Category Archives: Πατεράκη Ρούλα

Μυστήριο με τον Ιψεν

ΡΟΥΛΑ ΠΑΤΕΡΑΚΗ ΣΤΟ «ΑΠΟ ΜΗΧΑΝΗΣ ΘΕΑΤΡΟ»:
Η σκηνοθέτις και ηθοποιός μιλάει για το «Ξύπνημα των νεκρών», το κύκνειο άσμα του μεγάλου συγγραφέα, που παρουσιάζεται σε πανελλήνια πρώτη

Ο Ακις Βλουτής και η Ρούλα Πατεράκη πρωταγωνιστούν στο «Ξύπνημα των νεκρών», ίσως το σημαντικότερο έργο του Ιψεν

Ο Ακις Βλουτής και η Ρούλα Πατεράκη πρωταγωνιστούν στο «Ξύπνημα των νεκρών», ίσως το σημαντικότερο έργο του Ιψεν

Ο Αρνολντ Ρούμπεκ, διάσημος γλύπτης και μέλος της Ακαδημίας Τεχνών της Νορβηγίας, έχει βρεθεί σε ένα παραθαλάσσιο σπα μαζί με τη σύζυγό του Μάγια. Η σχέση τους περνάει κρίση.

Η Μάγια παρασύρεται από έναν βάναυσο κυνηγό, τον Ούλφχαϊμ, σε ένα ανοδικό ταξίδι γεμάτο πάθος προς την κορυφή ενός γειτονικού βουνού. Ο Ρούμπεκ από την άλλη αναγκάζεται να αποτινάξει την ψυχρότητα και τον κυνισμό του όταν συναντάει μια όμορφη γυναίκα από το παρελθόν του, την Ειρήνη. Ξυπνώντας μέσα του μνήμες ενός άλλου εαυτού, πόθους, και αναγκάζοντάς τον να έρθει αντιμέτωπος με τη δημιουργική του δύναμη, η Ειρήνη τον οδηγεί στη βουνοκορφή. Συνέχεια

Advertisements

Η Ρούλα Πατεράκη σε συνεχείς «Μεταμορφώσεις»

Ολοκληρώνοντας τη σκηνική δουλειά που είχε αρχίσει πριν από δύο χρόνια πάνω στο έργο του Γιάννη Πάνου Ιστορία των μεταμορφώσεων, η Ρούλα Πατεράκη, σύντροφος και σύζυγος του πρόωρα χαμένου λογοτέχνη, παρουσιάζει σε έναν κύκλο εννέα «μελοδραματικών αναγνώσεων» τη σκηνική αποτύπωση και των πέντε κεφαλαίων της σπουδαίας αυτής φιλοσοφικής παραβολής.

Η Ιστορία των μεταμορφώσεων υπήρξε το κύκνειο άσμα του Γιάννη Πάνου, που χάθηκε ξαφνικά σε ηλικία 55 ετών, έχοντας όμως προλάβει, ήδη με το έργο του Από το στόμα της παλιάς Ρέμινγκτον, να δημιουργήσει μια μεγάλη τομή στην ελληνική πεζογραφία. Το έργο δομείται σε πέντε φαινομενικά ανεξάρτητους παραβολικούς κύκλους, που όμως, ξεκινώντας από ένα μυθικό ή ιστορικό πρόσωπο, το παρακολουθούν καθώς, μέσα από αλλεπάλληλες μεταμορφώσεις, βιώνει τη δραματική περιπέτεια της θέωσης.

Η Ρ. Πατεράκη, η οποία είχε παρουσιάσει το 2008 στη Θεσσαλονίκη (αλλά και στην Αθήνα αργότερα) τον Φιλόσοφο, το τρίτο κεφάλαιο, όπου ο αφηγητής, μέσα από την πολιτική περιπέτεια και τις φιλοσοφικές αντιφάσεις του χριστιανισμού, βιώνει την περιπέτεια της αίρεσης, σε συνεργασία με την Εταιρεία Θεάτρου Συν-Επί, κάθε Τετάρτη, αρχής γενομένης από τις 6/10, θα παρουσιάζει στο Από Μηχανής Θέατρο το σύνολο του έργου. Ο Διονύσης Μαλλούχος στο πιάνο θα παρακολουθεί τη σκηνική δράση, ερμηνεύοντας κομμάτια του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ, διαφορετικά κάθε φορά, ενώ πριν από κάθε παράσταση θα ακούγεται ηχογραφημένη η περίληψη των προηγούμενων κεφαλαίων του βιβλίου. Παράλληλα, στην αρχή κάθε κύκλου (ο δεύτερος θα διαρκέσει από 9/2 έως 6/4/2011) ο φιλόλογος Αριστοτέλης Σαΐνης θα προλογίζει το έργο του συγγραφέα Γιάννη Πάνου. Η επιμέλεια του εικαστικού περιβάλλοντος ανήκει στον Νίκο Αναγνωστόπουλο.

Ιστορία των Μεταμορφώσεων

  • Από Μηχανής Θέατρο
  • Από  06/10/2010 έως  06/04/2011

Η «Ιστορία των Μεταμορφώσεων»  είναι μια μυθιστορηματική κατασκευή, αποτέλεσμα ακριβώς της ουσιαστικής και συστατικής της σχέσης με άλλα βιβλία και για αυτό είναι δύσκολη στην προσέγγισή της. Όπως στο μυθοπλαστικό σύμπαν του Χόρχε Λούις Μπόρχες η «λογοκλοπία» δεν υφίσταται ως έννοια και «όλα τα έργα είναι έργα ενός και μόνο συγγραφέα, που είναι άχρovos και ανώνυμος», έτσι και στην Ιστορία των Μεταμορφώσεων ο Γ. Πάνου στρέφεται σε μια λογοτεχνία που ταυτίζεται με μια άχρονη μνήμη. Μια λογοτεχνία που αρνείται την πρωτο¬τυπία τns, κρατώντας για τον συγγραφέα τον ρόλο του «κατασκευαστή» , ο οποίος διαχειρίζεται την παρακαταθήκη τns ανθρώπινης γνώσης, τα λογο¬τεχνικά έργα όλων των εποχών. Όπως  ισχυρίζεται ένας ήρωας  στο δεύτε¬ρο κεφάλαιο του μυθιστορήματος: «Χρησιμοποιούμε τον όρο πρωτοτυπία αρκετά επιφανειακά, περιορίζοντάς τον σ’ αυτό που θα ονομάζαμε πατρό¬τητα μιας ιστορίας, απορρίπτοντας έτσι μια σειρά μεταθέσεων και μεταφο¬ρών, σε τελική ανάλυση μεταμορφώσεων, η πολυπλοκότητα των οποίων συνιστά ακριβώς την ουσία τns γοητείας σε μιαν αφήγηση» (σ. 43).

