Category Archives: Μορό Ζαν

Γιατί δεν είδαμε τη Ζαν Μορό στην Επίδαυρο

  • Ποιες αιτίες οδήγησαν στη ματαίωση της παράστασης «Ο πόλεμος των υιών του φωτός εναντίον των υιών του σκότους» του Αμος Γκιτάι στο αρχαίο θέατρο

Η Ζαν Μορό συνομιλεί με τον σκηνοθέτη Αμος Γκιτάι σε διάρκεια πρόβας στην Αβινιόν

Η Ζαν Μορό δεν ήρθε. Τελικά το ελληνικό κοινό δεν είδε ούτε άκουσε τη γαλλίδα ηθοποιό να διαβάζει αποσπάσματα από το κείμενο του Ιώσηπου Φλάβιου… Μαζί ακυρώθηκε και η παράσταση που θα οδηγούσε στην Επίδαυρο την 81χρονη σήμερα μεγάλη κυρία του σινεμά και του θεάτρου. Μαζί δεν ήρθε και «Ο πόλεμος των υιών του φωτός εναντίον των υιών του σκότους» που σκηνοθετεί ο κινηματογραφικός κυρίως Αμος Γκιτάι…

Τα νέα δεν άργησαν να κυκλοφορήσουν στην Επίδαυρο κατά τη διάρκεια του διημέρου όπου παιζόταν η «Αλκηστις». «Ακυρώθηκε και η δεύτερη παράσταση με τη Ζαν Μορό…». Δύσκολο να μείνει κρυφό το γεγονός: Κυριακή πρωί πρωί το Φεστιβάλ ξεκίνησε τις ακυρώσεις στα ξενοδοχεία για τα μέλη του θιάσου (Μουριά, Αριστοτέλης). Η Ζαν Μορό θα έμενε στο Ναυπλία Ρalace, στο Ναύπλιο- άλλη μια ακύρωση. Είχε προηγηθεί (από το Σάββατο 18/7) άνωθεν εντολή για «πάγωμα» στην πώληση των εισιτηρίων (του Σαββάτου 25/7), ενώ η συρρίκνωση των δύο παραστάσεων σε μία είχε ήδη δώσει το στίγμα της παραγωγής που ερχόταν με δύναμη από την Αβινιόν και τη Βαρκελώνη.

Ωστόσο, και σε αντίθεση με ό,τι συνέβη με την έλευση τηςΕλεν Μίρεν και της «Φαίδρας» της, το κοινό δεν έδειξε μεγάλο ενδιαφέρον για τη γαλλίδα ηθοποιό- ίσως και λόγω της ηλικίας της. Η προπώληση για τον «Πόλεμο των υιών του φωτός εναντίον των υιών του σκότους» ήταν εξαρχής υποτονική…

«Κακή αρχή για την Αβινιόν. Αλλά υπάρχει η Ζαν Μορό». Με αυτόν τον τίτλο- και μάλιστα στο πρωτοσέλιδό του- ο «Μonde» υποδέχθηκε την παράσταση του Αμος Γκιτάι, την Πέμπτη 9 Ιουλίου, τη μεθεπομένη της πρεμιέρας που σηματοδοτούσε και το άνοιγμα του 63ου Φεστιβάλ της Αβινιόν. Υμνώντας τη φωνή της γαλλίδας ιέρειας της οθόνης και της σκηνής και ασκώντας κριτική στο άνευρο (μη) θεατρικό πόνημα του Γκιτάι, η εφημερίδα έγινε προπομπός: η «κακή αρχή» του Φεστιβάλ έδωσε τη σκυτάλη στο «άδοξο τέλος» της δουλειάς του ισραηλινού σκηνοθέτη. Μετά τις παραστάσεις στη γαλλική πόλη, η περιοδεία ακυρώθηκε και μάλιστα σιγά σιγά, σαν μια σειρά από μικρές θεατρικές πράξεις που ξεκίνησαν από τη Βαρκελώνη- όπου ο «Πόλεμος» θα είχε προηγηθεί της δικής μας Επιδαύρου.

  • Η πρώτη ακύρωση…

OΔημήτρης Καταλειφόςγύρισε στην Ελλάδα την επομένη της πρεμιέρας της παράστασης στην Αβινιόν. Είχε μείνει στη γαλλική θεατρική πόλη δύο εβδομάδες, παρακολουθώντας τις πρόβες του «Πολέμου των υιών…», συνεργαζόμενος με τον σκηνοθέτη και τη βοηθό του. Τότε και ενώ ο έλληνας ηθοποιός οργάνωνε τις σημειώσεις του από τη διαμονή του στην Αβινιόν, δέχθηκε το τηλεφώνημα της βοηθού του Αμος Γκιτάι, η οποία ούτε λίγο ούτε πολύ του ζήτησε να αναλάβει τον ρόλο του Τίτου. Η δικαιολογημένη άρνησή του, μια που ο χρόνος ήταν πλέον περιορισμένος και η δουλειά που είχε προηγηθεί αφορούσε τον ρόλο ενός αφηγητή-ενδιαμέσου, οδήγησε στην πρώτη κρίση. Με ανοιχτές τις τηλεφωνικές γραμμές Αθήνα- Βαρκελώνη, ο Γιώργος Λούκος συζητούσε με τον σκηνοθέτη πιθανές λύσεις και δυνατότητες αντικατάστασης του Καταλειφού. Ετσι στις 16 Ιουλίου το Φεστιβάλ Αθηνών στέλνει την πρώτη ανακοίνωση, σύμφωνα με την οποία οι δύο παραστάσεις γίνονται… μία, «για λόγους παραγωγής», όπως σημειώνεται σχετικά. Διατηρείται η παράσταση του Σαββάτου (25 Ιουλίου) και καλούνται όσοι έχουν αγοράσει εισιτήρια για την Παρασκευή (24/6) να απευθυνθούν στα εκδοτήρια του Φεστιβάλ. Στο τέλος σημειώνεται δε ότι «στην παραγωγή δεν θα συμμετάσχει ο Δημήτρης Καταλειφός».

  • Η ματαίωση…

Και ενώ αντικαταστάτης δεν έχει βρεθεί στην Αθήνα, ο θίασος του Γκιτάι κάνει μια τελευταία πρόβα στη Βαρκελώνη το βράδυ της 16ης Ιουλίου- προγραμματισμένες παραστάσεις στην ισπανική πόλη την Παρασκευή και το Σάββατο 17 και 18 Ιουλίου. Την (περασμένη) Κυριακή 19 Ιουλίου όλοι θα ταξίδευαν για την Ελλάδα και συγκεκριμένα για την Επίδαυρο. Ολοι;

Φήμες θέλουν την πρόβα να κράτησε περισσότερη ώρα και την 81χρονη γαλλίδα ηθοποιό να εξαντλεί την τόσο γοητευτική φωνή της, με αποτέλεσμα να ζητήσει να εξαιρεθεί από την παράσταση- μια εξαίρεση συνώνυμη της ματαίωσης… Οπερ και εγένετο. Γιατί όμως η Ζαν Μορό «έχασε» τη φωνή της; Η ηθοποιός είχε δεχθεί με περισσή χαρά τη συμμετοχή της στον «Πόλεμο των υιών…». Ωστόσο μετά την πρεμιέρα- προτού καν δημοσιευθούν οι πρώτες κριτικές στον διεθνή τύπο, ο Αμος Γκιτάι κατάλαβε, όσο κι αν ήθελε να το κρύψει, ότι η παράστασή του δεν έτυχε θερμής υποδοχής από το κοινό. Καθ΄ όλη τη διάρκεια της πρεμιέρας στεκόταν και παρακολουθούσε. Και όταν το χειροκρότημα στο θέατρο Carriere de Βoulbon φάνηκε ότι δεν ήταν το αναμενόμενο και η αποχώρηση του κοινού βιαστική, κατάλαβε…

Το κλίμα επιβαρύνθηκε από τις κακές κριτικές και έτσι ο σκηνοθέτης άρχισε να αναθεωρεί κάποιες σκηνές του «Πολέμου…» και να επιχειρεί ορισμένες τροποποιήσεις ή και αλλαγές. Οταν πια «χάθηκε» και η φωνή της Ζαν Μορό δεν υπήρχε τίποτε που θα μπορούσε να στηρίξει τον «Πόλεμο…». Και ήρθε η ήττα.

