Category Archives: Ουίλσον Μπομπ

Ο Μπομπ Γουίλσον για τον… Μπομπ Γουίλσον

Κακουριώτης Σ.
Η ΑΥΓΗ: 21/10/2012

Ο χρόνος μετρά αντίστροφα πια για την περισσότερο αναμενόμενη παράσταση της χρονιάς, την σκηνική εκδοχή ενός από τους σημαντικότερους θεατράνθρωπους της εποχής μας, του Αμερικανού Μπομπ Γουίλσον, για το σημαντικότερο κείμενο της δυτικής λογοτεχνίας, την ομηρική Οδύσσεια. Αν και το τρίτο κουδούνι για την επίσημη πρεμιέρα στην Κεντρική Σκηνή του Κτηρίου Τσίλλερ της οδού Αγ. Κωνσταντίνου θα χτυπήσει το απόγευμα της Παρασκευής 26 Οκτωβρίου, κατά την παρουσίαση της παράστασης από τον ίδιο, σε συνέντευξη Τύπου, έδωσε την ευκαιρία στον διάσημο σκηνοθέτη να δώσει ένα masterclass για τον τρόπο που δουλεύει και αντιλαμβάνεται το θέατρο…

«Ο λόγος για τον οποίο εργάζομαι ως καλλιτέχνης είναι για να θέτω ερωτήματα»

Ένα φορμαλιστικό θέατρο

«Το θέατρο που προσπαθώ να δημιουργήσω είναι φορμαλιστικό» είπε. «Θα ήταν, πιστεύω, παράλογο να αντιμετωπίσω ένα θέμα όπως η Οδύσσεια, που ανήκει σε έναν άλλο κόσμο, με τους τρόπους του νατουραλιστικού ή του ψυχολογικού θεάτρου. Η Οδύσσεια είναι ένα φανταστικό ταξίδι, ένα ταξίδι του νου… Συνέχεια

Advertisements

ΡΟΜΠΕΡΤ ΓΟΥΙΛΣΟΝ Εν αρχή ην η κίνηση

  • Ελευθεροτυπία, Τετάρτη 25 Μαΐου 2011
  • Της ΙΩΑΝΝΑΣ ΚΛΕΦΤΟΓΙΑΝΝΗ

Ο Ρόμπερτ Γουίλσον αποχαιρέτησε θερμά τους Ελληνες ηθοποιούς στο θέατρο «Κοτοπούλη-Ρεξ», όπου από την Τρίτη του Πάσχα καθημερινά, πλην Δευτέρας, έκαναν πρόβα για την «Οδύσσεια», παράσταση που θα ανεβεί στις 26 Οκτωβρίου του 2012, σε δική του σκηνοθεσία, στην κεντρική σκηνή του Εθνικού Θεάτρου.

Εξι Ελληνες ηθοποιοί που δούλεψαν μαζί του αποκαλύπτουν τη μοναδική μέθοδο εργασίας του

Εξι Ελληνες ηθοποιοί που δούλεψαν μαζί του αποκαλύπτουν τη μοναδική μέθοδο εργασίας του

Και ανανέωσε το ραντεβού μαζί τους δυο μήνες πριν από την πολυαναμενόμενη πρεμιέρα. Μαζί του πήρε τις βιντεοσκοπημένες δοκιμές των τελευταίων βδομάδων. Θα τις μελετήσει, όπως συνηθίζει, εξαντλητικά.

Είναι η πρώτη φορά που ο κοσμοπολίτης Γουίλσον συνεργάζεται με έναν αμιγώς ελληνικό θίασο. Και έχει μεγάλο ενδιαφέρον να δούμε από… μέσα πώς «μαγειρεύει» τις αριστοτεχνικές, φορμαλιστικά τέλειες «συνταγές» του. Εξι ηθοποιοί που επέλεξε για την παράσταση μας αποκαλύπτουν τη μοναδική μέθοδο εργασίας του. Οπως αποδείχτηκε, στις 18 πρόβες, η διαδικασία ήταν πρωτόγνωρη γι’ αυτούς. Συνέχεια

Μπομπ Γουίλσον: Ο σταρ του θεάτρου σκηνοθετεί «Οδύσσεια»

  • Ο 70χρονος σκηνοθέτης εξηγεί πώς κατέληξε στους συγκεκριμένους έλληνες ηθοποιούς και αποκαλύπτει τα μυστικά της δουλειάς του
  • της Μυρτώς Λοβέρδου, ΤΟ ΒΗΜΑ:  15/5/2011
Μπομπ Γουίλσον: Ο σταρ του θεάτρου  σκηνοθετεί «Οδύσσεια»

«Είναι παράξενο που κάνω αυτήν εδώ την παράσταση, και μάλιστα στο Εθνικό Θέατρο. Εγώ, ένας ξένος, να καταπιάνομαι με ένα δικό σαςτόσο σημαντικό έργο, όπως είναι η “Οδύσσεια” του Ομήρου». Ο Ρόμπερτ (Μπομπ) Γουίλσον, με αυτοκριτική διάθεση αλλά και με τη συγκίνηση του καλλιτέχνη που έρχεται αντιμέτωπος με ένα τέτοιο έργο, καταθέτει τις σκέψεις του για αυτή τη θεατρική αναμέτρηση που προέκυψε έπειτα από πρόταση-πρόκληση του Γιάννη Χουβαρδά για τη σεζόν 2012-2013.

