Category Archives: Μοσχόπουλος Θωμάς

Σχεδίες… και ναυάγια

Ο πίνακας, εμπνευσμένος από το ναυάγιο

Το Φεστιβάλ Αθηνών παρουσιάζει (13 -17/6), στην Πειραιώς 260, την παράσταση «Μέδουσα – Σχέδια και αυτοσχεδιασμοί …για σχεδίες και ναυάγια».Πρόκειται για σύνθεση των Θωμά Μοσχόπουλου, Κορνήλιου Σελαμσή, Αμάλια Μπένετ, Κωνσταντίνου Κυπριωτάκη, Ελλης Παπαγεωργακοπούλου, Λευτέρη Παυλόπουλου, Ηλία Γιαννακάκη, Τάσου Αγγελόπουλου, Αννας Μιχελή, Ευαγγελίας Θεριανού, Αννας Καλαϊτζίδου, Αννας Μάσχα, Κώστα Μπερικόπουλου, Δημήτρη Νασιούλα, Αργύρη Ξάφη, Μαρίας Σκουλά, Θάνου Τοκάκη.Με θέμα έναν πίνακα και το ιστορικό γεγονός που τον ενέπνευσε, μια ομάδα αξιόλογων καλλιτεχνών έγραψε συλλογικά ένα έργο για την Ιστορία, την Τέχνη και το χρόνο. Το 1816, η γαλλική φρεγάτα «Μέδουσα» ναυαγεί και 150 λαϊκοί άνθρωποι εγκαταλείπονται σε μια σχεδία. Επιζούν μόνο 15. Το γεγονός θεωρήθηκε μεγάλο σκάνδαλο, με πολιτικές προεκτάσεις. Ο ζωγράφος Τεοντόρ Ζερικώ εμπνεόμενος από το γεγονός φιλοτέχνησε έναν πίνακα, που επίσης προκάλεσε σκάνδαλο, αφού χρησιμοποίησε ως μοντέλα δύο από τους επιζήσαντες. Στην παράσταση ακούγονται αποσπάσματα του έργου του Τζούλιαν Μπαρνς «Ιστορία του κόσμου σε 10 και 1/2 κεφάλαια» (μετάφραση Δημοσθένης Κούρτοβικ).

Η παράσταση χωρίζεται σε 3 μέρη, τα οποία οι θεατές μπορούν να παρακολουθήσουν με όποια σειρά επιθυμούν. Κάθε μέρος θα παιχτεί 2 φορές, σε διαφορετικές ώρες: «Ταξίδι»: 19.30 και 22.30. «Πάθος»: 20.30 και 23.30. «Ανθρώπινη σονάτα»: 21.30 και 00.30. Οι θεατές μπορούν να ξεκινήσουν την παρακολούθηση της παράστασης στις 19.30, 20.30, 21.30 ή 22.30, αντίστοιχα.

Ποπ… Σαίξπηρ και σπαρταριστή φάρσα

  • Με ενιαίο σκηνικό και θίασο ο Θωμάς Μοσχόπουλος σκηνοθετεί τη «Δωδέκατη Νύχτα» και το «Τι είδε ο Μπάτλερ»

Μια ελισαβετιανή κωμωδία συναντά μία φάρσα των 60s. «Δωδέκατη νύχτα» του Ουίλιαμ Σαίξπηρ και «Τι είδε ο μπάτλερ» του Τζο Ορτον. Δύο ξεχωριστές παραστάσεις, υπό ενιαίο σκεπτικό και τη σκηνοθετική καθοδήγηση του Θωμά Μοσχόπουλου, παρουσιάζονται στη σκηνή του θεάτρου «Αλίκη» κάτω από τον τίτλο «Ο,τι προτιμάτε». Ενας ενιαίος θίασος δεκαεπτά προσώπων, εναλλάξ κάθε βράδυ (και σε μια long run παράσταση την Κυριακή), ζωντανεύει την αινιγματική Ιλλυρία και την ψυχιατρική κλινική του δρ Πρέντις, αλλά επιτρέπει το κρυφοκοίταγμα της μίας δραματουργίας (και της κάθε παράστασης) στην άλλη.

Κέρδισαν τις εντυπώσεις οι ερμηνείες των ηθοποιών στη Δωδέκατη  Νύχτα του Σαίξπηρ και στο έργο του Τζο Ορτον

Κέρδισαν τις εντυπώσεις οι ερμηνείες των ηθοποιών στη Δωδέκατη Νύχτα του Σαίξπηρ και στο έργο του Τζο Ορτον

Οσο τολμηρό άλλο τόσο ενδιαφέρον το εγχείρημα, το οποίο, κρίνοντάς το εκ του αποτελέσματος, θα πρέπει να χαρακτηριστεί «επιτυχές». Δεν είναι μόνο η σκηνοθετική ματιά που μέσα από τον λόγο, την υψηλή αισθητική και τη φόρμα καταφέρνει να αποδώσει τα δύο κείμενα ιδωμένα μέσα από σύγχρονη ματιά. Είναι και οι ερμηνείες των ηθοποιών (ιδιαίτερα στο «Τι είδε ο μπάτλερ») που κερδίζουν τις εντυπώσεις.

Ποπ... Σαίξπηρ και σπαρταριστή φάρσα

Η κάθε παράσταση, δε, λειτουργεί μόνο ως ο παραμορφωτικός καθρέφτης της άλλης, κλείνει και το μάτι στον καθένα μας, μέσα από το χιούμορ ή τη χοντροκομμένη πλάκα, πως ό,τι προτιμάμε έχει και μία άλλη όψη.

Κοινοί άξονες στις δύο παραστάσεις η τρέλα, που αφηγείται την αλήθεια, ενώ συνδιαλέγεται με την εξαπάτηση και τον αποκλεισμό η παρενδυσία, που αποκαλύπτει περισσότερα κρυμμένα πάθη από όσες ταυτότητες καλύπτει η προσπάθεια επιβολής της τάξης σε έναν άτακτο κόσμο, που γεννά μεγαλύτερη ανισορροπία η υπερβολή, η φαντασίωση, το όνειρο και ο πανταχού παρών ο έρωτας, στις πολλαπλές, ιδανικές μορφές του, που μεταστρέφεται σε σεξουαλική ανάγκη, εξίσου ισχυρή και κινητήρια απίθανων κωμικών καταστάσεων.

Ταυτόχρονα, η παρουσία της μουσικής (οι ηθοποιοί ντυμένοι ως… Μπιτλς ανοίγουν και κλείνουν κάθε παράσταση με χιτ του συγκροτήματος) ικανή να λειτουργήσει ως ταχυδακτυλουργικό πέρασμα σε έναν άχρονο, παράλληλο κόσμο επιθυμιών και πόθων, έναν κόσμο που, σε αντιστοιχία με αυτόν που ζούμε, μοιάζει σαν ένα αστείο, αλλά σκοτεινό τσίρκο.

Μια κοπέλα με εμφάνιση πιν απ γκερλ (Αννα Καλαϊτζίδου) και ένα αγόρι (Ομηρος Πουλάκης) μεταμφιέζονται σε γκρουμ ξενοδοχείου και υποψήφια γραμματέα του ψυχιάτρου δρ Πρέντις (Γιώργος Γλάστρας) αντίστοιχα, προκειμένου να τον βοηθήσουν να αποκρύψει μια εξωσυζυγική του περιπέτεια. Ενας μανιώδης εξιχνιαστής ψυχασθενικών περιπτώσεων, ο δρ Ρανς (Κώστας Μπερικόπουλος), μία σεξομανής, εκκεντρική σύζυγος (Λυδία Φωτοπούλου), ένας αστυνόμος (Αλέξανδρος Αλπίδης) περιπλέκουν τα πράγματα έως την απίστευτη οικογενειακή επανένωση του φινάλε στη σπαρταριστή φάρσα του Τζο Ορτον.

Η παράσταση, σαν να βγαίνει μέσα από ιλουστρασιόν σελίδες των 60s, σεβόμενη τους ρυθμούς της φάρσας, σκηνοθετημένη με τέμπο, γρήγορη κι ακριβής, με λόγο σύγχρονο (Θωμάς Μοσχόπουλος), είναι άκρως απολαυστική κι αστεία, ένα κεφάτο φωτεινό τσίρκο, που δεν αφήνει τον θεατή να «ησυχάσει» στην καρέκλα του.

