Category Archives: ΟΡΕΣΤΕΙΑ

Γεωμετρία του αίματος

  • «Το φονικό με φονικό πληρώνεται. Αυτός που έπραξε, θα πάθει». Υποδειγματικό μάθημα ερευνητικής προσέγγισης του αρχαίου δράματος και ιδιαίτερα του Χορού αποτελεί η περιοδεύουσα «Ορέστεια» του Αισχύλου από το ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας (καμία σχέση με μεταμοντέρνες σκηνοθετικές σάχλες, ντόπιες και ξένες).

Στο θέατρο «Δόρα Στράτου» είδαμε πρόσφατα την αισχυλική τριλογία («Αγαμέμνων», «Χοηφόρες», «Ευμενίδες») όπου κυριαρχούν: Ο αέναος κύκλος του αίματος (η Κλυταιμνήστρα φονεύει τον Αγαμέμνονα και την Κασσάνδρα, ο Ορέστης τη μητέρα του και τον Αίγισθο), η εκδίκηση, οι ενοχές. Η αιώνια διαμάχη θηλυκού-αρσενικού. Η δημιουργία του πρώτου δικαστικού σώματος, η απονομή δικαιοσύνης, η συμβολή της θεάς Αθηνάς.

Πρωταγωνιστής ο Χορός σε μια πολλαπλών μεταμορφώσεων γεωμετρική χορογραφία. Είκοσι άτομα μ’ έντονο «μετωπικό» παίξιμο σε ποικίλους συνδυασμούς κινησιολογικούς. Ημίγυμνα συνήθως τα αγόρια με μαύρες φόρμες-παντελόνια, τα κορίτσια το ίδιο με επιπλέον πορτοκαλί μπούστο, ακροβολίζονταν συνεχώς σε διάφορα σημεία της σκηνής με περίτεχνη κίνηση που είχε αφομοιωμένα στοιχεία από τη μέθοδο Σουζούκι, τα μπαλέτα Μπεζάρ, περιστρεφόμενους δερβίσηδες, παραδοσιακούς ελληνικούς χορούς κ.ά. Ρυθμική και διαυγής η εκφορά του λόγου τους.

Απέριττη η σκηνοθεσία της «Ορέστειας» μ’ ελάχιστα σκηνικά αντικείμενα. Απλά κι επιβλητικά τα κοστούμια, ιδίως των Αγαμέμνονα-Κλυταιμνήστρας (κόκκινο-μαύρο) και της Αθηνάς (λευκό). Εύχυμη η μετάφραση, διακριτική αλλά καθοριστική η μουσική επένδυση με τρία τουμπελέκια σε ζωντανή εκτέλεση από τρεις ηθοποιούς. Συντονιστής όλων αυτών ο Λουκάς Θάνος, που ασχολείται συστηματικά τα τελευταία χρόνια με την έρευνα της αρχαίας τραγωδίας. Στα θετικά κι ο υποβλητικός φωτισμός (κατά 90% από προβολείς εδάφους) του Νίκου Σωτηρόπουλου.

Ο Γιάννης Βόγλης, στιβαρός κι αγέρωχος Αγαμέμνων, η Μαρία Κατσανδρή, ειρωνική και ύπουλη Κλυταιμνήστρα. Με ευοίωνες προοπτικές οι Πηνελόπη Σεργουνιώτη (Ηλέκτρα), Ηλέκτρα Νικολούζου (Κασσάνδρα), Χρήστος Θάνος (Ορέστης), Γιώργος Παπαύλου (Αίγισθος). Απαστράπτουσα η Τζίνη Παπαδοπούλου ως θεά Αθηνά. Χαρακτηριστικές μορφές οι Κωνσταντίνος Μάρκελλος (κήρυκας, δούλος), Ηλίας Κουνέλας (φρουρός). Τελευταίος σταθμός της «Ορέστειας» τη Δευτέρα στο θέατρο «Μινωτής» στο Αιγάλεω.

  • ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΙΔΑΛΗΣ, Ελευθεροτυπία, Τετάρτη 8 Σεπτεμβρίου 2010
Advertisements

Η Oρέστεια του Αισχύλου στη Νέα Υόρκη

  • Οι παραστάσεις ξεκινούν σήμερα και θα διαρκέσουν μέχρι τις 19 Σεπτεμβρίου, ενώ θα επαναληφθούν από τις 23 Νοεμβρίου έως τις 8 Δεκεμβρίου.
  • Την Oρέστεια του Αισχύλου, στην αγγλική γλώσσα, ανεβάζει στο off Broadway θέατρο της Νέας Υόρκης «Kirk Theatre», ο  σκηνοθέτης και παραγωγός, Λεωνίδας Λοϊζίδης, μετά τις παγκόσμιες περιοδείες των παραστάσεών του Βάκχες και Τρωάδες, αντίστοιχα το 2008 και το 2009.
  • «Τόσο οι Έλληνες ομογενείς, όσο και οι Αμερικανοί, αλλά και οι τουρίστες απ’ όλο τον κόσμο, που κατακλύζουν τα θέατρα του Μπρόντγουεϊ, θα έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν αρχαία τραγωδία, με τον τρόπο που την παρουσίαζαν οι αρχαίοι Έλληνες», ανέφερε ο σκηνοθέτης. «Το καστ -πρόσθεσε- νεανικό και ζωντανό, είναι βέβαιο ότι θα παρασύρει στους παλμούς του Αισχύλου το κοινό, ενώ η μουσική θα απογειώσει τους θεατές, κάνοντάς τους, συγχρόνως, κοινωνούς της ελληνικότητάς της».
  • Τη σκηνοθεσία και την παραγωγή του έργου υπογράφει ο Λεωνίδας Λοϊζίδης. Η απόδοση από το αρχαίο κείμενο έγινε από τη Μαρίκα Θωμαδάκη, η μετάφραση στα αγγλικά από τη Δέσποινα Κονταξή, ενώ την επιμέλεια της αγγλικής μετάφρασης έχει ο Λουίς Μάρκος.
  • Παίζουν οι ηθοποιοί: Φίλιππος Κωνσταντάιν, Τάσος Λαμάκης, Δήμητρα Λημνιού, Ευτυχία Παπαδοπούλου, Βερόνικα Ηλιοπούλου, Γεωργία Μπάκα, Σοφία Κομινέα, Χρήστος Αλεξάνδρου, Τίνα Γαβασιάδη, Έλενα-Φαίδρα

Περιοδεία και μελλοντικά σχέδια

  • Η παράσταση δεν θα μείνει μόνο στο Μπρόντγουεϊ. Ο Λεωνίδας Λοϊζίδης, όπως κι άλλες χρονιές, έτσι και φέτος, θα περιηγηθεί με το θίασό του σε διάφορες πανεπιστημιακές πόλεις των ΗΠΑ και του Καναδά, αποδίδοντας την Ορέστεια, αυτήν τη φορά, στην ελληνική γλώσσα, με αγγλικούς υπότιτλους.
  • Παραστάσεις θα δοθούν στις 24 Σεπτεμβρίου στο Σαν Χοσέ, στις 26 και 29 Σεπτεμβρίου στο Πόρτλαντ του Μέιν, την 1η Οκτωβρίου στο Βανκούβερ, στις 7 Οκτωβρίου στο Κονέτικατ, στις 15 Οκτωβρίου στο Χιούστον, στις 22 και 25 Οκτωβρίου στην Πόλη του Μεξικού και στις 13 Νοεμβρίου στο Λος Άντζελες.
  • Κι ενώ ξεκινούν οι παραστάσεις στις ΗΠΑ, ο σκηνοθέτης προετοιμάζει ήδη το επόμενο βήμα του. Σε συνεργασία με τη συγγραφέα Καίτη Νικολοπούλου, στην απόδοση κειμένων και στους στίχους των τραγουδιών, και την Έλενα-Φαίδρα στη μουσική σύνθεση, ετοιμάζει την παράσταση της τραγωδίας του Σοφοκλή «Οιδίπους Τύραννος – Επί Κολωνώ», μεταφέροντας σε όλο τον κόσμο την αρχέγονη γνώση και τον ελληνικό πολιτισμό.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Θεατρικές διαδρομές: Αριστοφάνη «Ιππείς» και Αισχύλου «Ορέστεια»