Πέντε κεφάλαια, με αδιόρατες υπόγειες συνδέσεις, συνθέτουν αυτό το ιδιότυπο σπονδυλωτό «μυθιστόρημα». Οι ήρωες που το διασχίζουν, δρα¬πετεύουν από σελίδες άλλων βιβλίων (όπως ο κάπελας από την Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων που παρίσταται στο μεσαιωνικό συμπόσιο του δευ¬τέρου κεφαλαίου) και ταξιδεύουν στον χρόνο υιοθετώντας και αφομοιώνοντας διαρκώς νέα πρόσωπα και προσωπεία. Στο πρώτο κεφάλαιο ακού¬με τον μονόλογο ενός μυθιστορηματικού χαρακτήρα που έχει πολλά κοινά με τον βυζαντινό γεωγράφο Κοσμά τον Ινδικοπλεύστη, στο δεύτερο πα¬ρακολουθούμε τον Ιταλό ουμανιστή Λορέντσο Βάλλα, στο τρίτο ξεκάθα¬ρα φτάνει στα αυτιά μας η φωνή του Μιχαήλ Ψελλού, στο τέταρτο ακού¬με τον Σκάλδο Χιόντουλβ Άρνοσον και στο τελευταίο κυριαρχεί η προσω¬πικότητα του Εβραίου ψευδομεσσία Σαμπατάι Σέβι. Η ιστορία και η φιλοσοφία, η λογοτεχνία και ο μύθος συνεισφέρουν στην κατασκευή του κειμένου, και το κέντρο βάρους μετατοπίζεται στην ιδιότυπη συνομιλία που αναπτύσσεται ανάμεσα σε κειμενικά αποσπάσματα που έχουν ανασυρθεί από το αρχικό τους περιβάλλον, για να ενταχθούν στον αφηγηματικό ιστό ενός τεράστιου σύγχρονου «κέντρωνα».

Έτσι η «Ιστορία των Μεταμορφώσεων» αρχίζει ως «απόκρυφο» κείμενο προειδοποιώντας  τον αναγνώστη: «Ανοίγω τα μογιλάλα και βραδύγλωσσα χείλη και πριν απ’ όλα παρακαλώ τους  μέλλοντας εντυγχάνειν τήδε τη Βίβλω να μη διατρέξουν αυτήν επιπόλαια αλλά να σκύψουν πάνω τns με προσοχή και επιμέλεια […] Γιατί ακόμη κι αν μαζευτεί ένα πλήθος ανθρώ¬πων τόσο πολυάριθμο όσο οι κόκκοι τns άμμου κι ακόμη περισσότερο, ακόμη κι αν προσπαθήσουν να βοηθήσουν ο ένας τον άλλο και πάλι δεν θα μπορέσουν να καταλάβουν αυτά που θέλησα να πω μήτε ν’ αντιλη¬φθούν το πιο μικρό σκύβαλο από τα πράγματα του κόσμου» (σ. 11). Κι αν στο παράθεμα που προηγείται αναγνωρίζει κάποιος σε κατά λέξη μεταφο¬ρά το προοίμιο από τη Χριστιανική Τοπογραφία του Κοσμά του Ινδικο¬πλεύστη να συμπλέκεται με τα λόγια ενός άραβα αλχημιστή (Γιαμπίρ ιμπν Χαγιάν) τότε λίγο μετά θα ακούσει τη φωνή ενός κινέζου φιλοσόφου (Τσουάνγκ Τσου) και θα διακρίνει τον Απολλώνιο τον Τυανέα. Στη συνέχεια, θα διαβάσει αποσπάσματα από τις Εξομολογήσεις του Αυγουστίνου, το Περί Μυστικής Θεολογίας του Διονυσίου Αρεοπαγίτη, τα Φυσικά του Αριστοτέ¬λη, τη Θεία Κωμωδία τον Δάντη, και θα διασταυρωθεί με κειμενικές νησίδες από την ινδική Μπαγκαβάτ Γκίτα, τις επιστολές του Μιχαήλ Ψελλού και από το έργο του Άρθουρ Κέσλερ. Τέλος, θα βρει σε κάθε σελίδα σχεδόν, ίχνη της  γραφής του Χ. Λ. Μπόρχες.

Όλα αυτά δεν είναι παρά μόνο μερικές διακειμενικές αναφορές ενός μόνο κεφαλαίου από ένα μυθιστόρημα που έθεσε ως στόχο του, μέσα από ένα περίτεχνο ταξίδι στο συνεχές τns παγκόσμιας βιβλιοθήκης, να αλληγο¬ρήσει την ίδια τη λειτουργία τns λογοτεχνίας. Το κείμενο συνιστά έτσι έναν τεράστιο διακειμενικό λαβύρινθο, στoυs διαδρόμους του οποίου εμπλέκεται αναγκαστικά ο αναγνώστης. Κάθε προσπάθεια τns ανάγνωσης να αναχθεί στον εκτός κειμένου χώρο, αναζητώντας ένα αντικειμενικό έρεισμα, την επαναφέρει αναπόφευκτα πίσω στη Βιβλιο¬θήκη της Βαβέλ του  Χ. Λ. Μπόρχες, στο Αρχείο του Μ. Φουκό και στην Εγκυκλοπαίδεια του Ο. Έκο, δηλαδή σε έναν ατέρμονα διά¬λογο ανάμεσα σε βιβλία και στην παλίμψηστη φύση όλης τns λογοτεχνίας. Όπως μονολογεί εξάλλου ο Φιλόσοφος του τρίτου κεφαλαίου, χρησιμοποιώντας κατά λέξη τα λόγια του Μιχαήλ Ψελλού: «Το λόγο μου κοσμούν οι αρετές όλων. Αν διαβάσει κανείς προσεκτικά τα έργα μου θ’ αναγνωρίσει πολλούς να ξεπη¬δούν από την ίδια ρίζα. Υπήρξα ένας, συνθεμένος από πολλά σπαράγματα» (σ. 78). Αριστοτέλης Σαΐνης

