Category Archives: Καραλής Λάκης

Μου μιλάτε για κείνον… Εργο προς τιμήν του Λάκη Καραλή

Ο Λάκης Καραλής (πέμπτος από αριστερά πάνω) με τη θεατρική ομάδα «Προσωδία», μπροστά στην Αργό, στο Βόλο, 13/9/2006.

Ηθοποιοί – μαθητές του Λάκη Καραλή, από όλες τις περιόδους και τους τόπους που δίδαξε, δημιούργησαν -στο πλαίσιο της θεατρικής ομάδας «Προσωδία»- την παράσταση «Μου μιλάτε για κείνον…», για να τιμήσουν τη μνήμη του δασκάλου τους, που «έφυγε» τον περασμένο Ιούλιο.

Η σκηνοθέτιδα του έργου, Μαρία Σκούπα.

Το έργο ανεβαίνει στο θέατρο «Βαφείο» (Αγ. Ορους 16 & Κωνσταντινουπόλεως 115), σε σκηνοθεσία Μαρίας Σκούπα. Η σκηνοθέτιδα -και καλλιτεχνική διευθύντρια της ομάδας- μάς μίλησε για την παράσταση, που θα παίζεται έως τα τέλη του Νοέμβρη.

  • Γιατί δομήσατε την παράσταση σε δύο μέρη, αφηγηματικό και βιωματικό;

«Ηταν μία συνθήκη που προέκυψε από τις ανάγκες της συγκεκριμένης κατάστασης. Η αλήθεια είναι ότι μας τρόμαξε αυτή η σύνθεση πραγμάτων. Ομως αποδεικνύεται ότι λειτουργεί πολύ θετικά στο κοινό, γιατί η αλήθεια που εκφράζεται μέσω της βιωματικής διαδικασίας είναι τόσο δυνατή, που παρασύρει και εμάς και τους θεατές σε ένα ταξίδι μύησης και βαθύτερης επικοινωνίας».

  • Εκτός από έργα και τραγούδια του Καραλή, παρουσιάζονται κείμενα πολλών διάσημων συγγραφέων. Πώς έγινε η επιλογή των κειμένων;

«Είναι αποσπάσματα έργων που είχαν εμπνεύσει τον ίδιο και, ταυτόχρονα, είναι κομμάτια που ο κάθε ηθοποιός διάλεξε για να εκφράσει την καλλιτεχνική σχέση μαζί του. Για παράδειγμα, οι »Μποέμ» του Μιρζέ είναι έργο που λάτρευε από τα νεανικά του χρόνια, το οποίο σηματοδότησε την καλλιτεχνική του πορεία. Ταυτίστηκε με αυτό στο ξεκίνημα της καλλιτεχνικής του ζωής και εμείς, διαβάζοντάς το και ανεβάζοντας απόσπασμά του, βρίσκουμε ότι τον καθρεφτίζει».

  • Μιλήστε μας για τον Λάκη Καραλή.

«Κατ’ αρχήν ήταν »άνθρωπος», δάσκαλος, πνευματικός καθοδηγητής, θεατράνθρωπος, πολύπλευρος καλλιτέχνης. Εγραφε μουσική σε κάθε στιγμή της ζωής, είτε αφορούσε το θέατρο είτε την καθημερινότητά του. Είχε »κυτταρική» σχέση με τη μουσική. Το πιο δύσκολο απ’ όλα είναι κανείς να ονοματίσει έναν καλλιτέχνη »δάσκαλο». Ηταν ο δάσκαλος που δεν »δίδαξε» ποτέ του. Είχε την μοναδική ιδιότητα να εκμαιεύει το αποτέλεσμα, αποδεχόμενος τον κάθε έναν, όποιον, όπου και όπως και αν ήταν. Η άποψή του για το θέατρο, στην πραγματικότητα, ήταν ανατρεπτική και πολιτική. Ηταν κατά του στείρου αστικού θεάτρου και γι’ αυτό αναζητούσε την έκφραση διά μέσου νέων καλλιτεχνών, πειραματιζόταν και, κυρίως, δεν φοβόταν να τολμήσει νέες εκφραστικές οδούς».