«Ματαιώνεται και η προγραμματισμένη για το Σάββατο 25 Ιουλίου παράσταση του Αμος Γκιτάι λόγω ασθένειας της πρωταγωνίστριας Ζαν Μορό» γράφει η δεύτερη (και τελευταία) ανακοίνωση του Φεστιβάλ Αθηνών, επεξηγώντας τα περί Βαρκελώνης και τα περί επιστροφής των χρημάτων των εισιτηρίων.

  • της ΜΥΡΤΩΣ ΛΟΒΕΡΔΟΥ | ΤΟ ΒΗΜΑ, Κυριακή 26 Ιουλίου 2009
Advertisements

«Λόγια με νόημα διπλό…». Η «Αλκηστη» από το Εθνικό με καινοτομίες και έμφαση στις καλές ερμηνείες, τη μουσική, τα εικαστικά

ΕΠΙΔΑΥΡΟΣ. Η αναμονή των θεατών που γέμισαν ασφυκτικά την Επίδαυρο το περασμένο Σάββατο παρατάθηκε για μισή ακόμα ώρα από την προκαθορισμένη ώρα έναρξης των Επιδαυρίων. Ο σκηνοθέτης της παράξενης τραγωδίας «Αλκηστη» του Ευριπίδη, Θωμάς Μοσχόπουλος, ήθελε να έχει νυχτώσει εντελώς, γιατί η παράσταση ξεκινούσε με προβολή βίντεο.

Το υπερυψωμένο ανάκτορο που δέσποζε στο σκηνικό παρέπεμπε ευθέως στο Νέο Μουσείο της Ακρόπολης. Εκεί εμφανίστηκε η Αλκηστη (Μαρία Σκουλά), ανάμεσα στον Απόλλωνα και τον Θάνατο, και την ίδια στιγμή το πρόσωπό της, τα συναισθήματα, η αγωνία της μπροστά στον θάνατο που η ίδια επέλεξε στη θέση του συζύγου της, Αδμητου, προβάλλονται σε βίντεο.

Ηταν η πρώτη καινοτομία της παράστασης και ακολούθησαν πολλές. Ο χορός, άντρες και γυναίκες, με σύγχρονα ρούχα πένθους, κατέβηκαν από τις κερκίδες, κρατούσαν στα χέρια τους μετρονόμους, και συχνά τα χορικά θύμιζαν όπερα. Μια μεταλλική δοκός ξεκινούσε από το κέντρο της ορχήστρας, τη θυμέλη, και η κίνησή του, με τη φορά των δεικτών του ρολογιού μετρούσε επίσης το χρόνο (όπως και οι μετρονόμοι που κρατούσαν στα χέρια τους τα μέλη του χορού) και ταυτόχρονα «όργωνε» την ασταθή, σαν άμμο επιφάνεια που κάλυπτε όλη την ορχήστρα. Ο χρόνος της ζωής, ο χρόνος του θανάτου, ο χρόνος της θυσίας, ο χρόνος του ανέφικτου, ο χρόνος του ανέλπιστου…

Στις δύο ώρες που διήρκεσε η πρώτη φετινή παράσταση του Εθνικού Θεάτρου παρακολουθήσαμε μια γυναίκα γενναία και δοτική (την Αλκηστη), έναν άντρα δειλό, σχεδόν φοβισμένο που αγγίζει τα όρια του γελοίου προσπαθώντας να ξεπεράσει τις ενοχές του (τον Αδμητο-Χρήστο Λούλη, που έβγαλε σε πέρας έναν ιδιαίτερα δύσκολο ρόλο), τη γκροτέσκα φιγούρα του υπερήρωα που τίποτα δεν τον φοβίζει, αλλά που έχει αρχές και ηθικούς κανόνες ικανούς να καταφέρουν το αδύνατο (τον Ηρακλή -Αργύρη Ξάφη), την αποδόμηση των οικογενειακών σχέσεων στον εξαιρετικό διάλογο του πατέρα Φέρη (Κώστα Μπερικόπουλου) με τον γιο του Αδμητο (από τις ωραιότερες σκηνές της παράστασης, που κατάφερε με γέλιο να ανατρέψει τον πόνο και το πένθος) και την ακρίβεια του χορού στην κίνηση (όπως στη σκηνή που σχημάτισαν το αέτωμα του Παρθενώνα) και στο τραγούδι.

  • Ενα κείμενο στο μεταίχμιο

Ενα έργο που οι μελετητές εδώ και αιώνες δεν ξέρουν ακριβώς πού να το εντάξουν (στο σατυρικό δράμα ή στην τραγωδία), ένα κείμενο που διαρκώς κινείται στο μεταίχμιο: ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο, ανάμεσα στον ατομισμό και την αλληλεγγύη, ανάμεσα στη φιλαυτία και την αλληλεγγύη, ανάμεσα στη συγκίνηση και στην ιλαρότητα, ανάμεσα στον πόνο και το γέλιο. Στις διαδρομές της ζωής δηλαδή.

«Λόγια με νόημα διπλό» ακούγονται σε όλη τη διάρκεια της παράστασης. Ενα έργο που η επόμενη σκηνή αναιρεί την προηγούμενη: με γέλιο, σαρκασμό, ειρωνεία, μελαγχολία, θλίψη, πένθος, θυμοσοφία, ειλικρίνεια, δοτικότητα, μεγαλείο. Και μια διαρκή απορία για την άβυσσο της ανθρώπινης ψυχής.

Η παράσταση του Εθνικού Θεάτρου και του Θωμά Μοσχόπουλου κατάφερε να ακροβατήσει σ’ αυτό το επικίνδυνο τεντωμένο σκοινί, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις καλές ερμηνείες, τη μουσική και τα εικαστικά στοιχεία. Κάνοντας τους θεατές να ψυχαγωγηθούν, να διασκεδάσουν, να συγκινηθούν, να σκεφτούν. Ακόμα κι εκείνους που ένιωσαν να τους ξενίζει το γέλιο σε τραγωδία. Ολοι συμφώνησαν ότι ήταν μια καλοσχεδιασμένη, καλοκουρδισμένη και συνεπής παράσταση. Η μισή ώρα επιπλέον αναμονής άξιζε τον κόπο.