Συντελεστές:

  • Ερμηνευτής: Ρούλα Πατεράκη
  • Εικαστικό Περιβάλλον: Νίκος Αναγνωστόπουλος
  • Φωτιστική Επιμέλεια: Νίκος Βλασόπουλος
  • Ο Διονύσης Μαλούχος στο πιάνο  παρακολουθεί τη σκηνική δράση αυτοσχεδιάζοντας πάνω σε κομμάτια του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ, διαφορετικά σε κάθε παράσταση.

Από Μηχανής Θέατρο
Ακαδήμου 13, Μεταξουργείο, 104 36 Αθήνα   Τηλ: +30-210-5231131

Λέει ότι το ΕΚΕΘΕΧ την εξέθεσε!

  • «Δεν με νοιάζει αν μου δώσουν ή αν δεν μου ξαναδώσουν επιχορήγηση!

Δεν μ’ ενδιαφέρει αυτή η ταλαιπωρία και η υποτίμηση για να πάρεις λίγα λεφτά ύστερα από έναμιση χρόνο. Αλλά δεν θέλω να εμφανίζομαι ως ασυνεπής. Γιατί δεν χρωστώ τίποτα σε κανένα σήμερα». Η Ρούλα Πατεράκη διαλύει μια παρεξήγηση που δημιουργήθηκε. Εμφανίστηκε να επιχορηγείται χωρίς να έχει ανεβάσει παράσταση το 2009-10. Οπως μας εξηγεί, όμως, η αίτησή της για να επιχορηγηθεί το «Puerto Grande», που ανέβασε την περίοδο 2008-2009, χάθηκε στον… δρόμο για το ΕΚΕΘΕΧ. Τουλάχιστον αυτή τη δικαιολογία τής προέβαλαν για τον αποκλεισμό της απ’ τους επιχορηγούμενους της σεζόν. Και ξαφνικά το ΕΚΕΘΕΧ, για να μπαλώσει το λάθος του, της ενέκρινε επιχορήγηση για τη σεζόν 2009-10 αναδρομικά! Και την εξέθεσε. [ΙΩ.Κ., Ελευθεροτυπία, Πέμπτη 10 Ιουνίου 2010]

Τα έχω πει ότι οι διαμαρτυρίες έχουν γίνει εθνικό σπορ! Διαμαρτυρόμαστε για όλα!  Λέει η Ρούλα Πατεράκη ότι  η αίτησή της για το «Puerto Grande», χάθηκε στο… δρόμο για το ΕΚΕΘΕΧ!!! Ετσι που λέγεται αυτό σημαίνει ότι μπορεί να φταίει και το υπουργείο για την απώλεια της αίτησης! Πώς χάθηκε η αίτηση; Εκτεθειμένο είναι και το ΕΚΕΘΕΧ. Γιατί να εγκρίνουν επιχορήγηση;  Ας βγουν να πουν ότι ενέκριναν την επιχορήγηση για να μπαλώσουν το λάθος τους! Αλλά, δυστυχώς, το υπουργείο Πολιτισμού ουδέποτε έβαλε αυστηρές ρήτρες για τις επιχορηγήσεις. Εχω πει, τελικά, ότι πρέπει να ξαναμπεί στο χειρουργικό τραπέζι η όλη ιστορία για να έχουν και κάποιο αντίκρισμα τα χρήματα που δίνει το κράτος – δηλαδή που δίνουμε εμείς οι πολίτες.

Η Πατεράκη σκηνοθετεί Ελένη Ερήμου

  • Η απρόσμενη θεατρική συνάντηση θα γίνει με την «Παλίρροια του Σεπτέμβρη» της Δάφνης ντι Μοριέ

Δεν τελειώνουν οι εκπλήξεις του θεατρικού χειμώνα. Την Ελένη Ερήμου σκηνοθετεί η Ρούλα Πατεράκη στο έργο της Δάφνης ντι Μοριέ «Παλίρροια του Σεπτέμβρη», μια ιστορία ενός απαγορευμένου έρωτα στην Κορνουάλη της Αγγλίας, 20 χρόνια μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Η Ελένη Ερήμου θα ενσαρκώσει τη Στέλλα, την όμορφη, συντηρητική και ρομαντική Αγγλίδα που εμπνέει έρωτα στον Ιβάν, τον άντρα της κόρης της, έναν ιδιόμορφο και διάσημο ζωγράφο. Θα τον υποδυθεί ο Αλέκος Συσσοβίτης.

Μέσα σε μια νύχτα οι αντιστάσεις της Στέλλας κάμπτονται και οδηγείται σε πράξεις και σκέψεις που δεν είχε τολμήσει ποτέ στη ζωή της. Η παλίρροια του Σεπτέμβρη για μια νύχτα σαρώνει όλα της τα ταμπού. Μπορεί, όμως, ένας τέτοιος έρωτας να ζήσει και στο φως της μέρας; Η αγάπη για την κόρη της, οι τύψεις και η δίψα για ζωή θα ταλανίσουν την ηρωίδα και θα την οδηγήσουν σε μεγάλες αποφάσεις.