«Ιππείς»

Η Θεατρική Διαδρομή, συνεχίζοντας τις παραστάσεις της επίκαιρης κωμωδίας του Αριστοφάνη «Ιππείς», θα σταθμεύσει τη Δευτέρα 19/7 στο Κηποθέατρο Αλκαζάρ στη Λάρισα, την Τρίτη 20/7 στο Υπαίθριο Δημοτικό Θέατρο Κοζάνης, την Τετάρτη 21/7 στο Υπαίθριο Θέατρο – ΕΗΜ Ιωαννίνων, την Πέμπτη 22/7 στο Θέατρο «ΜΟΝ ΡΕΠΟ» στην Κέρκυρα, την Παρασκευή 23/7 στο Χοροθέατρο Δ. Πέτα – Νταμάρι Βαλαώρα, Αρτα – Πέτα και το Σάββατο 24/7 στο Αρχαίο Θέατρο Οινιάδων.Μετάφραση: Κ. Χ. Μύρης. Σκηνοθεσία: Βασίλης Νικολαΐδης. Σκηνικά – Κοστούμια: Γιάννης Μετζικώφ. Μουσική: Αντιγόνη Τσολάκη. Χορογραφία: Χρήστος Παπαδόπουλος. Φωτισμοί: Κώστας Χλίβας. Παίζουν: Παύλος Χαϊκάλης, Γιώργος Αρμένης, Σαμψών Φύτρος, Θύμιος Κούκιος, Γιάννης Κοτσαρίνης. Χορός: Αρμένης Κωνσταντίνος, Γκάγκας Θωμάς, Δουδώνης Φοίβος, Θεοδωράκης Μανώλης, Ιωσηφίδης Ιωσήφ, Καρνάκης Χρήστος, Καρύδας Ορέστης, Κούκιος Θύμιος, Μόσχος Δημήτρης, Φάις Αλμπέρτο, κ.ά.

Εργο αλληγορικό με συμβολισμούς, σύγχρονο όσο ποτέ, θεμελιώνει την άποψη πως όταν σε μια πολιτεία κυριαρχήσει η απάτη, η εξαγορά, η φαυλότητα, η αναξιοκρατία, το ψέμα, η παραπλάνηση μόνο με τα ίδια μέσα μπορεί να πολεμηθεί. Καυτηριάζει την κακοδιαχείριση και τις ατασθαλίες της εξουσίας, που οδηγούν τη χώρα στην παρακμή, στην εξαθλίωση και το μαρασμό και προειδοποιεί τους πολίτες κάθε εποχής για τους κινδύνους που ελλοχεύουν.

  • Το ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας θα παρουσιάσει την ερχόμενη βδομάδα στην Αθήνα την «Ορέστεια» του Αισχύλου, τη μόνη σωζόμενη από το αρχαιοελληνικό δραματολόγιο τριλογία «Αγαμέμνων», «Χοηφόροι», «Ευμενίδες». Το πρόγραμμα της Αθήνας έχει ως εξής: Δευτέρα και Τρίτη, στο θέατρο Ρεματιάς, στο Χαλάνδρι, 22/7 στο θέατρο Παπάγου, 26/7 στο Βύρωνα, 28/7 στην Πετρούπολη.
«Ορέστεια»

Μετάφραση – Σκηνοθεσία: Λουκάς Θάνος. Φωτισμοί : Νίκος Σωτηρόπουλος. Παίζουν: Γιάννης Βόγλης, Μαρία Κατσανδρή, Χρήστος Θάνος, Πηνελόπη Σεργουνιώτη, Ηλέκτρα Νικολούζου, Γιώργος Παπαπαύλου, Θανάσης Γεωργίου, Τζίνη Παπαδοπούλου, Στέλλα Ερμή, Ζωή Τούντα, Ηλίας Κουνέλας, Κωνσταντίνος Μάρκελλος, Ειρήνη Λαμπράκη, κ.ά. Κρουστά παίζουν: Ηλίας Κουνέλας, Μιχάλης Αφολαγιάν, Δαυίδ Μαλτέζε.

