουάριο δεν είχε τον χρόνο να ασχοληθεί με το πρόβλημα, διότι ήταν αφοσιωμένος στις πρόβες του για τα έργα «Σοπενχάουερ Unleashed», «Νίτσε Unleashed», «Κίρκεγκωρ Unleashed», στα οποία έπαιξε ο ίδιος, στο Θέατρο της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών. Διότι πάνω από όλα η τέχνη. Αντί λοιπόν ένας πρύτανης να ασχολείται με άσυλα, εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις, τη δουλειά του και άλλα βαρετά και τεχνοκρατικά, προτιμά να ζει τη μέθεξη της καλλιτεχνικής δημιουργίας και τη χαρά του χειροκροτήματος. Εφέτος, αποφάσισε να μας αποτελειώσει μεταφέροντας στο Μέγαρο Μουσικής (στις 3 Μαΐου) την παράσταση «Βίτγκενσταϊν», για τη ζωή και το έργο του Λούντβιχ Βίτγκενσταϊν. Αυτή τη φορά δεν θα είναι ο μόνος ηθοποιός, ενώ θα έχει και σκηνοθέτιδα την πρώην βουλευτή του ΠαΣοΚ Πέμη Ζούνη. Κάποιοι θα μπορούσαν ακόμη και να ψελλίσουν τη λέξη «καραγκιοζιλίκια» μπροστά στη θέα ενός πρύτανη που φωνασκεί και κάνει αστείους μορφασμούς πάνω στη σκηνή ενός θεάτρου. Εμείς θα του λέγαμε απλώς, να εγγραφεί σε δραματική σχολή. Ποτέ δεν είναι αργά.
Advertisements

Πρύτανης επί σκηνής

Ο Θεοδόσης Πελεγρίνης ανεβαίνει στο σανίδι και παρουσιάζει τις σκέψεις κορυφαίων φιλοσόφων

Ο Θ.Πελεγρίνης
Ο Θ.Πελεγρίνης   (Φωτογραφία:  ΑΠΕ )

Αποτελεί σπάνια πρωτοτυπία στα πανεπιστημιακά χρονικά της Ελλάδας, και πιθανώς όλου του κόσμου, το γεγονός ότι ο πρύτανης του πρώτου Πανεπιστημίου της χώρας μας παίζει παράλληλα τον ρόλο του συνθέτη και πρωταγωνιστή ηθοποιού θεατρικών έργων, που διασκευάζει ο ίδιος.

Πρόκειται για τον πρύτανη του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Θεοδόση Πελεγρίνη, καθηγητή Φιλοσοφίας, ο οποίος αποφάσισε να παρουσιάσει με αυτόν τον πρωτότυπο τρόπο τις βασικές ιδέες των Σοπενχάουερ, Νίτσε, Κίρκεγκωρ κ.ά.

Στόχος του είναι να δώσει τον κεντρικό άξονα των σκέψεων και διαλογισμών κάθε φιλοσόφου, με τις οποίες ερμηνεύονται και αναλύονται φαινόμενα της καθημερινής πραγματικότητας.

Με τον τρόπο αυτόν ακολουθείται η αντίθετη πορεία από τις συνήθεις γνωστές θεατρικές παραστάσεις, όπου ακολουθείται η μέθοδος της επαγωγής, δηλαδή από τα ειδικά και συγκεκριμένα ανάγεται κανείς στα γενικά και αφηρημένα, μέθοδος προσφιλής στον Αριστοτέλη.

Αντίθετα, ο κ. Πελεγρίνης εφαρμόζει τη μέθοδο της παραγωγής, που είναι προσφιλής στον Πλάτωνα. Αυτό σημαίνει ότι με βάση τις γενικές αρχές, που είναι συμπυκνωμένη γνώση, ερμηνεύονται τα συμβάντα της καθημερινότητας.

Οι παραστάσεις λαμβάνουν χώρα στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών επί της λεωφόρου Πειραιώς 256, Παρασκευή και Σάββατο, σε τακτές ημερομηνίες.

Ενας πρύτανης στο σανίδι

«Η διπλή ζωή του πρύτανη»: Θα μπορούσε να είναι τίτλος θεατρικού έργου με θέμα τη ζωή του πρύτανη του Πανεπιστημίου Αθηνών, καθηγητή της Φιλοσοφίας, συγγραφέα, ηθοποιού και παραγωγού θεατρικών παραστάσεων, Θεοδόση Πελεγρίνη.

Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες προσωπικότητες εκπαιδευτικών, με όραμα, όνειρα και βαθιά επίγνωση του ρόλου του στους σημερινούς δύσκολους καιρούς.

«Για όλα αυτά που κάνω», λέει ο πρύτανης στην «Κ.Ε.», «με εκφράζει απόλυτα το επίγραμμα που βρίσκεται στον τάφο του μεγάλου άγγλου ποιητή, Τζον Κιτς»: «Εδώ βρίσκεται θαμμένος κάποιος που έγραψε το όνομά του στο νερό». Οταν μιλάει για το νέο του ρόλο στην πρυτανεία, λέει ότι θα επιτύχει στη θητεία του, αν μετουσιώσει στην καθημερινότητά του τη βαθιά πίστη του ότι «η μοναδική απόδειξη για το τι μπορώ, είναι να το κάνω».

