Category Archives: Λεόντιος και Λένα

ΓΑΛΛΙΚΟΣ «ΛΕΟΝΤΙΟΣ ΚΑΙ ΛΕΝΑ» ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ

  • «Η αναζήτηση της αλήθειας δεν είναι συνώνυμο του τρόμου»

  • Του Γιώργου Δ. Κ. Σαρηγιάννη, ΤΑ ΝΕΑ: Τρίτη 20 Απριλίου 2010

  • Εχει ανεβάσει στα 37 του χρόνια τρία έργα του Γκέοργκ Μπίχνερ. Τώρα ο Γάλλος, με καριέρα στην Γερμανία, Λοράν Σετουάν ανεβάζει και την κωμωδία του

«O Μπίχνερ έχει μια πολύ σπάνια στις μέρες μας ριζοσπαστική ματιά. Δημιουργεί αυτό το απίστευτο κράμα να αναζητάει την «αλήθεια» χωρίς συμβιβασμούς παραμένοντας ταυτόχρονα ανθρώπινος, σεμνός. Η αναζήτηση της αλήθειας δεν είναι συνώνυμο του τρόμου όπως όλοι πια πιστεύουμε μετά τον 20ό αιώνα. Ο Μπίχνερ είναι ο συγγραφέας που μας κάνει να πιστέψουμε ξανά στο μέλλον. Δεν σταματάει ποτέ να ανακαλύπτει, να παρουσιάζει και να αναδεικνύει τις αντιθέσεις της ανθρώπινης ύπαρξης χωρίς να χάνει την αγάπη του γι΄ αυτό το «ζώο»».

Τάδε έφη για τον Γκέοργκ Μπίχνερ, απαντώντας σε ερωτήσεις των «ΝΕΩΝ», ο Γάλλος Λοράν Σετουάν, ο οποίος μας ήρθε από την Γερμανία στις θεατρικές Σκηνές της οποίας διαπρέπει για να ανεβάσει στο Εθνικό Θέατρο την κωμωδία του γερμανού κλασικού «Λεόντιος και Λένα»: ένας 37χρονος ανερχόμενος, ρηξικέλευθος σκηνοθέτης που ανέβασε το θυελλώδες έργο ενός 25χρονου – όταν το έγραψε (1836)- θυελλώδους συγγραφέα και επαναστάτη ο οποίος έζησε μέσα στη θύελλα του ρομαντισμού μόλις 26 χρόνια- με διατριβή πάνω στο νευρικό σύστημα των ιχθύων, υφηγητής στο Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης, πέθανε εκεί από τύφο το 1837.

Τι πιο επιτυχημένος συνδυασμός! Πόσω μάλλον όταν ο Λοράν Σετουάν με την παράσταση αυτή συμπληρώνει το ανέβασμα των «απάντων» του Μπίχνερ- έχει ήδη σκηνοθετήσει στο Σάουσπιλχάους του Αμβούργου τον «Βόιτσεκ» και τη νουβέλα του «Λεντς» και μόλις τον περασμένο Οκτώβριο στο Σάουσπιλχάους της Κολωνίας τον «Θάνατο του Νταντόν».

  • Μέσα από ποια οπτική ανεβάσατε το «Λεόντιος και Λένα»; Από τους επώνυμους ρόλους περνούν όλοι οι ηθοποιοί της διανομής. Γιατί επιλέξατε αυτή τη λύση;

«Δεν καταλαβαίνω τι εννοείτε λέγοντας «οπτική». Δεν υπάρχει συγκεκριμένη οπτική. Υπάρχει ένα όμορφο κείμενο, υπάρχουν όμορφοι και νέοι έλληνες ηθοποιοί και μαζί ψάξαμε τρόπο να υπάρξουν στη σκηνή ώστε το κοινό να έχει τη δυνατότητα κάποιες στιγμές να σκεφτεί διαφορετικά για τη ζωή.