Τον θίασο συμπληρώνουν οι Γιώργος Ζιόβας, Βίκυ Καλπάκα και Διονύσης Ποταμίτης. Το έργο ανεβαίνει σε μετάφραση Αντώνη Γαλέου, σκηνικά της Λίνας Μότσιου και κοστούμια της Λουκίας. Η πρεμιέρα θα γίνει το τελευταίο δεκαήμερο του Οκτωβρίου στο θέατρο Αμιράλ (Αμερικής 10). [Ελευθεροτυπία, Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου 2009]

Το εξπρές του κρατητηρίου. Στα παλιά μπουντρούμια της Γκεστάπο, η Ρούλα Πατεράκη ανεβάζει το «Puerto Grande», έργο για την οδύσσεια κάθε κρατούμενου

  • Θα μπορούσε να συμβαίνει σήμερα στις πιο διάσημες φυλακές του κόσμου: στο Γκουαντάναμο.

  • Σ’ ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης παρακολουθούμε τον βασανισμό και τη σταδιακή αποκτήνωση του κρατούμενου Μπούνκερ. Οι δήμιοί του, στρατιωτικοί και γιατροί, επινοούν ολοένα και πιο εξελιγμένες μεθόδους μαρτυρίων, τα οποία εκτελούν με τρόπο ψυχρό και μεθοδικό. Το έργο του Μάνου Λαμπράκη «Puerto Grande» («Μεγάλο Λιμάνι» ή «Μεγάλο Πέρασμα») σκηνοθετεί η Ρούλα Πατεράκη στον Χώρο Ιστορικής Μνήμης-Μέγαρο Εθνικής Ασφαλιστικής Κοραή 4, εκεί όπου στεγάστηκαν επί γερμανικής κατοχής τα κρατητήρια της Κομαντατούρ.
  • Πρόκειται για μια μοντέρνα διασκευή πάνω στον «Βόιτσεκ» του Γκέοργκ Μπίχνερ, αρθρωμένη σε 24 σκηνές. Ο σύγχρονος ήρωας του Μπίχνερ, όμηρος ενός «σωφρονιστικού» συστήματος απόλυτης φρίκης, βασανίζεται μ’ όλους τους δυνατούς τρόπους που στοχεύουν στη σωματική και την ψυχική του εκμηδένιση. Ο Μπούνκερ (Κοσμάς Φοντούκης) σταδιακά θα χάσει κάθε ανθρώπινο στοιχείο, θα σκοτώσει τον εαυτό του, τον έρωτά του, θ’ αποκτηνωθεί.
  • «Στο επίκεντρο βρίσκεται ο άνθρωπος χωρίς υπόσταση, ως άθυρμα ενός παράλογου κόσμου που τον καταστρέφει και καταστρέφεται ο ίδιος μαζί του», λέει η Ρούλα Πατεράκη. «Ολα τα πρόσωπα, κρατούμενοι και κρατούντες, προσπαθούν μάταια να επιζήσουν σ’ έναν κόσμο που καταρρέει, που καταποντίζεται στο μηδέν. Ακόμα και το Κακό ως απόλυτη επικράτηση, μοιάζει ανίσχυρο να συνεχίσει. Στο έργο δεν υπάρχουν καλοί και κακοί. Ο λόγος του συγγραφέα είναι ελλειπτικός και σκιαγραφεί ένα σύμπαν ατελές, ασφυκτικό, έρμαιο του τυχαίου. Ανθρωποι-μηχανές, αποπροσανατολισμένοι, παραιτημένοι, συνεχίζουν να βασανίζουν και να βασανίζονται, αφού σημάδια για την έλευση του καλού δεν υπάρχουν. Ο Μπούνκερ, αφού ολοκληρώσει την πορεία του προς τον απόλυτο ξεπεσμό, θα οδηγηθεί στον πιο βαθύ ανθρωπισμό. Είναι το αντεστραμμένο είδωλο μιας κακοφορμισμένης παγκοσμιοποιημένης ελπίδας».

Χώρος φορτωμένος με μνήμες

  • Μια παράσταση με 14 ηθοποιούς (Δ. Ποταμίτης, Ε. Φεζολάρι, Λ. Αρφάνη, Κ. Σειραδάκης, Γ. Παπαδόπουλος, Σ. Ρηγάκος, Α. Πασπαρδάνης, Α. Αντωνιάδης, Ρ. Λυτού, Ε. Γιομελά, Ε. Κιουρτίδου, Θ. Βασιλείου, Ε. Μαμάη), διανομή που στους καιρούς μας ισοδυναμεί με οικονομική αιμορραγία για τον παραγωγό. Η Ρ. Πατεράκη δεν σκέφτηκε το κόστος: «Οσες δουλειές έχω κάνει μέχρι τώρα «μ’ έβαλαν μέσα».
  • »Αν εξαιρέσουμε τον περσινό «Οιδίποδα», παραγωγή του Εθνικού, όπου ένιωσα την πολυτέλεια της προσφοράς σε οτιδήποτε απαιτούσε η παραγωγή, το οικονομικό ρίσκο είναι για μένα ιδιαίτερα οικεία κατάσταση… Αλλωστε, αν δεν παίρνω χαρά, δεν θέλω να κάνω τίποτα. Το θέατρο είναι μια πολύ δύσκολη και κοπιαστική εργασία που, αν σου στερεί την ευχαρίστηση, για μένα, δεν έχει κανένα νόημα. Οταν πρωτοδιάβασα το έργο του Μάνου Λαμπράκη ήξερα ότι δεν έχει γραφτεί ποτέ κάτι ανάλογο στο νεοελληνικό θέατρο. Χωρίς εύκολους συναισθηματισμούς, βαθιά πολιτικό στον πυρήνα του, αντιμετωπίζει ένα σύγχρονο θέμα με τρόπο ποιητικό, αφαιρετικό. Το διάλεξα για ανάγνωση πριν από τρία χρόνια στα «Αναλόγια» της Σίσσυς Παπαθανασίου, αλλά δεν μου ήταν αρκετό. Ηθελα να το ανεβάσω κάποτε με ηθοποιούς».
  • Τα πρώην κρατητήρια της Γκεστάπο στην οδό Κοραή βρήκαν τελικά μια νέα χρήση αφού είναι η δεύτερη παράσταση που φιλοξενούν. Το αποτύπωμα της Ιστορίας μέσα στα δαιδαλώδη υπόγεια που οι τοίχοι τους είναι διάστικτοι από αντιστασιακά -και όχι μόνο- μηνύματα των κρατουμένων κάμποσα χρόνια πριν, δημιουργούν το αρμόζον θεατρικό τοπίο για έργα σχετικής θεματολογίας. Ο χώρος, κλειστοφοβικός και φορτισμένος από μνήμες, δεν κάνει τη σκηνοθέτρια να χάσει την ψυχραιμία της.
  • «Είναι χώρος ιερής ιστορικής μνήμης. Κι όμως, μερικές φορές, αυτό που αποκαλούμε «ιστορική μνήμη» μπορεί να μη φέρει καμία μνήμη… Συμβαίνει να ακκιζόμαστε συναισθηματικά σε τέτοιους τόπους, ενώ στην πραγματικότητα, μέσα μας, δεν εγγράφεται τίποτα σπουδαίο. Ο χώρος δημιουργεί έντονη θεατρικότητα και το παρελθόν του ταιριάζει σε τέτοια κείμενα. Προσωπικά τα μπουντρούμια δεν με πνίγουν, δεν με αποπροσανατολίζουν από τη δουλειά μου, ίσως γιατί τις έχω περάσει τις δυσκολίες μου. Αλλωστε, η πρώτη του χρήση ήταν για καταφύγιο!» *
  • Επτά, Κυριακή 3 Μαΐου 2009