  • Ποιες ήταν οι βασικές καλλιτεχνικές απόψεις και οι ιδέες που άφησε παρακαταθήκη στην «Προσωδία»;

«Η ελευθερία, το πείραμα, ο γνήσιος προβληματισμός, η αληθινή επικοινωνία, η αναζήτηση της αλήθειας. Πολύ σεμνά θα προσπαθήσουμε κατ’ αρχήν να συνεχίσουμε και »να πούμε τα λιγοστά μας λόγια». Το θέατρο Βαφείο -νυν Βαφείο-Λάκης Καραλής-, εκτός από στέγη της ομάδας μας, ήταν και θα είναι πυρήνας φιλοξενίας νέων ομάδων, που αναζητούν βήμα έκφρασης. Θα προσπαθήσει να αποτελέσει μια δημιουργική και προκλητική πρόταση στα »ήρεμα» νερά της τέχνης μας, χωρίς ύφος και πόζα… Ελπίζουμε τα βήματα μας να είναι φωτεινά».

  • Οι συντελεστές

Παίζουν οι ηθοποιοί Μαρία Σκούπα, Ερη Μανουρά, Μαριλίζα Χρονέα, Μυρτώ Μπουρίτη, Δανάη Παπουτσή, Ηλίας Γκογιάνος, Μαργαρίτα Μακαρούνη, Θάνος Πρίτσας. Οι φωτισμοί είναι του Σάββα Σουρμελίδη και το video του Νίκου Λεμονή. Στο πιάνο, είναι ο Χαρίλαος Τρουβάς. Η ζωντανή μουσική και τα τραγούδια είναι των Λάκη Καραλή και Μίκη Θεοδωράκη, από το άλμπουμ «Supermarket». Επίσης, ο τίτλος της παράστασης είναι εμπνευσμένος από το ομώνυμο τραγούδι, που περιέχεται στο συγκεκριμένο άλμπουμ. Η είσοδος για το κοινό είναι ελεύθερη, προς τιμήν του δημιουργού του θεάτρου. [Η Ναυτεμπορική, Σαββατο, 7 Νοεμβριου 2009]

Advertisements

Το κύκνειο άσμα του Λάκη [Καραλή]…

  • Από τον ΠΕΤΡΟ ΜΑΝΤΑΙΟ, Ελευθεροτυπία, Παρασκευή 3 Ιουλίου 2009

Ηταν μια βραδιά μοναδική. Από εκείνες που χαράζουν μνήμες στη σκληρή πέτρα της λήθης και γι’ αυτό τις λέμε αλησμόνητες.

Ολες οι νότες συγκίνησης στο απόγειο. Μια παλιά κιθάρα σαν μεστωμένο κρασί και ώριμος πόνος. Σε μια τριμμένη θήκη είχε γυρίσει όλη την Ευρώπη, έφτασε ώς τον Καναδά, στα δίσεχτα χρόνια της χούντας, χωρίς ιθαγένεια και με προσωρινές άδειες διαμονής. Την πήρε αγκαλιά ο κιθαρωδός και έπαιζε μόνη της το μέγα έπος των ταπεινών: τον έρωτα, το πάλεμα της ζωής με τη χαμοζωή, της ζωής με τον θάνατο, που έχει το αποκλειστικό προνόμιο να σε καθαιρεί σαν ασήμαντο ή να σε στεφανώνει σαν γενναίο…