Κατ΄ αρχάς δούλεψα με τους ηθοποιούς με μία μέθοδο υποκριτικής, η οποία είναι καινούργια γι΄ αυτούς: πώς να βρίσκονται την ίδια στιγμή μέσα στο ρόλο τους και έξω από αυτόν. Πώς να βρίσκονται απέναντι από το κοινό ως εκτιθέμενα σώματα και πώς κατά τη διάρκεια της παράστασης οι ρόλοι τους να αναπτύσσονται σύμφωνα μ΄ αυτό που λένε και όχι να είναι δεδομένοι από την αρχή. Οι συνδυασμοί εξελίσσονται συνέχεια μέσα από την αλληλεπίδραση των ηθοποιών και κάθε φορά οι αντιδράσεις τους είναι μοναδικές χωρίς αυτό να σημαίνει πως πρόκειται για αυτοσχεδιασμούς».

  • Και οι δυσκολίες που συναντήσατε δουλεύοντας με ηθοποιούς που δεν καταλαβαίνατε τη γλώσσα τους;

«Καμία δυσκολία. Η κατάσταση ήταν ξεκάθαρη από την αρχή: δεν καταλάβαινα τη γλώσσα. Επειτα από μερικές εβδομάδες, κάνοντας παράλληλα μαθήματα ελληνικών, μπορούσα να καταλάβω πια τι λένε οι ηθοποιοί στο έργο. Σίγουρα, διαφορετικά θα έκανα την πρόβα στην Γερμανία. Η δυσκολία της κατανόησης της γλώσσας μού έδωσε όμως μία ελευθερία. Μπορούσα να βλέπω τους ηθοποιούς διαφορετικά. Σαν να βλέπω ένα τοπίο».

  • ΙΝFΟ: Εως 30 Μαΐου στην Νέα Σκηνή «Νίκος Κούρκουλος» (Αγίου Κωνσταντίνου 22 – 24, τηλ. 210-5288.170- 1).
  • Με τη φόρμα του παραμυθιού

Στο «Λεόντιος και Λένα» ο πρίγκιπας Λεόντιος, «τόσο νέος μέσα σ΄ έναν τόσο γερασμένο κόσμο», άδειος και απογοητευμένος, πλήττει. Ο βασιλιάς πατέρας του επιμένει να τον παντρέψει με μία πριγκίπισσα που ο Λεόντιος δεν την έχει δει ποτέ- την Λένα. Ο πρίγκιπας εναντιώνεται στη βασιλική διαταγή και εγκαταλείπει τη χώρα του. Στην περιπλάνησή του όμως θα πέσει πάνω στην… Λένα- που έχει και αυτή εγκαταλείψει τη χώρα της για τον ίδιο λόγο- χωρίς να γνωρίζουν ο ένας τον άλλον: δύο νέοι οι οποίοι επιθυμούν να πάρουν τα πράγματα στα χέρια τους και να αποφασίσουν οι ίδιοι για τη ζωή τους ακολουθούν το δικό τους δρόμο που όμως θα τους φέρει πίσω σ΄ αυτό ακριβώς που προσπαθούν να αποφύγουν!

Με πρόσχημα μία ερωτική ιστορία με κωμικές και ανάλαφρες κάποτε πτυχές, δοσμένη με τη φόρμα του παραμυθιού, αναδύονται στο ιδιαίτερο και αντισυμβατικό αυτό έργο, που δεν παίζεται συχνά, θέματα όπως οι ανησυχίες και τα αδιέξοδα των νέων, η σχέση τους με τις μεγαλύτερες γενιές, ο ρόλος του νόμου και του πεπρωμένου και η αναζήτηση της ευτυχίας και της ουσίας της ύπαρξης.