  • Ακύρωση παραστάσεων του Αμος Γκιτάι λόγω αφωνίας της Ζαν Μορό

Εάν δεν είχε ματαιωθεί η παράσταση του Αμος Γκιτάι και στη Βαρκελώνη, θα πιστεύαμε ότι κάποια κακοτυχία κυνηγάει την παρουσίασή της στο θέατρο της Επιδαύρου. «Ο πόλεμος των υιών του φωτός κατά των υιών του σκότους», έργο βασισμένο στην «Ιστορία του Ιουδαϊκού πολέμου» του Ιώσηπου Φλάβιου (1ος αι. μ. Χ.), με τη Ζαν Μορό στο ρόλο της αφηγήτριας, έδωσε την πρεμιέρα του στις 7 Ιουλίου στο Φεστιβάλ της Αβινιόν. Επόμενος σταθμός η Βαρκελώνη (17, 18 Ιουλίου) και στη συνέχεια η Επίδαυρος (24, 25 Ιουλίου). Πριν από λίγες ημέρες, το Ελληνικό Φεστιβάλ ανακοίνωσε τον περιορισμό των παραστάσεων από δύο σε μία (μόνο το Σάββατο) επικαλούμενο «λόγους παραγωγής». Ο Δημήτρης Καταλειφός, ο οποίος θα εμφανιζόταν στο αργολικό θέατρο, σε ρόλο και εκείνος αφηγητή (με σύντομες περιλήψεις των δρώμενων), ακύρωσε τη συνεργασία του. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Αμος Γκιτάι του είχε ζητήσει, την τελευταία στιγμή, να ερμηνεύσει κάτι εντελώς διαφορετικό. Η έκτακτη αναζήτηση Ελληνα ηθοποιού, ως αντικαταστάτη, είχε προσανατολιστεί στον Δημήτρη Τάρλοου. Δεν χρειάστηκε όμως. Η Ζαν Μορό έπαθε αφωνία (φήμες θέλουν να υπάρχει, επιπλέον, κλίμα ψυχρότητας ανάμεσα στον σκηνοθέτη και την πρωταγωνίστρια μετά ίσως και τις αρνητικές κριτικές που δέχτηκε η παράσταση στην Αβινιόν). Ετσι ματαιώθηκαν όλες οι εμφανίσεις της.

  • Της Ολγας Σελλα, Η Καθημερινή, 21/07/2009

«Η ασθένεια της Ζαν Μορό οδήγησε καταρχήν στη ματαίωση των παραστάσεων του Αμος Γκιτάι…»

Ασθενεί η Ζαν Μορώ. Ακυρώνεται η παράστασης του Amos Gitai. Ημερομηνία: 20/07/2009. Η ασθένεια της Ζαν Μορό οδήγησε καταρχήν στη ματαίωση των παραστάσεων του Αμος Γκιτάι «Ο πόλεμος των υιών του φωτός κατά των υιών του σκότους», προγραμματισμένες για τις 17 & 18 Ιουλίου,  στο πλαίσιο του Φεστιβάλ της  Βαρκελώνης. Για τον ίδιο λόγο ματαιώνεται στη συνέχεια  και η μοναδική παράσταση του Άμος Γκιτάι στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, το Σάββατο 25 Ιουλίου. Όσοι έχουν αγοράσει εισιτήρια, μπορούν να απευθυνθούν στα εκδοτήρια του Φεστιβάλ, Πανεπιστημίου 39 (εντός στοάς Πεσμαζόγλου), τηλέφωνο 210 32 22 720. Εκδοτήρια Φεστιβάλ: Πανεπιστημίου 39. Ώρες λειτουργίας: Δευτ-Παρ: 8:30-16:00, Σαβ: 09:00-14:30

Αυτή είναι η ανακοίνωση του Ελληνικού Φεστιβάλ. Η ανοησία της ανακοίνωσης έγκειται στο γεγονός ότι «δικαιολογεί» τη ματαίωση [ακύρωση] των εν Ελλάδι παραστάσεων για τους λόγους που ματαιώθηκαν και στη Βαρκελώνη!!! Άκουσον, άκουσον… Λέει ότι «η ασθένεια της Ζαν Μορό οδήγησε καταρχήν στη ματαίωση…». Αυτό το «καταρχήν» τι σημαίνει; Σημαίνει ότι κατά δεύτερο θα πρέπει να αναζητήσουμε και κάποιους άλλους λόγους για τη ματαίωση; Μήπως θα πρέπει να μας τους εκθέσουν οι υπεύθυνοι του Φεστιβάλ;

«Ο πόλεμος» ματαιώνεται

Δεν θα δούμε, τελικά, την παραγωγή του Αμος Γκιτάι «Ο Πόλεμος των υιών του φωτός κατά των υιών του σκότους» στην Επίδαυρο. Η παράσταση που «λόγοι παραγωγής» είχαν αναγκάσει το φεστιβάλ να την περιορίσει σε μία ημέρα, το Σάββατο 25 Ιουλίου, σύμφωνα με πληροφορίες, ματαιώνεται.

«Ο πόλεμος» ματαιώνεται

Αλλωστε, ήδη από την Παρασκευή που μας πέρασε στο Λυγουριό κυκλοφορούσε αυτή η φήμη -μιλούσαν και για μικρό αριθμό προπώλησης εισιτηρίων, 600- ενώ το Σάββατο ήταν όλοι βέβαιοι περί της οριστικής ματαίωσης.

Υπενθυμίζουμε ότι από την παραγωγή είχε αποχωρήσει ο μοναδικός Ελληνας ηθοποιός της παράστασης, ο Δημήτρης Καταλειφός, γιατί του ζητήθηκε να αλλάξει ρόλο (από τον ρόλο του αφηγητή του δόθηκε, την τελευταία στιγμή, αυτός του Τίτου).

Ο Γιώργος Λούκος είχε προσπαθήσει να μεταπείσει τον Γκιτάι, αλλά αυτό είχε σταθεί αδύνατο. Ετσι αναζητήθηκε άλλος ηθοποιός, ο οποίος μέχρι προχθές δεν είχε βρεθεί, αλλά, απ ό,τι φαίνεται, δεν θα χρειαστεί…

Σημειώνουμε επίσης ότι στη Βαρκελώνη ακυρώθηκε μία παράσταση του έργου λόγω ασθένειας της Ζαν Μορό.

  • ΑΝΤ. ΚΑΡ., ΕΘΝΟΣ, 20/07/2009

Σε ακύρωση οδεύει ο «Ιουδαϊκός Πόλεμος». Η ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΙΣΡΑΗΛΙΝΟΥ ΑΜΟΣ ΓΚΙΤΑΪ ΣΤΗΝ ΕΠΙΔΑΥΡΟ