«Δεν είναι η πρώτη φορά που πηγαίνω σε μια άλλη χώρα να κάνω ένα δικό της κείμενο. Εκανα τους “Μύθους” του Λαφοντέν στην Κομεντί Φρανσέζ, το “Ονειρόδραμα” του Στρίντμπεργκ στη Στοκχόλμη, τον “Πέερ Γκυντ” του Ιψεν στο Οσλο,ένα ντόπιο κείμενο στην Ινδονησία με 55 ινδονήσιους ηθοποιούς…Εχει μια συνέχεια αυτό για μένα» λέει. Συνέχεια

Για την «Οδύσσεια» που θα ανεβάσει στο Εθνικό μίλησε ο σκηνοθέτης Μπομπ Ουίλσον

  • Έκτακτη εμφάνιση στην Αθήνα
Ο Μπομπ Ουίλσον
Ο Μπομπ Ουίλσον   (Φωτογραφία:  Eurokinissi )

Μία εμφάνιση-έκπληξη έκανε την Τρίτη ο σκηνοθέτης του πρωτοποριακού θεάτρου, Μπομπ Ουίλσον, στη συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε στην Αίθουσα Εκδηλώσεων του Εθνικού Θεάτρου για τον προγραμματισμό της επόμενης διετίας (2011-2012/2012-2013).

Ο διάσημος καλλιτέχνης έκανε μία στάση στη χώρα μας προκειμένου να μιλήσει για την «Οδύσσεια» του Ομήρου που θα σκηνοθετήσει την σεζόν 2012-2013, στην Κεντρική Σκηνή του Εθνικού, σε διασκευή του Βρετανού ποιητή Σάιμον Αρμιτάτζ και σε δραματουργική επεξεργασία Βόλφγκανγκ Βινς.

Στην παραγωγή του Εθνικού Θεάτρου που θα καταλάβει το μεγαλύτερο μέρους του προγράμματος της Κεντρικής Σκηνής του κτιρίου Τσίλλερ, θα συμμετέχουν γνωστοί Έλληνες ηθοποιοί, όπως ο Σταύρος Ζαλμάς και η Μαρία Ναυπλιώτου.

Η ιδέα της «Οδύσσειας» ήταν του ίδιου του Ουίλσον, ο οποίος επιθυμούσε ν’ ανεβάσει ένα ελληνικό έργο στη χώρα μας. Συνέχεια

Βαριά ονόματα στην οντισιόν για την «Οδύσσεια»

Κι όμως, σπουδαίοι μας ηθοποιοί, όπως ο Νικήτας Τσακίρογλου, ο Δημήτρης Πιατάς, η Ρένη Πιττακή, η Φιλαρέτη Κομνηνού, ο Δημήτρης Λιγνάδης κ.ά. δεν δίστασαν να περάσουν από οντισιόν! Οπως επίσης και συνθέτες όπως ο Στέφανος Κορκολής και ο Νίκος Πλάτανος!
Ολο το ελληνικό θέατρο στην οντισιόν για την «Οδύσσεια»! Οι πιο σημαντικοί πρωταγωνιστές του θεάτρου μας δέχτηκαν να τεθούν υπό την κρίση του Μπομπ Ουίλσον, του διάσημου Αμερικανού δημιουργού που θα σκηνοθετήσει τη μεγάλη παραγωγή του Εθνικού Θεάτρου.

Η «Οδύσσεια» αναμένεται ως το πιο σημαντικό θεατρικό γεγονός της επόμενης σεζόν στο οποίο επενδύει η πρώτη κρατική σκηνή της χώρας σε μια περίοδο οικονομικής κρίσης. Περίπου είκοσι βασικοί ρόλοι, με πρώτον αυτόν του «Οδυσσέα», αλλά και πολλοί άλλοι, όλοι σημαντικοί.

Η οντισιόν ήταν «κλειστή» και όσοι συμμετείχαν είχαν ειδοποιηθεί. Η πρώτη επιλογή δηλαδή έγινε από τη διεύθυνση του Εθνικού Θεάτρου. Η συμφωνία ήταν «να κρατηθεί ως επτασφράγιστο μυστικό» και οι ηθοποιοί να μην αναφερθούν καθόλου στο γεγονός. Η οντισιόν έγινε στην Κεντρική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου και ήταν παρόντες, εκτός από τον καλλιτεχνικό διευθυντή Γιάννη Χουβαρδά και όλα τα υπόλοιπα μέλη της διεύθυνσης.

«Θα έλεγα όχι σε μια περίοδο απέραντης κρίσης; Κι ύστερα εγώ δεν θεωρώ τον εαυτό μου ψώνιο. Ο Ουίλσον είναι τεράστιος!» δηλώνει στην «Espresso» γνωστός πρωταγωνιστής. Οσοι πάντως πήραν μέρος συμφωνούν στο ότι «η διαδικασία ήταν άψογη, καθώς ο Μπομπ Ουίλσον είναι ένας ιδιαίτερα ευγενής άνθρωπος με σπάνια κουλτούρα, αλλά απροσπέλαστος».

Ανάμεσα στους ηθοποιούς που συμμετείχαν είναι κορυφαία ονόματα, όπως αυτό του Νικήτα Τσακίρογλου, που εκτός από σπουδαίος πρωταγωνιστής υπήρξε και καλλιτεχνικός διευθυντής του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, της Λυδίας Κοονιόρδου, της Λυδίας Φωτοπούλου, της Φιλαρέτης Κομνηνού, της Μαρίας Σκούντζου, του Δημήτρη Πιατά, του Δημήτρη Λιγνάδη, της Μαρίας Ναυπλιώτου, της Ρένης Πιττακή, της Παναγιώτας Βλαντή, του Νίκου Ψαρρά, του Σταύρου Ζαλμά, του Αντώνη Καφετζόπουλου, του Ακη Σακελλαρίου, του Βασίλη Χαραλαμπόπουλου, του Οδυσσέα Παπασπηλιόπουλου, της Στεφανίας Γουλιώτη, της Λένας Παπαληγούρα κ.ά.