Στη «Δωδέκατη νύχτα» (μετάφραση Νίκος Χατζόπουλος) αντίθετα, αυτό το «τσίρκο» είναι σκοτεινό – ιδιαίτερα στο φινάλε, ενώ δεν κυριαρχούν οι τρελοί ρυθμοί αλλά οι σαιξπηρικοί κώδικες στην… ποπ εκδοχή τους. Μία κοπέλα, η Βιόλα (Ιωάννα Παππά), μεταμφιεσμένη σε αγόρι για να επιβιώσει, μπαίνει στην υπηρεσία του Ορσίνο (Χρήστος Λούλης), ερωτευμένου με την Ολίβια (Μαρίσα Τριανταφιλλίδη), και γίνεται το αντικείμενο του έρωτα της τελευταίας, ενώ η ίδια ερωτεύεται τον κύριό της.

Ενας τρελός, ντυμένος κλόουν, ο Φέστε (πολύ καλός ο Αργύρης Ξάφης) που αποκαλύπτει το παράλογο του κόσμου, ένας ματαιόδοξος αρχιθαλαμηπόλος, ο Μαλβόλιο (εξαιρετικός ο Νίκος Καραθάνος), ένας δίδυμος αδερφός, ο Σεμπάστιαν (Προμηθέας Αλειφερόπουλος), που η απροσδόκητη εμφάνισή του δίνει τη λύση κι οδηγούν το έργο στο φινάλε του. Εξυπνο το εύρημα με τους πρωταγωνιστές να τους κινεί ο Φέστε ως μαριονέτες στη λύση των παρεξηγήσεων, αλλά και η μελαγχολία της τελευταίας σκηνής (παίζουν επίσης: Ηλιάννα Γαϊτάνη, Ηλίας Παναγιωτακόπουλος, Σωκράτης Πατσίκας, Μιχάλης Σαράντης, Θάνος Τοκάκης).

Σπουδαία η δουλειά των Κωνσταντίνου Κυπριωτάκη (σκηνικό), Λευτέρη Παυλόπουλου (φωτισμούς) και Κλαιρ Μπρέισγουελ (κοστούμια).

Υπόγειοι δεσμοί
Ερωτας, παρενδυσία, τρέλα αποτελούν τους υπόγειους δεσμούς των έργων «Δωδέκατη νύχτα» και «Τι είδε ο μπάτλερ», που παρουσιάζονται στο θέατρο «Αλίκη» σε μια διπλή παράσταση με ενιαία οπτική, σε σκηνοθεσία Θωμά Μοσχόπουλου.

ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΚΑΡΑΛΗ, ΕΘΝΟΣ, 22/03/2010

Προτιμάμε Θωμά Μοσχόπουλο

  • Η έκπληξη για μένα, προχθές το βράδυ στο θέατρο «Αλίκη», δεν ήταν η «Δωδεκάτη Νύχτα» του Σέξπιρ.

Ημουν σχεδόν σίγουρη πως ο Θωμάς Μοσχόπουλος θα απογείωνε το σεξπιρικό αριστούργημα με τη σύγχρονη, ανανεωτική και εμπνευσμένη ματιά του. Με χαρά είδα τις υποψίες μου να επιβεβαιώνονται στο ακέραιο. Για το έργο αυτό, άλλωστε, έχει στρατολογήσει τον πυρήνα των εκλεκτών «σχεδόν μόνιμων» συνεργατών του: Χρήστος Λούλης, Αργύρης Ξάφης, Ιωάννα Παππά, Προμηθέας Αλειφερόπουλος και φυσικά ο έξοχος Νίκος Καραθάνος στον ρόλο του υπηρέτη, που κατέκτησε ολοκληρωτικά την πλατεία.

Το διαμαντάκι της βραδιάς, όμως, ήταν η απίθανη φάρσα του Τζο Ορτον «Τι είδε ο μπάτλερ», το οποίο προηγήθηκε -ο Κώστας Μερικόπουλος και η Λυδία Φωτοπούλου πραγματικά «κεντάνε». Χρειάζονται πραγματικά επιδέξιοι χειρισμοί από έναν σκηνοθέτη για να κρατήσει όλους τους χυμούς μιας τέτοιας εξωφρενικά έξυπνης, σαρκαστικής και επιθετικής κωμωδίας, χωρίς να κυλήσει ούτε για μια στιγμή στο μπουφόνικο και το γκροτέσκο.

Ενδεικτικό είναι ακόμα και το εικαστικό κομμάτι (Κωνσταντίνος Κυπριωτάκης, Κλερ Μπρέισγουελ) που καταφέρνει να αποδώσει με λιτές γραμμές τη χαρούμενη αισθητική των ’60ς, χωρίς να υποπέσει σε κιτς παραπτώματα. Ισορροπία ακριβείας.

Ο σκηνοθέτης κατάφερε με χειρουργική ακρίβεια να αναδείξει, πέρα από το εύθυμο και διασκεδαστικό, τα βαθύτερα στοιχεία του έργου: το σχόλιο στην εξουσία, τον ψευτοπατριωτισμό, τη δικαιοσύνη σε έναν κόσμο όπου το παράλογο χρίζεται λογικό, αλλά και το αδιέξοδο της επικοινωνίας και των ανθρώπινων σχέσεων. Είναι τα θέματα αυτά, άλλωστε, που συνδέουν βαθύτερα και ουσιαστικότερα τα δύο έργα πέρα από το προφανές κοινό μοτίβο της αναγνώρισης των δίδυμων χαμένων αδελφών.

Στο δίλημμα «Ο,τι προτιμάτε» η επιλογή είναι πραγματικά δύσκολη. Δεν θα εκπλαγώ αν οι Κυριακές των δύο έργων σε μια κοινή, μακρόσυρτη παράσταση γίνουν sold-out. Ούτε αν όσοι περνούν τη μια μέρα το κατώφλι του «Αλίκη» επανέρχονται και την ακριβώς επόμενη. Το σίγουρο είναι πως προτιμάμε τον Θωμά Μοσχόπουλο.

  • ΕΛΕΝΑ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ, Ελευθεροτυπία, Πέμπτη 4 Φεβρουαρίου 2010

«Δωδέκατη νύχτα» και το έργο του Τζο Ορτον «Τι είδε ο μπάτλερ», σε σκηνοθεσία Θωμά Μοσχόπουλου

«Ο,τι προτιμάτε»

Με γενικό τίτλο «Ο,τι προτιμάτε», αύριο στο θέατρο «Αλίκη» ανεβάζονται η σαιξπηρική «Δωδέκατη νύχτα» και το έργο του Τζο Ορτον «Τι είδε ο μπάτλερ», σε σκηνοθεσία Θωμά Μοσχόπουλου. Τα έργα θα παίζονται εναλλάξ κάθε βράδυ (την Κυριακή και τα δύο). Θέματα των έργων είναι: Η τρέλα, που λέει την αλήθεια. Η παρενδυσία, που αποκαλύπτει κρυμμένα πάθη. Η «τάξη» που γεννά ανισορροπία. Η υπερβολή, η φαντασίωση, το όνειρο, ο έρωτας. Η μουσική ως «ταχυδακτυλουργός» εκφράζει τον κόσμο των πόθων, κόσμος που, θυμίζοντας το σημερινό, μοιάζει σαν αστείο αλλά και σκοτεινό τσίρκο. Κάθε παράσταση λειτουργεί σαν παραμορφωτικός καθρέφτης της άλλης.Στη «Δωδέκατη νύχτα», η Βιόλα μεταμφιεσμένη σε αγόρι, υπηρετεί και ερωτεύεται τον Ορσίνο, που ερωτεύεται την Ολίβια, η οποία όμως ερωτεύεται τη Βιόλα. Στο «Τι είδε ο μπάτλερ», μια κοπέλα και ένα αγόρι, μεταμφιεσμένοι σε γκρουμ ξενοδοχείου και υποψήφια γραμματέα του ψυχιάτρου Πρέντις, για να αποκρυβεί μια εξωσυζυγική του περιπέτεια. Ο «τρελός» Φέστε, που αποκαλύπτει το παράλογο του κόσμου κι ο μανιώδης εξιχνιαστής ψυχασθενών Πρέντις. Η ξαφνική εμφάνιση του Σεμπάστιαν δίνει τη λύση. Μια παράδοξη χώρα και ένα ψυχιατρικό άσυλο…

Στη «Δωδέκατη νύχτα» παίζουν: Προμηθέας Αλειφερόπουλος, Ηλιάννα Γαϊτάνη, Νίκος Καραθάνος, Χρήστος Λούλης, Αργύρης Ξάφης, Ηλίας Παναγιωτακόπουλος, Ιωάννα Παππά, Σωκράτης Πατσίκας, Μιχάλης Σαράντης, Θάνος Τοκάκης, Μαρίσσα Τριανταφυλλίδη. Στο «Τι είδε ο μπάτλερ» οι: Αλέξανδρος Αλπίδης, Γιώργος Γλάστρας, Αννα Καλαϊτζίδου, Κώστας Μπερικόπουλος, Ομηρος Πουλάκης, Λυδία Φωτοπούλου. Μετάφραση «Δωδέκατης νύχτας»: Νίκος Χατζόπουλος. Μετάφραση «Τι είδε ο Μπάτλερ»: Θωμάς Μοσχόπουλος. Σκηνικά Κωνσταντίνου Κυπριωτάκη. Κοστούμια Claire Bracewell, φωτισμοί Λευτέρη Παυλόπουλου, κίνηση Μάρθας Κλουκίνα, μουσική Κορνήλιου Σελαμσή.