Η Ζαν Μορό (αφηγήτρια στην  παράσταση) με τον Ισραηλινό  σκηνοθέτη Άμος Γκιτάι
  • Ξαφνικά φούντωσε η φήμη πως η παράσταση του Άμος Γκιτάι «Ο πόλεμος των υιών του φωτός εναντίον των υιών του σκότους» στην Επίδαυρο, το επόμενο διήμερο, ακυρώνεται. Γιατί; Διότι «θα αρρωστήσει» η Ζαν Μορό. Διφορούμενη διατύπωση, που ελπίζουμε να καταρριφθεί. Όχι επειδή δεν ισχύει η πληροφορία της ματαίωσης, αλλά γιατί μοιάζει με υπεκφυγή του προβλήματος.
  • Το χρονικό της πρωτοφανούς αναστάτωσης άρχισε την περασμένη Πέμπτη, με την αποχώρηση του Δημήτρη Καταλειφού από το ισραηλινό θέαμα. Η ανακοίνωση όμως ήταν σαφής: «Η παράσταση θα δοθεί το Σάββατο». Μπερδεμένα πράγματα, χωρίς εξηγήσεις. Δηλαδή, δεν επρόκειτο για ολοκληρωτική ακύρωση, αφού ήδη τα ταμεία του Φεστιβάλ έκοβαν εισιτήρια και μετέθεταν τα προαγορασμένα της πρεμιέρας για την επομένη, 25 Ιουλίου. Προφανώς, ούτε αυτό ισχύει. Στο μεταξύ πολλά blogs φέρονται να άρχισαν να καλούν επιτακτικά τους αναγνώστες τους σε εκδηλώσεις «διαμαρτυρίας» στην Επίδαυρο.
  • Σύμφωνα με πληροφορίες των «ΝΕΩΝ», θα αρχίσει σήμερα η επιστροφή του αντιτίμου των προπωλημένων εισιτηρίων και του Σαββάτου. Επομένως, η ματαίωση της ισραηλινής συμπαραγωγής με το Ελληνικό Φεστιβάλ είναι οριστική. Όλο αυτό το προβληματικό σενάριο μπορεί να μην το γνώριζαν οι εργαζόμενοι στο φεστιβάλ, οι υποψήφιοι θεατές. Το ήξεραν όμως κάποιοι ενημερωμένοι στο Λιγουριό: «Η παράσταση δεν θα γίνει, γιατί θα αρρωστήσει η Ζαν Μορό!», έλεγαν.
  • Η μεγάλη κυρία του γαλλικού σινεμά έχει αναλάβει τον ρόλο του αφηγητή Ιώσηπου, ο οποίος έγραψε τον 1ο αιώνα μ.Χ. την «Ιστορία του Ιουδαϊκού Πολέμου», ένα κείμενο που περιγράφει την κατάκτηση της Ιουδαίας από τους Ρωμαίους και την καταστροφή της Ιερουσαλήμ το 70 μ.Χ. Η ειρωνική διατύπωση μιας πιθανής ασθένειας άφηνε υποψίες και περιθώρια για παρασκηνιακά προβλήματα.
  • Πρόσχημα δηλαδή για μια πρωτοφανή στα χρονικά των Επιδαυρείων ακύρωση. Πάντως, ώς αργά χθες το βράδυ, ούτε τα φορτηγά με τα σκηνικά της Χλόης Ομπολένσκι ούτε το κλιμάκιο των ηθοποιών είχαν φθάσει στον χώρο, όπως αναμενόταν. Κατά καιρούς έχουν ματαιωθεί στην Επίδαυρο παραστάσεις, αλλά λόγω καιρικών φαινομένων (βροχές στον «Οιδίποδα επί Κολωνώ» του Θεάτρου Τέχνης, φωτιές στις «Ευτυχισμένες μέρες» με τη Φιόνα Σο, στην πρεμιέρα του Νational Τheatre της Αγγλίας) ή και απεργιών (όπως στον «Φιλοκτήτη» του ΚΘΒΕ με τον Νίκο Κούρκουλο).
  • ΙΝFΟ

Το Ελληνικό Φεστιβάλ αναμένεται σήμερα να ανακοινώσει την αιτία της ακύρωσης (θα παρουσιαστεί άραγε καμουφλαρισμένη ή όχι;)

  • Έλενα Δ. Χατζηιωάννου, ΤΑ ΝΕΑ: Δευτέρα 20 Ιουλίου 2009

Αφωνία η Ζαν Μορό, βουβή η Επίδαυρος!!!

  • Ακυρώνεται και η παράσταση του Σαββάτου που θα ανέβαζε ο Αμος Γκιτάι με τον «Πόλεμο των υιών του φωτός κατά των υιών του σκότους». Ετσι, μετά τη ματαίωση αυτής της Παρασκευής, που αναγγέλθηκε την περασμένη Πέμπτη, το αργολικό θέατρο θα μείνει άδειο

Νέα ανατροπή. Ακυρώνεται ακόμη και η μοναδική παράσταση του «Πολέμου των υιών του φωτός κατά των υιών του σκότους» του Αμος Γκιτάι, που θα κατηφόριζε στην Επίδαυρο το Σάββατο, λόγω ασθένειας της Ζαν Μορό. Θα ήταν η μοναδική, μετά την αναπάντεχη (μόλις την περασμένη Πέμπτη ανακοινώθηκε) ακύρωση της παράστασης της Παρασκευής -ο Ισραηλινός σκηνοθέτης χρειαζόταν οπωσδήποτε μία επιπλέον πρόβα(!).

Η Ζαν Μορό με τον Αμος Γκιτάι. Τελικά δεν ήταν τυχερό να τους δούμε φέτος στην Επίδαυρο

Η Ζαν Μορό με τον Αμος Γκιτάι. Τελικά δεν ήταν τυχερό να τους δούμε φέτος στην Επίδαυρο

Πρωτοφανής η είδηση για τον θεσμό των Επιδαυρίων και προφανώς τεράστια οικονομική ζημιά για το Φεστιβάλ (που ήταν εκ των συμπαραγωγών). Η Επίδαυρος θα μείνει άδεια και βουβή και το Σάββατο, επειδή η Ζαν Μορό, βασική αφηγήτρια και «φωνή» του συγγραφέα του «Πολέμου» Φλάβιου Ιώσηπου, ταλαιπωρείται από ωτίτιδα και φαρυγγίτιδα, που της έχουν στερήσει τη φωνή της. Πρώτο «θύμα» των ακυρώσεων υπήρξε η Βαρκελώνη, που θα ακολουθούσε μετά την παγκόσμια πρεμιέρα της Αβινιόν και θα αποτελούσε τη «γέφυρα» πριν από την Επίδαυρο.

Μέχρι σήμερα μόνο τα στοιχεία της φύσης (βροχές και φωτιές) και συνδικαλιστικές κινητοποιήσεις (απεργίες) έχουν οδηγήσει στην ακύρωση παραστάσεων του Φεστιβάλ της Επιδαύρου. Τελευταίο «κρούσμα» οι πυρκαγιές του 2007, που «έπληξαν» τη δεύτερη παράσταση απ’ τις βρετανικές «Ευτυχισμένες Μέρες» με τη Φιόνα Σο. Εξ ου η δουλειά του National Theater επαναλήφθηκε την επόμενη χρονιά. Αραγε να συμβεί το ίδιο με την παράσταση του Γκιτάι; Οι συμπαραγωγοί, τα Φεστιβάλ Barcelona Grec, Αθηνών και Επιδαύρου, Κωνσταντινούπολης, Αβινιόν και το Odeon Theatre de l’Europe, εντός των προσεχών ημερών θα συναποφασίσουν, βάσει των συμβολαίων τους, για την τύχη της παράστασης σε σχέση με το αρχαίο αργολικό θέατρο.

Το ζήτημα είναι πάντως ότι ένα από τα καλύτερα επιδαυρικά Παρασκευοσάββατα της χρονιάς μένει μετέωρο. Τις ίδιες ημέρες στη Μικρή Επίδαυρο θα παρουσιαστεί το «Τερατώδες Αριστούργημα» του Ρίτσου, στη σκηνική ανάγνωση του Δημήτρη Μαυρίκιου, με τους Λάζαρο Γεωργακόπουλο, Ράνια Οικονομίδου, Λυδία Φωτοπούλου κ.ά. Ο σκηνοθέτης έχει πει ότι η παράστασή του θα μπορούσε άνετα να σταθεί «ανοίγοντας» και στη Μεγάλη Επίδαυρο. Μήπως θα ήτανε μια κάποια λύση η μεταφορά της -έστω την τελευταία στιγμή- στη μεγάλη κλίμακα του πολυκλείτειου θεάτρου;

Οσον αφορά τα εισιτήρια του «Πολέμου των υιών του φωτός κατά των υιών του σκότους», το Φεστιβάλ σήμερα θα ανακοινώσει τι θα πρέπει να πράξουν οι κάτοχοί τους.