Το «Μεγάλο Πέρασμα» στο απόλυτο κακό. Η Ρούλα Πατεράκη σκηνοθετεί το«Ρuerto Grande»του Μάνου Λαμπράκη, που έχει αφετηρία τον «Βόιτσεκ» του Μπύχνερ

  • Δεκατέσσερις ηθοποιοί, μπροστά σε σαράντα τέσσερις θεατές, παρουσιάζουν τις είκοσι τέσσερις σκηνές του έργου του Μάνου Λαμπράκη«Ρuerto Grande» (2005) που σκηνοθετεί η Ρούλα Πατεράκη. Πρόκειται για ένα σύγχρονο μετα-κείμενο το οποίο έχει ως αφετηρία τον «Βόιτσεκ» του Γκέοργκ Μπίχνερ και διαδραματίζεται μέσα σε ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης. Το κοινό παρακολουθεί τον βασανισμό και τη σταδιακή αποκτήνωση του Μπούνκερ- ενός κρατουμένου που θα ξεπεράσει κάθε όριο. Μέσα από έναν λόγο ελλειπτικό και «ασθμαίνοντα», οι άνθρωποι – ή ό,τι έχει απομείνει από αυτούς-, οδηγούνται σε αδιέξοδο και αφανισμό. Το απόλυτο κακό θριαμβεύει(;). «Μεγάλο Λιμάνι» ή «Μεγάλο Πέρασμα», το «Ρuerto Grande» φέρνει στη σκηνή πρόσωπα τα οποία μάταια προσπαθούν να επιβιώσουν μέσα σε έναν κόσμο που καταρρέει. Όλοι και όλα είναι σε κρίση- ακόμη και το κακό μοιάζει ανίσχυρο μπροστά στην οργανωμένη φρίκη που οδηγεί στην καταστροφή. Χωρίς καμία ελπίδα.
  • «Ο συνδυασμός του χώρου και του θέματος, που είναι ακραίο και μελλοντολογικό, δημιουργεί αντιδράσεις από τους θεατές, οι οποίοι δεν μπορούν να σταθούν απαθείς απέναντι σε αυτό που βλέπουν. Είναι ένα έργο προβοκατόρικο που ζορίζει το κοινό», λέει η Ρούλα Πατεράκη λίγο πριν από την πρεμιέρα και μετά τις τρεις προπαραστάσεις που δόθηκαν για φίλους στον Χώρο Ιστορικής Μνήμης (1941-1944), πρώην κρατητήρια της Κομαντατούρ, στο αριθμό 4 της οδού Κοραή.  «Δεν ξέρεις πού να το τοποθετήσεις αυτό το έργο- έχει μια λογική μελλοντολογική. Ακόμη και οι εξουσιαστές δεν είναι απόλυτα καταδικασμένοι, σαν να έχει και για αυτούς μια κατανόηση», σχολιάζει η σκηνοθέτρια, η οποία γοητεύτηκε και αγάπησε βαθιά αυτό το έργο.
  • «Χρόνια είχα ν΄ αγαπήσω τόσο πολύ κάτι», παραδέχεται και μιλάει για το κείμενο που διαθέτει«ποιητικό τρόπο», ενώ παράλληλα είναι μια«ρεαλιστική πρόζα, με τη βία που τρομάζει πραγματικά». Και συμπληρώνει ότι οι νέοι είναι εκείνοι που δείχνουν έτοιμοι να το αγκαλιάσουν γιατί τους αγγίζει, ενώ η εκλογίκευση των μεγαλυτέρων αποτελεί πρόβλημα. «Έχει πολύ ενδιαφέρον όλο αυτό, μέσα σε έναν χώρο που λειτουργεί άμεσα με το κοινό- είναι τόσο κοντά που συμμετέχουν… Νιώθουν σαν μάρτυρες». Παραλληλίζοντας το έργο με τον «Βόιτσεκ», η σκηνοθέτρια αναφέρεται στην καθοριστική αποσπασματικότητα η οποία επιτρέπει στον καθένα να βάλει όποια σειρά θέλει στις σκηνές.
  • «Παρακολουθούμε τις διεργασίες των εξουσιών σε έναν άνθρωπο,που τον φτιάχνουν όπως θέλουν και τον κάνουν φονιά- σκοτώνει τη γυναίκα του αλλά και τον εαυτό του. Κάτι παρόμοιο, αν όχι το ίδιο, συμβαίνει και στον Μπούνκερ, αλλά είναι ακόμη πιο σκληρό. Η παράσταση είναι σαν να βγαίνει από τον χώρο». Και καταλήγει: «Πρόκειται για μια διαμαρτυρία του ανθρωπισμού απέναντι σε οποιαδήποτε μορφής εξουσία που ασκεί πιέσεις. Ο Λαμπράκης έχει γράψει ένα σύγχρονο πολιτικό έργο. Όπως η “Μηχανή Άμλετ” του Χάινερ Μίλερ, είναι κάτι αντίστοιχο. Έχει τη σωστή αναρχία – όπως πρέπει να είναι σήμερα το πολιτικό θέατρο». Και ο συγγραφέας προσθέτει: «Γράφοντας το “Ρuerto Grande”, κατάλαβα ότι ο έρωτας και το σώμα οφείλουν να έχουν πολιτική διάσταση. Το ίδιο και το θέατρο. Δεν ξέρω αν έγραψα πολιτικό έργο ή μια παραβολή», και προσθέτει, γύρω του, σαν συγγενείς του, τον Μπίχνερ και τη Σάρα Κέιν.

