Category Archives: Μοσκώβ Σελήμ

Γελωτοποιός μνημονεύει Γεώργιο Βιζυηνό

  • Εχει γίνει τα τελευταία χρόνια σχεδόν μόδα η μεταφορά του Γεώργιου Βιζυηνού στη σκηνή -τον έχουν ήδη επεξεργαστεί γόνιμα ως θεατρική πρώτη ύλη η Ρούλα Πατεράκη με τον Μισέλ Φάις, η Αννα Κοκκίνου κι ο Δήμος Αβδελιώδης.

Η Τζίνα Θλιβέρη είναι ένας ρημαγμένος τζόκερ που προπονεί τον νέο περφόρμερ (Δημήτρης Μοθωναίος) πάνω στις φράσεις του Βιζυηνού

Η Τζίνα Θλιβέρη είναι ένας ρημαγμένος τζόκερ που προπονεί τον νέο περφόρμερ (Δημήτρης Μοθωναίος) πάνω στις φράσεις του Βιζυηνού

Μια μεταμοντέρνα εκδοχή «μεταξύ χορού, θεάτρου, μουσικής, εικαστικών, video και… κατάληψης» για δύο ερμηνευτές είναι η πρόταση της ομάδας «Οχι Παίζουμε» πάνω στο «Μοσκώβ Σελήμ». Ενα αυτοαναφορικό σκηνικό σχόλιο για τον ίδιο τον Βιζυηνό, το «Μοσκώβ Σελήμ» του αλλά και την πραγματικότητα που μας ζώνει.

Στον «MOCKOB SELIM MID-», που ανεβαίνει σε σκηνοθεσία Γιώργου Σαχίνη την Πέμπτη στο Ωδείο Αθηνών, ένας σύγχρονος τζόκερ (Τζίνα Θλιβέρη), «ρημαγμένος αλλά αναγκασμένος σε ένα διαρκές χαμόγελο ευφορίας», θα προπονεί μέχρι τελικής πτώσεως έναν νέο performer (Δημήτρης Μοθωναίος). Θα τον εκπαιδεύει πάνω στην αξεπέραστη φράση του Βιζυηνού «μετεβλήθη εντός μου ο ρυθμός του κόσμου».

«Δεν γνωρίζω ούτε τη χώρα που ‘μαι τώρα. Μόνο βλέπω και φρονώ πως ο πόνος που πονώ, καθώς μ’ έχει εμέ ρημάξει και του κόσμου αυτού την τάξη… έχει αλλάξει». Ο στίχος του Βιζυηνού γίνεται σύνθημα του… επαναστάτη χωρίς αιτία νεαρού performer, που θα κατοικήσει ώς το τέλος Μαΐου στη «γιάφκα» μιας άδειας αίθουσας διδασκαλίας του Ωδείου Αθηνών.

Η ομάδα «Οχι Παίζουμε» έως σήμερα πάντα επεδίωκε να συνδέει, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, τη δουλειά της με τη βιωματικότητα των χώρων. Ο «Λαπαθιώτης» της ανέβηκε στο ρημαγμένο σπίτι του ποιητή στα Εξάρχεια. Στο «Αίμα που μαράθηκε», του Χρηστομάνου, αναζητήθηκε ένας χώρος χαμηλοτάβανος και υγρός που θα αναβίωνε την ατμόσφαιρα της «Κερένιας κούκλας» του. Ο «Ροδοκανάκης rediscovered» ξεκίνησε απ’ το Βυζαντινό Μουσείο, αφού ο συγγραφέας, μετά τις θεολογικές σπουδές στη Χάλκη, είχε συγγράψει βυζαντινά μελετήματα. Εφτασε στον Βύρωνα, όπου έζησε ο Χρηστομάνος με τον οποίο είχε δικαστική διένεξη για λογοκλοπή, και κατέληξε στη γενέτειρα του Ροδοκανάκη, τη Χίο.

Το «Μοσκώβ Σελήμ» (στα ρωσικά σημαίνει: Μόσχα Ισλάμ) ανεβαίνει στο Ωδείο Αθηνών, γιατί εκεί ο Βιζυηνός δίδαξε πρώτος δραματολογία από το 1890 ώς το 1892. Είναι ο χώρος όπου γνώρισε τον τελευταίο έρωτα της ζωής του και εκδήλωσε τα συμπτώματα που τον οδήγησαν στο «Δρομοκαΐτειο». Η παράσταση παρακολουθεί τρεις διαδρομές της ζωής του: από το Ωδείο Αθηνών στο «Δρομοκαΐτειο», στις 15 Απριλίου 1892. Από τη ζωή στο θάνατο, στις 15 Απριλίου 1896. Από τα χαμένα μεταλλεία της Βιζύης στην Αθήνα, οπότε αποφασίζει να μεταφέρει τη ζωή του Μοσκώβ Σελήμ και τη συνάντηση μαζί του σε διήγημα. Το ύστατο.