  • ΙΩΑΝΝΑ ΚΛΕΦΤΟΓΙΑΝΝΗ,Ελευθεροτυπία, Δευτέρα 20 Ιουλίου 2009
  • Η επιβλητική Ζαν Μορό μια βραδιά στην Επίδαυρο

    • Το ερχόμενο Σάββατο 25 Ιουλίου

    Ηγερία της νουβέλ βαγκ, ηθοποιός που ανήκει ήδη στη μυθολογία του γαλλικού κινηματογράφου και θεάτρου, η Ζαν Μορό θα εμφανιστεί για μια και μοναδική βραδιά στην Επίδαυρο, το ερχόμενο Σάββατο 25 Ιουλίου. Κρατά τον ρόλο της αφηγήτριας στην παράσταση «Ο πόλεμος των υιών του φωτός κατά των υιών του σκότους» του ιστορικού Ιώσηπου Φλάβιου (1ος αι. μ.Χ.), που σκηνοθέτησε ο Ισραηλινός κινηματογραφιστής Αμος Γκιτάι. Η υποβλητική, βραχνή φωνή της, πρωταγωνιστεί, συμβάλλοντας στη λακωνικότητα αλλά και καθηλωτική δύναμη του κειμένου. Από την Αβινιόν, όπου δόθηκε η πρεμιέρα πριν από λίγες ημέρες, στο πλαίσιο του δημοφιλούς 63ου Φεστιβάλ της πόλης, ο Αμος Γκιτάι μιλάει για την έλξη που του ασκεί ο Ιώσηπος Φλάβιος, αλλά και για τη σύγχρονη πολιτική σκηνή. Η «Κ» ήταν εκεί καταγράφοντας ατμόσφαιρα και αντιδράσεις. Πριν η παράσταση μεταφερθεί στο αργολικό θέατρο, ορισμένα μπλογκ δίνουν ρεσιτάλ παραληρηματικών και υστερικών ερμηνειών στην «Ιστορία του Ιουδαϊκού πολέμου» του Ιώσηπου Φλάβιου.

    Συνύπαρξη, η μοναδική επιλογή

    • Ο παραλογισμός του πολέμου, ο φανατισμός και τα πάθη των λαών με τη ματιά του Αμος Γκιτάι και τη φωνή της Ζαν Μορό
    • Αποστολή στην Αβινιον: Μαρια Kατσουνακη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Kυριακή, 19 Iουλίου 2009

    Τα Λατομεία της Μπουλμπόν, ένα γυμνό, υποβλητικό τοπίο, ταίριαζαν γάντι με τη λακωνική, λιτή, γραφή του Ιώσηπου Φλάβιου. Ο παραλογισμός του πολέμου και τα πάθη των λαών περιγράφονται με λέξεις αιχμηρές και εικόνες που καθηλώνουν μέσα από την αντικειμενικότητα της εξιστόρησης. Φωτισμοί, μουσικοί, ηθοποιοί συνέθεταν το θέαμα «Ο πόλεμος των υιών του φωτός κατά των υιών του σκότους», βασισμένο στην «Ιστορία του ιουδαϊκού πολέμου». Σκηνοθέτης ο Αμος Γκιτάι, συγγραφέας ο ιστορικός του 1ου αι. μ.Χ. Ιώσηπος Φλάβιος. Αφηγήτρια, η Ζαν Μορό. Η κατάκτηση της Ιουδαίας από τους Ρωμαίους και η καταστροφή της Ιερουσαλήμ είναι στο επίκεντρο του κειμένου, το οποίο στοιχειώνει τον Ισραηλινό κινηματογραφιστή για περισσότερα από 15 χρόνια. Το είχε παρουσιάσει και στο παρελθόν, στη Σικελία και στην Μπιενάλε της Βενετίας. Στις 7 Ιουλίου έδωσε την πρεμιέρα του στο 63ο Φεστιβάλ της Αβινιόν, έναν θεσμό που ηγείται χρόνια τώρα της διεθνούς θεατρικής πρωτοπορίας, συγκεντρώνοντας μεγάλα ονόματα σκηνοθετών και ερμηνευτών. Η «Κ» ήταν εκεί, στην έναρξη του φεστιβάλ, στα Λατομεία της Μπουλμπόν, μία από τις τρεις ελληνικές εφημερίδες που παρακολούθησαν την παράσταση, πριν έρθει στην Επίδαυρο, το ερχόμενο Σάββατο 25 του μηνός (η Παρασκευή 24 ματαιώνεται για λόγους παραγωγής).

    Στο διάρκειας δύο ωρών θέαμα, ο Γκιτάι δεν κατόρθωσε να δώσει θεατρικότητα και «κίνηση» στην αφήγηση, παρά τους λιθοξόους, τους μεταλλικούς πύργους με ρόδες (από τους οποίους απευθύνονταν ο Βεσπασιανός και ο Τίτος), τη ζωντανή μουσική και τη θέρμη των ερμηνειών. Το χλιαρό χειροκρότημα της πρώτης βραδιάς ήταν η ένδειξη ότι η μεγάλη επιθυμία του κινηματογραφικού δημιουργού δεν κατόρθωσε να πραγματωθεί σκηνικά. Η σύλληψη παρέμεινε στις προθέσεις. Αρκεί η παρουσία της Ζαν Μορό για να προσδώσει στην παράσταση αιτία και αίγλη; Θα δούμε στην Επίδαυρο. Η «Le Monde», πάντως, συνόψισε την κριτική της σε ένα «μέτριο, προχειροφτιαγμένο και χωρίς ιδέες θέαμα», εξαιρώντας τους «υπέροχους τόνους» της φωνής της Ζαν Μορό.

    Αυτή η γυναίκα–σύμβολο όχι μόνο του γαλλικού σινεμά αλλά και του Φεστιβάλ της Αβινιόν (ήταν εκεί, την πρώτη χρονιά, το 1947, με τον Ζαν Βιλάρ) ανήκει ήδη στη μυθολογία των Γάλλων και του γαλλικού πολιτισμού. Είναι μια Ευρωπαία ντίβα, ηγερία της νουβέλ βαγκ, έχει κορφολογήσει μισόν αιώνα καλλιτεχνικής δημιουργίας, δίπλα στον Βαντίμ, τον Τριφό, τον Γκοντάρ, τον Ντεμί, τον Αντονιόνι και άλλους πολλούς, πάρα πολλούς, τόσο στον κινηματογράφο όσο και στο θέατρο. Παρά τα 81 της χρόνια παραμένει πάντα η Ζαν Μορό με το κασκέτο, στο «Ζιλ και Τζιμ» του Φρανσουά Τριφό.

    • Οι λαοί προχωρούν, οι πολιτικοί έπονται

    Ο Αμος Γκιτάι έχει μεγάλο θαυμασμό για τον Ιώσηπο, «αυτόν τοn φίλο δημοσιογράφο των 2.000 χρόνων που μίλησε για τον εμφύλιο της χώρας του». Υπογραμμίζει ότι το έργο «δεν είναι κείμενο προπαγάνδας». Χαρακτηρίζει τον Ιώσηπο «ρεπόρτερ»: «Πήρε συνεντεύξεις από τους συμπολεμιστές του που επέστρεψαν από τη μάχη, καταγράφει λεπτομέρειες για την αρχιτεκτονική, συνθέτει μια πλήρη εικόνα των ιδεολογικών αντιπαραθέσεων της εποχής του».