Το έργο «Ρuerto Grande» του Μάνου Λαμπράκη παρουσιάζεται από το Δραματικό Θέατρο της Ρούλας Πατεράκη.  Παίζουν: Κοσμάς Φοντούκης, Διονύσης Ποταμίτης, Ενκε Φεζολάρι, Λένικα Αρφάνη, Κώστας Σειραδάκης, Γιάννης Παπαδόπουλος, Σαράντος Ρηγάκος κ.ά. Παραστάσεις στον Χώρο Ιστορικής Μνήμης (1941-1944), πρώην κρατητήρια της Κομαντατούρ, Κοραή 4. Τρίτη- Κυριακή, στις 21.00. Ως τις 31 Μαΐου.

  • ΜΥΡΤΩ ΛΟΒΕΡΔΟΥ | ΤΟ ΒΗΜΑ, Κυριακή 26 Απριλίου 2009

Ανοιξιάτικες πρεμιέρες από νεότερες ομάδες. Νέος κύκλος στις αθηναϊκές σκηνές

  • Οι σκηνές της άνοιξης εξορμούν στο ταλαιπωρημένο –εξ αιτίας της καθυστέρησης των επιχορηγήσεων– τοπίο, με καινούργια έργα, νέα ανεβάσματα και πολλές ελπίδες. Με μότο όλων τις λίγες παραστάσεις, διεκδικούν θεατές λίγο πριν αρχίσει ο δεύτερος κύκλος νέων παραγωγών από νεότερες ακόμη ομάδες.

Για δέκα μόνο παραστάσεις το Θέατρο Αττις παρουσιάζει από τις 22 του μηνός τον «Χορευτή» του Γερμανού ποιητή Εριχ Αρεντ σε σκηνοθεσία Θεόδωρου Τερζόπουλου και μετάφραση του Τόρστεν Ισραελ. Τον βασικό ρόλο ερμηνεύει ο Τάσος Δήμας. Στην παράσταση συμμετέχει και ο σκηνοθέτης. Το κείμενο στο οποίο βασίζεται η σκηνική σύνθεση του Θ. Τερζόπουλου, είναι εμπνευσμένο από τη γνωστή μινωική τοιχογραφία με την ταυρομαχία. Πρόκειται για το πιο πολυσυζητημένο και σχολιασμένο από τα λεγόμενα ελληνικά ποιήματα του Αρεντ. «Και όχι άδικα, καθώς ο ποιητής με το έργο αυτό πραγματοποιεί μια καλλιτεχνική υπέρβαση, δημιουργώντας ουσιαστικά ένα καινούργιο λογοτεχνικό είδος, στο μεταίχμιο της ποίησης και του θεατρικού λόγου», σημειώνει ο σκηνοθέτης. Το βασικό θέμα του «Χορευτή» είναι η σύγκρουση δύο δυνάμεων, που καταλήγει σε καταστροφή.

Η ομάδα Gestus σε συνεργασία με το θέατρο Σημείο παρουσιάζει κι αυτή για δέκα παραστάσεις το «Touch me in the morning». Μια παράσταση devised theatre βασιμένη στο άγγιγμα και στην αναζήτηση επαφής. Ανθρώπινες στιγμές, διαπροσωπικές σχέσεις, οικογενειακές ιστορίες και ερωτικά απρόοπτα απαντώνται μέσα από τις σχέσεις πέντε προσώπων. Τα κείμενα και τη δραματουργική επεξεργασία έχουν οι συντελεστές της ομάδας, τη σκηνοθεσία ο Μάνος Χασάπης. Παίζουν οι: Ελευθερία Γιαμβριά, Αλέξανδρος Μητρόπουλος, Βασίλης Νταρλαντάνης, Ελεάννα Παπαχρήστου, Μαρία Φραγκούλη.

Σε μια άλλη γειτονιά, στο Αμφι-Θέατρο του Σπύρου Ευαγγελάτου από τις 23/4 ανεβαίνει «Η λέσχη αυτοκτονίας». Μια συνταρακτική ιστορία για τη ζωή και το θάνατο, την ηδονή του ρίσκου και το αδιέξοδο της ανθρώπινης ύπαρξης. Είναι η φετινή πρόταση της Κατερίνας Ευαγγελάτου στη σκηνή «Είσοδος Κινδύνου», που ίδρυσε πριν από τρία χρόνια. Το κείμενο της παράστασης προέκυψε κατά τη διάρκεια των προβών από τη σκηνοθέτιδα και τους ηθοποιούς με αφορμή το ομότιτλο διήγημα του Ρόμπερτ Λούις Στίβενσον. «Η λέσχη αυτοκτονίας» θα παίζεται για 20 παραστάσεις από τους: Νικόλαο Παπαγιάννη, Στάθη Μαντζώρο, Λευτέρη Πολυχρόνη, Τάσο Δαρδαγάνη, Φώτη Μπατζά, στο σκηνικό που ετοίμασε ο Κωνσταντίνος Ζαμάνης.