H μετάβαση από τη Μητριαρχία στην Πατριαρχία που έγινε κάποτε και από την Πατριαρχία στη Μήτρα που γίνεται τώρα, είναι το σημείο εκκίνησης της σκηνοθετικής προσέγγισης της τριλογίας του Αισχύλου. Οπως σημειώνει ο σκηνοθέτης: «Η Κλυταιμνήστρα, η Αρχαία Γυναίκα, που προσπαθεί να συντηρήσει τις τελευταίες δόξες της κυρίαρχης Μήτρας σκοτώνει τον «Ξένο» Αγαμέμνονα. Αφού ήδη έχει χρησιμοποιήσει το σπέρμα του, τον καταργεί, σαν παρείσακτο πια, ξενιστή περισσότερο παρά-ξένο. Η Ηλέκτρα, καταργημένη κι αυτή απ’ την κυρίαρχη Μάνα και γι’ αυτό επαναστατική, ή θα θελήσει να γίνει αγνότερη, ή θα ποθήσει να ήτανε αγόρι. Γι’ αυτό κι αυτή θα σπρώξει τον Ορέστη, τον αδερφό της, να σπάσει το λώρο, να καθαιρέσει, να αποκαθηλώσει τη Μήτρα. Ο Ορέστης σκοτώνει τη μητέρα του, προσπαθώντας να απεξαρτηθεί όπως κάθε γιος κάνει μα σπάνια πετυχαίνει. Και η Αθηνά, μια γυναίκα Θεά, θα δικαιώσει τον Ορέστη, βάζοντας την Ιστορία στην υπηρεσία της Πατριαρχίας».

Η «Ορέστεια» της ελληνοτουρκικής φιλίας

  • Η μουσική του Ιάννη Ξενάκη για την τριλογία του Αισχύλου θα παρουσιαστεί στην Αγία Ειρήνη της Πόλης από έλληνες και τούρκους συντελεστές

O Σπύρος Σακκάς υπήρξε φίλος και στενός συνεργάτης του Ιάννη Ξενάκη. Οσο για την «Ορέστεια», τη μουσική του πρωτοποριακού συνθέτη για την τριλογία του Αισχύλου η οποία γράφτηκε την περίοδο 1965-1966, ο γνωστός βαρύτονος την έχει παρουσιάσει πολλές φορές, σε πολλά και διαφορετικά μέρη. Ωστόσο η επικείμενη παρουσίασή της στον ιερό ναό της Αγίας Ειρήνης της Κωνσταντινούπολης έχει χαρακτήρα ιδιαίτερο.

«Ο χώρος έχει μια μεγαλοσύνη, εκπέμπει κάτι εξαιρετικά δυνατό το οποίο ταιριάζει με το πνεύμα του έργου. Θα έλεγα πως πρόκειται για παρόμοια μεγέθη ενέργειας» λέει ο Σπύρος Σακκάς, ενώ υπογραμμίζει ιδιαιτέρως το γεγονός ότι η παράσταση, ενταγμένη στο εφετινό Φεστιβάλ Κωνσταντινούπολης, θα παρουσιαστεί από έλληνες και τούρκους συντελεστές – ανάμεσά τους παιδικές χορωδίες από τουρκόφωνα και ελληνόφωνα σχολεία της Πόλης.