Ο Θ. Πελεγρίνης υπηρετεί το Πανεπιστήμιο Αθηνών ως καθηγητής από το 1977, ενώ έχει συγγράψει πάνω από 25 φιλοσοφικά έργα. Αυτή την περίοδο τελειώνει και τη συγγραφή λεξικού της φιλοσοφίας. Εργο, που, όπως λέει, πρέπει να γράφεται από κάποιον που ολοκληρώνει την πορεία του.

Η ενασχόλησή του με το θέατρο ξεκίνησε από την εφηβεία του όταν έπαιρνε μαθήματα κιθάρας, ενώ αργότερα οργάνωνε επαγγελματικές θεατρικές παραστάσεις. Μέσα στα καθήκοντά του ήταν ακόμη και η εξεύρεση πόρων, ένας ρόλος που φαίνεται ότι θα του είναι ιδιαίτερα χρήσιμος στη διοίκηση του Πανεπιστημίου.

Ούτε μια στιγμή, όμως, δεν εγκατέλειψε το θέατρο. Μοιράζεται καθημερινά ανάμεσα στα καθήκοντά του στο πανεπιστήμιο και στις πρόβες για τις παραστάσεις. Τα έργα που ανεβάζει έχουν ως θέμα τη ζωή μεγάλων φιλοσόφων, που ο ίδιος έχει γράψει έτσι ώστε να αναδεικνύονται η φιλοσοφία και τα «πιστεύω» τους μέσα από γεγονότα και συμβάντα που ο ίδιος έχει φανταστεί, ενώ πρωταγωνιστεί σε όλα τα έργα: Από τον Φάουστ, μέχρι το Σωκράτη, τον Μάρκο Αυρήλιο, τον Καντ, τον Γκέτε, τον Καρτέσιο , τον Σοπενχάουερ και τον Νίτσε.

«Μη με καλέσετε μεταξύ 6 το απόγευμα και έντεκα το βράδυ», μας είπε στο τηλέφωνο, «δεν θα με βρείτε γιατί εκείνη την ώρα έχω πρόβα. Σε ένα μήνα θα ανεβάσουμε τη ζωή του Κίρκεγκορ και του Βίκενσταϊν». Ηταν μεσημέρι όταν συναντηθήκαμε, στο γραφείο του στα Προπύλαια. Βαριά, σκούρα έπιπλα, οι μορφές των προκατόχων του, που βρίσκονται γύρω γύρω στους τοίχους και ο Θ. Πελεγρίνης να εξηγεί ότι πάντα τον ενθουσιάζει η ιδέα να κάνει κάτι πιο προχωρημένο για να αναδεικνύονται οι ιδέες των φιλοσόφων. Γι’ αυτό παίρνει πρόσωπα όπως ο Θαλής, ο Αριστοτέλης, ο Πυθαγόρας ή ο Ηράκλειτος και τα μεταφέρει στη σημερινή εποχή . Ετσι «μυεί» τον θεατή από σκηνής και μέσα από σημερινές καθημερινές καταστάσεις, στην καρδιά των ιδεών των μεγάλων φιλοσόφων.

Για παράδειγμα προκειμένου να παρουσιάσει τις ιδέες και τη ζωή του Κάντ, έχει ως κεντρικό πρόσωπο έναν αντικέρ ο οποίος εμπορεύεται τα οστά του φιλοσόφου, τα οποία, φυσικά, τα προμηθεύεται από τα νεκροταφεία και έτσι τα ανανεώνει συνεχώς. Κάθε φορά όμως που μπαίνει ένας πελάτης -συνήθως ανυποψίαστος- προσπαθεί να του πουλήσει τα οστά, εξηγώντας του πόσο σπουδαίος ήταν ο φιλόσοφος.

Στο «εγχειρίδιο φιλοσοφίας» ο Θ. Πελεγρίνης υποστηρίζει ότι τα πάθη της ζωής έχουν επηρεάσει τη σκέψη των φιλοσόφων. Η παρακολούθηση της ζωής τους μας βοηθά να έχουμε πληρέστερη εικόνα για την ίδια τη φιλοσοφία τους. Αλλωστε, μεταξύ θεάτρου και φιλοσοφίας υπάρχει μια σχέση εκλεκτικής συγγένειας.

«Δεν είναι εύκολο να υποδύεσαι στη σκηνή ένα ρόλο» λέει ο πρύτανης. «Είναι διαφορετικό να κάθεσαι από κάτω και να σκέπτεσαι αυτό το ρόλο θα ήθελα να τον παίξω κι εγώ, κι άλλο να ανεβαίνεις στη σκηνή να παίζεις. Να είσαι εσύ. Πάντα παίζω το κεντρικό πρόσωπο, διότι υποτίθεται ότι παίζω καλά, αλλά κυρίως γιατί έχω οικεία την ψυχοσύνθεσή του».