Σαίξπηρ με… μπάτλερ

  • Ενας ενιαίος θίασος, εναλλάξ κάθε βράδυ, με ενιαία λογική και σε σκηνοθεσία Θ. Μοσχόπουλου ανεβάζει τη Δωδέκατη Νύχτα και μια φάρσα του Τζο Ορτον
Οι Κ. Μπερικόπουλος, Χρ. Λούλης και η Ηλ. Γαϊτάνη στο «Ο,τι προτιμάτε», που παρουσιάζει ο Θωμάς Μοσχόπουλος από τις 31 Ιανουαρίου στο θέατρο «Αλίκη»
Οι Κ. Μπερικόπουλος, Χρ. Λούλης και η Ηλ. Γαϊτάνη στο «Ο,τι προτιμάτε», που παρουσιάζει ο Θωμάς Μοσχόπουλος από τις 31 Ιανουαρίου στο θέατρο «Αλίκη»

Σαίξπηρ και Ορτον, ποπ και κίνκι αισθητική, αυτοσχεδιασμοί και πιν απ γκερλς, μια πισίνα με νερό σε ένα σκηνικό που σιγά σιγά ξεδιπλώνεται. Ολα συνδιαλέγονται αγαστά σε μία από τις πιο φιλόδοξες και τολμηρές θεατρικές προτάσεις της σεζόν, που κάνει πρεμιέρα στις 31 Ιανουαρίου στο θέατρο «Αλίκη».

Κάτω από τον γενικό τίτλο «Ο,τι προτιμάτε», η ελισαβετιανή κωμωδία «Δωδέκατη νύχτα» του Ουίλιαμ Σαίξπηρ συναντά μία φάρσα των 60s, το «Τι είδε ο μπάτλερ» του Τζο Ορτον σε δύο ξεχωριστές παραστάσεις υπό ενιαίο κόνσεπτ και τη σκηνοθετική καθοδήγηση του Θωμά Μοσχόπουλου.

Ενας ενιαίος θίασος δεκαεπτά προσώπων, εναλλάξ κάθε βράδυ (και σε μία λονγκ ραν παράσταση την Κυριακή), καλείται όχι μόνο να ζωντανέψει την αινιγματική Ιλλυρία και την ψυχιατρική κλινική του Δρ. Πρέντις, αλλά και να επιτρέψει το κρυφοκοίταγμα της μίας δραματουργίας (και της κάθε παράστασης) στην άλλη.

Δεν θα δούμε ωστόσο τα δύο έργα ανακατεμένα. «Κάθε παράσταση λειτουργεί αυτόνομα», διευκρινίζει ο σκηνοθέτης. Οποιος θα βλέπει, όμως, μαζί και τις δυο, συνεχόμενα, θα διαπιστώνει ότι από πίσω κρύβεται ένα ενιαίο σκεπτικό.

Χάσμα αιώνων χωρίζει την κλασική «Δωδέκατη νύχτα» του 16ου αιώνα απ’ το «Τι είδε ο Μπάτλερ;» των σίξτις; Ποιες οι συγγένειες και οι κοινοί άξονες που τα συνδέουν;

«Η τρέλα που αφηγείται την αλήθεια, ενώ συνδιαλέγεται με την εξαπάτηση και τον αποκλεισμό, η παρενδυσία που αποκαλύπτει περισσότερα κρυμμένα πάθη από όσες ταυτότητες καλύπτει, η προσπάθεια επιβολής της τάξης σε έναν άτακτο κόσμο, που γεννά μεγαλύτερη ανισορροπία, η υπερβολή, η φαντασίωση, το όνειρο και ο πανταχού παρών έρωτας, στις πολλαπλές, ιδανικές μορφές του, που μεταστρέφεται σε σεξουαλική ανάγκη εξίσου ισχυρή και κινητήρια απίθανων κωμικών καταστάσεων», εξηγεί ο Θωμάς Μοσχόπουλος.

Η κάθε παράσταση δεν λειτουργεί μόνο ως ο παραμορφωτικός καθρέφτης της άλλης, κλείνει και το μάτι στον καθένα μας, μέσα από το χιούμορ ή τη χοντροκομμένη πλάκα, πως ό,τι προτιμάμε έχει και μια άλλη όψη.

Από τη μείξη των δύο θεατρικών κειμένων προκύπτει μια μείξη στυλ και εποχών: από την ελισαβετιανή και τη δεκαετία του ‘60, η σκηνική δράση θα εκτινάσσεται ως το παρόν. Το ίδιο και στο μουσικό σκέλος. Επιτυχίες των Μπιτλς μειξάρονται επί σκηνής με ελισαβετιανά μουσικά μοτίβα της εποχής του Βρετανού βάρδου, αλλά και πρωτότυπες συνθέσεις του Κορνήλιου Σελαμσή.

Πρωταγωνιστούν: Πρ. Αλειφερόπουλος, Ηλ. Γαϊτάνη, Ν. Καραθάνος, Χρ. Λούλης, Αρ. Ξάφης, Ηλ. Παναγιωτακόπουλος, Ιω. Παππά, Σ. Πατσίκας, Μ. Σαράντης, Θ.Τοκάκης, Μ. Τριανταφυλλίδη («Δωδέκατη Νύχτα»). Αλ. Αλπίδης, Γ. Γλάστρας, Αν. Καλαϊτζίδου, Κ. Μπερικόπουλος, Ομ. Πουλάκης, Λ. Φωτοπούλου («Τι είδε ο μπάτλερ»).

  • Συζήτηση και έκθεση

Στην παράσταση, μία κοπέλα, η Βιόλα, μεταμφιεσμένη σε αγόρι για να επιβιώσει, μπαίνει στην υπηρεσία του Ορσίνο, ερωτευμένου με την Ολίβια, και γίνεται το αντικείμενο του έρωτα της τελευταίας, ενώ η ίδια ερωτεύεται τον κύριό της. Απέναντί τους, μία κοπέλα και ένα αγόρι, που μεταμφιέζονται σε γκρουμ ξενοδοχείου και υποψήφια γραμματέα του ψυχιάτρου Δρ. Πρέντις αντίστοιχα, προκειμένου να τον βοηθήσουν να αποκρύψει μία εξωσυζυγική του περιπέτεια.

Ενας τρελός που αποκαλύπτει το παράλογο του κόσμου, ο Φέστε, παράλληλα με έναν μανιώδη εξιχνιαστή ψυχασθενικών περιπτώσεων, τον Δρ. Ρανς. Ενας δίδυμος αδερφός, ο Σεμπάστιαν, που η απροσδόκητη εμφάνισή του δίνει τη λύση, δίπλα δίπλα με μια απίστευτη οικογενειακή επανένωση. Μια παράδοξη χώρα και ένα ψυχιατρικό άσυλο…

«Η γη είναι σφαίρα και γυρίζει… μα, εμείς θα είμαστε εδώ καθημερινά», «Δωδέκατη νύχτα» (Φέστε)

  • Αντιγόνη Καράλη, ΕΘΝΟΣ, 21/01/2010

Η τρέλα αφηγείται την αλήθεια. Ο Θωμάς Μοσχόπουλος επιστρέφει με τη διπλή παράσταση «Ό,τι προτιμάτε»

Mια σπουδαία θεατρική είδηση: ο σημαντικός Ελληνας σκηνοθέτης, Θωμάς Μοσχόπουλος επιστρέφει στη θεατρική σκηνή της πόλης με μία απρόσμενη συνάντηση: κάτω από το γενικό τίτλο «Ό,τι προτιμάτε», σκηνοθετεί μια ελισαβετιανή κωμωδία («Δωδέκατη νύχτα») που ανταμώνει μία φάρσα των 60s («Τι είδε ο Μπάτλερ»), σε δύο ξεχωριστές παραστάσεις υπό ενιαίο concept.