Πέντε συνθέτες κλήθηκαν επίσης από το Εθνικό για την μουσική της παράστασης. Ο Στέφανος Κορκολής, ο Σταύρος Λάντσιας, ο Θοδωρής Οικονόμου, ο Νίκος Πλάτανος και ο Διονύσης Μαλλούχος. Με όσους δεν πρόλαβε να συναντηθεί ο Μπομπ Ουίλσον, πήρε μαζί του τα CD τους για να τα ακούσει.

Βέβαια υπήρξαν και εκείνοι που είπαν «όχι» από την αρχή στο τηλεφώνημα που τους έγινε από το Εθνικό Θέατρο. Οπως ο Γρηγόρης Βαλτινός, ο Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης, η Αμαλία Μουτούση, η Πέμυ Ζούνη, η Κατερίνα Λέχου, ο Γιώργος Κωνσταντίνου, ο Δημήτρης Ημελλος, η Ναταλία Δραγούμη, η Τζένη Ρουσσέα, ο Στέλιος Μάϊνας, ο Γιάννης Βούρος, ο Χρήστος Λούλης κ.ά.

  • ΧΡΥΣΑ ΔΟΤΣΙΟΥ, Espresso, 29.3.2011

Η ζωή εν μπομπίνα

  • ΤΑ ΝΕΑ, Σάββατο, 15 Μαΐου 2010
  • Του Κώστα Γεωργουσόπουλου

ΞΑΝΑΒΛΕΠΟΝΤΑΣ ΤΗΝ «ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΜΑΓΝΗΤΟΤΑΙΝΙΑ ΤΟΥ
ΚΡΑΠ» ΤΟΥ ΜΠΕΚΕΤ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΔΙΟΦΥΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΙΑΚΟ
ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗ ΡΟΜΠΕΡΤ ΟΥΙΛΣΟΝ, ΣΚΕΦΤΗΚΑ ΠΩΣ ΣΤΗΝ ΕΡΓΟΓΡΑΦΙΑ
ΜΕΓΑΛΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝ, ΜΙΑ ΜΙΚΡΗ, ΣΥΝΤΟΜΗ
ΦΟΡΜΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ ΩΣ ΠΡΟΠΛΑΣΜΑ, ΩΣ ΜΑΚΕΤΑ,
ΩΣ ΠΥΡΗΝΙΚΟ ΘΕΜΑ ΓΙΑ ΑΛΛΑ ΕΡΓΑ ΤΟΥΣ

Σ ΄ αυτά τα πυκνά και ως εκ τούτου γόνιμα έργα «μαγιάς» υπάρχει πολύ αυτοβιογραφικό υλικό. Ο Μπέκετ ως Κραπ την ημέρα των εβδομηκοστών γενεθλίων του σκοπεύει να εγγράψει στη μαγνητοταινία του μαγνητοφώνου του, όπως κάθε χρονιά την ίδια ημέρα, το στίγμα των ημερών του. Αλλά ο πειρασμός του χαμένου χρόνου που ο καθένας συνεχώς αναζητεί, τον ωθεί να ακούσει περασμένες, μακρινές εγγραφές νεανικότερων γενεθλίων. Και επιλέγει να ακούσει την κατάθεση μιας χρονιάς που αποτέλεσε ρωγμή στη ζωή του, μια ρωγμή που σημάδεψε τον υπόλοιπο βίο του, τη μέρα και τον χρόνο και τον τόπο που είπε το μεγάλο «όχι» στον έρωτα, δηλαδή στην απόλυτη στροφή του Εγώ προς τον Αλλον, το άνοιγμα προς την απόλαυση του άλλου σώματος, αλλά την ευδαιμονία που αισθάνεται ο ερωτικός άνθρωπος μιμούμενος τη φύση και εντός της φύσεως.

Επέλεξε τον «πνευματικό βίο», τα βιβλία, τη μελέτη, τη συγγραφή, αν θέλετε την απόλαυση του πολιτισμού και των προϊόντων του, τις επώδυνες πνευματικές χαρές και το αξεδίψαστο της γνώσης. Εχω κι άλλες φορές επ΄ ευκαιρία των μεγάλων κειμένων αυτού του τελευταίου γίγαντα του ευρωπαϊκού πνεύματος αναφερθεί στις καταγωγικές ιδέες από τις οποίες αντλεί τα πρωτογενή του ερεθίσματα.

Και είναι εμφανείς οι αναφορές του στην Παλαιά Διαθήκη και διάχυτη η απόλυτη άρνηση του Εκκλησιαστή για τη γνώση, αφού τη θεωρεί «θλίψη» και κύριο αίτιο της ματαιότητας του θνητού βίου.

Μέσα στο σύντομο αριστούργημα του «Κραπ» ο Μπέκετ ξαναμιλάει για την πτώση, δηλαδή την εξορία από τη Φύση, την περιπλάνηση του ανθρώπου στην επικράτεια του Νοήματος, των Εννοιών, των Κωδίκων, των Κανόνων και των σημαινομένων. Οπως και στα μεγάλα έργα του υπάρχει ο πάσχων και αδιέξοδος άνθρωπος που με χιούμορ, με μαύρο χιούμορ, σχολιάζει την παγίδευσή του είτε μέσα στον στενό χώρο, ενώ έξω μαίνεται ο κατακλυσμός, καθηλωμένος σ΄ ένα αναπηρικό καροτσάκι, είτε μέσα σε σκουπιδοτενεκέδες, είτε μέσα σε έναν σωρό σκουπιδιών έως τον λαιμό, είτε σ΄ ένα ερημικό τρίστρατο αιώνιας αναμονής, έτσι και ο «Κραπ» είναι έρμαιο των ενοχών του, της μοιραίας στιγμής που επέλεξε την άρνηση του έρωτα και ταριχεύει τον βίο του σε βιβλία που κανέναν δεν ενδιέφεραν αλλά ούτε και τον λύτρωσαν από το μαρτύριο της υπάρξεως, την παγίδα της εφήμερης δόξας, τα γηρατειά και τον ανελέητο χρόνο.