Οπως οι τροβαδούροι του Μεσαίωνα και οι αρχαίοι ραψωδοί, εκείνη τη συντροφική βραδιά για λίγες και λίγους, με αμφιτρύωνα τον Περικλή Κοροβέση, ο Λάκης Καραλής πήρε αγκαλιά την ευωδιάζουσα χρόνο και ασίγαστο πάθος κιθάρα του, την ταξιδεμένη στα πέρατα ποθητής ελευθερίας και ασυμβίβαστης ευγένειας. Ξεπέζεψε για λίγο από το άρμα του προδιαγεγραμμένου θανάτου και φτερούγισε με όλη τη δύναμη της ψυχής του προς τους γαλαξίες των παιδιών που γεννήθηκαν για να μείνουν παιδιά…

«Το κακό με μένα», είπε, «είναι ότι θυμάμαι με λεπτομέρειες το κάθε τραγούδι μου: πότε, πώς και γιατί το έγραψα». Σοφίτες στο Παρίσι που έσταζαν. Ραντεβού στα λαϊκά προάστια του Λονδίνου με συνθηματικό χτύπημα στην πόρτα. Μαθήματα και αναζήτηση δουλειάς στη Στοκχόλμη. Επαφές στη Ρώμη. Παράνομες, εφήμερες είσοδοι και αποστολές στη χουντοκρατούμενη Ελλάδα. Δέος και πίκρα για την Αριστερά. Αγωνία και χιούμορ για την επιβίωση. Συναυλίες, έρωτες, συνελεύσεις και προκηρύξεις. Η βραδιά έδυσε την αυγή. Ηταν το κύκνειο άσμα του Λάκη…

Λάκης Καραλής

Του ΠΕΡΙΚΛΗ ΚΟΡΟΒΕΣΗ*, Ελευθεροτυπία, Παρασκευή 3 Ιουλίου 2009

Πριν από λίγες βδομάδες μαζεύτηκε η παλιά παρέα του Λάκη Καραλή σ’ ένα σπίτι για να γλεντήσουμε και να ξορκίσουμε το κακό που τον είχε βρει.

Οι περισσότεροι πίστευαν πως ο Λάκης ήταν καταδικασμένος και απλά ήταν θέμα χρόνου. Εγώ πίστευα πως θα τα καταφέρει. Είχε αντιμετωπίσει την αρρώστια του με τέτοιο κουράγιο και ήταν αυτός που έδινε δύναμη στους δικούς του. Και το χιούμορ του δεν τον εγκατέλειψε ποτέ. Ενα μικρό δείγμα. Τον παίρνω τηλέφωνο και τον ρωτάω πού βρίσκεται: «Στον «Ευαγγελισμό» ή στον Αδη;» «Στον «Ευαγγελισμό», σ’ ένα ράντζο. Για να πας στον Αδη χρειάζεται και δω μέσο». Και τελικά βρήκε μέσο και έφυγε το μεσημέρι της 1ης Ιούλη, την ώρα που φεύγουν τα καράβια. Το ρολόι έλεγε τρεις παρά είκοσι. Ακριβώς σαν δρομολόγιο. Διάλεξε περίεργες διακοπές. Και είναι σίγουρο πως θα μας βλέπει από ψηλά, θα παίζει με την κιθάρα του. Και θα έχει απαλλαγεί οριστικά από τη φτώχεια, τη πιο πιστή συντροφιά της ζωής του.

Και ένα περίεργο πράγμα. Από την ώρα που πέθανε όλοι μας έχουμε τα τραγούδια του να παίζουν από μόνα τους στην ψυχή μας. «Μου μιλάτε για κείνον, σαν να ήταν κάποιος όπως όλοι εμείς». Ηταν ένα από τα αγαπημένα του τραγούδια και το ερμήνευε μ’ έναν μοναδικό τρόπο. Τώρα που πέθανε μπορούμε να το πούμε με βεβαιότητα. Ο «εκείνος» ήταν ο ίδιος ο Λάκης. Η φιλία μας άρχισε εδώ και τέσσερις δεκαετίες. Από την αρχή στα δύσκολα, χωρίς να νοιάζεται για το κόστος. Ηταν ένας προικισμένος αντάρτης της τέχνης με πολλά ταλέντα. Ποιητής, μουσικός, τραγουδιστής, ηθοποιός, σκηνοθέτης. Θα μπορούσε να είχε κάνει ένδοξη καριέρα, αν πήγαινε λιγάκι «πιο δεξιά», έτσι που να πει μια «καλή κουβέντα» για τα γούστα του μεγάλου κοινού. Προτίμησε να έχει έναν και μόνο οδηγό: την ψυχή του και τους φίλους του.