Ενας ενιαίος θίασος δεκαεπτά προσώπων, εναλλάξ κάθε βράδυ (και σε μια long run παράσταση την Κυριακή), καλείται στη σκηνή του Θεάτρου Αλίκη από τις 31 Μαΐου, όχι μόνο να ζωντανέψει την αινιγματική Ιλλυρία και την ψυχιατρική κλινική του Δρ. Πρέντις, αλλά και να επιτρέψει το κρυφοκοίταγμα της μίας δραματουργίας (και της κάθε παράστασης!) στην άλλη.

Κοινοί άξονες, η τρέλα, που αφηγείται την αλήθεια, ενώ συνδιαλέγεται με την εξαπάτηση και τον αποκλεισμό, η παρενδυσία, που αποκαλύπτει περισσότερα κρυμμένα πάθη από όσες ταυτότητες καλύπτει, η προσπάθεια επιβολής της τάξης σε έναν άτακτο κόσμο, που γεννά μεγαλύτερη ανισορροπία, η υπερβολή, η φαντασίωση, το όνειρο και ο πανταχού παρών έρωτας, στις πολλαπλές, ιδανικές μορφές του, που μεταστρέφεται σε σεξουαλική ανάγκη, εξίσου ισχυρή και κινητήρια απίθανων κωμικών καταστάσεων. Ταυτόχρονα, η παρουσία της μουσικής ικανής να λειτουργήσει ως ταχυδακτυλουργικό πέρασμα σε έναν άχρονο, παράλληλο κόσμο επιθυμιών και πόθων, έναν κόσμο που, σε αντιστοιχία με αυτόν που ζούμε, μοιάζει σαν ένα αστείο, αλλά σκοτεινό τσίρκο.

Η κάθε παράσταση δε λειτουργεί μόνο ως ο παραμορφωτικός καθρέφτης της άλλης, κλείνει και το μάτι στον καθένα μας, μέσα από το χιούμορ ή τη χοντροκομμένη πλάκα, πως ό,τι προτιμάμε έχει και μια άλλη όψη. Ή, όπως λέει και ο Φέστε στο τέλος της Δωδέκατης Νύχτας, «η γη είναι σφαίρα και γυρίζει… μα, εμείς θα είμαστε εδώ καθημερινά»- ας το αντιμετωπίσουμε, λοιπόν, γελώντας.

Στην παράσταση, μια κοπέλα, η Βιόλα, μεταμφιεσμένη σε αγόρι για να επιβιώσει, μπαίνει στην υπηρεσία του Ορσίνο, ερωτευμένου με την Ολίβια, και γίνεται το αντικείμενο του έρωτα της τελευταίας, ενώ η ίδια ερωτεύεται τον κύριό της, απέναντί τους, μια κοπέλα και ένα αγόρι, που μεταμφιέζονται σε γκρουμ ξενοδοχείου και υποψήφια γραμματέα του ψυχιάτρου δρ. Πρέντις αντίστοιχα, προκειμένου να τον βοηθήσουν να αποκρύψει μια εξωσυζυγική του περιπέτεια. Ένας τρελός που αποκαλύπτει το παράλογο του κόσμου, ο Φέστε, παράλληλα με ένα μανιώδη εξιχνιαστή ψυχασθενικών περιπτώσεων, τον δρ. Ρανς. Ένας δίδυμος αδερφός, ο Σεμπάστιαν, που η απροσδόκητη εμφάνισή του δίνει τη λύση, δίπλα δίπλα με μια απίστευτη οικογενειακή επανένωση. Μια παράδοξη χώρα και ένα ψυχιατρικό άσυλο…

* Στη «Δωδέκατη Νύχτα» πρωταγωνιστούν οι ηθοποιοί: Προμηθέας Αλειφερόπουλος, Ηλιάννα Γαϊτάνη, Νίκος Καραθάνος, Χρήστος Λούλης, Αργύρης Ξάφης, Ηλίας Παναγιωτακόπουλος, Ιωάννα Παππά, Σωκράτης Πατσίκας, Μιχάλης Σαράντης, Θάνος Τοκάκης, Μαρίσσα Τριανταφυλλίδη.

* Στο «Τι είδε ο Μπάτλερ» πρωταγωνιστούν οι ηθοποιοί: Αλέξανδρος Αλπίδης, Γιώργος Γλάστρας, Άννα Καλαϊτζίδου, Κώστας Μπερικόπουλος, Όμηρος Πουλάκης, Λυδία Φωτοπούλου.

Έλληνες… Βeatles παίζουν Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΟΙ ΜΠΙΤΛΣ ΕΙΣΧΩΡΟΥΝ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ  ΤΟΥ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΑΙ ΠΩΣ Ο ΒΑΡΔΟΣ
ΦΛΕΡΤΑΡΕΙ ΜΕ ΤΟΝ ΚΑΤΑ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΑΙΩΝΕΣ  ΝΕΩΤΕΡΟ ΤΟΥ ΤΖΟ ΟΡΤΟΝ; Ο ΘΩΜΑΣ
ΜΟΣΧΟΠΟΥΛΟΣ ΦΤΙΑΧΝΕΙ ΤΟ  ΠΑΖΛ.

«Μπροστά σου συνέχεια το χειρότερο, μέχρι να σε κάνει να γελάσεις». Αυτή η φράση του Μπέκετ στριφογυρίζει στο μυαλό του Θωμά Μοσχόπουλου, διασκεδάζοντας τα διάφορα εμπόδια που παρουσιάζονται στη νέα φάση της καριέρας του.

  • Γράφει η Έλενα Δ. Χατζηιωάννου, TA NEA, 16/01/2010

Μετά τη διάλυση του «Αμόρε» (2006), η θεατρική επιχείρηση Ελληνική Θεαμάτων τού πρότεινε μόνιμη συνεργασία, προσφέροντάς του θέατρο με δύο σκηνές για να δουλέψει με την ομάδα του. Κι ενώ το θέατρο που επρόκειτο να χτιστεί σε ένα χρόνο βρίσκεται ακόμα στα σχέδια, ο καλλιτεχνικός προγραμματισμός (δύο παραστάσεις με ενιαίο τίτλο «Ό,τι προτιμάτε» και κοινή αισθητική) άρχισε να υλοποιείται. Η υπενοικίαση μιας αίθουσας του Φεστιβάλ Αθηνών στην «Πειραιώς 260» ήταν η λύση. Ωστόσο νέα αναποδιά παρουσιάστηκε, όταν η οικονομική διαφωνία της παραγωγής με το Φεστιβάλ διέλυσε τη συμφωνία. Η πρόταση να φιλοξενηθούν οι δύο παραστάσεις σ΄ ένα από τα θέατρα της ΕΛΘΕΑ, στο «Αλίκη», ήταν μια διέξοδος. Αλλά ένας mainstream χώρος, για μια νεανική θεατρική ομάδα με προφίλ καλλιτεχνικό- ερευνητικό, όπως και να το δεις, είναι μια αντίφαση που έχει να κάνει με ατμόσφαιρες, ποιότητες, νοοτροπίες. Πώς λοιπόν, ένας «περιθωριακός» του καλλιτεχνικού θεάτρου συνεργάζεται με την πιο ισχυρή θεατρική επιχείρηση και στεγάζει τη δουλειά του στο πιο εμπορικό θέατρο της πόλης;

«Όλες οι σχέσεις στηρίζονται σε μια σχέση αμοιβαίου συμφέροντος. Όσο διατηρείται μια ισορροπία τα πράγματα πάνε καλά. Όταν το ζητούμενο είναι πόσο πουλάς, συνεργάζεσαι με αυτούς που εκτιμούν το τι πουλάς, με ποιους και τι είναι το προϊόν, που είναι θέμα καλλιτεχνικής συνείδησης. Συμβιβασμούς κάνει ο καθένας παντού. Στη συγκεκριμένη περίπτωση έχω κάνει λιγότερους από αλλού. Όσο για την απόφαση να παίζουμε στο “Αλίκη”, αυτό που μέτρησε ήταν να μη διαλυθεί η ομάδα.

Στη φάση της δουλειάς που είμαστε μπορώ να προσαρμόσω την παράσταση. Έχει το ίδιο πλαίσιο σκηνογραφικά, ένα αφαιρετικό σκηνικό, κοινό και στις δύο παραστάσεις.

Επιδιώκουμε την αίσθηση της μαγικής εικόνας- από κει που είμαστε στο σκοτάδι παρουσιάζεται ένα φωτεινό κουτίκαι μια αίσθηση κολάζ, που υπήρχε το ΄60. Φαινομενικά ασύνδετα κομμάτια σε μια σύνθεση».