Στον ιστορικό χώρο μνήμης, στα πρώην κρατητήρια της Κομαντατούρ στην οδό Κοραή (Μέγαρο της Εθνικής Ασφαλιστικής), στις 24 του μηνός ανεβαίνει το θεατρικό έργο «Puerto Grande» του Μάνου Λαμπράκη, που σκηνοθετεί η Ρούλα Πατεράκη.

Αρθρωμένο σε 24 σκηνές, πρόκειται για μια σύγχρονη διασκευή πάνω στον «Βόυτσεκ» του Μπύχνερ. Σ’ ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης παρακολουθούμε το βασανισμό και τη σταδιακή αποκτήνωση του κρατούμενου Bukner. Οι ήρωες του έργου, που υποδύονται οι: Κοσμάς Φοντούκης, Διονύσης Ποταμίτης, Ενκε Φεζολάρι, Λένικα Αρφάνη, Κώστας Σειραδάκης, Γιάννης Παπαδόπουλος, Σαράντος Ρηγάκος, Αλέξης Πασπαρδάνης, Ανδρέας Αντωνιάδης, Ρίτα Λυτού, Ευτυχία Γιομελά, Θεανώ Βασιλείου, Ευτυχά Κιουρτίδου, Ευγενία Μαμάη, προσπαθούν να επιζήσουν σε έναν υπό κατάρρευση κόσμο. Ενα σύμπαν σε μέγιστη κρίση. Μια οργανωμένη φρίκη που οδηγεί στην πλήρη αποδιοργάνωση και την καταστροφή.

Το ίδιο βράδυ στο «Αλεκτον», με ελεύθερη μάλιστα είσοδο, η σκηνοθέτις Ελλη Παπακωνσταντίνου, η ηθοποιός Αγλαΐα Παπά και ο μουσικός Τηλέμαχος Μούσας προτείνουν κάτι διαφορετικό, αυτοσχεδιάζουν πάνω στο επεισόδιο της Οδύσσειας που εσείς διαλέγετε να ακούσετε.

Η παράσταση με τίτλο «ΟΔC» εντάσσεται σε έναν πολυετή κύκλο ερευνητικής δουλειάς της σκηνοθέτιδος πάνω στην ομηρική «Οδύσσεια».

Σε μιαν άλλη γειτονιά, στο Θέατρο Τέχνης (το υπόγειο), παρουσιάζεται η «Αγαπητή Ελένα» της Λιουντμίλα Ραζουμόβσκαγια σε σκηνοθεσία Κωστή Καπελώνη. Eίναι η κεντρική παραγωγή του ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου, όπου οι ήρωες (παίζουν οι: Ιλιάς Λαμπρίδου, Δημήτρης Κερεστετζής, Μιχάλης Κολάκος, Δώρα Σαμψώνα, Νίκος Φραγκιουδάκης) υποδύονται τέσσερις μαθητές οι οποίοι, έχοντας αποτύχει στις απολυτήριες εξετάσεις, εισβάλλουν στο σπίτι της καθηγήτριάς τους για μια δεύτερη ευκαιρία. Την «αρπάζουν», βρίσκοντας το κλειδί του χρηματοκιβωτίου στο οποίο φυλάσσονται τα γραπτά τους.

Ομως και το ΔΗΠΕΘΕ Λάρισας από τις 24/4 παρουσιάζει τη δουλειά του στο αθηναϊκό κοινό. Την παραγωγή του «Λόγω φάτσας», στο Θέατρο Βικτώρια. Στo γλυκόπικρο έργο του Γιώργου Διαλεγμένου, που σκηνοθέτησε ο Δημήτρης Κομνηνός, παίζουν οι: Ελεάνα Απέργη, Αννα Πολυτίμου, Μανώλης Δεστούνης, Γιάννης Καλατζόπουλος, Λεωνίδας Γιαννακόπουλος, Χαρά Τσιώλη. [Γιωτα Συκκα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 16/04/2009]

Μεταπασχαλινές αυλαίες

«Puerto Grande», από το «Δραματικό Θέατρο»

Το έργο του Μάνου Λαμπράκη «Puerto Grande» θα παρουσιάσει το «Δραματικό Θέατρο» της Ρούλας Πατεράκη (24/4-10/6), στο Μέγαρο Εθνικής Ασφαλιστικής Κοραή 4 (πρώην κρατητήρια Κομαντατούρ). Το «Puerto Grande» (Μεγάλο Λιμάνι ή Μεγάλο Πέρασμα), αρθρωμένο σε 24 σκηνές, αποτελεί διασκευή του «Βόιτσεκ» του Γκέοργκ Μπίχνερ. Σε ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης, παρακολουθούμε το βασανισμό και τη σταδιακή αποκτήνωση του κρατουμένου Bunker. Γύρω του, οι δήμιοι επινοούν ολοένα και πιο «εκλεπτυσμένες» μεθόδους ψυχοσωματικού μαρτυρίου, με ψευδή επιχειρήματα. Η φρίκη της εξουσίας, η επιστήμη ως αυτοσκοπός, ο άνθρωπος χωρίς όνομα, άθυρμα ενός παράλογου συστήματος που τον καταστρέφει αλλά καταστρέφεται, που οδηγεί στο αδιέξοδο και τον αφανισμό. Σκηνικά – κοστούμια: Αγγελος Μέντης. Κίνηση: Μπέτυ Δραμισιώτη. Μουσική επιμέλεια: Μάνος Λαμπράκης. Παίζουν: Κοσμάς Φοντούκης, Γιάννης Παπαδόπουλος, Κωστής Συραδάκης, Λένικα Αρφάνη, Ενκε Φεζολάρι, Ρίτα Λυτού, Θεανώ Βασιλείου, Ευτυχία Γιομελά, Ευτυχία Κιουρτίδου, Ευγενία Μαμάη, Ανδρέας Αντωνιάδης, Σαράντος Ρηγάκος, Διονύσης Ποταμίτης, Αλέξης Πασπαρδάνης. Παραγωγή: Δραματικό Θέατρο Ρούλα Πατεράκη.

