Category Archives: Μπανιέλ Εράν

Η «ταραγμένη» ευημερία του ισραηλινού θεάτρου

Του απεσταλμένου μας στο ΤΕΛ ΑΒΙΒ Δημήτρη Ρηγόπουλου, Η Καθημερινή, Tετάρτη, 26 Nοεμβρίου 2008

Oταν με ρωτούσαν γιατί θα ταξιδέψω στο Ισραήλ και έδινα την ίδια μονότονη απάντηση («για να δω θέατρο») καταλάβαινα εύκολα ότι μια τόσο λακωνική πρόταση δημιουργούσε ακόμα περισσότερες απορίες. Τι ενδιαφέρον θα μπορούσε να έχει η ισραηλινή θεατρική παραγωγή για έναν Ελληνα δημοσιογράφο, ο οποίος επιπλέον δεν γνώριζε ούτε μια λέξη εβραϊκών;

Στην πραγματικότητα θα έβρισκα τις σωστές απαντήσεις μόνο με το τέλος του διάρκειας μιας εβδομάδας «International Exposure of Israeli Theatre» που εμπνεύστηκε και διοργανώνει κάθε φθινόπωρο στο Τελ Αβίβ τα τελευταία πέντε χρόνια ο Εράν Μπανιέλ, μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες του σύγχρονου ισραηλινού θεάτρου.

Η διεθνής συνάντηση συσπειρώνει το σύνολο των δυνάμεων της τοπικής θεατρικής σκηνής, μια σκηνή εκρηκτικά δημιουργική, αν συγκρίνει κανείς τα μικρά πληθυσμιακά μεγέθη της χώρας με τον αριθμό των ομάδων που δραστηριοποιούνται σήμερα στο Τελ Αβίβ και στις άλλες πόλεις, και κυρίως με τον καλλιτεχνικό και πολιτικό πλουραλισμό τους. Και το προσφέρει σε μια πολυάριθμη ομάδα ξένων σκηνοθετών, διευθυντών φεστιβάλ, μάνατζερ κυρίως από την Ευρώπη. Σκεφτείτε έναν θεατρικό μαραθώνιο από το πρωί μέχρι το βράδυ με δεκάδες παραστάσεις, άλλες φορές στην κανονική τους εκδοχή και άλλες σε ολιγόλεπτες, χαρακτηριστικές βερσιόν. Όλες, σχεδόν, με υπέρτιτλους, εκτός, φυσικά, από τα έργα που παρακολουθούσαμε απευθείας στα αγγλικά, δείγμα της άρτιας οργάνωσης και της αυτοπεποίθησης των Ισραηλινών. Ο στόχος πολύ συγκεκριμένος: να «αγοραστούν» όσο περισσότερες παραγωγές από ξένα φεστιβάλ. Και σε ένα άλλο επίπεδο (των εντυπώσεων), να διασκεδαστεί η αίσθηση ότι η ταραγμένη πολιτικοστρατιωτική κατάσταση επισκιάζει κάθε «ειρηνική» ενασχόληση στη χώρα.

Ανελέητη κριτική

Πόσο λάθος! Είναι ακριβώς αυτή η ιδιόμορφη καθημερινότητα που τροφοδοτεί με ενέργεια τις θεατρικές ομάδες του Τελ Αβίβ, της Ιερουσαλήμ, της Χάιφα και αλλού. Είδαμε παραστάσεις που αναπαριστούν επιθέσεις αυτοκτονίας, είδαμε έργα παιγμένα στα εβραϊκά και στα αραβικά, είδαμε την ιστορία πέντε Παλαιστινίων γυναικών έτοιμες να πεθάνουν, είδαμε άμεση, ανελέητη κριτική στην επίσημη εξωτερική πολιτική του κράτους του Ισραήλ. «Σήμερα στη χώρα το θέατρο είναι το πιο προχωρημένο πεδίο για πολιτικό προβληματισμό», μας είπε ο Εράν Μπανιέλ, ψυχή του «International Exposure».

Η ευημερία του ισραηλινού θεάτρου στηρίζεται στο αξίωμα ότι «όπου υπάρχει ευτυχία δεν γίνεται τέχνη». «Υπήρξε μια περίοδος», εξηγεί ο Μπανιέλ, «που ο κόσμος της τέχνης έκλεισε την πόρτα στην ισραηλινή καλλιτεχνική παραγωγή». Η πρώτη διοργάνωση δεν είχε μεγάλη επιτυχία από άποψη συμμετοχών. Υπήρχε διστακτικότητα και αναμονή. «Αλλά αυτό που κάναμε δημιούργησε σοκ. Δεν ήταν αυτό που θα περίμενε κανείς. Και σήμερα έρχονται όλοι», συμπληρώνει ο Εράν Μπανιέλ. Αν και προβλέπεται κρατική επιχορήγηση, υπάρχουν παραστάσεις που οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι δεν θα παρακολουθούσαν με μεγάλη άνεση. Να μια μεγάλη επιτυχία του Μπανιέλ και των συνεργατών του. Κι ένας τρόπος για να κερδίσεις τον σεβασμό των συναδέλφων σου από το εξωτερικό.

Advertisements