Category Archives: Καραγιάννης Θανάσης

Θέατρο για παιδιά. Μια τηλεοπτική εκπομπή στον «902»

«Θέατρο για παιδιά» είναι η νέα εκπομπή της τηλεόρασης του «902», που απευθύνεται κυρίως σε εκπαιδευτικούς και γονείς. Σκοπός της είναι η υπεύθυνη και έγκυρη ενημέρωση πάνω στις θεατρικές παραστάσεις για παιδιά, που ανεβαίνουν από τις θεατρικές σκηνές. Το Θέατρο για παιδιά είναι μία πολύ σημαντική υπόθεση από παιδαγωγική, κοινωνική, αισθητική και ιδεολογική άποψη, που όμως δεν αντιμετωπίζεται από όλους με την ίδια υπευθυνότητα. Η εκπομπή φιλοδοξεί να ενημερώνει και συγχρόνως να προβληματίζει γονείς, εκπαιδευτικούς και παιδιά, ώστε το Θέατρο για παιδιά να μην είναι μόνο μέσο ψυχαγωγίας, αλλά και μέσο αγωγής. Την εκπομπή, που προβάλλεται κάθε Τετάρτη στις 19.30, επιμελείται και παρουσιάζει ο Δρ. Επιστημών της Αγωγής και Κριτικός Θεάτρου για παιδιά – συγγραφέας Θανάσης Καραγιάννης. Η σημερινή εκπομπή φιλοξενεί την παράσταση του έργου του Ευγένιου Τριβιζά «Ο Εβδομος Σταθμός. Οι περιπέτειες του πειρατή Μπελαφούσκ», στην Αμαξοστοιχία – Θέατρο «Το Τρένο στο Ρουφ», σε σκηνοθεσία Τατιάνας Λύγαρη. Στη συζήτηση στο στούντιο συμμετέχουν η σκηνοθέτις και ο ηθοποιός Μανώλης Σορμαΐνης. Στην εκπομπή ακούγονται και αποσπάσματα από συνέντευξη που παραχώρησε ο Ευγένιος Τριβιζάς στον Θ. Κ. (Τετάρτη, «902» TV, 19.30).

Advertisements

Με αφορμή το βιβλίο του Θανάση Καραγιάννη για τον Βασίλη Ρώτα

https://i0.wp.com/www2.fhw.gr/chronos/14/images/1940_1945/resistance/small/an_20.jpg

  • Γνώρισα τον Βασίλη Ρώτα το 1975. Τότε εργαζόμουν στο περιοδικό ΘΕΑΤΡΟ του Κώστα Νίτσου. Και χρειάστηκε να υπάρξει συνεργασία με τον Ρώτα διότι κυκλοφόρησαν, την εποχή εκείνη, και δυο τεύχη του περιοδικού αφιερωμένα στο Αντάρτικο Θέατρο και στο Θέατρο του Βουνού. Αδιαμφισβήτητη ήταν η συμμετοχή του Ρώτα στη δημιουργία του θεάτρου που εμψύχωνε τους αγωνιστές στη διάρκεια του απελευθερωτικού αγώνα τον καιρό της γερμανικής κατοχής.

https://i1.wp.com/www1.rizospastis.gr/wwwengine/getImage.do

  • Γνώρισα, λοιπόν, τον Ρώτα και τον είχα επισκεφθεί αρκετές φορές στο γραφείο του, εκεί στη Γενναδίου [ή Φειδίου;] και μάλιστα μου είχε δώσει δυο τεύχη του «Λαϊκού Λόγου» [ένα παλιό τεύχος πριν τη δικτατορία και το πρώτο και τελευταίο αν θυμάμαι καλά το 1975], καθώς επίσης μου είχε χαρίσει και τα βιβλία του «Αυγούλα» και «Παρά προστάτας νάχωμεν». Αργότερα παρακολούθησα και παραστάσεις έργων του από το θίασο των Ελεύθερων Καλλιτεχνών του Φοίβου Ταξιάρχη: Ελληνικά Νιάτα, Το Πιάνο – Καραγκιόζικα, Οι Γραμματιζούμενοι…
  • Αυτό το κεφάλαιο στην ιστορία του Ρώτα, που μιλούσε για την ουσιαστική συμμετοχή του στην Εθνική Αντίσταση, με το Θέατρο στο Βουνό, καθώς επίσης και το «Λαϊκό Θέατρο Αθηνών» που ίδρυσε το 1930 και λειτούργησε μέχρι το 1937, οπότε το έκλεισε η μεταξική δικτατορία, αποτέλεσαν για μένα αφετηρία για τις μελέτες μου πάνω στο Λαϊκό Θέατρο.