Η ελληνική θεατρική dream team στον Πύργο της Βαβέλ

  • Παρά τη μεγάλη διάρκειά της, η παράσταση «Λεόντιος και Λένα», με γάλλο σκηνοθέτη και γερμανό χορογράφο, κερδίζει τον θεατή

Άρθουρ Μίλερ «Ψηλά απ΄ τη γέφυρα» από τον Γρηγόρη Βαλτινό

  • Το τέταρτο κουδούνι
  • Του Γιώργου Δ.Κ. Σαρηγιάννη
  • ΤΑ ΝΕΑ: Πέμπτη 12 Μαρτίου 2009
  • Sold out! Ξεπούλησε «Το Τέταρτο Κουδούνι». Και για τις είκοσι δημοσιεύσεις που ανάγγειλε την περασμένη Πέμπτη. Ουρές στα ταμεία! Κατόπιν αυτού παρατείνεται για είκοσι ακόμη δημοσιεύσεις. (Ευχαριστώ θερμά, πάντως, τους φίλους και αναγνώστες που ενδιαφέρθηκαν παίρνοντας τοις μετρητοίς αυτά που έγραψα. Με συγκίνησαν. Όσο για τους «άλλους» που το χιούμορ το ΄χουν μόνο δι΄ ιδίαν χρήσιν, χαιρετίσματα…). Το δράμα του Άρθουρ Μίλερ «Ψηλά απ΄ τη γέφυρα», που ΄χει θεωρηθεί κοντά στην αρχαία ελληνική τραγωδία, θ΄ ανεβάσει τον επόμενο χειμώνα στο θέατρο «Βρετάνια», σε παραγωγή του Κάρολου Παυλάκη και στη μετάφραση του Ερρίκου Μπελιέ, ο Γρηγόρης Βαλτινός (στη φωτογραφία)- διαπρέπει φέτος ως σούπερ τεατράλε θεατρίνος Γκάρι Εσέντιν στο «Μη γελάτε, είναι σοβαρό» του Νόελ Κάουαρντ στο ίδιο θέατρο- κρατώντας και τον κεντρικό ρόλο του Έντι Καρμπόνε.
  • Το «Ψηλά απ΄ τη γέφυρα» διαδραματίζεται στις αποβάθρες του λιμανιού της Νέας Υόρκης και στους κύκλους των Ιταλών μεταναστών. Βασικός του ήρωας ένας έντιμος λιμενεργάτης, ο Έντι. Ο ανομολόγητος- και στον εαυτό του- έρωτάς του για την Κάθριν, τη δεκαεπτάχρονη ορφανή ανιψιά της γυναίκας του που ζει μαζί τους, τον οδηγεί να καταδώσει στο Γραφείο Μετανάστευσης τον νεαρό συγγενή της γυναίκας του, παράνομο Ιταλό μετανάστη, τον οποίο η Κάθριν ερωτεύεται κι αποφασίζουν να παντρευτούν. Θα βρει κακό τέλος έχοντας χάσει, ως προδότης, το σεβασμό των ανθρώπων του. Το έργο πρωτοπαρουσιάστηκε στην Νέα Υόρκη το 1955 μαζί με το επίσης μονόπρακτο του Μίλερ «Από Δευτέρα σε Δευτέρα». Αλλά ο συγγραφέας το ξαναδούλεψε δίνοντάς του δίπρακτη μορφή για τον Πίτερ Μπρουκ που ανέβασε το έργο στο Λονδίνο το 1956, χρονιά σημαδιακή για τον Μίλερ – χώρισε απ΄ την πρώτη του γυναίκα, παντρεύτηκε την Μέριλιν Μονρό, έδωσε ακρόαση στην Επιτροπή Αντιαμερικανικών Δραστηριοτήτων που τον κάλεσε αλλά όπου αρνήθηκε, σε αντίθεση με άλλους…, να «δώσει» ονόματα γνωστών του με υποτιθέμενη φιλοκομμουνιστική δράση και δεν ξανάγραψε για το θέατρο παρά το 1964.
  • Το «Ψηλά απ΄ τη γέφυρα» έγινε ταινία – γαλλική παραγωγή- το 1962 απ΄ τον Σίντνεϊ Λουμέτ με Έντι τον Ραφ Βαλόνε ενώ στοιχεία απ΄ το έργο αντλεί κι ο Λουκίνο Βισκόντι- που το ΄χε ανεβάσει στην Ιταλίαστην ταινία του «Ο Ρόκο και τα αδέλφια του». Το 1997 έγινε έως και όπερα απ΄ τον Γουίλιαμ Μπόλκομ σε λιμπρέτο του ίδιου του Μίλερ. Στην Ελλάδα το έργο, στη μονόπρακτη μορφή του, πρωτοπαρουσιάστηκε τη σεζόν 1957- ΄58 μαζί με το επίσης μονόπρακτο του Μίλερ «Από Δευτέρα σε Δευτέρα» απ΄ τον Κάρολο Κουν και το «Θέατρο Τέχνης» με τον Γιώργο Λαζάνη στο ρόλο του Έντι και στη δίπρακτη μόλις το 1985- ΄86 απ΄ τον Νίκο Κούρκουλο- Έντι με σκηνοθέτη τον Διαγόρα Χρονόπουλο στο «Κάππα». Το πιο πρόσφατο ελληνικό ανέβασμά του είναι του ΔΗΠΕΘΕ Ρούμελης όπου το σκηνοθέτησε το 2005- ΄06 ο Αντώνης Βουγιούκας με Έντι τον Πέτρο Φυσσούν. Στην Αθήνα έχει να παιχτεί απ΄ το 1995- ΄96 όταν το ανέβασε στο «Πόρτα», για το θίασο του Νικήτα Τσακίρογλου που ερμήνευσε τον κεντρικό ρόλο, η Νικαίτη Κοντούρη.

