Category Archives: Κρασανάκης Στέλιος

Η εξορία ενός κακότυχου ποιητή

Γιάκομπ Μίχαελ Ράιχολντ Λεντς (1751-1792). ‘Η, έστω, Λεντς. «Κακότυχος ποιητής (…), που κατέληξε μισότρελος», όπως τον περιέγραφε σε επιστολή του ο Γκέοργκ Μπίχνερ. Κι όμως, αυτός ο σύγχρονος του Γκέτε ταλαντούχος δημιουργός και εκ των πρωτεργατών του κινήματος «Θύελλα και Ορμή», αυτός ο κυκλοθυμικός, αλλοπρόσαλλος και φαντασιόπληκτος τρισχαριτωμένος νεαρός που αναζήτησε την ψυχική του γαλήνη στην ενορία Βάλντμπαχμ, είναι το πρόσωπο που ενέπνευσε τον Μπίχνερ.

Ανθρωπο της νεωτερικότητας, ευάλωτο, οξυδερκή, ευαίσθητο, θυμωμένο χωρίς ελπίδα και γι' αυτό ρεαλιστή χαρακτηρίζει τον Λεντς ο Στέλιος Κρασανάκης

Ανθρωπο της νεωτερικότητας, ευάλωτο, οξυδερκή, ευαίσθητο, θυμωμένο χωρίς ελπίδα και γι’ αυτό ρεαλιστή χαρακτηρίζει τον Λεντς ο Στέλιος Κρασανάκης

Και γι’ αυτήν, αυστηρά την περίοδο της ζωής του, όταν κατέφυγε στον εμπνευσμένο προτεστάντη ιερέα, Γιόχαν Φρίντριχ Ομπερλιν, συνέγραψε ο δημιουργός του «Βόιτσεκ» την εξαίρετη νουβέλα «Λεντς». Το σπαρταριστό δηλαδή νεωτερικό «υλικό», που ενέπνευσε τον Στέλιο Κρασανάκη για την ιδιότυπη παράσταση «Λεντς», που κάνει πρεμιέρα απόψε στον «Χώρο Ιστορικής Μνήμης 1941-44» (πρώην κρατητήρια της Κομαντατούρ στην Κοραή).

Εχει ενδιαφέρον διότι το «σημαντικότερο αφήγημα της γερμανικής γλώσσας» κατά τον Χανς Μάγερ, αποτελεί και «το καλύτερο μέσον κάθαρσης για τον βεβαρημένο τόπο της Κομαντατούρ», σύμφωνα με τον Στέλιο Κρασανάκη.

Η νουβέλα του Μπίχνερ παρακολουθεί είκοσι ημέρες από τη ζωή του Λεντς στο πρεσβυτέριο του Ομπερλιν. Η παράσταση, αξιοποιώντας τις τεχνικές της δραματοθεραπείας,τις σχολιάζει μέσα από τα μάτια δύο αφηγητών και ενός μουσικού «ως ένα ταξίδι του ήρωα στο εσωτερικό της ύπαρξής του».

Χωρίς να προβεί σε δραματουργική διασκευή, με «μικρές κειμενικές, συγγενικές προσθαφαιρέσεις» μόνο, ο Κρασανάκης, «πατώντας» στον Μπίχνερ, περιγράφει το ταξίδι του Λεντς μέσα στη χιονισμένη φύση. Τότε που ο αλαφροΐσκιωτος ποιητής προσπαθούσε να «ρουφήξει τη θύελλα, να συλλάβει τα πάντα· ξάπλωνε καταγής και εισχωρούσε στο σύμπαν», ενώ «δεν ένιωθε κούραση· μόνο που κάθε τόσο δυσφορούσε που δεν μπορούσε να περπατά ανάποδα, με τα πόδια ψηλά και το κεφάλι κάτω».