  • Περίεργο πείραμα. Πώς συνδέονται αισθητικά,ιδεολογικά,δύο αυτόνομες παραστάσεις, η «Δωδέκατη νύχτα» του Σαίξπηρ και το «Τι είδε ο μπάτλερ» του Τζο Όρτον;

Με το ποπ στοιχείο της αγγλικής κωμωδίας, που είναι μέρος της κουλτούρας τους και που θα υπάρχει και στο ποιητικό έργο του Σαίξπηρ και στη φάρσα του Όρτον. Σαρκασμός υπάρχει και στα δύο, σκοτεινά και ταυτόχρονα πάρα πολύ αστεία έργα. Σε εποχές κρίσης, η έννοια της κωμωδίας είναι μια αντίδραση, όπου το γέλιο ταυτίζεται με τον σαρκασμό. Η αισθητική των σίξτις και η μουσική συνδέει τους δύο κόσμους.

Οι Μπιτλς και η μουσική τους θα υπάρχουν και στις δύο παραστάσεις με μουσικά αντιδάνεια. Ο Χρήστος Λούλης (Τζον Λένον), ο Αργύρης Ξάφης (Πολ ΜακΚάρντνεϊ), ο Σωκράτης Πατσίκας (Τζορτζ Χάρισον), ο Θάνος Τοκάκης (Ρίνγκο Σταρ) παίζουν ζωντανά μια παρωδία των Μπιτλς πάνω σε δύο τραγούδια από την εποχή του Σαίξπηρ, ενώ βουβές και τραγουδιστικές εμφανίσεις με ξαναγραμμένη μουσική σε τραγούδια των Μπιτλς θα υπάρχουν στον Όρτον. Αυτό το μπλέξιμο των εποχών με ενδιαφέρει πάρα πολύ.

Η κάθε παράσταση θα διαρκεί μιάμιση ώρα και τα Σαββατοκύριακα θα παίζονται η μία μετά την άλλη, δημιουργώντας έναν διάλογο μεταξύ τους. Όχι, δεν φοβάμαι τη μεγάλη διάρκεια. Γιατί το βαριέμαι δεν έχει να κάνει με τη διάρκεια. Υπάρχουν παραστάσεις μιας ώρας που δεν αντέχεις, ενώ μας έχουν γοητεύσει παραστάσεις μακράς διάρκειας.

  • info:  Η «Δωδέκατη νύχτα» και το «Τι είδε ο μπάτλερ»με ενιαίο τίτλο «Ό,τι προτιμάτε» προγραμματίζεται να κάνουν πρεμιέρα στις 31 Ιανουαρίου, στο θέατρο «Αλίκη» (Αμερικής 4, τηλ. 210-3210.121).

«ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΟΣ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ»

Για το πληθωριστικό φαινόμενο των νεανικών ομάδων και το κυνήγι νέων ταλέντων, λέει:

«Οι ομάδες, παρ΄ ότι πληθαίνουν τον τελευταίο καιρό, τα βγάζουν πέρα δυσκολότερα από πριν. Είναι κοινό μυστικό πως πολλοί εργαζόμενοι στο θέατρο δεν πληρώνονται. Υπάρχει ένας καλλιτεχνικός καπιταλισμός: στη στέγη που προσφέρεται, στη χωρίς αμοιβή δουλειά, στην ευκολία του κυνηγιού νέων ταλέντων. Το ταλέντο είναι ένα ακατέργαστο υλικό που χρειάζεται μόρφωση και διαμόρφωση.

Παίρνουμε το ταλέντο στο ξεκίνημά του, το απομυζάμε και μετά το θάβουμε. Κανένα παιδί που το άφησαν να μεγαλώσει στον δρόμο δεν θα σωθεί. Χρειάζεται μια προστασία. Χαμένο ταλέντο είναι το αποπροσανατολισμένο ταλέντο.

Άπαξ και αναλαμβάνεις την ευθύνη κάποιου ανθρώπου, πρέπει να την αναλάβεις πλήρως- ακόμα και με τον κίνδυνο του πατερναλισμού. Διαφορετικά είναι σαν να μαζεύεις τα παιδιά του δρόμου χωρίς να τους προσφέρεις την έννοια της οικογένειας. Ορφανοτροφείο κάνεις. Θέλει προσωπική εμπλοκή. Να το προστατεύσεις, να το απελευθερώσεις και να ενδυναμώσεις τη συλλογική προσπάθεια. Γενικά, έχουμε αφήσει αφρόντιστους τους νέους και θα τιμωρηθούμε γι΄ αυτό».

«Ανασφάλεια και φόβος στο θέατρο»

// Ποια πιστεύει πως είναι η δύναμή του στο θέατρο; «Οι άνθρωποι με τους οποίους συνεργάζομαι. Το θέατρο είναι οι συνεργασίες. Είναι ανάγκη ο ακραίος ατομικισμός να ξαναπεράσει σε πιο συλλογικό πνεύμα. Κάποιοι άνθρωποι μαζί στη σκηνή και στην πλατεία να βιώνουν μια κοινή εμπειρία. Αν δεν συμβαίνει, το θέατρο δεν έχει λόγο ύπαρξης. Με νοιάζει να συμβαίνει κάτι και νά ΄μαι του παρόντος, κρατώντας τα όνειρά μου μικρά- καλές παραστάσεις».

Τι παρατηρείτε στο ελληνικό θέατρο;
Είναι σε φάση μεταβατική, όπου όλοι προσπαθούν να επιβιώσουν σ΄ ένα περιβάλλον πενίας.

Δεν υπάρχουν επιχορηγήσεις, ενώ οι 250 παραστάσεις είναι ψευδαίσθηση, μια θολούρα. Τώρα αντιμετωπίζουμε ασάφεια τάσης. Αλλά η ασάφεια γεννά ασάφεια. Έχει χαθεί το στίγμα των ανθρώπων που είναι μαζί, οι παραστάσεις δεν έχουν κοινό χαρακτήρα. Η κρίση των δομών που είναι συνολική, και στον τρόπο σκέψης, και στον τρόπο δράσης, θα μας οδηγήσει σε μεγάλες ρήξεις. Είναι φανερό πως κυριαρχούν η ανασφάλεια, ο φόβος, το θράσος της επιβίωσης. Είναι σαν νά ΄χουμε δώσει στο κράτος, που είναι απρόσωπο, μεγάλες κρυμμένες ελπίδες. Όπου πάντα φταίει κάποιος άλλος.

//

Μουσικό παραμύθι σε εναλλακτικό μπαρ

  • «ΣΙΩΠΗ, Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΑΚΟΥΕΙ», ΤΩΝ ΜΟΣΧΟΠΟΥΛΟΥ – ΚΥΠΟΥΡΓΟΥ, ΣΤΟ BIOS

  • Τι συμβαίνει όταν ένας φιλόμουσος Βασιλιάς που δεν έχει ιδέα από μουσική, καυχιέται για το αντίθετο; Τι συμβαίνει όταν η Μούσα μαζί με τον Μουσικό της Αυλής αποφασίσουν να παίξουν μια φάρσα εναντίον του;

Ο Ζαφείρης Κουτελιέρης υποδύεται τον φιλόμουσο βασιλιά, στην πλάτη του οποίου συνωμοτούν οι υπόλοιποι ήρωες του έργου: «Σιωπή, ο βασιλιάς ακούει»

Ο Ζαφείρης Κουτελιέρης υποδύεται τον φιλόμουσο βασιλιά, στην πλάτη του οποίου συνωμοτούν οι υπόλοιποι ήρωες του έργου: «Σιωπή, ο βασιλιάς ακούει»

«Σιωπή, ο βασιλιάς ακούει», λένε ο ένας στον άλλον συνωμοτικά, χαρίζοντας παράλληλα τον τίτλο στην παιδική παράσταση μουσικού θεάτρου που έγραψαν πριν από 15 χρόνια ο Θωμάς Μοσχόπουλος (λιμπρέτο) μαζί με τον Νίκο Κυπουργό (μουσική).

Το έργο, που με πολύ κέφι ετοίμασαν οι δύο καλλιτέχνες, έπειτα από παραγγελία του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, ανέβηκε τον Ιανουάριο του 1994, υπό τη μουσική διεύθυνση του Θόδωρου Αντωνίου, για δύο μόνο βραδιές. Η μουσική και τα τραγούδια κυκλοφόρησαν σε cd, αλλά από εκεί και πέρα ένα παχύ στρώμα λήθης άρχισε να σκεπάζει το τόσο φρέσκο, δυναμικό, αξιόλογο και «ζωντανό» έργο.