«Λεόντιος και Λένα»: Την κωμωδία (1836) του Γκέοργκ Μπίχνερ θα παρουσιάσει τον επόμενο χειμώνα το Εθνικό Θέατρο μ΄ άλλον ένα- τρεις μετράω έως τώρα με τον Λιθουανό Τσέζαρις Γκραουζίνις και τον Νορβηγό Έιρικ Στούμπε για τη σεζόν 2009- 2010- μετακαλούμενο σκηνοθέτη: τον 36χρονο Γάλλο αλλά δραστηριοποιημένο στην Γερμανία Λοράν Σετουάν. Ο Λοράν Σετουάν (φωτογραφία) έχει ήδη ανεβάσει Μπίχνερ στο Σάουσπιλχάους του Αμβούργου: «Βόιτσεκ» και- τη νουβέλα του- «Λεντς». Στην Ελλάδα έχει ήδη έρθει το 2006 για να διδάξει Σίλερ στην 7η Θερινή Ακαδημία- φέτος ο θεσμός του Εθνικού με καλλιτεχνική υπεύθυνη την Ελένη Βαροπούλου συμπληρώνει δεκαετία- ενώ το 2007, με σπουδαστές της δραματικής σχολής του Εθνικού και ηθοποιούς που είχαν συμμετάσχει στα μαθήματά του, ανέβασε στην Θεσσαλονίκη, σε κελιά του Γεντί Κουλέ, στο πλαίσιο της Α΄ Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης και σε συνεργασία με το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, ένα δρώμενο πάνω στο κείμενο «Ο άνδρας στον ανελκυστήρα» του Χάινερ Μίλερ. Το «Λεόντιος και Λένα» έχει παρουσιαστεί άπαξ στο Εθνικό: τη σεζόν 2000-2001 απ΄ την Πειραματική Σκηνή του στο τότε «Γκαράζ» σε σκηνοθεσία Στέλιου Παυλίδη. Το πιο πρόσφατο ελληνικό ανέβασμά του χρονολογείται το χειμώνα 2005- 2006, όταν το έργο παρουσίασε στον Μύλο Σαραντόπουλου η Εταιρεία Θεατρικής Έκφρασης «Ρlay» σε σκηνοθεσία Αγγελικής Κουνενιδάκη.