Πολλές φορές συνάδελφοί του καθηγητές, δείχνουν να τον αντιμετωπίζουν θετικά και ως ηθοποιό. Οταν όμως ο ίδιος δεν είναι μπροστά, μπορεί και να τον χαρακτηρίζουν γραφικό. «Δεν πειράζει όμως», λέει, «κάθε ένας έχει τις απόψεις του». Οι σχέσεις του με τους φοιτητές είναι καλύτερες. Τα παιδιά τον αντιμετωπίζουν θετικά, απλά, οικεία. «Πρέπει το ίδιο το πανεπιστήμιονα βγει έξω στην κοινωνία. Να αποκτήσει σεβασμό», καταλήγει ο πρύτανης.

Της ΜΑΡΙΑΣ ΠΑΠΟΥΤΣΑΚΗ, Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Κυριακή 17 Οκτωβρίου 2010

«Μαύρο κουτί» και φιλοσοφία επί σκηνής

«Μαύρο κουτί»

Για δεύτερη χρονιά στο θέατρο «Τζένη Καρέζη», ο Κώστας Καζάκος θα επαναλάβει το έργο του Γιώργου Ηλιόπουλου «Μαύρο κουτί», στο οποίο ο ηθοποιός υποδύθηκε συγκλονιστικά το ρόλο του πατέρα. Τι μπορεί να συμβεί όταν ένα golden boy πάνω στην αποκορύφωση της καριέρας του, την ώρα που βρίσκεται στο τελευταίο σκαλοπάτι της πολυπόθητης επιτυχίας, ξαφνικά παραπαίει και εγκαταλείπει πανικόβλητος τη Νέα Υόρκη, τη μητρόπολη του καπιταλισμού για να επιστρέψει και να κρυφτεί στο ορεινό καταφύγιο του απομονωμένου ελληνικού χωριού του, κοντά στον πατέρα του που πεθαίνει; Τι μπορεί να συμβεί όταν πραγματικότητα και ψευδαίσθηση, αλήθεια και ψέμα, σημαδεύουν τη ζωή; Οταν παρελθόν και παρόν, αγάπη και μίσος συγκρούονται ανελέητα; Οταν ο έρωτας χρησιμοποιείται ως η άλλη όψη του συμφέροντος και το «κοινωνικά αποδεκτό» κι όλα τα στερεότυπα γκρεμίζονται, μπροστά στην αποκάλυψη της αλήθειας; Σκηνοθεσία, σκηνικά – κοστούμια: Αντώνης Καλογρίδης. Μουσική: Θοδωρής Οικονόμου. Φωτισμοί: Κατερίνα Μαραγκουδάκη. Παίζουν: Κώστας Καζάκος, Μαίρη Σαουσοπούλου, Παναγιώτα Μιλήτση, Γιώργος Ηλιόπουλος, Ντορέττα Παπαδημητρίου.

Στο «Τζένη Καρέζη» από τις 19/10 και κάθε Δευτέρα και Τρίτη (9 μ.μ.), θα παρουσιάζεται και η θεατροποιημένη διάλεξη του καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών Θεοδόση Πελεγρίνη «Η φιλοσοφία στη σκηνή: Αρθούρος Σοπενχάουερ», με θέμα τη ζωή, τη δράση και τις ιδέες του φιλοσόφου. Σκηνοθεσία Μανώλη Σορμαΐνη – Βαγγέλη Πρωτοπαπαδάκη. Σκηνικά Φαίης Βαρβιτσιώτη. Παίζουν οι ηθοποιοί: Μανώλης Σορμαΐνης, Πάνος Ξενάκης, Ηλιάνα Παναγιωτούνη, Εύα Αλεξανδρή, Ευαγγελία Χαραλάμπους, Νίκος Σμυρνάκης. Η δραματοποίηση της διάλεξης αναπαριστά τη φιλοσοφική πράξη μέσω του θεάτρου και των φιλοσοφικών διαλόγων. Οπως γράφει στο βιβλίο του «Φιλοσοφία στη σκηνή», ο Θεοδόσης Πελεγρίνης, εμπνευστής της παράστασης «κάτι που παραμένει σταθερό είναι η ανάγκη των ανθρώπων να φιλοσοφούν, έστω και αν διατείνονται ορισμένοι πως η φιλοσοφία είναι στρυφνή. Αν μας παρουσιάζεται έτσι στα μάτια η φιλοσοφία, φταίει εκείνος που ανέλαβε να μας καθοδηγήσει σε αυτήν – ενδεχομένως και εμείς που τον πιστέψαμε. Οχι, η φιλοσοφία. Η φιλοσοφία είναι από τη φύση της μια λαϊκή ενασχόληση, αφού ασκείται από όλους μας, είτε το αντιλαμβανόμαστε αυτό είτε όχι». [ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Παρασκευή 16 Οχτώβρη 2009]

— Επίκαιρη «μαύρη κωμωδία»