Λέγεται συχνά από τους ειδικούς ότι ο άνθρωπος που ξεψυχάει, τις τελευταίες στιγμές του θνητού βίου βιώνει σαν σε μια έλλαμψη καίριες στιγμές του παρελθόντος του. Κάτι τέτοιο συντελείται επί σκηνής στα εβδομηκοστά γενέθλια του Κραπ. Μεγάλα έργα της λογοτεχνίας αναφέρονται σ΄ αυτή τη στιγμή της επώδυνης αναφοράς και ως εκ τούτου αυτογνωσίας. Το απαστράπτον φως που ατενίζει ο δεσμώτης του πλατωνικού σπηλαίου όταν ανεβαίνει προς τον ελεύθερο αέρα· ο άγγλος στρατιώτης στον «Πόρφυρα» του Σολωμού που «βλέπει» την αλήθεια και γνωρίζει τον εαυτό του όταν αστράφτει φως. Η μεγάλη στιγμή που ο Αχάμπ του Μέλβιλ σε ώρα κατακλυσμού και αστραπής έρχεται αντιμέτωπος με τον Μόμπι Ντικ, τη Λευκή Φάλαινα, τον Θεό (;). Θεωρώ μεγαλοφυή την ιδέα του Μπομπ Ουίλσον να ξεκινήσει την παράσταση με μια κατακλυσμιαία οπτικοακουστική εικόνα αρκετά μεγάλης διάρκειας, ώστε να αναδυθεί μέσα από αυτήν η νεκρική κατ΄ αρχάς μάσκα του Κραπ.

Ο Ουίλσον κάνοντας ένα αφιέρωμα αγάπης στον Μπέκετ έπλασε έναν Κραπ από τον Ανθρωπο του Μπέκετ, τον χαρούμενο μέσα στην απελπισία του που θυσιάζοντας τη φύση αντικαθιστά τον ερωτικό σύντροφο με την πόρνη και τον φαλλό με την μπανάνα. Τη ζωή με τη γραφή της και το βίωμα με τη νοσταλγία του βιώματος.

Γουίλσον σε μάθημα υψηλής αισθητικής

  • Ελευθεροτυπία, Τρίτη 11 Μαΐου 2010

Βρέχει. Κατακλυσμός. Η βροχή πλαταγίζει στη γη με εκκωφαντικό θόρυβο. Η ψηλοτάβανη «ψυχρή», μεταλλική, μακρόστενη αίθουσα, που παραπέμπει σε δημόσια υπηρεσία πρώην σοσιαλιστικών χωρών ή άχρονο, απρόσωπο γραφείο-φυλακή, τη μια φωτίζεται απ’ το φεγγάρι, την άλλη σκοτεινιάζει. Στο κέντρο της στέκεται μια επιβλητική ανδρική φιγούρα. Βυθισμένη στη σιωπή. Ο Ρόμπερτ Γουίλσον. Ξαφνικά, βγάζει μια κραυγή, συνοδευόμενη από μια απότομη κίνηση. Σαν κάτι να θέλει να «διώξει» από πάνω του.

Εχει μόλις αρχίσει, Σάββατο βράδυ, σε ένα κατάμεστο «Θέατρον» του Ελληνικού Κόσμου, η υποδειγματική σόλο περφόρμανς του κορυφαίου Τεξανού πολυκαλλιτέχνη, με τον ίδιο ως Κραπ στην «Τελευταία μαγνητοταινία Κραπ» του Μπέκετ. Παράσταση που μας έφερε η Αττική Πολιτιστική Εταιρεία κι εγκαινίασε το φεστιβάλ «Πέρα από τα Ορια».

Επρόκειτο για την πρώτη εμφάνιση του ίδιου του Γουίλσον πάνω σε αθηναϊκή σκηνή. Ενα μεγάλο γεγονός, που εξελίχθηκε αναπάντεχα σε υψηλό μάθημα υποκριτικής. Και συγχρόνως, σε masterclass μινιμαλισμού και αισθητικής. Για 70 λεπτά ο Γουίλσον επαλήθευε «μαθηματικά» την καλλιτεχνική ταυτότητά του.

Δεν έκανε καμία υποχώρηση. Καμιά παρασπονδία. Με τον τρόπο που ανέκαθεν καθοδηγεί τους στιλιζαρισμένους ηθοποιούς του -πρόσφατο εκπληκτικό παράδειγμα η «Οπερα της Πεντάρας» του Berliner Ensemble- «δίδαξε» και τον εαυτό του. Ελέγχοντας, σαν τηλεκατευθυνόμενη μαριονέτα, την παραμικρή κίνηση των δακτύλων του. Και τον ελάχιστο λαρυγγισμό.

Καθώς η βροχή δυνάμωνε, ο βαριά μακιγιαρισμένος, σαν μάσκα, Κραπ-Γουίλσον αποφάσισε να αναζητήσει το κουτί 3 και την πομπίνα 5, απ’ τις τακτικές στοίβες τους. Την πομπίνα που αναπάντεχα θα του θύμιζε, βυθίζοντάς τον στην αμφιθυμία, «την αλησμόνητη ισημερία», τη «μείωση της προσπάθειας για ευτυχία» και «τον αποχαιρετισμό στον έρωτα». Με άλλα λόγια, τον ηχογραφημένο απολογισμό ενός ολόκληρου έτους, τότε που πέρναγε απ’ τα 39 στα 40. Την εποχή που είχε τη ζωή μπροστά του και ήταν «κρετίνος», όπως σήμερα, τριάντα χρόνια μεγαλύτερος, αποφαίνεται με θλίψη.