    Η συνομιλία που ακολουθεί έγινε νωρίς το μεσημέρι στον ατμοσφαιρικό κήπο του ησυχαστηρίου– ξενοδοχείου στην Βιλνέβ, στα περίχωρα της Αβινιόν, που είχε επιλέξει ο Γκιτάι. Ο σκηνοθέτης ήταν μάλλον βαρύς σε διάθεση, επηρεασμένος ίσως από τη χλιαρή υποδοχή της παράστασης, στην πρεμιέρα της προηγούμενης βραδιάς. Ή, απλώς, κουρασμένος. Πάντως, ευγενής και προσηνής.

    • Και στην Παλαιστίνη

    – Πιστεύετε ότι στην παράσταση μπορέσατε να υπερβείτε τα γεωγραφικά και ιδεολογικά όρια του Ισραήλ;

    – Εσείς θα το κρίνετε, αλλά πιστεύω πως ναι.

    – Θα παρουσιάσετε το θέαμα στην Παλαιστίνη;

    – Αυτή τη στιγμή ο προγραμματισμός περιλαμβάνει πόλεις της Ευρώπης. Εάν θεωρήσουμε ότι η Κωνσταντινούπολη, τελευταίος σταθμός της περιοδείας, είναι, επίσης, Ευρώπη. Μεσολαβούν η Βαρκελώνη (17, 18 Ιουλίου) και η Επίδαυρος (24, 25 Ιουλίου). Είναι, όμως, επιθυμία μου να παιχτεί και στην Παλαιστίνη. Ελπίζω να το κατορθώσουμε.

    – Στην Κωνσταντινούπολη περιμένετε αντιδράσεις;

    – Πιθανόν. Στο έργο δεν υπάρχει ψευδοαντικειμενικότητα αλλά άποψη. Ο Ιώσηπος Φλάβιος είναι εναντίον κάθε μορφής εθνικισμού.

    – Κατά τη γνώμη σας, η αφήγηση είναι θεατρική παράσταση;

    – Ποιοι είναι οι κανόνες; Να εκδώσουμε (να εκδώσουν οι δημοσιογράφοι) έναν οδηγό για το τι είναι θέατρο… Ας μην ξεχνάμε ότι το θέατρο ξεκίνησε σαν θρησκευτική τελετουργία.

    – Το ηχητικό περιβάλλον έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στην παράσταση.

    – Δίνει ένα μοντέρνο στυλ στο θέαμα. Οπως και το ντεκόρ. Ο ήχος, μάλιστα, όπως είδατε, παράγεται, εν μέρει, από το ντεκόρ (σ.σ.: ένας περκασιονίστας χρησιμοποιεί τις μεταλλικές σκαλωσιές, με εντυπωσιακά αποτελέσματα).

    – Ο θρησκευτικός φανατισμός ήταν στοιχείο καθοριστικό στην εποχή του Ιώσηπου, όπως και στη σημερινή. Τι ενώνει τους δυο λαούς (Παλαιστίνιους και Ισραηλινούς); Και ποια είναι τα όρια που δεν μπορούν να διασχίσουν;

    – Δεν υπάρχουν όρια γιατί κάνουμε τέχνη και στην τέχνη δεν μπορούμε να μιλάμε για όρια. Δεν είμαστε μέσα στη διαμάχη. Την αναπαριστούμε. Η τέχνη βάζει ερωτήματα ως προς το θέμα και την αισθητική. Και αυτό είναι όλο.

    – Η ερώτησή μου αφορούσε τις σχέσεις των δύο χωρών.

    – Στην Ελλάδα θα χρησιμοποιήσω έναν Ελληνα και έναν Τούρκο ηθοποιό. Οπως και εδώ (σ.σ.: στην Αβινιόν), χρησιμοποίησα έναν ηθοποιό Ισραηλινό και έναν Παλαιστίνιο. Εάν το θέαμα πρέπει να έχει μια αποστολή πιο διευρυμένη από το ίδιο το κείμενο –πράγμα για το οποίο αμφιβάλλω– είναι να επεκτείνει τη δυνατότητα διαλόγου ανάμεσα σε χώρες που οι σχέσεις τους χαρακτηρίζονται από ένταση και εχθρότητα. Είναι το μόνο πράγμα στο οποίο μπορεί να μεσολαβήσει η τέχνη. Τίποτε άλλο.

    • Στοιχεία από κάθε χώρα

    – Γιατί προσθέτετε ηθοποιούς σε κάθε χώρα;

    – Βρίσκω ενδιαφέρουσα την ιδέα να αναμειγνύω στοιχεία που αγγίζουν την σύγχρονη ιστορία των χωρών. Δεν είμαι ειδικός στην ελληνική ιστορία αλλά διαπιστώνω ότι ένας αιματηρός εμφύλιος ταλαιπώρησε κι εσάς. H Ελλάδα είναι μια χώρα που αγαπώ ιδιαίτερα και είναι η πρώτη που επισκέφθηκα ταξιδεύοντας από το Ισραήλ.

    – Ο Ντάνιελ Μπάρενμποϊμ έχει δηλώσει ότι «πρέπει να αποφασίσουμε αν η συνύπαρξη είναι ευλογία ή κατάρα».

    – Είναι αρκετά φιλάρεσκο, αν και ηχεί ωραία!.. Ασφαλώς και πρέπει να εργαστούμε για τη συνύπαρξη. Δεν υπάρχει επιλογή. Οι δυο λαοί το έχουν ανάγκη. Μετράμε πάνω από 60 χρόνια πολέμων, συγκρούσεων, νεκρών, τραυματισμένων, κατασπατάλησης των πόρων. Basta! Κάτι άλλο πρέπει να γίνει. Πρέπει να εργαστούμε για τη συνύπαρξη. Δεν είναι κατάρα. Είναι απόλυτη προτεραιότητα.

    – Και πώς θα φτάσετε στην συνύπαρξη;

    – Είναι θέμα πολιτικών ενεργειών. Δεν είναι δουλειά των καλλιτεχνών. Δεν θα οδηγήσουν οι καλλιτέχνες στην ανεργία τους πολιτικούς!.. Τα καλά νέα, ανάμεσα σε πολλά κακά, είναι ότι πλέον τα 2/3 του πληθυσμού και των δύο χωρών θέλουν τη συνύπαρξη. Οι πολιτικοί πολύ συχνά έπονται. Οι λαοί είναι πιο προχωρημένοι. Συνειδητοποιούν πιο γρήγορα και προηγούνται από τους πολιτικούς. Σε αυτούς όμως εναπόκειται να βρουν τους τρόπους για να γίνει εφικτή η συνύπαρξη. Η στιγμή είναι κατάλληλη. Γιατί και τα δυο «εγώ» είναι νομίζω έτοιμα να συνεργαστούν για να γίνει η ζωή υποφερτή.

    – Ποια είναι, κατά τη γνώμη σας, η φράση–κλειδί της παράστασης;

    – Το είπα ήδη: να εργαστούμε για την συνύπαρξη. Ενας φίλος μου είχε απαντήσει σε σχετικό ερώτημα: «Δεν έχουμε την πολυτέλεια να είμαστε απαισιόδοξοι». Αυτή είναι και η δύναμη της τέχνης: να θέσει τη συζήτηση με πραγματικούς όρους. Και αυτό να κινήσει λίγο τα πράγματα.