«Η “Ορέστεια” παρουσιάστηκε για πρώτη φορά σε συνεργασία ελλήνων και τούρκων ερμηνευτών το 2005 στο Μουσείο Μπενάκη» λέει. «Θυμάμαι πόσο το είχαν αγαπήσει τότε τόσο οι μουσικοί της Φιλαρμονικής Ορχήστρας Βorusan της Κωνσταντινούπολης όσο και ο μαέστρος Γκιρέρ Αϊκάλ. Θέλησαν λοιπόν να το παρουσιάσουμε και στην Τουρκία, όπου θα συμμετάσχουν περισσότεροι από 150 ερμηνευτές». Δεδομένου ότι το 2011 συμπληρώνονται 90 χρόνια από τη γέννηση και ταυτόχρονα δέκα χρόνια από τον θάνατο του Ξενάκη, η εν λόγω παραγωγή κηρύσσει την έναρξη του Ετους Ξενάκη 2010-2011 σε διεθνή κλίμακα.

«Ο Ξενάκης ήταν ένα μεγάλο παιδί» λέει ο Σπύρος Σακκάς ανατρέχοντας στις μνήμες που διατηρεί από τον συνθέτη, τον οποίο γνώρισε στα μέσα της δεκαετίας του 1970. «Είχε την τάση να απομονώνεται από τα περιττά και να εργάζεται πνευματικά. Ηταν δοσμένος με πάθος στον ελληνικό πολιτισμό και πίστευε βαθιά ότι θα μπορούσε να αποτελέσει μεγάλο εφόδιο για ολόκληρη την ανθρωπότητα.Αυτή ακριβώς η πεποίθηση καθοδηγούσε, μπορεί να πει κανείς, και τη δουλειά του».

«Αυτό που διατηρώ ιδιαιτέρως στη μνήμη μου είναι ο τρόπος που δουλεύαμε τα έργα» συνεχίζει. «Ο Ξενάκης ήταν ένας έφηβος και ταυτόχρονα ένας άνθρωπος που δεν κατηγορούσε ποτέ, ήταν πολύ διακριτικός. Οσο για την ανάμειξη στα σύγχρονα πολιτικά πράγματα, ήταν κάτι το οποίο δεν τον ενδιέφερε, το θεωρούσε μάλλον ανάξιο ν΄ ασχοληθεί…».

  • ΠΟΥ ΚΑΙ ΠΟΤΕ
  • Ιερός ναός της Αγίας Ειρήνης της Κωνσταντινούπολης
  • Στις 21 Ιουνίου
  • Πρόκειται για παραγωγή του Κέντρου Φωνητικών Τεχνών υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση του Σπύρου Σακκά

Η βία στο αρχαίο θέατρο

  • Από τον Θάνο Φωσκαρίνη

Εργο του Γιάννη Τσαρούχη, 1962. 100 χρόνια από τη γέννησή του. Μουσείο Μπενάκη (19 Δεκ. 2009 - 13 Μαρτ. 2010)

Εργο του Γιάννη Τσαρούχη, 1962. 100 χρόνια από τη γέννησή του. Μουσείο Μπενάκη (19 Δεκ. 2009 – 13 Μαρτ. 2010)

  • Ζακλίν ντε Ρομιγύ: Η αφήγηση της Ορέστειας του Αισχύλου, μτφρ.: Ανθή Ξενάκη, εκδ. Ωκεανίδα, σ. 165, 12 ευρώ

Ολος ο κόσμος ξέρει ότι είναι σημαντικότερο και ορθότερο το να διαβάζει κανείς τα πρωτότυπα αρχαία κείμενα στις έγκυρες μεταφράσεις τους, από το να καταφεύγει στις μελέτες που έχουν γραφτεί γι’ αυτά, ώστε να μάθει τι ακριβώς λένε. Ωστόσο όλος ο κόσμος που ασχολείται με την αρχαία ελληνική γραμματεία γνωρίζει επίσης πόσο ουσιαστική είναι η συμβολή μελετητών όπως η Ζακλίν ντε Ρομιγύ στην ερμηνεία και κατανόησή τους. Και πόσο απαραίτητη είναι η προσφυγή μας στις έρευνές της.

Πολλά βιβλία της γαλλίδας ιστορικού και φιλολόγου κυκλοφορούν ήδη στην ελληνική βιβλιαγορά και η ίδια για το σύνολό του έργου της έχει τύχει θερμής υποδοχής στον τόπο μας, τόσο από την Πολιτεία όσο και από το ευρύ αναγνωστικό κοινό.