Λένε πως ο Λάκης επέλεξε συνειδητά το περιθώριο. Μέγα λάθος. Ο Καραλής ήταν πάντα στο κέντρο, στην πιο ψαγμένη μερίδα αυτού του λαού. Με πεντακόσια κομμάτια του μοναδικού δίσκου που έχει κάνει (τώρα προσιτό στο μεγάλο κοινό, γιατί κυκλοφόρησε σε CD από τον «Τροχό») είχε γίνει ένα κρυφό μπεστ σέλερ με τις χιλιάδες κασέτες που κυκλοφορούσαν τόσο στον Ελληνισμό του εξωτερικού, όσο και παράνομα στην Ελλάδα της χούντας. Πολλά από αυτά τα τραγούδια τα έχω ακούσει την ώρα που γραφόντουσαν. Η μουσική κατοικούσε μόνιμα στην ψυχή του και η παρέα των φίλων του και των γυναικών που ερωτεύτηκε με πάθος ήταν ο φυσικός του χώρος, που αγαπούσε και τον αγαπούσε. Ο Λάκης δεν μπορούσε να ζει χωρίς αγάπη. Την έδινε απλόχερα όσο και αν αυτή, κάποιες φορές, ήταν άπιστη και δεν επέστρεφε.

Είχε κάνει πολλές δουλειές για το μεροκάματο και είχε μάθει πολλές τέχνες. Και αυτό του βγήκε χρήσιμο, όταν βρήκε ένα ερείπιο στον Βοτανικό και το μετέτρεψε σε θέατρο («Το Βαφείο») που από μόνο του είναι έργο τέχνης. Και όλα τα υλικά τα είχε μαζέψει από τον δρόμο. Του στοίχισε βέβαια μια μέση, αλλά μπροστά σε αυτά που ήρθαν μετά, θα λέγαμε πως ήταν ένα κρυολόγημα, όσο και αν πονούσε. Και κάτι τελευταίο. Οταν είσαι φτωχός, δεν έχεις δικαίωμα να αρρωσταίνεις. Εχεις το βάσανο της αρρώστιας και επιπλέον την αθλιότητα των νοσοκομείων, που, παρά το εκλεκτό προσωπικό, νιώθεις εκτός από άρρωστος και σκουπίδι.

Η οικογένειά του αναγκάστηκε να τον πάει σε κάποιο ιδιωτικό. Εκεί χρεώνουν και την καλημέρα που λες στον σεκιουριτά. Η καλημέρα στον θυρωρό είναι ακόμα παραπάνω και για νοσηλεύτριες ή γιατρούς δεν το συζητάμε. Η αλήθεια είναι πως γιατροί και νοσηλεύτριες έκαναν ό,τι καλύτερο μπορούσαν. Ας δεχτούν από αυτή τη στήλη τις ευχαριστίες τόσο της οικογένειας του εκλιπόντος όσο και από τους φίλους του. Εν τούτοις υπάρχει ένα μεγάλο ποσό που πρέπει να καλυφθεί. Για αυτό έχει ανοιχτεί ένα λογαριασμός στην Εθνική Τράπεζα στο όνομα Δημήτρης Καραλής: 100/344772-31. Αντί για λουλούδια ό,τι μπορεί ο καθένας να το καταθέσει. Και το θέατρο «Βαφείο» υπάχει πάντα και από σήμερα θα λέγεται «Θέατρο Λάκη Καραλή».

* Συγγραφέας – βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ Α’ Αθηνών.

