Category Archives: Κεντήματα

Γυναικείες σκιές φωτίζουν την κρυμμένη όψη του Ιράν

  • Δεν ξέρω αν αγαπήσατε την κινηματογραφική, υποψήφια για Οσκαρ το 2007, «Περσέπολη» του Βενσάν Παρονό, μεταφορά στη μεγάλη οθόνη του διάσημου γκράφικ νόβελ της ταλαντούχας Ιρανής Μαριάν Σατραπί.

Η Μαριάν Σατραπί (πάνω) και μια από τις ηρωίδες της, που συζητά στη σκηνή του «Επί Κολωνώ» με τις φίλες της για τη ζωή, τους άνδρες και το σεξ

Η Μαριάν Σατραπί (πάνω) και μια από τις ηρωίδες της, που συζητά στη σκηνή του «Επί Κολωνώ» με τις φίλες της για τη ζωή, τους άνδρες και το σεξ

Μας δίνεται αυτές τις ημέρες η ευκαιρία να λατρέψουμε ή να αντιπαθήσουμε τη μεταφορά ενός άλλου γνωστού έργου της Σατραπί στη θεατρική σκηνή. Των «Κεντημάτων» της.

Το εγχείρημα να ζωντανέψουν σαν ασπρόμαυρες σκιές πάνω στο σανίδι τα «Κεντήματα» επωμίζονται στο θέατρο «Επί Κολωνώ» οι «Θείες». Μια νέα γυναικεία ομάδα, που απαρτίζεται από τις Ιουλία Πύρρου, Τόνια Ζαφείρη, Μαριάννα Παπασάββα και Μαργαρίτα Καστρινού. Αποφάσισαν να βαπτιστούν με μια λέξη αμφίσημη, γιατί, όπως λένε, διακρίνεται από «ένα πολύ αγαπημένο περιεχόμενο -και με την κυριολεκτική της έννοια, αλλά και με αυτή που ονομάζεται σκωπτική». «Μας αρέσει»,τονίζουν τα τέσσερα κορίτσια, «να αυτοπροσδιοριζόμαστε μέσα από αυτή τη λέξη και να πειράζουμε η μια… θεία την άλλη». Πάντως, τη σκηνοθεσία την ανέθεσαν σε έναν άντρα: τον Γιάννη Σιούτη.

Φυσικά, όλοι οι χαρακτήρες της παράστασης είναι γυναίκες. Οι άντρες αναβιώνουν μόνο μέσα από τη μνήμη και τις αφηγήσεις τους. Σε ένα θεοκρατικό, ανδροκρατούμενο καθεστώς εννέα γυναίκες από τρεις διαφορετικές γενιές -και εδώ εντοπίζεται το μεγάλο ενδιαφέρον- πίνουν τσάι, μιλώντας μας για όλα αυτά που αποτελούν επισήμως στο Ιράν θέματα ταμπού: τους άντρες, τον έρωτα και το σεξ. Θυμούνται μυστικά και ιστορίες που έζησαν με γαργαλιστικές λεπτομέρειες. Στην πραγματικότητα, μας «συστήνουν» την «άλλη» όψη του σημερινού Ιράν, πίσω από τη μαντίλα, την καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τη διαρκή καταστολή.

Ναι μεν οι «Θείες» ανακάλυψαν τα «Κεντήματα», αλλά ο Σιούτης αποφάσισε με την πρώτη, όπως λέει, «να μάθω να κεντάω…». Οταν οι χαρακτήρες είναι «τόσο ολοκληρωμένοι και οι ιστορίες τόσο αληθινές, το ότι προέρχονται από κόμικ δεν μετράει αρνητικά. Μόνο έμπνευση μπορεί να αποτελέσει», υπογραμμίζει ο σκηνοθέτης. Θέση που ενστερνίζεται η Γεωργία Τσάκωνα, μεταφράστρια και εκδότρια των «Κεντημάτων» στην Ελλάδα, που «από την πρώτη στιγμή βοήθησε το σκηνικό εγχείρημα σε όλα τα επίπεδα», προσθέτει ο Σιούτης.