Ενα από τα βιβλία της με θέμα το αρχαίο θέατρο τιτλοφορείται «Αρχαία Ελληνική Τραγωδία» (εκδ. Καρδαμίτσα, 1997). Με τρόπο απλό, καίριο και συνάμα επιστημονικά τεκμηριωμένο παρουσιάζει μια γενική θεώρηση της τραγωδίας, των τριών Τραγικών και των χαρακτηριστικών του έργου τους. Εκτοτε η μελέτη εκείνη συμπληρώθηκε με επιμέρους έρευνες όπως: «Η Ελληνική Τραγωδία» (εκδ. Το Αστυ, 1996) «Η εξέλιξη του πάθους» (εκδ. Το Αστυ, 2000).

Τελευταία έρχεται να προστεθεί «Η αφήγηση της Ορέστειας του Αισχύλου», των εκδ. Ωκεανίδα. Η πρωτοτυπία της μελέτης σε σύγκριση με αυτές των Α. Λέσκι, Τζ. Τόμσον, Γκιλ. Μάρεϊ, Α. Μπονάρ κ. ά. στο έργο του Αισχύλου, έγκειται στο ότι δεν περιορίζεται στους στίχους του Ποιητή, δεν επιχειρεί μια στενά φιλολογική ανάλυση του έργου αλλά αφηγείται τον μύθο, παρουσιάζει τους ήρωες, αιτιολογεί τη σκηνική τους δράση μέσα από τις λέξεις του Αισχύλου και συγκρίνει το κείμενο με αυτό των άλλων δύο τραγικών, του Σοφοκλή και του Ευριπίδη. Γιατί, ως γνωστόν, ο Ορέστης και η Ηλέκτρα είναι οι μόνοι ήρωες που συναντάμε στο έργο και των τριών τραγικών.

Με τη διαφορά ότι η «Ηλέκτρα» στον Σοφοκλή, σε αντίθεση μ’ εκείνη του Αισχύλου, είναι αυτή που αποφασίζει την εκδίκηση και όχι ο Ορέστης, ενώ στην «Ηλέκτρα» του Ευριπίδη η αποφασιστικότητά της στην εκδίκηση φτάνει στο σημείο να μηχανευτεί δόλια πώς να χτυπήσει ταυτόχρονα με τον Ορέστη τους υπαιτίους (σ. 84).

Η Ζ. ντε Ρομιγύ δεν λησμονεί επίσης να καταφύγει και στα ομηρικά έπη, που μας δίνουν πολλές πληροφορίες για τους ήρωες της «Ορέστειας». Υστερα από μια σύντομη, αλλά κατατοπιστική εισαγωγή στην ιστορία της συγγραφής της «Ορέστειας» του Αισχύλου, με πληροφορίες από τη ζωή του τραγικού ποιητή και της κατάστασης που επικρατούσε στην Αθήνα του 5ου αιώνα, γίνονται αναφορές σε τεχνικά στοιχεία του έργου, στον τρόπο διάρθρωσής του. Δεν απουσιάζουν, επίσης, αναφορές σε φιλολογικά ζητήματα που γεννά το κείμενο στη μορφή που μας έχει παραδοθεί.

Η Ζ. ντε Ρομιγύ διαβάζει την τραγωδία παρακολουθώντας, εξηγώντας και αναπαρασταίνοντας τα δρώμενα, εκφράζοντας με αδρές πινελιές τους ήρωες μέσα από έναν τόνο αφηγηματικό, απλό και οικείο. Διότι, για τη Ρομιγύ οι ήρωες αυτοί δεν είναι ξένοι, δεν είναι απόμακροι, αλλά είναι σύγχρονοί μας.

Φέρνει ενώπιόν μας τα πρόσωπά τους σαν να είμαστε θεατές στις κερκίδες ενός αρχαίου θεάτρου και μας εξηγεί τους λόγους για τους οποίους αντιδρούν σκηνικά έτσι και όχι αλλιώς και συνάμα υποβάλλει διακριτικά τους λόγους μιας σκηνοθετικής ερμηνείας του έργου.