Ωσπου μια ομάδα νέων δημιουργών, «Οι όπερες των ζητιάνων», αποφασίζουν να το βγάλουν και πάλι στο φως. Οχι, όμως, μέσα από κάποια μεγαλόπρεπη αίθουσα του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών ή έστω της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, αλλά με τους δικούς τους, απλοποιημένους όρους, σε μια βιομηχανικής αισθητικής αίθουσα, στο main του εναλλακτικού πολυχώρου Bios. Εκεί όπου δύο χρόνια νωρίτερα κατέθεσαν μια ανάλογη πρόταση πάνω στον «Τροβατόρε» του Βέρντι, σημειώνοντας και την πρώτη επιτυχία τους. Ετσι και τώρα. Με ένα μικρό σύνολο οργάνων (κλαρινέτο, τρομπέτα, πιάνο, βιολοντσέλο και ηλεκτρονικά), απελευθερωμένοι από τη μεσολάβηση του μαέστρου και με ελάχιστα ευέλικτα σκηνικά μέσα, αλλά και με μια εντελώς νέα δυναμική. «Η πρόσληψη των μουσικών οργάνων και της λυρικής φωνής από τόσο κοντά, χωρίς τη μεσολάβηση μικροφώνων και ενισχυτή, έχει πολλά περισσότερα να προσφέρει», λέει ο Χαράλαμπος Γωγιός, που ανέλαβε τη μουσική διδασκαλία και την ενορχήστρωση στη νέα παράσταση.

«Τότε, με τον Θωμά Μοσχόπουλο κάναμε το κέφι μας, και μάλιστα με συνθήκες ιδανικές. Τώρα, εμπιστεύτηκα τον Χαράλαμπο Γωγιό και τις «Οπερες των ζητιάνων» τόσο για το ταλέντο τους όσο και γιατί με ενδιέφερε να δω το έργο μου μέσα από μια νέα ματιά. Το θαυμάσιο νέο αποτέλεσμα τους ανήκει», μας λέει ο Νίκος Κυπουργός που πάντα ήλπιζε να δει το έργο του να αναβιώνει.

Γι’ αυτό ακριβώς δηλώνει υπερήφανος ο Χαράλαμπος Γωγιός. «Για το ότι αναβιώνουμε έργο Ελληνα δημιουργού. Καλώς ή κακώς, οι παραγγελίες δεν έχουν λείψει τα τελευταία χρόνια. Αυτό που έχει λείψει, είναι οι επαναλήψεις», λέει. «Κι όμως. Η προσέλευση και οι ειλικρινείς και ενθουσιώδεις αντιδράσεις δείχνουν ότι το κοινό διψάει για κάτι τέτοιο». Τι φταίει τότε που δεν βλέπουμε συχνά μουσικό θέατρο στην Αθήνα; «Ισως επειδή είναι ένα πολύ ακριβό «σπορ». Το κόστος, ακόμα και στο δικό μας ανέβασμα, είναι δυσβάστακτο», απαντά.

Το σκηνικό έπρεπε να είναι ιδιαίτερα ευέλικτο. Ο σκηνογράφος Κωνσταντίνος Ζαμάνης εμπνεύστηκε μια… θολωμένη παρτιτούρα και δημιούργησε ένα σχεδόν ασπρόμαυρο περιβάλλον. Οι νότες, τα πεντάγραμμα έχουν αναμειχθεί σε ένα… «μπλέντερ» και έχουν πλημμυρίσει την κεντρική αίθουσα του Bios.

Ο Χαράλαμπος Γωγιός μετέγγραψε το έργο του Νίκου Κυπουργού για μικρότερο μουσικό σύνολο. Δεν αλλάζει την αμεσότητα του Bios, ούτε με την πιο άνετη αίθουσα Λυρικού Θεάτρου, μας λέει

Ο Χαράλαμπος Γωγιός μετέγγραψε το έργο του Νίκου Κυπουργού για μικρότερο μουσικό σύνολο. Δεν αλλάζει την αμεσότητα του Bios, ούτε με την πιο άνετη αίθουσα Λυρικού Θεάτρου, μας λέει

Είναι η πρώτη φορά που η ομάδα δημιουργεί για το παιδικό κοινό. Αντίθετα, για τον Νίκο Κυπουργό η σχέση κρατά από την εποχή της «Λιλιπούπολης». Μέχρι σήμερα έχει γράψει πολλές φορές μουσική για παιδικές θεατρικές παραστάσεις, κυρίως της Ξένιας Καλογεροπούλου. «Σπουδαία εμπειρία. Και τεράστια ευθύνη. Και κάτι περισσότερο από δύσκολο. Είναι σαν να αναζητάς έναν τρόπο ώστε τα παιδιά να μη γίνουν μεγάλοι ή οι μεγάλοι να παραμείνουν παιδιά», εκτιμά.

Ποια είναι η άποψή του για τον εναλλακτικό τρόπο ανεβάσματος που προτείνουν «Οι όπερες των ζητιάνων»; «Εξαρτάται από την αγάπη και το ταλέντο με τα οποία κάνεις το καθετί», μας λέει. «Είχα την τύχη να δω την «Κάρμεν» του Μπιζέ από τον Πίτερ Μπρουκ με πολύ λιτά μέσα και ήταν τρεις φορές καλύτερη από κάθε «Κάρμεν» που έχω δει ποτέ». *

  • Της ΕΛΕΝΑΣ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ, Ελευθεροτυπία, Τετάρτη 30 Δεκεμβρίου 2009

Info: Σκηνοθεσία Μαριάννας Κάλμπαρη. Παίζουν οι ηθοποιοί: Ιωάννα Φόρτη, Μυρτώ Μποκολίνη, Δημήτρης Δημόπουλος, Αρκάδιος Ρακόπουλος, Ζαφείρης Κουτελιέρης, Μπάμπης Αλεξανδρόπουλος. Συμμετέχει το μουσικό σύνολο ARTefacts Ensemble. BIOS (Πειραιώς 84, τηλ. 210-3425335). Κάθε Δευτέρα στις 9 μ.μ., Σάββατο στις 3.30 μ.μ. και Κυριακή 11 π.μ. και 3.30 μ.μ.

Ο Θωμάς Μοσχόπουλος στο θέατρο «Αλίκη»

Ο Θωμάς Μοσχόπουλος στο θέατρο «Αλίκη»

O Θωμάς Μοσχόπουλος σκηνοθετεί τη «Δωδεκάτη νύχτα» του Ουίλιαμ Σαίξπηρ και το «Τι είδε ο μπάτλερ» του Τζο Ορτον, που θα παρουσιαστεί από τις 31 Δεκεμβρίου στο θέατρο «Αλίκη». Ετσι έως τις 3 Ιανουαρίου 2010 θα διαρκέσουν οι παραστάσεις της επιθεώρησης «Θέλει η Ελλάδα να κρυφτεί» σε σκηνοθεσία Θοδωρή Αθερίδη στο ίδιο θέατρο. Στην επιθεώρηση πρωταγωνιστούν οι: Χρυσούλα Διαβάτη, Παύλος Κοντογιαννίδης, Αλέξανδρος Αντωνόπουλος, Αντώνης Λουδάρος, Ευαγγελία Μουμούρη, Παντελής Καναράκης, Δήμητρα Παπαδήμα, Πέτρος Μπουσουλόπουλος, Τζένη Θεωνά, Αντρέας Κωνσταντινίδης, Αντεια Ολυμπίου και ο Γιώργος Μαρίνος. Το κείμενο είναι του Θοδωρή Αθερίδη, του Παντελή Καναράκη και του Θοδωρή Πετρόπουλου.

Ελισαβετιανές μεταμορφώσεις και λονδρέζικες παρενδυσίες

Ενα από τα πιο περίεργα σκηνικά πειράματα της χρονιάς προετοιμάζει πυρετωδώς ο Θωμάς Μοσχόπουλος με ζηλευτή ομάδα ηθοποιών. Ανεβάζει τη «Δωδέκατη νύχτα» του Σέξπιρ και το «Τι είδε ο Μπάτλερ;» του Τζο Ορτον. Οχι, βέβαια, ως ενιαίο θέαμα. Οι δυο, όμως, αυτόνομες παραστάσεις, που θα μπορούμε να τις δούμε και συνεχόμενες -αν αντέχουμε- κρυφοκοιτάζουν, καθόλου αυθαίρετα, η μία την άλλη. Κοινά τους στοιχεία; Από το παιχνίδι των φύλων μέχρι τα στοιχεία της φάρσας

Η«Δωδέκατη νύχτα» του Σέξπιρ σε manga, περιοδικά μόδας των 60’s και φωτογραφίες των Beatles «διακινείται» στις πυρετώδεις πρόβες της διπλής παράστασης που ετοιμάζει ο Θωμάς Μοσχόπουλος: της κλασικής «Δωδέκατης νύχτας» του Σέξπιρ και μαζί τού σαρωτικού «Τι είδε ο Μπάτλερ;» του Τζο Ορτον.