Τα «Κεντήματα» «ξεκλειδώνουν» ιστορίες που σημάδεψαν και σημαδεύουν τη γυναικεία φύση. Αφηγούνται ένα στόρι; Είναι στιγμιότυπα; Τι ακριβώς μας λένε; «Στα «Κεντήματα» οι γυναίκες συναντιούνται και μοιράζονται αυτό που τους έχει συμβεί, αυτό που έχουν ονειρευτεί, αλλά και αυτό που δεν τους συνέβη», απαντά ο Σιούτης. «Σε μια πατριαρχική κοινωνία, μόνο η γυναίκα φωτίζει με χιούμορ τις ατέλειες, αποκαλύπτοντας στο… βάθος έναν άλλο τρόπο σκέψης».

Πού εστιάζει με την παράστασή του; Στο πολιτικό ή στο ανθρώπινο;

«Το ανθρώπινο στοιχείο είναι ο άξονάς μας. Οσο πιο κουρδισμένος είναι, τόσο πιο καλά διαφαίνονται οι δυνάμεις που το κινούν», διευκρινίζει ο σκηνοθέτης. Αλλωστε, το «υλικό» που είχε δεν ήταν άμεσα πολιτικό. Τα «Κεντήματα» είναι κατεξοχήν ανθρώπινα, συγκεντρωμένα στη σφαίρα του ιδιωτικού.

Η φόρμα της παράστασης, αναπόφευκτα, είναι αυστηρή και στιλιζαρισμένη, όπως στο πρωτότυπο της Σατραπί. Τα κόμικς αναβιώνονται πίσω από ένα πανί σε ένα ασπρόμαυρο σκηνικό σύμπαν. «Οταν η καθημερινότητα μπαίνει σε φόρμα, όπως συμβαίνει στο έργο της Σατραπί, φωτίζονται πολλά από αυτά που συνήθως δεν παρατηρούμε γύρω μας», σύμφωνα με τον Σιούτη. «Η παράσταση πάντως βασίζεται σε τρία επίπεδα. Στη μνήμη, στη συνάντηση, στην αναπαράσταση. Βασισμένοι στο κόμικς, συνθέτουμε ιστορίες με την αίσθηση της θύμησης, τη λαχτάρα της αφήγησης και τη χαρά της αναπαράστασης». Τα λευκά πανιά του θεάτρου των σκιών λειτουργούν στην αισθητική προσέγγιση του κόμικς, δίνοντας συγχρόνως «την ευκαιρία στις γυναίκες να μιμηθούν ελεύθερα ακόμα και τους άντρες της ζωής τους». * Κάθε Κυριακή και Τρίτη στις 21.30.

  • Της ΙΩΑΝΝΑΣ ΚΛΕΦΤΟΓΙΑΝΝΗ, Ελευθεροτυπία, Πέμπτη 7 Ιανουαρίου 2010

«Κεντήματα» στο φουαγιέ του θεάτρου «Επί Κολωνώ»

Την παράσταση «Κεντήματα» παρουσιάζει η ομάδα «Θείες» στη σκηνή φουαγιέ του θεάτρου «Επί Κολωνώ», σε σκηνοθεσία-μουσική επιμέλεια Γιάννη Σιούτη.

Εξι γυναίκες στο Ιράν από τρεις γενιές, μιλούν για άντρες, έρωτες και σεξ. Πίνοντας τσάι, μοιράζονται μυστικά και αγωνίες, διηγούνται ιστορίες για την αγάπη, την προδοσία, τις προκαταλήψεις, άλλοτε τρυφερές και αστείες και άλλοτε πικρές και σκληρές, όπως οι ιστορίες των γυναικών σ’ όλο τον κόσμο.

Από τη συγγραφέα του Περσέπολις, ένα ακόμη αυτοβιογραφικό έργο: τολμηρό, σαρκαστικό, γλυκόπικρο. Μία παράσταση κόμικ με ασπρόμαυρη διάθεση και χάρτινους πρωταγωνιστές. Η μετάφραση είναι της Γεωργίας Τσάκωνα, η μουσική σύνθεση της Ματούλας Ζαμάνη και οι χορογραφίες της Ξένιας Θεμελή. Παίζουν οι Τόνια Ζαφείρη, Μαργαρίτα Καστρινού, Μαριάννα Παπασάββα και Ιουλία Πύρρου.

// //
//