Κίνηση, ήχος, φως σαν μουσικές συγχορδίες μάς οδήγησαν στην «έξοδο» μιας μελαγχολικής παράστασης υπαρξιακού αναστοχασμού. Οχι μόνο για τον μοναχικό μπεκετικό ήρωα…

Από τις 10 το πρωί βρισκόταν ο Γουίλσον το Σάββατο στο «Θέατρον», διορθώνοντας λεπτομέρειες για το άρτιο αποτέλεσμα της βραδινής παράστασης. Δεκατρείς ώρες μετά, δεν μας κατέπληξε μόνο με την προσωπική απόδοσή του, αλλά και με το κέφι του. Στην υπόκλιση, αναπάντεχα μας χάρισε δυο εναέριες πιρουέτες!

  • ΙΩΑΝΝΑ ΚΛΕΦΤΟΓΙΑΝΝΗ

«Δεν έχουμε τίποτε άλλο παρά λέξεις»

  • Ο Μπομπ Γουίλσον επιστρέφει στην Ελλάδα και ερμηνεύει Μπέκετ, την «Τελευταία μαγνητοταινία του Κραπ»

  • «Ο συγγραφέας της εποχής μας πρέπει να εφεύρει μια γλώσσα που να εμπεριέχει το χάος». Σε όλο το έργο του Μπέκετ υπάρχει ο υπαινιγμός ότι όλος ο κόσμος είναι γεμάτος απορίες που αιωρούνται. Κι αν δεν μπορούμε να βρούμε τις απαντήσεις, μπορούμε τουλάχιστον να απολαμβάνουμε τα ερωτήματα…
  • «Πάντα ένιωθα συνδεδεμένος με τον κόσμο του Μπέκετ», λέει ο δημοφιλής Μπομπ Γουίλσον που επιστρέφει στην Ελλάδα, λίγους μήνες μετά την εξαιρετική «Οπερα της πεντάρας», για να ερμηνεύσει την «Τελευταία μαγνητοταινία του Κραπ» του Μπέκετ, προσκεκλημένος από την Αττική Πολιτιστική Εταιρεία. Εναν μονόλογο – διάλογο, με έναν ηθοποιό επί σκηνής να συνδιαλέγεται με τη φωνή του, μαγνητοφωνημένη πριν από πολλά χρόνια.
  • Ο Γουίλσον σκηνοθετεί, σχεδιάζει αλλά και πρωταγωνιστεί αποσπώντας τους επαίνους της ιταλικής κριτικής (η παράσταση έδωσε την πρεμιέρα της πριν από ένα χρόνο στο Σπολέτο): «Εξαιρετική λιτότητα, τίποτα δεν περιττεύει, ούτε μια λέξη ούτε μια κίνηση. Στη μία ώρα που διαρκεί, ο Μπέκετ και ο Γουίλσον με ελάχιστες, αδρές πινελιές, αποδίδουν την όψη ενός κόσμου πολύ συγκεκριμένου και, την ίδια στιγμή, πανανθρώπινου».
  • Το μονόπρακτο πρωτοπαρουσιάστηκε στις 28 Οκτωβρίου του 1958 στο Royal Court Theatre του Λονδίνου από τον Πάτρικ Μαγκί. Ο Κραπ, ένας ηλικιωμένος άνδρας, «γιορτάζει» τα εβδομηκοστά του γενέθλια, μόνος στο δωμάτιό του, με τον ίδιο τρόπο: μαγνητοφωνεί τις σκέψεις του για τη χρονιά που πέρασε. Ενώ προετοιμάζεται για μια νέα ηχογράφηση, ακούει την κασέτα που είχε μαγνητοφωνήσει τριάντα χρόνια πριν, στο τέλος μιας χρονιάς που ήταν, ίσως, η τελευταία πραγματικά ευτυχισμένη της ζωής του. Πικρός, ειρωνικός, κωμικός, δυσκολεύεται να αναγνωρίσει τον εαυτό του στην αυθάδη, ρομαντική, γεμάτη αυτοπεποίθηση φωνή της νιότης του. Οι σκέψεις του, τότε, αναφέρονται στον αναπόφευκτο χωρισμό με μια γυναίκα, στην ανυπομονησία για νέες κατακτήσεις. Τώρα, καθώς επισκέπτεται το παρελθόν, συνειδητοποιεί ότι η γυναίκα εκείνη ήταν ο τελευταίος μεγάλος έρωτας της ζωής του…
  • «… Περασμένα μεσάνυχτα. Ποτέ άλλοτε δεν ξαναϋπήρξε τέτοια σιωπή. Η γη μοιάζει ακατοίκητη. Εδώ τελειώνω αυτή τη μαγνητοταινία. Κουτί – τρία. Μπομπίνα – πέντε. Μάλλον τα καλύτερά μου χρόνια έχουν φύγει ανεπιστρεπτί. Οταν υπήρχε έστω και μια στάλα ευκαιρίας για ευτυχία».
  • Ο Γουίλσον χρησιμοποιεί, για τον δικό του Κραπ, ένα ρεπερτόριο από γρυλίσματα και χειρονομίες σαν μια νευρωτική μαριονέτα, σημειώνει η κριτικός της L’ Unita. Το λευκό, το γκρι και το νέον, κυριαρχούν. Μινιμαλισμός, απλότητα, σαφήνεια. Η πολυπλοκότητα της ύπαρξης μέσα από φράσεις ελλειπτικές, ένα λόγο άλλοτε θρυμματισμένο, ημιτελή και άλλοτε παραληρηματικό. «Το σκοτάδι που πάντα πάλευα να κατανικήσω είναι στην πραγματικότητα ο καλύτερός μου σύμμαχος…», διαπιστώνει ο Κραπ. Τα μπεκετικά τοπία νεκρά, με χαμηλό φωτισμό, στάσιμα, εκπέμπουν το δράμα ενός κόσμου αρθρωμένου γύρω από ένα τεράστιο κενό. Οι ήρωές του -όπως διαπιστώνουν οι μελετητές του έργου του- ανήκουν στη συντριπτική τους πλειοψηφία στο κοινωνικό περιθώριο, δεν ελπίζουν σε τίποτα από τη ζωή τους, έχουν απολέσει την αίσθηση του χρόνου, αλλά εμμένουν στην αθλιότητα της καθημερινότητάς τους. Βρίσκονται σε στάση αναμονής, σε εκκρεμότητα. Είναι αντιφατικοί, ο λόγος τους δεν έχει συνοχή. Η απραξία, η αδράνεια, η ματαιότητα, είναι δηλωτική της κατάστασης των ανθρώπων στη μετανεωτερικότητα, στην οποία δεν είναι κύριοι των πράξεών τους, δεν έχουν κανέναν έλεγχο, καμία δυνατότητα διαμόρφωσης της κοινωνικής ύπαρξής τους.
  • «Τι θέλετε, κύριε; Πρόκειται για λέξεις, δεν έχουμε τίποτε άλλο».
  • INFO: «Η τελευταία μαγνητοταινία του Κραπ» του Σάμουελ Μπέκετ με τον Μπομπ Γουίλσον, παρουσιάζεται στο πλαίσιο του «Θεάτρου πέρα από τα όρια», στις 8 και 9 Μαΐου στο Κέντρο Πολιτισμού «Ελληνικός κόσμος» (Πειραιώς 254, Ταύρος). Την Κυριακή θα δοθούν δύο παραστάσεις, στις 6.30 και στις 9.30 μ.μ.
  • Μ.Κ., Η Καθημερινή, Πέμπτη, 6 Mαϊου 2010