Ο σκηνοθέτης σκύβει με τρυφερότητα πάνω στις στιγμές του βίαιου αυτοτραυματισμού του ήρωα του Μπίχνερ και στη φρενίτιδά του. Τότε που πασαλειμμένος με κάρβουνο πίστευε ότι μπορούσε να αναστήσει νεκρό!

Ηταν μία «επιθυμία χρόνων», καθώς η εξαιρετική μετάφραση του Αλέξανδρου Ισαρη «αποκαλύπτει ένα κείμενο με μια γλώσσα δραματική,γεμάτη ήχους». Συγχρόνως, το κείμενο εμπίπτει στη θεματολογία «τρέλα και τέχνη» που απασχολεί τον δοκιμασμένο σκηνοθέτη, ψυχίατρο αλλά και δραματοθεραπευτή Κρασανάκη στις παραστάσεις του από το 1989.

Η παράσταση -καθρέφτης της «αδυναμίας της θρησκείας να σώσει κάποιον που πάσχει», είναι «μια εξωτερική αναπαράσταση της εσωτερικής σκηνής,που στην περίπτωση της διαταραχής παραμένει διαρκώς ζωντανή, ενεργή, ασθμαίνουσα και αιμάσσουσα», τονίζει ο σκηνοθέτης. Ακόμη και το ημιτελές της νουβέλας εκφράζει «το ανολοκλήρωτο των διαλόγων, της επικοινωνίας, των σχέσεων».

Με τη δουλειά σας πού θέλατε να εστιάσετε; Στον ποιητή και πρωτεργάτη του κινήματος «Θύελλα και Ορμή», στον διαταραγμένο ή στον εξόριστο;

«Σίγουρα όχι στον διαταραγμένο. Θεωρήσαμε ότι ο εξόριστος ποιητής και πρωτεργάτης του κινήματος «Θύελλα και Ορμή» είναι ένα θεατρικό πρόσωπο που συνομιλεί με τον Αμλετ, τον Φάουστ, τον Βόιτσεκ, τα πρόσωπα του Μπέκετ, του Ουίλιαμς ή της Σάρα Κέιν. Ενας άνθρωπος της νεωτερικότητας, ευάλωτος, οξυδερκής, ευαίσθητος, εγκλωβισμένος,θυμωμένος χωρίς ελπίδα και γι’ αυτό ρεαλιστής».

Το αίτημα του Λεντς είναι: «Ζωή, δυνατότητα ύπαρξης». Μας αφορά σήμερα;

«Περισσότερο από κάθε άλλη εποχή. Βρείτε μου άλλο κείμενο να εκφράζει με μεγαλύτερη ενάργεια την κατάσταση του σύγχρονου ανθρώπου όσο το φινάλε του Λεντς. «Φερόταν πολύ λογικά, μιλούσε με τους ανθρώπους· έκανε όλα όσα έκαναν οι άλλοι, όμως μέσα του υπήρχε ένα τρομακτικό κενό· δεν φοβόταν πια, δεν επιθυμούσε απολύτως τίποτα· αντιμετώπιζε την ύπαρξή του σαν αναπόφευκτο βάρος… κι έτσι συνέχισε να ζει»».

INFO: Σκηνοθεσία – διαμόρφωση σκηνικού χώρου: Στέλιος Κρασανάκης. Ενδυματολογία: Κοσμάς Πανωρίδης. Μουσική: Λάμπρος Πηγούνης. Ερμηνεύουν: Βασίλης Μαργέτης και Μαρία Πίγκου. Συμμετέχει ο μουσικός Λάμπρος Πηγούνης

Η παράσταση (κάθε Δευτέρα και Τρίτη) είναι παραγωγή της εταιρείας θεατρικής έκφρασης «Αιών».

  • Της ΙΩΑΝΝΑΣ ΚΛΕΦΤΟΓΙΑΝΝΗ, Ελευθεροτυπία, Τρίτη 2 Μαρτίου 2010
Advertisements