Το «Βαφείο» θα γίνει «Λάκης Καραλής»

  • Στο κτίριο όπου στεγαζόταν το θεάτρο «Βαφείο» αναφερθήκαμε χθες, με αφορμή τον θάνατο του Λάκη Καραλή, και για τον σκόπελο της δημοπρασίας το 2007, που παραλίγο να στοιχίσει το οριστικό λουκέτο στις θεατρικές του δραστηριότητες. Από λάθος δεν διευκρινίσαμε ότι οι διαμαρτυρίες ήταν τόσο μεγάλες, ώστε η δημοπράτ ηση του χώρου ματαιώθηκε και το «Βαφείο» διασώθηκε. Επιθυμία μάλιστα των μελών της Θεατρικής Εταιρείας «Προσωδία» είναι ο χώρος να συνεχίσει να λειτουργεί, φέροντας πια και το όνομα του ιδρυτή του: Θέατρο «Βαφείο-Λάκης Καραλής». [Ελευθεροτυπία, Παρασκευή 3 Ιουλίου 2009]
  • ΠΕΘΑΝΕ ΣΤΑ 66 ΤΟΥ ΧΡΟΝΙΑ Ο ΛΑΚΗΣ ΚΑΡΑΛΗΣ
  • Θέατρο, μουσική και επανάσταση

  • Ανθρωπος του αντι-σταρ σύστεμ, αντιφατικός, ανένταχτος ήταν ο τραγουδιστής, τραγουδοποιός, σκηνοθέτης και ηθοποιός Λάκης Καραλής που πέθανε χθες το πρωί στον Ευαγγελισμό, μετά από μάχη με τον καρκίνο.

«Τα χρόνια πέρασαν... κι εγώ παρέμεινα ο Λάκης». Οπως ήξεραν τον Λάκη Καραλή κι οι φίλοι του

«Τα χρόνια πέρασαν… κι εγώ παρέμεινα ο Λάκης». Οπως ήξεραν τον Λάκη Καραλή κι οι φίλοι του

Με την πρόθεση «αντί» να συνοδεύει τις, ενάντια στο ισχύον ρεύμα, επιλογές του εξαρχής, έκανε μέχρι τέλους πλήθος προσωπικές ρήξεις. Ηταν π.χ. αυτός που, παρ’ ότι ήταν ταγμένος στον αντιδικτατορικό αγώνα, τόλμησε ήδη από το ’71 να κρίνει ανοιχτά την Αριστερά στα ιστορικά τραγούδια του δίσκου «Supermarket». Ηταν αυτός που, παρότι είχε σπουδαίες θεατρικές προτάσεις, προτίμησε να μείνει σκηνοθέτης μικρών ομάδων με μεγάλα όνειρα.

Σήμερα το μεσημέρι στη 1 μ.μ. θα ψαλεί η νεκρώσιμος ακολουθία στον ναό της Παναγίας της Μαρμαριώτισσας στο Χαλάνδρι και στις 3 μ.μ. θα γίνει η ταφή του στο Νεκροταφείο Χαλανδρίου.

«Μη με βάλετε να κοιμηθώ! Το όνειρο αυτό θέλω να το δω ξύπνιος. Και δεν θέλω να δω την αρχή. Το τέλος θέλω να δω! (…) Τι υπάρχει Μετά Την Επανάσταση!», εξομολογούνταν την αγωνία του στο εσώφυλλο της πρόσφατης επανέκδοσης («Τροχός») του πρώτου του προσωπικού δίσκου, «Supermarket»: Είχε πρωτοηχογραφηθεί στο Λονδίνο το 1971 και τυπωθεί σε 500 αντίτυπα, που τότε διανεμήθηκαν χέρι χέρι στους αντιδικτατορικούς κύκλους. Ο δίσκος, που με αφορμή τη διάσπαση του ΚΚΕ το ’68, έφερνε την Αριστερά προ των ευθυνών της, είχε γραφτεί με μία δανεική κιθάρα από την τότε φοιτήτρια της Φιλοσοφικής και νυν γ.γ. του ΚΚΕ Αλέκα Παπαρήγα!