Δουλειά-πρόκληση για σκηνοθέτη και ηθοποιούς, αφού τολμά να συνθέσει μια φίνα σεξπιρική κωμωδία μεταμφιέσεων με μια φάρσα παρενδυσιών στο ξέφρενο Λονδίνο τού ’60 υπό τον παιγνιώδη κοινό τίτλο «Ο,τι προτιμάτε». Κάνει πρεμιέρα στη φεστιβαλική «Πειραιώς 260» στις 22 Δεκεμβρίου, σηματοδοτώντας την έναρξη της σταθερής συνεργασίας του Μοσχόπουλου με την Ελληνική Θεαμάτων.

Η διπλή παράσταση επρόκειτο να ανεβεί στο υπερσύγχρονο «Π», το θέατρο που χτίζει η ΕΛΘΕΑ στο Γκάζι για να στεγαστεί ο Μοσχόπουλος με την καλλιτεχνική ομάδα τού παλιού «Αμόρε». Στο κυνήγι, όμως, με το χρόνο φάνηκε ότι η οικοδομή δεν θα ήταν έτοιμη εγκαίρως. Η λύση τής «Πειραιώς 260» πρόβαλε για το ριψοκίνδυνο εγχείρημα ιδανική.

Ο θεατής μπορεί να δει την παράσταση «Ο,τι προτιμάτε» με δυο διαφορετικούς τρόπους.

– Τα Σαββατοκύριακα τα δυο έργα θα παίζονται διαδοχικά το ένα μετά το άλλο, με πρώτο αυτό του Ορτον. Θα ακολουθεί ο Σέξπιρ.

– Τις καθημερινές θα παίζονται τα έργα εναλλάξ: μία μέρα το ένα, μία το άλλο.

Ποτέ, όμως, δεν θα λείπουν τα «κρυφοκοιτάγματα» της μιας παράστασης στην άλλη. Οι δυο διανομές θα είναι, με άλλα λόγια, πάντοτε στην Πειραιώς… απίκο, αφού οι ήρωες των δύο έργων θα μπαινοβγαίνουν απ’ τη μία δράση στην άλλη, έστω και για μία μόνο στιγμή … «ηδονοβλεψίας». Γιατί, όπως λέει ο Θωμάς Μοσχόπουλος, «θα υπάρχει διαρκώς και στις δυο παραστάσεις η αίσθηση ενός δεύτερου κόσμου».

Αν τώρα αναρωτιέστε τι δουλειά έχει ένας μετρ της φάρσας, όπως ο Ορτον (1933-1967), ο άνθρωπος που έβγαζε σε κάθε ευκαιρία τη γλώσσα στα χρηστά ήθη της συντηρητικής βρετανικής κοινωνίας, με τον κορυφαίο Βρετανό βάρδο, ο Μοσχόπουλος είναι ξεκάθαρος:

«Δεν μου φαίνεται ο συνδυασμός παράλογος. Μόνο τολμηρός», διατείνεται. Η σύνδεση των κειμένων τού φάνταζε πολύ πιο ενδιαφέρουσα και κυρίως «πολύ πιο προκλητική» απ’το να στήσει δυο ξεχωριστές παραστάσεις των έργων σε δυο θέατρα.

«Η λογική του κολάζ είναι εξάλλου θέμα μιας ποπ κουλούρας», που τον ενδιαφέρει αυτή καθ’ αυτή, από μόνη της. «Το κολάζ σαν εικαστική κατάσταση έχει ένταση κι αντανακλά κάτι πολύ αληθινό», σχολιάζει την ώρα που κολατσίζει, για να περάσει απ’ το «Τι είδε ο Μπάτλερ;» στην πρόβα της «Δωδέκατης νύχτας». «Η εποχή μας είναι κομμάτια και θρύψαλα. Αυτή είναι η ιδεολογία μας. Το καλό βρίσκεται δίπλα στο σκατό».

Δεν θα δούμε ωστόσο τα δυο έργα ανακατεμένα. «Κάθε παράσταση λειτουργεί αυτόνομα», διευκρινίζει ο Μοσχόπουλος. Οποιος θα βλέπει, όμως, μαζί και τις δυο, συνεχόμενα, θα διαπιστώνει ότι από πίσω κρύβεται ένα ενιαίο σκεπτικό. Ούτως ή άλλως, παρά το χάσμα αιώνων που χωρίζει την κλασική, πολυπαιγμένη «Δωδέκατη νύχτα» του 16ου αιώνα απ’ το «Τι είδε ο Μπάτλερ;» των τρελών sixties, υπάρχουν πάρα πολλές συγγένειες που παραδόξως συνδέουν τα κείμενα. «Ο έρωτας, η παρενδυσία, η τρέλα, στοιχεία φάρσας και το background μιας απειλής, που ξεσπά σε κωμική εκτόνωση», απαριθμεί απνευστί ο Μοσχόπουλος.

Από τη μίξη των δυο θεατρικών κειμένων προκύπτει ένα οργιαστικό patchwork στιλ και εποχών: από την ελισαβετιανή και τη δεκαετία του ’60, η σκηνική δράση θα εκτινάσσεται ώς το παρόν. Το ίδιο και στο μουσικό σκέλος. Hit των Beatles θα μιξάρονται με ελισαβετιανά μουσικά μοτίβα της εποχής του Βρετανού βάρδου αλλά και πρωτότυπες συνθέσεις του Κορνήλιου Σελαμσή.

Η έκπληξη, πάντως, για τον θεατή… καιροφυλακτεί αλλού: στην παράσταση «Τι είδε ο Μπάτλερ;» τα θρυλικά σκαθάρια θα παίζουν… αυτοπροσώπως ζωντανά τις επιτυχίες τους. Δεν τους ενσαρκώνουν, με εντυπωσιακά αποτελέσματα, επαγγελματίες μουσικοί, αλλά ηθοποιοί της «Δωδέκατης νύχτας». Ο Ορσίνο – Χρήστος Λούλης είναι ο Λένον. Ο Φέστε – Αργύρης Ξάφης, ο Πολ Μακάρτνεϊ. Ο σερ Αντριου – Θάνος Τοκάκης, ο Ρίνγκο Σταρ. Και ο σερ Τόμας – Σωκράτης Πατσίκας, ο Τζορτζ Χάρισον. Στο πιάνο τούς συνοδεύει ο γιατρός Πρέντις της διανομής τού Ορτον, Γιώργος Γλάστρας.

«Ενα περίεργο σκοτεινό τσίρκο», συνοψίζει το τελικό σκηνικό αποτέλεσμα ο σκηνοθέτης. Πίσω απ’ το συνολικότερο εγχείρημα κρύβεται πάντως και μια εντελώς «προσωπική ανάγκη» του για κωμωδία. «Οχι για εύκολη κωμωδία. Για δύσκολη», διευκρινίζει. «Λατρεύω το μπλακ χιούμορ. Ο Ορτον ενώ κάνει φάρσα είναι πολύ σκοτεινός. Αλλά πάντα λυτρώνεσαι διακωμωδώντας».

Το εντυπωσιακό είναι ότι δεν βρίσκει τον Βρετανό μετρ της μαύρης κωμωδίας ευκολότερο απ’ τον κορυφαίο συμπατριώτη του ποιητή. «Και τα δυο έργα έχουν τη δυσκολία τους», αναφέρει ο Μοσχόπουλος, «αλλά ο Ορτον έχει ειδική δυσκολία, λόγω της κλειστής του φόρμας. Απαιτεί συγκεκριμένη τεχνική. Αν δεν την υπηρετήσεις, αν δεν ακολουθήσεις το ρυθμό, το έργο μοιάζει αδύναμο». Ο Σέξπιρ, αντιθέτως, είναι πολύ πιο ανοιχτός σε αναγνώσεις. «Παίζεται και έτσι και αλλιώς».

Το διαπιστώσαμε εμπράκτως στις πρόβες, μέσα στο εύπλαστο, ευφυώς μεταλλασσόμενο σκηνικό του Κωνσταντίνου Κυπριωτάκη με την τεράστια προοπτική. Σ’ αυτό θα εκτυλίσσονται άλλωστε και οι δύο παραστάσεις… Ενώ στον Ορτον οι ηθοποιοί δοκιμάζονται σε βασανιστικά slow motion και fast forward, στη «Δωδέκατη νύχτα» έχουν την ελευθερία να επιδίδονται σε αυτοσχεδιασμούς κατά τη διάρκεια ενός ελεγχόμενου απ’ το σκηνοθέτη σκηνικού παιχνιδιού. Λίγο πολύ όλα μπορούν να δοκιμαστούν καθώς τα παιδιά προτείνουν στον Μοσχόπουλο πιθανές εναλλακτικές λύσεις. *

«Δωδέκατη νύχτα»: με όπλο τον αυτοσχεδιασμό

Η Βιόλα – Ιωάννα Παππά, η σεξπιρική ηρωίδα που μεταμφιέζεται σε αγόρι όταν διασώζεται από ναυάγιο στις ακτές της Ιλλυρίας, αυτοσχεδιάζει γύρω απ’ τις μεταλλικές θύρες του σκηνικού.