Το Mid του τίτλου παραπέμπει σε τρία διαφορετικά μεταίχμια: της κατάστασης στην οποία βρισκόταν όταν έγραφε το διήγημα ο Βιζυηνός. Του Μοσκώβ Σελήμ, παραγκωνισμένου γιου Τούρκου Αγά, που αποφασίζει να πολεμήσει στην Κριμαία κατά των Ρώσων για να αποκτήσει υπόσταση στα μάτια του πατέρα του. Και τέλος, της Αθήνας του σήμερα, που αναζητεί την ταυτότητά της, κακοποιημένη από τα επεισόδια του Δεκεμβρίου.

«Η παράσταση χρησιμοποιεί τον μύθο, τη γλώσσα και την αυτοβιογραφική φόρμα του διηγήματος ως ραχοκοκαλιά ενός σύγχρονου «πολυ-θεάματος» με σαφείς αναφορές στο καρουσέλ της εποχής μας», εξηγεί ο σκηνοθέτης Γ. Σαχίνης. «Από τα έργα του Βιζυηνού επιλέξαμε το «Μοσκώβ Σελήμ» γιατί είναι το μοναδικό που διαχειρίζεται την έννοια της ταυτότητας. Την ταυτότητά μας δεν αναζητάμε σήμερα όλοι;», ρωτά και η Τζίνα Θλιβέρη. «Επιπλέον, το έργο μάς έβγαζε την αίσθηση μιας πολύ μεγάλης μοναξιάς, την οποία βίωνε όταν το έγραφε ο Βιζυηνός. Κι εμείς με τα γεγονότα του Δεκεμβρίου μια απέραντη μοναξιά αισθανθήκαμε. Εκεί μάς μίλησε το έργο. Η παράσταση γεννήθηκε δηλαδή απ’ την ανάγκη μας να γίνει κάτι διαφορετικό απ’ το να κατεβαίνουμε με σημαίες στην Ομόνοια!»

Ο «MOCKOB SELIM MID-» τελειώνει με τον τζόκερ και τον performer να κρατούν μια βαλίτσα. «Ο «MOCKOB SELIM MID-» είναι σίγουρα φτιαγμένος να αναχωρεί», τονίζει ο σκηνοθέτης. «Σαν τον Βιζυηνό, που διδάσκοντας στο Ωδείο Αθηνών αναχωρεί για το Δρομοκαΐτειο και τελειώνοντας το «Μοσκώβ Σελήμ» αναχωρεί γι’ αυτό το «μετά τη γραφή»».

Οι χορογραφίες είναι της Ειρήνης Αλεξίου, η διαμόρφωση του χώρου του Γιάννη Σκουρλέτη, η μουσική του Κώστα Δαλακούρα και το μοντάζ των βίντεο του Ευθύμη Θεοδόση.

Να σημείωσουμε ότι ο «Μοσκώβ Σελήμ» δημοσιεύτηκε εν αγνοία του Βιζυηνού, ενώ βρισκόταν έγκλειστος στο «Δρομοκαΐτειο», ατελώς, σε συνέχειες στην εφημερίδα «Εστία». Ολόκληρο το κείμενο βρέθηκε κρυμμένο μετά τον θάνατό του στο πατρικό του στη Βιζύη. *

Advertisements

Γεώργιου Βιζυηνού «Μοσκώβ Σελήμ»

Θεατροποιημένος «Σελήμ»

Μετά την ενασχόλησή του με τους Ναπολέοντα Λαπαθιώτη (2006), Κωνσταντίνο Χρηστομάνο (2007), Πλάτωνα Ροδοκανάκη (2008) και τη θεατροποίηση της ζωής και κειμένων τους, ο θίασος «Οχι παίζουμε», θα ανεβάσει (το Μάρτιο) το τελευταίο διήγημα του Γεώργιου Βιζυηνού «Μοσκώβ Σελήμ», γραμμένο στο «Δρομοκαΐτειο» και καλά κρυμμένο στα προσωπικά του είδη, για να μη δημοσιευτεί. Η παράσταση θα παιχτεί στο Ωδείο Αθηνών, όπου ο Γ. Βιζυηνός δίδαξε τα τελευταία χρόνια της ζωής του, πριν τον εγκλεισμό του στο «Δρομοκαΐτειο», και όπου γνώρισε «την αιτία της τρέλας του», τη δεκατετράχρονη αριστοκράτισσα – αριστούχο σολίστα του Ωδείου στο πιάνο, Μπεττίνα Φραβασίλη.