    – Και κάτι τελευταίο: πώς υποδεχθήκατε την εκλογή του Ομπάμα;

    – Δεν μπορούμε να γράψουμε την ιστορία από πριν… Αλλά είναι αναμφισβήτητα ένας ευφυής άνθρωπος. Η εκλογή του ήταν ένα από τα «καλά νέα».

    • 25 Ιουλίου στην Επίδαυρο: «Ο πόλεμος των υιών του φωτός κατά των υιών του σκότους» του Ιώσηπου Φλάβιου, σε σκηνοθεσία Αμος Γκιτάι, καλλιτεχνική διεύθυνση Χλόης Ομπολένσκι, κοστούμια Μοϊρά Ντουγκέ. Πρωταγωνιστούν: Ζαν Μορό, Ζερόμ Κένινγκ, Ζεράρ Μπεναμού, Ερίκ Ελμοσνίνο, κ.ά. Στην παράσταση της Επιδαύρου δεν θα εμφανισθεί τελικά ο Δημήτρης Καταλειφός.

    Οι καταστροφείς της ομορφιάς

    Μέρες τώρα κυκλοφορούν σε ορισμένα μπλογκ σχόλια και διάλογοι (κόσμια διατύπωση για τις ύβρεις και το νοσηρό φανατισμό) με αφορμή την παρουσίαση του έργου «Ο πόλεμος των υιών του φωτός κατά των υιών του σκότους» του ιστορικού Ιώσηπου Φλάβιου, στην Επίδαυρο. «Απόψεις» όπως: «εβραϊκή προπαγάνδα στην Επίδαυρο» ή «εβραϊκή πρόκληση της Επίδαυρου» ή «η βεβήλωση της Επιδαύρου», εναλλάσσονται, δηλώνοντας την προέλευση και τον ιδεολογικό προσανατολισμό των εμπνευστών τους.

    Η παραληρηματική ανάγνωση των κειμένων του Ιώσηπου, η στρεβλή αναφορά σε πρόσωπα και γεγονότα, συνειρμοί και ερμηνείες που θυσιάζουν τη λογική στις εμμονές, σε «εχθρούς» και «προφητείες», θα αποτελούσαν μέρος μιας συνήθους αντίδρασης, αν οι υπερπατριώτες που υπογράφουν τις θέσεις αυτές δεν καλούσαν σε κινητοποιήσεις «προκειμένου να εμποδιστεί η παράσταση».

    Οι προθέσεις και μόνο αποτελούν τεκμήριο βαρβαρότητας και ολοκληρωτισμού. Για τους έχοντες συμπαγή άποψη για την πυκνογραμμένη, πολύτομη «Ιστορία του Ιουδαϊκού πολέμου» (πότε πρόλαβαν να την ξεσκολίσουν και να καταλήξουν, ύστερα από ενδελεχή έρευνα, ότι ο Ιώσηπος Φλάβιος καταφεύγει «σε υπερβολές και ψεύδη», είναι αξιοθαύμαστο!..), η καλλιτεχνική δημιουργία είναι μονόδρομος. ’Η ταν (επιτρέπεται ό,τι συνάδει με τις αντιλήψεις μας) ή επί τας (αλλιώς μαύρο φίδι που σας έφαγε).

    Θα παρακάμπταμε την αναφορά στην υπερκινητικότητα της μπλογκόσφαιρας, αν δεν αναπτυσσόταν μέσα από τα γραφόμενα ένα ιδιαίτερο ιδιοκτησιακό καθεστώς με το θέατρο της Επιδαύρου, το οποίο προφανώς δοξάζεται μόνο με «Ελληνες» συγγραφείς και «ελληνικά» θεάματα. Τι κι αν ο Ιώσηπος μετέφρασε ο ίδιος το έργο του στα ελληνικά, τι κι αν στην παράσταση εμφανίζεται μια μεγάλη κυρία της ευρωπαϊκής σκηνής, η Ζαν Μορό. Προφανώς, ο μεν συγγραφέας διακρινόταν από επεκτατισμό, η δε πρωταγωνίστρια δεν αντιλαμβάνεται τις μυστικές συνωμοσίες.

    Τίποτα δεν είναι ευτράπελο και αμελητέο όταν αναπαράγεται με τόση ευκολία και όταν ο σκοταδισμός, η άγνοια και το τυφλό ξεφύλλισμα της Ιστορίας βρίσκουν χώρο να επωαστούν, να αναπτυχθούν και να αναπαραχθούν. Οπως λέει ο Ιώσηπος «ο πόλεμος καταστρέφει κάθε ίχνος ομορφιάς». Το ίδιο και ο φανατισμός. Μ.Κ.

    Ευρωπαϊκό Δίκτυο Μεσογειακών Φεστιβάλ: Ο Αμος Γκιτάι «κατεβάζει» Ζαν Μορό στην Επίδαυρο

    • Η είδηση βγήκε με καραμπόλα, μέσω Αβινιόν. Το κορυφαίο γαλλικό θεατρικό φεστιβάλ εγκαινιάζει τη συνεργασία του με το δικό μας με μια παράσταση του Ισραηλινού κινηματογραφιστή βασισμένη σε ιστορικό εβραϊκό κείμενο του 1ου αι. μ.Χ.
    • Η Ζαν Μορό πρωτοσυναντήθηκε καλλιτεχνικά με τον Γκιτάι στην ταινία του «Μια μέρα θα καταλάβεις» (2009). Εδώ σε μια σκηνή από την ταινία, που, ανάμεσα σε άλλα, θίγει και τη δίκη του Κλάους Μπάρμπι