  • Από τις 23/4-31/5 στο «Αμφι-Θέατρο», θα παρουσιαστεί το έργο «Η λέσχη της αυτοκτονίας». Δυο φίλοι μπλέκουν στα δίχτυα μιας αδίστακτης εγκληματικής οργάνωσης, μιας λέσχης της αυτοκτονίας. Στο βυθό μιας σύγχρονης μητρόπολης, δεκάδες νέοι άνδρες παίζουν κάθε βράδυ ένα παιχνίδι ζωής και θανάτου, με επικεφαλής τον μυστηριώδη πρόεδρο της λέσχης. Η περιπλάνηση ξεκινά από το φουαγιέ και καταλήγει στη σκηνή. Το κείμενο της παράστασης, βασισμένο στο ομότιτλο διήγημα του Ρόμπερτ Λούις Στίβενσον, γράφτηκε στις πρόβες από την σκηνοθέτρια Κατερίνα Ευαγγελάτου και τους ηθοποιούς. Σκηνικό – κοστούμια: Κωνσταντίνος Ζαμάνης. Μουσική: Σταύρος Γασπαράτος. Παίζουν: Νικόλας Παπαγιάννης, Στάθης Μαντζώρος, Λευτέρης Πολυχρόνης, Τάσος Δαρδαγάνης, Φώτης Μπατζας. Μετά το Πάσχα συνεχίζονται επίσης οι παραστάσεις του έργου «Ξαφνικά πέρσι το καλοκαίρι» (σκηνοθεσία Σπ. Ευαγγελάτου) σε εναλλασσόμενο δραματολόγιο με τη «Λέσχη της αυτοκτονίας». Το «Ξαφνικά πέρσι το καλοκαίρι» θα παιχτεί εκτάκτως και τη Δευτέρα του Πάσχα (9μ.μ.).

Μεταπασχαλινές αυλαίες

«Puerto Grande», από το «Δραματικό Θέατρο»
  • Το έργο του Μάνου Λαμπράκη «Puerto Grande» θα παρουσιάσει το «Δραματικό Θέατρο» της Ρούλας Πατεράκη (24/4-10/6), στο Μέγαρο Εθνικής Ασφαλιστικής Κοραή 4 (πρώην κρατητήρια Κομαντατούρ). Το «Puerto Grande» (Μεγάλο Λιμάνι ή Μεγάλο Πέρασμα), αρθρωμένο σε 24 σκηνές, αποτελεί διασκευή του «Βόιτσεκ» του Γκέοργκ Μπίχνερ. Σε ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης, παρακολουθούμε το βασανισμό και τη σταδιακή αποκτήνωση του κρατουμένου Bunker. Γύρω του, οι δήμιοι επινοούν ολοένα και πιο «εκλεπτυσμένες» μεθόδους ψυχοσωματικού μαρτυρίου, με ψευδή επιχειρήματα. Η φρίκη της εξουσίας, η επιστήμη ως αυτοσκοπός, ο άνθρωπος χωρίς όνομα, άθυρμα ενός παράλογου συστήματος που τον καταστρέφει αλλά καταστρέφεται, που οδηγεί στο αδιέξοδο και τον αφανισμό. Σκηνικά – κοστούμια: Αγγελος Μέντης. Κίνηση: Μπέτυ Δραμισιώτη. Μουσική επιμέλεια: Μάνος Λαμπράκης. Παίζουν: Κοσμάς Φοντούκης, Γιάννης Παπαδόπουλος, Κωστής Συραδάκης, Λένικα Αρφάνη, Ενκε Φεζολάρι, Ρίτα Λυτού, Θεανώ Βασιλείου, Ευτυχία Γιομελά, Ευτυχία Κιουρτίδου, Ευγενία Μαμάη, Ανδρέας Αντωνιάδης, Σαράντος Ρηγάκος, Διονύσης Ποταμίτης, Αλέξης Πασπαρδάνης. Παραγωγή: Δραματικό Θέατρο Ρούλα Πατεράκη.
  • Από τις 23/4-31/5 στο «Αμφι-Θέατρο», θα παρουσιαστεί το έργο «Η λέσχη της αυτοκτονίας». Δυο φίλοι μπλέκουν στα δίχτυα μιας αδίστακτης εγκληματικής οργάνωσης, μιας λέσχης της αυτοκτονίας. Στο βυθό μιας σύγχρονης μητρόπολης, δεκάδες νέοι άνδρες παίζουν κάθε βράδυ ένα παιχνίδι ζωής και θανάτου, με επικεφαλής τον μυστηριώδη πρόεδρο της λέσχης. Η περιπλάνηση ξεκινά από το φουαγιέ και καταλήγει στη σκηνή. Το κείμενο της παράστασης, βασισμένο στο ομότιτλο διήγημα του Ρόμπερτ Λούις Στίβενσον, γράφτηκε στις πρόβες από την σκηνοθέτρια Κατερίνα Ευαγγελάτου και τους ηθοποιούς. Σκηνικό – κοστούμια: Κωνσταντίνος Ζαμάνης. Μουσική: Σταύρος Γασπαράτος. Παίζουν: Νικόλας Παπαγιάννης, Στάθης Μαντζώρος, Λευτέρης Πολυχρόνης, Τάσος Δαρδαγάνης, Φώτης Μπατζας. Μετά το Πάσχα συνεχίζονται επίσης οι παραστάσεις του έργου «Ξαφνικά πέρσι το καλοκαίρι» (σκηνοθεσία Σπ. Ευαγγελάτου) σε εναλλασσόμενο δραματολόγιο με τη «Λέσχη της αυτοκτονίας». Το «Ξαφνικά πέρσι το καλοκαίρι» θα παιχτεί εκτάκτως και τη Δευτέρα του Πάσχα (9μ.μ.).