Ως άνδρας υπηρετεί τον δούκα Ορσίνο – Χρήστο Λούλη. Μαζί δοκιμάζουν, έπειτα από υπόδειξη του σκηνοθέτη, «τις αποστάσεις» πάνω στη σκηνή. Ο πνευματώδης Φέστε – Αργύρης Ξάφης, ντυμένος σαν γελωτοποιός ή τρελός, σκαρφαλώνει στο σκηνικό, και χώνει το μουτράκι του όπου μπορεί. Είναι το άγρυπνο πνεύμα που παρακολουθεί τα πάντα.

«Τα έργα προκάλεσαν τη διανομή», αποκαλύπτει ο Μοσχόπουλος. Ετσι αντικείμενο του έρωτα του Ορσίνο ήτοι η σεμνή Ολίβια, που έχει ερωτοχτυπηθεί για τη μεταμφιεσμένη σε αγόρι Βιόλα, που είναι η Μαρίσα Τριανταφυλλίδη. Σεμπάστιαν, ο δίδυμος αδελφός της Βιόλα, είναι ο Προμηθέας Ελευθερόπουλος. Ματαιόδοξος αρχιθαλαμηπόλος Μαλβόλιο, ο Νίκος Καραθάνος.

«Μέσα από αυτοσχεδιασμούς αναζητούμε τους τρόπους που το κείμενο του Σέξπιρ δεν θα φαίνεται σήμερα γραφικό», εξηγεί ο Αργύρης Ξάφης. «Ο Σέξπιρ δημιούργησε τα έργα του μετά το Μεσαίωνα, αλλά δανείζεται φόρμες απ’ την commedia dell arte. Συγχρόνως, έχει έναν λόγο ποιητικό. Εξερευνούμε πώς όλα αυτά θα μπορούσαν να αφομοιωθούν και να χρησιμοποιηθούν σήμερα. Εχει πολλή δουλειά το εγχείρημα. Γι’ αυτό και τα πράγματα είναι ακόμα τόσο ανοιχτά».

Μπορεί να φαίνεται στις δοκιμές της «Δωδέκατης νύχτας» ότι ο Μοσχόπουλος έχει τα λουριά λυτά, αλλά «από την πορεία τόσων χρόνων μαζί έχουμε καταλήξει σε συγκεκριμένες ασκήσεις. Ετσι, ακόμα και στους αυτοσχεδιασμούς μας, βλέπετε το «ζουμί» της δουλειάς που έχουμε κάνει τόσα χρόνια».

Ο Αργύρης Ξάφης μάς υποδεικνύει έναν ακόμη πρωταγωνιστή, που οφείλουν οι ηθοποιοί να λαμβάνουν σοβαρά υπόψη τους στους αυτοσχεδιασμούς: το σκηνικό. Η λειτουργικότητά του ξεδιπλώνεται «φύλλο-φύλλο», καθώς σιγά σιγά ανοίγει και αποκαλύπτεται ολοένα και μεγαλύτερο βάθος. «Τα πολλά επίπεδα του κόσμου», κατά τον Μοσχόπουλο.

Η δράση πάντως θα περιστρέφεται ή θα «βουτά» (όπως στο παιχνίδι της Βιόλας με τον Ορσίνο) στη μακρόστενη πισίνα με νερό, μια υδάτινη λωρίδα που κυριαρχεί στο μέσο της σκηνής. Το σκηνικό είναι ωστόσο σχεδιασμένο ώστε να διευκολύνεται και ένα πολύ βασικό κλισέ της φάρσας: το διαρκές ανοιγοκλείσιμο μιας πόρτας.

«Τι είδε ο Μπάτλερ;»: kinky, αλλά καλοκουρδισμένο

Η καλή κοινωνία του Λονδίνου αποδομείται… ηδονικά μέσα από ερωτικές «ακροβασίες» και παρενδυσίες στο «Τι είδε ο μπάτλερ;» του Ορτον. Ανδρες ντύνονται γυναικεία και γυναίκες ανδρικά, ενώ πόρτες ανοιγοκλείνουν φρενιασμένα.

Η Λυδία Φωτοπούλου, η άτακτη, σεξομανής κυρία Πρέντις, ξεφυλλίζει στο διάλειμμα της πρόβας τα vintage περιοδικά γυναικείας μόδας. Με ένα από τα φορέματα των σελίδων τους θα ντυθεί στην παράσταση. Ο Μοσχόπουλος, που έχει ξεκάθαρη εικόνα για την αισθητική των πραγμάτων, ζητά από τη σκηνογράφο Κλερ Μπρέσγουελ το φόρεμά της να είναι λεοπάρ. «Ετσι θα είναι και πιο kinky», εξηγεί.

Η Αννα Καλαϊτζίδου, η Τζέραλντιν Μπέρκλεϊ, με άλλα λόγια, η υποψήφια γραμματέας τού ψυχιάτρου dr Πρέντις, θα αναβιώνει την εικόνα ενός pin up girl. Αλλωστε, τη συνέντευξή της για τη θέση της γραμματέως την περνάει… γυμνή.

Η σκηνή της εξέτασης γίνεται γκροτέσκα όταν εισβάλλει ξαφνικά στο ιατρείο η κυρία Πρέντις, και ο γιατρός κρύβει τη γυμνή κοπέλα πίσω από κουρτίνα. Ομως, και η κυρία Πρέντις έχει λερωμένη τη «φωλιά» της. Πέρασε τη βραδιά με τον νεαρό γκρουμ Νίκολας Μπέκετ (Ομηρο Πουλάκη), που σήμερα την εκβιάζει. Για να μη βγάλει τα άπλυτά της στη φόρα, της ζητά «αντίδωρο» τη θέση γραμματέα στο ιατρείο του συζύγου της. Η εμφάνιση ενός επιθεωρητή (Κώστας Μπερικόπουλος) στο ιατρείο για έλεγχο προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις και τρελές… παρενδυσίες.

Ο Μοσχόπουλος ζητά από τους ηθοποιούς να περάσουν την πρώτη σκηνή του Ορτον, που είναι σχεδόν έτοιμη, slow motion. Αργότερα θα ακολουθήσει και το fast forward.

«Με το slow motion ξεκαθαρίζουν τα πράγματα, γιατί το κείμενο έχει από κάτω υλικό που τρέχει σε απίστευτο ρυθμό», παραδέχεται η έμπειρη Λυδία Φωτοπούλου. «Και στο fast forward θα πρέπει να εμπεριέχονται όλες οι ποιότητες. Το έργο πρέπει τελικά να βγει σαν μια τέλεια καλοκουρδισμένη μηχανή».

Στις πρόβες όλα συντελούνται σε ένα καζάνι υγιούς ομαδικότητας και ένα κλίμα 100% παρεΐστικο. «Προίκα» του «Αμόρε»; «Εχει μπαγιατέψει πια αυτή η ιστορία», με προσγειώνει ο Μοσχόπουλος. «Δεν είμαστε εμείς μόνο το «Αμόρε». Θα ήταν άδικο για τον Γιάννη (σ.σ. Χουβαρδά). Το «Αμόρε» ήταν μια συνάντηση πολλών ανθρώπων. Εδώ ξεκινάμε από την αρχή».

  • info Τη «Δωδέκατη νύχτα» μετέφρασε ο Νίκος Χατζόπουλος. Παίζουν οι Αργύρης Ξάφης, Χρήστος Λούλης, Ιωάννα Παππά, Νίκος Καραθάνος, Μαρίσα Τριανταφυλλίδη, Σωκράτης Πατσίκας, Θάνος Τοκάκης, Ηλίας Παναγιωτακόπουλος, Μιχάλης Σαράντης και Προμηθέας Ελευθερόπουλος. Το έργο «Τι είδε ο Μπάτλερ;» μετέφρασε ο Θωμάς Μοσχόπουλος. Παίζουν οι Λυδία Φωτοπούλου, Κώστας Μπερικόπουλος, Γιώργος Γλάστρας, Αννα Καλαϊτζίδου, Ομηρος Πουλάκης και Αλέξανδρος Αλπίδης.