Μπομπ Ουίλσον: Πρόκληση ο Μπέκετ

  • Πρόκληση ο Μπέκετ
  • Τι γίνεται όταν το Παχύ έντερο συνωμοτεί με το Λεπτό; Με υπερρεαλιστικό χιούμορ και ευρηματικό φινάλε το πρώτο θεατρικό έργο του Αρκά, «Εχθροί εξ αίματος», στο Μπάντμιντον
  • Συγγραφέας, ηθοποιός, χορογράφος, ζωγράφος, γλύπτης, περφόρμερ, δημιουργός βίντεο εγκαταστάσεων και σχεδιαστής ήχου και φωτός, ο Μπομπ Ουίλσον ανεβαίνει στη σκηνή προκειμένου να ερμηνεύσει τον μονόλογο του Μπέκετ «Η τελευταία μαγνητοταινία του Κραπ». Επρεπε να περάσει μία δεκαετία από τον «Αμλετ» έως ότου ο Ουίλσον ξανανέβει στη σκηνή ως ηθοποιός, στις 8 και 9 Μαΐου, στο «Θέατρον» (Ελληνικός Κόσμος, Πειραιώς 254), στο πλαίσιο των εκδηλώσεων «Θέατρο πέρα από τα όρια».

Ειρωνικό

  • Τριανταπέντε χρόνια μετά την προσωπική τους συνάντηση, ο Μπομπ Ουίλσον συναντά στη σκηνή τον συγγραφέα που έδωσε ιδιαίτερο νόημα στις λέξεις. Κοινός τόπος των δύο καλλιτεχνών, η απόλυτη σαφήνεια και απλότητα στα έργα τους. Ειρωνικό, πονηρό, κωμικό αλλά και δραματικό το έργο, τοποθετημένο στο μοναδικό σκηνογραφικό και φωτιστικό τοπίο του Ουίλσον, ταιριάζει απόλυτα στην προσωπικότητά του. Με το πρόσωπο βαριά μακιγιαρισμένο, ώστε να μοιάζει με ανέκφραστη, άφιλη και χωρίς ηλικία μάσκα, σε ένα γκρίζο μη τόπο, ο ήρωας ακούει και ξανακούει τον εαυτό του και τις σκέψεις του μέσα από μια μαγνητοταινία που είχε γράψει πριν από 40 χρόνια, την ημέρα των γενεθλίων του.
  • «Είχα την τιμή να δεχτώ τον Μπέκετ στα παρασκήνια ενός από τα πρώτα μου έργα, το «A Letter to Queen Victoria». Με συνεχάρη για το αποσπασματικό, ασυνεχές κείμενό μου. Είπε ότι ήταν καταπληκτικό», θυμάται ο Μπομπ Ουίλσον. Ακόμη, ο Ιονέσκο, όταν είχε δημοσιεύσει κριτική για το πρώτο του θεατρικό έργο, «Deafman Glance», έγραφε ότι «ο Ουίλσον ξεπέρασε τον Μπέκετ». «Ως εκ τούτου ένιωθα μεγάλη νευρικότητα που θα τον συναντούσα από κοντά. Πάντοτε ένιωθα στενά συνδεδεμένος με τον κόσμο του Μπέκετ. Σε σημεία βρίσκεται πολύ κοντά στο έργο μου. Τώρα όμως, 35 χρόνια μετά, αποφάσισα να αντιμετωπίσω την πρόκληση και να το επιχειρήσω», τονίζει ο καλλιτέχνης.
  • «Οταν σκηνοθετώ ένα έργο, κατασκευάζω μια δομή στον χρόνο. Στο τέλος, όταν όλα τα οπτικά στοιχεία βρίσκονται στη θέση τους, έχω δημιουργήσει ένα πλαίσιο το οποίο καλούνται να γεμίσουν οι ηθοποιοί. Εάν η δομή είναι στέρεα, επιτρέπει ελευθερία. Εδώ, κατά ένα μεγάλο μέρος, η δομή είναι ήδη δοσμένη, κι εγώ πρέπει να βρω την ελευθερία μου μέσα από τη δομή του Μπέκετ. Υπαγορεύει πώς να είναι τα σκηνικά, ποιες είναι οι κινήσεις…», καταλήγει.
  • «Η τελευταία μαγνητοταινία του Κραπ» είναι ένα μονόπρακτο γραμμένο στα αγγλικά από τον Σάμιουελ Μπέκετ. Ο Κραπ, ένας ηλικιωμένος άνδρας, κάθεται στο δωμάτιό του αργά τη νύχτα. Είναι τα εβδομηκοστά του γενέθλια. Ετοιμάζεται να μαγνητοφωνήσει τις σκέψεις του για τη χρονιά που πέρασε, όπως έχει συνηθίσει να κάνει κάθε χρόνο από τότε που ήταν νέος. Τα ηχογραφημένα γεγονότα σε κάθε κασέτα είναι επιμελώς σημειωμένα σε έναν τεράστιο κατάλογο, έτσι ώστε να έχει εύκολη πρόσβαση στις αναμνήσεις του παρελθόντος. Ενώ προετοιμάζει μια νέα κασέτα, ακούει μια μαγνητοφώνηση που είχε κάνει πριν σαράντα χρόνια.
  • Ακούει και ξανακούει το σημείο όπου ο νεότερος Κραπ μιλά σε ήρεμο και φιλοσοφικό τόνο για τον χωρισμό του από μια γυναίκα με το όνομα Εφι. Τότε έκρινε τον χωρισμό αναπόφευκτο και ανυπομονούσε για νέες κατακτήσεις και θριάμβους. Τώρα, αναθεωρώντας το παρελθόν, συνειδητοποιεί ότι η γυναίκα εκείνη ήταν ο τελευταίος μεγάλος έρωτας της ζωής του και ότι, χάνοντάς την, έχασε, τόσα χρόνια πριν, την ευκαιρία του να γίνει ευτυχισμένος.