    • «Ποιος ήταν ο Κάδμος;». Η ερώτηση της Ορτάνς Αρσαμπό, διευθύντριας μαζί με τον Βενσέν Μποντριγιέ του Φεστιβάλ της Αβινιόν, στην αρχή σχεδόν της συνέντευξης Τύπου για την ανακοίνωση του φετινού προγράμματος, ήταν αρκετή για να δώσει τον τόνο. Πρώτη είδηση του πρωινού δεν ήταν τόσο ότι ο βασιλιάς της Θήβας θα χαρίσει το όνομά του στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Μεσογειακών Φεστιβάλ, που ιδρύθηκε επισήμως στη Βαρκελώνη πριν από λίγες μέρες, όσο το ότι η παραγωγή που θα εγκαινιάσει τη συνεργασία του Φεστιβάλ της Αβινιόν με τα Φεστιβάλ Αθηνών-Επιδαύρου, Βαρκελώνης και Κωνσταντινούπολης θα είναι μια δουλειά του Αμος Γκιτάι: «Ο πόλεμος των υιών του φωτός ενάντια στους υιούς του σκότους».
    • Ο γνωστός Ισραηλινός κινηματογραφιστής, που πήρε μια πρώτη γεύση το καλοκαίρι στην Επίδαυρο παρακολουθώντας τη θυελλώδη πρεμιέρα της «Μήδειας» στη σκηνοθεσία του Ανατόλι Βασίλιεφ, ετοιμάζει για το ίδιο θέατρο μια επική παραγωγή. Η πρεμιέρα της θα δοθεί στις 7 Ιουλίου στην Αβινιόν, στον επιβλητικό χώρο των λατομείων. Αξονας της παράστασης είναι «Ο πόλεμος των Εβραίων» του ιστορικού Φλάβιους Ζοζέφ για τον πρώτο πόλεμο των Εβραίων με τους Ρωμαίους τον 1ο αι. μ.Χ. Το επτάτομο έργο, που γράφτηκε στην αραμαϊκή και μεταφράστηκε στα ελληνικά πριν ακόμα κυκλοφορήσει, θα αποτελέσει τον πυρήνα του φιλόδοξου εγχειρήματος.
    • Σύμφωνα με τον Βενσέν Μποντριγιέ, ο Αμος Γκιτάι δουλεύει πάνω σε ένα μοντάζ διαφορετικών κειμένων αντλώντας μεταξύ άλλων υλικό και από τις αρχαίες τραγωδίες. Η παράσταση, η οποία έχει μέχρι στιγμής πρωταγωνίστρια τη Ζαν Μορό, θα περιλαμβάνει κείμενα στα εβραϊκά, αραβικά, τουρκικά, ελληνικά και αγγλικά. Μετά την Επίδαυρο θα φιλοξενηθεί στη Βαρκελώνη, ενώ τον Ιανουάριο του 2010 θα ανεβεί στον κλειστό χώρο του παρισινού «Οντεόν».
    • Το άνοιγμα της Αβινιόν στην ευρύτερη Μεσόγειο δεν οφείλεται βέβαια μόνο στο ευρωπαϊκό δίκτυο «Κάδμος» που στήθηκε προκειμένου να επιτρέψει συμπαραγωγές και να ενθαρρύνει ανταλλαγές. Οφείλεται και στην παρουσία του λιβανέζικης καταγωγής Καναδού Ουαζντί Μουαουάντ, που είναι φέτος ο τιμώμενος καλλιτέχνης του φεστιβάλ. «Παρών» στη συνέντευξη Τύπου, ο 40χρονος συγγραφέας, σκηνοθέτης και ηθοποιός και διευθυντής του Γαλλικού Θεάτρου στο Εθνικό Κέντρο Τεχνών της Οτάβα (το Εθνικό ανέβασε πρόσφατα τους «Διψασμένους» του) μίλησε με σεμνότητα για τα καλοκαιρινά σχέδιά του.
    • Το Παλάτι των Παπών θα φιλοξενήσει τα τρία πρώτα έργα της τετραλογίας «Το αίμα των υποσχέσεων». Τα «Ακτές», «Πυρκαγιές» και «Δάση» θα παρουσιαστούν σε μια βραδιά-ποταμό, από τις 8 το βράδυ μέχρι τις… 6.30 το πρωί. Το τέταρτο μέρος της τετραλογίας, που αποτελεί και την εντελώς νέα δουλειά του, θα έχει τίτλο «Ουρανοί» και θα παρουσιάζεται στο Πάρκο των Εκθέσεων σε όλη τη διάρκεια του φεστιβάλ. «Το έργο έχει πέντε πρωταγωνιστές, που συναντιούνται σε έναν απροσδιόριστο χώρο ενώ προσπαθούν να αποτρέψουν μια τρομοκρατική ενέργεια», εξήγησε, διευκρινίζοντας ότι το κείμενο θα ακούγεται σε 23 γλώσσες.
    • Εχοντας ασχοληθεί με θέματα μνήμης, καταγωγής και εξορίας που αντλούν τόσο από την προσωπική του οδύσσεια όσο και από τους αρχαίους μύθους, το θέατρο λόγου του Ουαζντί Μουαουάντ (αυτόν τον καιρό δουλεύει πάνω στον Σοφοκλή) δίνει το στίγμα του φετινού φεστιβάλ: άνοιγμα προς το μουσικό θέατρο, έμφαση σε μια πολιτικά ευαίσθητη σκηνική τέχνη και, πάνω απ’ όλα, επιστροφή στο δράμα και τους τραγικούς.
    • * Ο γνωστός μας Κριστόφ Βαρλικόφσκι από την Πολωνία θα αναμετρηθεί για πρώτη φορά με το Παλάτι των Παπών ανεβάζοντας το «(Α)pollonia», μια μουσική παράσταση βασισμένη στην αισχυλική «Ορέστεια», την ευριπιδική «Αλκηστη», το βραβευμένο με Γκονκούρ μυθιστόρημα του Τζόναθαν Λίτελ «Ευμενίδες», καθώς και μια νουβέλα της Πολωνίδας δημοσιογράφου και συγγραφέως Χάνα Κραλ για την αληθινή ιστορία μιας γυναίκας που έδινε καταφύγιο στους Εβραίους στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου για να καταδικαστεί στη συνέχεια σε θάνατο από τους ναζί.
    • * Ο Ζοέλ Ζουανό (τον γνωρίσαμε με τις «Ευτυχισμένες μέρες» του Μπέκετ στο ΚΘΒΕ) ετοιμάζει ένα έργο βασισμένο σε τραγωδίες του Σοφοκλή και του Ευριπίδη με πυρήνα την «Ισμήνη» του Γιάννη Ρίτσου.
    • * Τέλος, ένας από τους σημαντικότερους Γάλλους σκηνοθέτες, ο Κλοντ Ρεζί, έρχεται επιτέλους στην Αβινιόν με τη νέα του δουλειά πάνω στη «Θαλασσινή ωδή» του Φερνάντο Πεσόα. *
    Βηρυτός και μουσικό θέατρο
    • Οι προσωπικές μαρτυρίες και τα ιστορικά ντοκουμέντα κυριαρχούν στις μετακλήσεις καλλιτεχνών από τη Βηρυτό. Θα δούμε μια έκθεση των κινηματογραφιστών και εικαστικών καλλιτεχνών Ιωάννας Χατζηθωμά και Καλίλ Γιορέιγκε, καθώς και τη νέα δουλειά των περφόρμερ-σκηνοθετών Λίνα Σανέ και Ραμπί Μρουέ πάνω στην ταινία του Ετορε Σκόλα «Μια ξεχωριστή μέρα». Ο χορογράφος Ρασίντ Ουραμντάν ετοιμάζει μια δουλειά με θέμα τους ανθρώπους που έχουν υποστεί βασανιστήρια, ενώ ο σκηνοθέτης και συγγραφέας Ζαν Μισέλ Μπρουγιέρ και η διεθνής κολεκτίβα καλλιτεχνών LFKs δουλεύουν πάνω σε μια θεατρική εγκατάσταση με θέμα τους πρόσφυγες.
    • Ο Γιόχαν Ζίμονς και ο Πάουλ Κουκ, το πάλαι ποτέ δίδυμο των ριζοσπαστικών Hollandia, θα ανεβάσουν στο Παλάτι των Παπών το «Καζιμίρ και Καρολίν» του Εντεν Φον Χόρβατ. Το άνοιγμα προς το μουσικό θέατρο ολοκληρώνεται με την πρόσκληση του Ελβετού σκηνοθέτη Κριστόφ Μαρτάλερ, τιμώμενου καλλιτέχνη της Αβινιόν για το 2010 μαζί με τον συγγραφέα Ολιβιέ Καντιό. Στις καινοτομίες του φετινού φεστιβάλ ανήκουν οι υπότιτλοι στα αγγλικά (χρόνια επιθυμία τού μη γαλλόφωνου κοινού) αλλά και ένας καινούργιος χώρος (La Fabrique) στο νησάκι Πιό, που προορίζεται να φιλοξενεί τους καλλιτέχνες και τις ομάδες τους.
    • Της ΚΑΤΙΑΣ ΑΡΦΑΡΑ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 26/03/2009