Category Archives: Κουγιατέ Σοντιγκί

Ο Αφρικανός μάγος του θεάτρου. Εφυγε στα 74 του χρόνια ο πρωταγωνιστής του Π. Μπρούκ, Σοντιγκί Κουγιατέ

  • Ενας Αφρικανός griot (γκριό), αληθινός μύστης, ποιητής, μουσικός και ηθοποιός, ο Σοντιγκί Κουγιατέ, πέθανε το Σάββατο στα 74 του χρόνια στο Παρίσι από ασθένεια των πνευμόνων.

Ο Κουγιατέ υπήρξε ένας από τους στενότερους συνεργάτες του κορυφαίου Βρετανού σκηνοθέτη Πίτερ Μπρουκ, σε θρυλικές θεατρικές παραστάσεις, όπως οι «Μαχαμπαράτα» και «Τιέρνο Μποκάρ», που έχουμε δει και στην Ελλάδα, την πρώτη το 1985 και τη δεύτερη το 2005 στο Θέατρο Πέτρας. Το 2006 ο Σοντιγκί Κουγιατέ ήρθε στη χώρα μας και ως σκηνοθέτης για να παρουσιάσει στο θέατρο «Κνωσσός» με Ελληνες ηθοποιούς το έργο «Το κοστούμι» του Νοτιοαφρικανού Καν Τεμπά, αλλά και το 2005 στο Διεθνές Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης ως μέλος της Διεθνούς Κριτικής Επιτροπής.

Πρωταγωνιστής επίσης αρκετών κινηματογραφικών ταινιών, ανάμεσά τους κι αυτές του γιου του Ντάνι, ο Κουγιατέ κέρδισε πέρυσι στο Φεστιβάλ του Βερολίνου το βραβείο Α’ ανδρικού ρόλου για την ταινία «Το ποτάμι ανάμεσα» του Γαλλο-αλγερινού Ρασίντ Μπουσαρέμπ.

Ο Σοντιγκί Κουγιατέ γεννήθηκε το 1936 στο Μάλι από γονείς που κατάγονταν από την Γκάμπια, αν και ο ίδιος επέλεξε κάποια στιγμή να γίνει πολίτης της Μπουρκίνα Φάσο. Είχε διακριθεί στα νιάτα του στην εθνική ομάδα ποδοσφαίρου της χώρας, πριν τον απορροφήσει το θέατρο. Η σοβαρή ενασχόλησή του με αυτό ξεκίνησε το 1966 όταν ίδρυσε μαζί με 25 ακόμη καλλιτέχνες τη δική του θεατρική ομάδα. Η συνάντηση και η συνεργασία του με τον Πίτερ Μπρουκ ξεκίνησαν το 1985 με τη «Μαχαμπαράτα» και συνεχίστηκαν μέχρι πρόσφατα.

«Είδα μόνο μερικά καρέ ενός φιλμ μ’ έναν άνδρα κι ένα δέντρο και αναγνώρισα αμέσως την εξαιρετική παρουσία και την ποιότητα μιας σημαντικής προσωπικότητας», έλεγε ο Πίτερ Μπρουκ για τον αγαπημένο του ηθοποιό σ’ ένα ντοκιμαντέρ αφιερωμένο στον Αφρικανό δημιουργό. Η ψηλόλιγνη μειλίχια μορφή του έδινε την εντύπωση ενός πλάσματος εξαϋλωμένου και πνευματικού. Ο χαρακτηρισμός του griot δεν τον συνόδευε τυχαία. Καταγόταν από γενιά griots. Ο Κουγιατέ σε συνέντευξή του το 2006 στην «Ε» και στην Ιωάννα Κλεφτόγιαννη εξηγούσε τη σημασία της λέξης, που σημαίνει αίμα. «Το αίμα που κυλάει στις φλέβες. Αφορά τη γενεαλογία, τη μνήμη και την ιστορία ενός λαού. Λόγω έλλειψης γραφής, ο griot είναι ένας ρόλος που κληροδοτείται από πατέρα σε γιο μέσα σε μια κλειστή κάστα, είναι ο θεματοφύλακας των παραδόσεων και των εθίμων- τελετάρχης, μύστης, διαμεσολαβητής ανάμεσα στους βασιλείς και τους λαούς».

Η βαθιά σχέση του με την αφρικανική κουλτούρα ήταν και η σπουδαιότερη εκπαίδευσή του. Γι’ αυτό συνήθιζε να λέει αυθόρμητα: «Δεν φοίτησα σε καμιά θεατρική σχολή, παρά μόνο στο μεγάλο σχολείο του δρόμου και της ζωής».

  • ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΡΟΥΖΑΚΗΣ, Ελευθεροτυπία, Δευτέρα 19 Απριλίου 2010
Advertisements