Οι παρατηρήσεις και οι επεξηγήσεις της πάνω στη συμπεριφορά τους ισορροπούν ανάμεσα σε μια ερμηνεία κλειστού ή ανοιχτού θεάτρου, χωρίς ποτέ να ξεφεύγει από τη γραμμή του κειμένου. Επειδή η συγγραφέας γνωρίζει καλά τη μακριά πορεία του μύθου και τα ίχνη που αυτός έχει αφήσει στην ευρωπαϊκή, και γενικά την παγκόσμια δραματουργία, ξέρει να αναγνωρίζει τα περιορισμένα όρια ερμηνείας που έχουν τα θεατρικά έργα και οι σκηνικοί ήρωες, που γράφτηκαν μεταγενέστερα, βασισμένα στον Αισχύλο και τον Σοφοκλή, όπως είναι λ.χ. του Σαρτρ, του Ο’ Νιλ ή του Ανούιγ.

Βασικό χαρακτηριστικό στη δραματική ποίηση του Αισχύλου είναι η θέση του χορού. Ο χορός διαδραματίζει καίριο ρόλο στην τραγωδία: «κατά τη διάρκεια της δράσης αναδεικνύει εκείνον που είναι ένοχος, κι αυτό που εύχεται ώστε να αποφευχθεί η καταστροφή (σ. 90). Είναι [επίσης] ο μόνος που γνωρίζει τα πάντα -όλο το παρελθόν και όλο το παρόν [των ηρώων]-, και είναι κατά συνέπεια ο μόνος που μπορεί να κάνει συσχετισμούς και να προσδώσει μια συγκεκριμένη ενότητα στην εξέλιξη των σκηνών».

Η προσοχή και η ακρίβεια με την οποία εξετάζει την τριλογία της «Ορέστειας» την οδηγεί να αντιπαραβάλει το πρωτότυπο με τις μεταφράσεις του έργου που έχουν γίνει στα γαλλικά, ανιχνεύοντας έτσι την εγκυρότητα της απόδοσης λέξεων, εννοιών και ρυθμού που χρησιμοποιούν μεταφραστές, όπως ο Αραν και ο Κλοντέλ, αλλά και την πολυσημία που έχουν στα ελληνικά ονόματα, όπως: Ερινύες και Ευμενίδες, εξηγώντας τον λόγο για τον οποίο ο αρχαίος τραγικός επέλεξε τελικά τη δεύτερη για να τιτλοφορήσει το τρίτο μέρος της τριλογίας του.

Η «Ορέστεια» του Αισχύλου, κατά τη Ρ., «θέτει ένα πρόβλημα που είναι διαχρονικό και ιδίως δικό μας: το πρόβλημα της βίας. (…) Ο Αισχύλος πάντοτε αντιτάχτηκε με σθένος στις διάφορες μορφές βίας». Με βάση αυτή τη θέση η αφήγηση του μύθου και των σκηνικών δρωμένων από τη Ρ. είναι μια ψυχολογική ερμηνεία των ηρώων της τριλογίας με τρόπο σύγχρονο και θα ‘λεγα επίκαιρο.

Η μετάφραση της Ανθής Ξενάκη είναι εξαιρετική, με μόνη ένσταση στην επιλογή μεταφρασμένων στα νεοελληνικά στίχων της «Ορέστειας». Αυτό όμως δεν στερεί τον αναγνώστη από την απόλαυση του κειμένου, ούτε μειώνει το ενδιαφέρον του στο να καταφύγει στο πρωτότυπο ή σε άλλες νεοελληνικές μεταφράσεις της «Ορέστειας».

Η αφήγηση της «Ορέστειας» του Αισχύλου της Ζακλίν ντε Ρομιγύ είναι ένα απαραίτητο βοήθημα, τόσο για τους φιλολόγους και τους ανθρώπους του θεάτρου όσο και για τον ανεξοικείωτο, με την αρχαία τραγωδία, αναγνώστη.

  • ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, Βιβλιοθήκη, Πέμπτη 17 Δεκεμβρίου 2009