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ

  • «Η τελευταία μαγνητοταινία του Κραπ» με τον Μπομπ Ουίλσον παρουσιάζεται το Σάββατο 8 και Κυριακή 9 Μαΐου, στο Θέατρο του Κέντρου Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος», στις 21.30 (με ελληνικούς υπέρτιτλους). Πληροφορίες: Αττική Πολιτιστική Εταιρεία, 210 722 5469,  www.tbb.grwww.attikicultural.org. Η προπώληση έχει αρχίσει. Τιμές: € 30 – 50 – 75 – 85 – 100.

ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΚΑΡΑΛΗ, ΕΘΝΟΣ, 02/05/2010

«Σταθερή είναι μόνο η αλλαγή»

  • Της ΕΦΗΣ ΜΑΡΙΝΟΥ
  • Επτά, Κυριακή 2 Μαΐου 2010

Μάγος όχι μόνο της σκηνοθεσίας, αλλά και της δημιουργίας μοναδικών εικαστικών και φωτιστικών τοπίων, ο Ρόμπερτ Ουίλσον θα μας παρουσιαστεί αυτή τη φορά και ως ηθοποιός. Το ερχόμενο Σαββατοκύριακο, ο διάσημος αμερικανός θεατράνθρωπος θα υποδυθεί τον ομώνυμο ρόλο στην «Τελευταία μαγνητοταινία του Κραπ» του Μπέκετ.

Η παράσταση θα δοθεί με ελληνικούς υπέρτιτλους στο «Θέατρον» του Κέντρου Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος». Ο Ρ. Ουίλσον μάς μίλησε για τον πρωταγωνιστικό ρόλο που έχει το φως στις δουλειές του και τον τρόπο με τον οποίο εκείνος αντιλαμβάνεται το θέατρο.

  • Αναμνήσεις μιας σχέσης

«Η τελευταία μαγνητοταινία του Κραπ» θεωρείται ένα από τα πιο προσωπικά έργα του Μπέκετ. Εμπειρίες ζωής ενσωματώνονται στο κείμενο μεταφέροντας μια καθολική αίσθηση επιθυμίας, απώλειας, θλίψης και προσδοκίας. Οι περίπατοί του στους ιρλανδέζικους λόφους μαζί με τον πατέρα του, ακόμα και ο θάνατος της μητέρας του, διαπερνούν το έργο. Ο γερο-Κραπ, ακούγοντας τις ηχογραφήσεις που έκανε κάποτε ο ίδιος, γοητεύεται απ’ τις γυναίκες της νιότης του. Εκείνο όμως που τον συναρπάζει είναι μια γυναίκα…

Ο ιρλανδός δραματουργός έγραψε την «Τελευταία μαγνητοταινία του Κραπ» σε μια περίοδο που βίωνε βαθιά κατάθλιψη. Τον Δεκέμβριο του 1957 πληροφορείται ότι η παλιά αγαπημένη του Εντνα Μακάρθι πάσχει από καρκίνο. Το γεγονός τον συνταράσσει τόσο που μέχρι το θάνατό της, δεκαοκτώ μήνες μετά, θα της γράφει μεγάλα τρυφερά κι ερωτικά γράμματα. Οι αναμνήσεις από τη νέα, χαρούμενη πνευματώδη Εντνα εναλλάσσονται με εικόνες από τη σημερινή της κατάσταση. Αυτή η ψυχική διάθεση και οι έντονες μνήμες τον έκαναν να εμπνευστεί το έργο αυτό. Αρκετά χρόνια αργότερα, κάνοντας πρόβες με το Θεατρικό Εργαστήρι San Quentin, σχολίαζε: «Ολο το έργο διαπερνά ένας λυρικός τόνος. Ο τόνος μιας γυναίκας. Ο Κραπ νιώθει τρυφερότητα και ματαίωση για τα θηλυκά πλάσματα».