Ο Λάκης Καραλής γεννήθηκε στον Βόλο το 1943. Σπούδασε βυζαντινή μουσική στη Σχολή της Μητρόπολης Βόλου κι αργότερα φοίτησε στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, παρακολουθώντας παράλληλα μαθήματα ευρωπαϊκής μουσικής στο Εθνικό Ωδείο και θεάτρου στη Σχολή Κατσέλη. Η γνωριμία του με τον Μίκη Θεοδωράκη το 1965 τον έκανε να στραφεί οριστικά στην τέχνη. Με δύο τραγούδια του Μίκη κάνει την πρώτη του ζωντανή εμφάνιση, «εμβόλιμος» σε μία συναυλία του Μάνου Λοΐζου.

Οταν έρχεται η χούντα, ο Καραλής φεύγει για το Λονδίνο, όπου συνεχίζει να σπουδάζει θέατρο και μουσική στο Θεατρικό Εργαστήρι της Τζόαν Λίτλγουντ. Το 1971 συμμετέχει ως τραγουδιστής και κιθαρίστας στα «Τραγούδια του Αγώνα» του Μίκη…

Μετά από μία σύντομη περιπλάνηση στο Παρίσι, επιστρέφει το 1973 στην Ελλάδα και εντάσσεται στο δυναμικό της Πειραματικής Σκηνής Βόλου. Τα επόμενα χρόνια συμμετέχει σε παραστάσεις ως μουσικός και ηθοποιός και ξεκινά την πολυετή του έρευνα για το αρχαίο δράμα (με παραστάσεις στα αρχαία ελληνικά) Το 1987 ιδρύει το Θεατρικό Εργαστήρι Βόλου κι ανεβάζει σειρά έργων του νεοελληνικού ρεπερτορίου.

Το 1991 έρχεται στην Αθήνα. Τρία χρόνια αργότερα αναλαμβάνει το Θεατρικό Εργαστήρι Λαυρίου, διδάσκοντας παράλληλα και σε άλλους φορείς (στη Σχολή του «Εμπρός» και στη Σχολή Νηπιαγωγών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας). Ως ηθοποιός ή μουσικός συμμετείχε και σε ταινίες («Οι Μαγεμένοι» του Γ. Καρυπίδη, «Η τελευταία πράξη» του Ηλ. Γιαννακάκη κ.ά.), συνεχίζοντας πάντα την έρευνά του στο αρχαίο δράμα, αυτή που κάνει σπουδαίους σκηνοθέτες (όπως τον Γ. Λιουμπίμοφ) και ευρωπαϊκούς φορείς να ζητούν τη συνεργασία του.

Το 2000 ιδρύει τη θεατρική εταιρεία «Προσωδία» και στήνει τον δικό του θεατρικό χώρο σε μια αποθήκη που ενοικιάζει από την Κτηματική Εταιρεία Δημοσίου. Το Θέατρο «Βαφείο» κλείνει όμως άδοξα, όταν το 2007 το κτίριο δημοπρατείται. Ενα χρόνο αργότερα ο Λάκης Καραλής χτυπημένος ήδη από τον καρκίνο, ευτυχεί να δει την επανέκδοση του «Supermarket» που χαιρετίζεται από την παλιά παρέα του Λονδίνου: Περικλής Κοροβέσης, Γιώργος Βότσης… Μ’ αυτό το υλικό κάνει και την τελευταία του εμφάνιση στη γενέτειρά του στον Βόλο, μόλις τον περασμένο Μάιο… *

  • Της ΝΑΤΑΛΙ ΧΑΤΖΗΑΝΤΩΝΙΟΥ, Ελευθεροτυπία, Πέμπτη 2 Ιουλίου 2009