  • Μα κι αυτός ο Κραουνάκης… Μα κι αυτός ο Σταμάτης ο Κραουνάκης! Πρωί πρωί, απ΄ τις εφτάμισι, να ξυπνάει, λέει- συνέντευξη στο δικό μας ΝΤV-, να σηκώνεται και να θυμιατίζει όλο το σπίτι; (Ναι, σαν τρελός θα ΄θελα να το δω αυτό!). Και το μεσημέρι να πηγαίνει και να ψηφίζει ΚουΚουΕ; Να δω ποιος θα τον αφορίσει πρώτος…
  • Ήμαρτον, αλλά όλος ο κόσμος, μια σκηνή… Αμφισβητούμενης ποιότητας τα τηλεοπτικής προελεύσεως «προϊόντα» που κατακλύζουν το ελληνικό θέατρο: ο κανόνας. Η Πηγή Δημητρακοπούλου ανήκει στις εντελώς λιγοστές εξαιρέσεις. Βεβαίως και ήξερα ΤΙ έχει κάνει στην τηλεόραση. Με αποκορύφωμα το περσινό «10» της- πάνω στον Καραγάτση. Βεβαίως και ήξερα πώς και πόσο καλά ξέρει να οδηγεί τους ηθοποιούς της. Αλλά άλλο πράγμα η τηλεόραση και το σινεμά, άλλο το θέατρο… Η Πηγή Δημητρακοπούλου στο «Αγγέλων Βήμα» αποδεικνύει ότι ξέρει να κάνει θέατρο εξίσου καλά με τηλεόραση. «Ο επαγγελματίας», το έξοχο κείμενο του Ντούσαν Κοβάτσεβιτς που ΄χει ανεβάσει, είναι, όπως το ΄χει κάνει, σαν ένα παράθυρο στο σήμερα- ακριβώς όπως η μπαλκονόπορτα του σκηνικού. Οι τρεις ηθοποιοί της- Γιάννης Τσορτέκης, Γιώργος Μπινιάρης (βασική φωτογραφία), Δέσποινα Σιδηροπούλου- έξοχοι. Και η παράστασή της μια απ΄ τις καλύτερες της χρονιάς. Αξίζει να μην τη χάσετε. Να το πω το «κάθε εμπόδιο για καλό»; Για την- τεράστια….καθυστέρηση της αρμόδιας κατασκευαστικής εταιρείας- καλά, δεν πληρώνουν ρήτρες; Ε, ρε τράβηγμα του αυτιού που τους χρειάζεται…- να παραδώσει την Κεντρική Σκηνή του Εθνικού. Διότι, αν την είχε παραδώσει τον Μάρτιο- η τελευταία απ΄ τις πολλές versions που μας είπαν κι ήθελε ο άλλος, ο τέως του πολιτισμού, να την εγκαινιάσει τη μέρα των γενεθλίων του θείου του… -, το άνοιγμα θα γινόταν με τον «Τιτανικό» του Κωνσταντίνου Ρήγου (φωτογραφία). Και να ξεκινήσεις παρθενικό ταξίδι σε μια εποχή που οι πάγοι τήκονται, με τόσα παγόβουνα να κυκλοφορούν ελεύθερα, πολύ πρόκληση της μοίρας το εύρισκα…

Οπότε, πάει, ο «Τιτανικός», με το καλό, «Πειραιώς 260» από Παρασκευή 20- κι όχι 13…- Μαρτίου και τα εγκαίνια την επόμενη σεζόν- το ελπίζω δηλαδή… Δε λέω και με το «Ω, οι ευτυχισμένες μέρες!» αλλά με κάτι πιο cool, που λέμε και στα ελληνικά, βρε παιδί μου.