Οταν έγραφε, ο Μπέκετ δεν γνώριζε τίποτα σχετικά με την προηγμένη για την εποχή τεχνολογία του μαγνητοφώνου. Σε μια επίσκεψή του όμως στο στούντιο του BBC στο Παρίσι, του έπαιξαν τις μαγνητοταινίες αναγνώσεων έργων του. Τότε συνέλαβε την ιδέα να χρησιμοποιήσει το εύρημα του μαγνητόφωνου στο συγκεκριμένο θεατρικό έργο. Ξεχώριζε δε την «Τελευταία μαγνητοταινία του Κραπ», αντιπαραβάλλοντάς τη με άλλα έργα του που θεωρούνταν δυσνόητα, και σημείωνε με διάθεση αυτοσαρκασμού: «Θα πει ο κόσμος: «Να πάρει η ευχή, τελικά τρέχει και αίμα στις φλέβες αυτού του ανθρώπου, όσο κι αν φαίνεται απίστευτο. Πρέπει να γερνάει»»…

Ας δούμε όμως τι λέει γι’ αυτό ο Ρ. Ουίλσον:

-Ο συγγραφέας χαρακτήριζε το έργο που ανεβάζετε «όμορφα θλιμμένο και συναισθηματικό. Σαν τη μικρή καρδιά μιας αγκινάρας σερβιρισμένης πλάι στα έντερα με τα περιττώματα των Χαμ και Κλοβ στο «Τέλος του Παιχνιδιού»»… Πώς ακούτε εσείς αυτή τη λυρική έκφραση όταν, κατά τον Μπέκετ, «ο κόσμος τελειώνει και το φως βυθίζεται»;

«Η φράση σημαίνει τόσο πολλά πράγματα, που δεν θα μπορούσα ν’ αναφέρω κάτι συγκεκριμένο. Κάθε βράδυ αποτελεί ένα προσωπικό ταξίδι που αποκαλύπτει τη δική του ξεχωριστή ιστορία. Εγώ προσπαθώ να μείνω «ανοιχτός», χτίζοντας τον ρόλο. Κάθε βράδυ, «όταν πέφτει το σκοτάδι», μπορεί να σηματοδοτήσει μια διαφορετική, ξεχωριστή εμπειρία».

-Η παρουσία ενός απλού μαγνητοφώνου στο έργο μοιάζει με στοιχείο που αντιπαραβάλλεται ειρωνικά στην προοπτική της δικής σας σκηνοθεσίας, δεδομένου ότι οι παραστάσεις σας αξιοποιούν κάθε δυνατή τεχνολογία, δημιουργώντας ένα μοναδικό περιβάλλον. Πώς θα περιγράφατε την παράστασή σας σε σχέση με τη σημασία του κειμένου;

«Δεν σκέφτομαι με όρους που αφορούν αυστηρά το περιεχόμενο του έργου. Σκέφτομαι αφαιρετικά. Ακολουθώ μια σειρά από κινήσεις, δράσεις που συνοδεύονται από κείμενο. Δεν έχω συγκεκριμένες ιδέες, μια προκαθορισμένη αντίληψη ή ερμηνεία γι’ αυτό το έργο, είτε αφορά τη σκηνοθεσία είτε την ερμηνεία. Προσπαθώ να μην ερμηνεύω το έργο, αλλά απλώς να είμαι το έργο… Πάντοτε επιμένω, δίνω ιδιαίτερη προσοχή στους φωτισμούς, γιατί πιστεύω ότι αν υπάρχει φως σε μια παράσταση, «ακούς» καλύτερα και «βλέπεις» καλύτερα».

-Ο γερο-Κραπ ακούει ηχογραφήσεις που έκανε στα νιάτα του και θυμάται πρόσωπα, παλιές σκέψεις, τοπία, αισθήματα που είχε νιώσει. Σας απασχολεί αυτή η επιστροφή στο παρελθόν;

«Αντιλαμβάνομαι το έργο και την παράσταση με διαφορετικό τρόπο. Πρόκειται περισσότερο για μια εμπειρία που βιώνω με τρόπο απόλυτο στη σκηνή. Κάθε στιγμή είναι γεμάτη χρόνο. Ξέρουμε ότι κάθε δευτερόλεπτο θα είναι πάντα διαφορετικό, αφού συνεχώς αλλάζει δημιουργώντας καινούριες συνθήκες, διαφορετικά δεδομένα. Το μόνο πράγμα που μπορούμε να πούμε ότι είναι σταθερό στη φύση και τη ζωή είναι η αλλαγή»…

  • «Προέκταση της σκέψης»

-Πώς βλέπετε την πορεία του θεάτρου σήμερα; Κάποιοι λένε ότι επηρεάζεται από τη γενικότερη κρίση, κοινωνική και οικονομική.

«Για μένα το θέατρο δεν είναι μια διανοητική ή πνευματική άσκηση. Οι περισσότερες από τις θεατρικές παραστάσεις που έχω παρακολουθήσει τελευταία είναι πολύ ακαδημαϊκές, διανοουμενίστικες θα έλεγα. Βλέπεις τους ηθοποιούς να σκέφτονται και ξανά να σκέφτονται… Η βασική ιδέα, το πνεύμα της δικής μου δουλειάς, είναι πώς ο δημιουργός θέτει στον θεατή ερωτήματα, ενσπείρει αμφιβολίες γύρω από το «τι είναι». Το θέατρο αφορά μια ενστικτώδη συμπεριφορά και ο καλλιτέχνης πρέπει να συνδιαλέγεται με τον ίδιο τον εαυτό του αναρωτώμενος για το νόημα, την σημασία, την αξία αυτου που κάνει. Θα έλεγα ότι πρόκειται για μια προέκταση της σκέψης». *