Θα κάνω μια μικρή παρένθεση εδώ:

  • Το τέλος των θεατρολογικών σπουδών μου στο Παρίσι συνδέθηκε με αυτό το κεφάλαιο, διότι η εργασία που είχα αναλάβει και σχεδόν ολοκληρώσει είχε ως αντικείμενο το Λαϊκό Θέατρο. Κινητήρια δύναμη ήταν ό,τι είχα διαβάσει σχετικό με τον Ρώτα. Όμως σ’ ένα ταξίδι μου από το Παρίσι στην Αθήνα, μου έκλεψαν τις αποσκευές στο Μιλάνο. Μέσα στη βαλίτσα μου κι όλο το υλικό που είχα συγκεντρώσει για την εργασία. Η στεναχώρια μου ήταν φυσικά μεγάλη και δεν διανοήθηκα έκτοτε ν’ ασχοληθώ με το θέμα. Βλέπετε τότε δεν είχαμε ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Ό,τι είχα γράψει ήταν σε χειρόγραφα. Τέλος η παρένθεση.
  • Με τον Θανάση Καραγιάννη έχω μια μακρά γνωριμία. Παρότι δεν είχαμε στενή φιλία, σκέφτομαι ότι η σχέση μας στηρίχτηκε σε μια αμοιβαία εκτίμηση. Η πρώτη επαφή μου μαζί του, μου έδωσε την εντύπωση ενός ανθρώπου που αγαπάει τη δουλειά του. Η εκπαίδευση για τον Θανάση ήταν ο κόσμος του. Άνθρωπος ανήσυχος, έγραφε άρθρα, κριτικές για βιβλία, έκανε ομιλίες, ήταν πάντοτε ενημερωμένος για τη λογοτεχνία, και ιδιαίτερα για την παιδική λογοτεχνία… Θα διαβάσετε το βιογραφικό του και θα καταλάβετε. Όσα αναφέρονται εκεί είναι ελάχιστα μπροστά σε όσα έχει κάνει ο Θανάσης…
  • Η χαρά μου ήταν ανείπωτη όταν είδα να καθιερώνεται στην εφημερίδα «Ριζοσπάστης» ως κριτικός θεάτρου. Κι ακόμα περισσότερο να καθιερώνει την κριτική θεατρικών παραστάσεων για παιδιά. Νομίζω ότι αυτό δεν έχει ξαναγίνει σε ελληνικά έντυπα – τουλάχιστον απ’ όσο εγώ γνωρίζω. Εννοώ, ένα έντυπο να έχει σταθερή ημέρα κάθε εβδομάδα με κριτική για παραστάσεις παιδικού θεάτρου.
  • Η δουλειά του Θανάση νομίζω ότι έχει αποκτήσει φανατικούς θαυμαστές. Με τη σοβαρή, και θεατρολογικά τεκμηριωμένη κριτική του για τα έργα και τις παραστάσεις άνοιξε ένα νέο κεφάλαιο στην κριτική. Μέχρι τότε, σπανίως οι κριτικοί αναφέρονταν σε παραστάσεις παιδικού θεάτρου. Κι όταν το έκαναν, μάλλον σε περιόδους γιορτών γινόταν αυτό και συγκεντρωτικά. Τώρα πλέον ο Θανάσης Καραγιάννης, με αγάπη και υπευθυνότητα καταγράφει με τον τρόπο του, με την θεμελιωμένη άποψή του, τα δρώμενα στο χώρο του παιδικού θεάτρου. Και ασχολείται με λεπτομέρειες: έργα, παράσταση, σκηνοθέτες, ηθοποιοί, σκηνογράφοι…
  • Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η χαρά μου όταν διάβασα ότι κυκλοφόρησε μια μελέτη του για τον Βασίλη Ρώτα. Στην αρχή σκέφτηκα ότι θα είναι μια σύντομη περιδιάβαση στο αχανές και πολυεπίπεδο έργο του Ρώτα. Και το λέω αυτό διότι αναλογιζόμενος την έκταση του έργου και της δράσης του Ρώτα, σκεφτόμουν ότι θα χρειαζόταν μια ζωή ολόκληρη για ν’ ασχοληθεί κανείς μαζί του. Δεν ήταν μονάχα η πρωτογενής λογοτεχνική δουλειά του, αλλά και η μεταφραστική!
  • Αυτό που έκαναν ο Ρώτας με τη συνεργασία της συντρόφου του, της Βούλας Δαμιανάκου, που είναι μια σημαντική πεζογράφος και μεταφράστρια, να αποδώσουν δηλαδή στη ζωντανή νεοελληνική γλώσσα το γιγάντιο έργο του μεγάλου ελισαβετιανού, του Ουίλιαμ Σέξπιρ, θα ήταν αρκετό για να τον μνημονεύουμε! Δεν υπάρχει μεταγενέστερη μετάφραση έργων του Σέξπιρ, ο μεταφραστής των οποίων να μην «πάτησε» στις μεταφράσεις του Ρώτα και της Δαμιανάκου. Είναι μεταφράσεις κλασικές, μεταφράσεις αξεπέραστες…
  • Όταν όμως πήρα το βιβλίο Ο ΒΑΣΙΛΗΣ ΡΩΤΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥΣ [Θέατρο – Ποίηση – Πεζογραφία Κλασσικά εικονογραφημένα] έμεινα άφωνος. Και τώρα υποκλίνομαι στο τεράστιο έργο του Θανάση Καραγιάννη. Το ογκώδες αυτό βιβλίο [πάνω από 650 σελίδες] αποτελεί πλέον την αφετηρία για κάθε ερευνητή, αν και πιστεύω ότι θ’ αργήσει ν’ ασχοληθεί κάποιος άλλος στο μέλλον με το έργο του Ρώτα. Αυτή η θεμελιακή εργασία του Θανάση Καραγιάννη που καλύπτει όλους τους τομείς της πνευματικής, καλλιτεχνικής και κοινωνικής δράσης του Ρώτα, εκτιμήθηκε με άριστα από την επιστημονική κοινότητα του τόπου. Έχει τη σφραγίδα της επιστημονικής εγκυρότητας. Άλλωστε ο καθηγητής κύριος Κώστας Μαλαφάντης με το ειδικό βάρος του πανεπιστημιακού, έδωσε την πρέπουσα προβολή της ποιότητας της εργασίας αυτής του Θανάση Καραγιάννη στην αποψινή εκδήλωση.
  • ceb8ceb1cebdceaccf83ceb7cf82-cebaceb1cf81ceb1ceb3ceb9ceaccebdcebdceb7cf82Και ο Καραγιάννης είναι άξιος επαίνου διότι αφιέρωσε χρόνο για να βάλει σε τάξη και να αναδείξει ένα απέραντο υλικό, που έχει τοποθετήσει τον δημιουργό στους κορυφαίους του νεοελληνικού πολιτισμού. Αλλά νομίζω ότι είναι τυχερός επειδή έχει καλή και αγαπημένη οικογένεια και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι του στάθηκε πολύτιμος συμπαραστάτης, με τον τρόπο της. Άλλωστε οι καλοί άνθρωποι αξίζουν έπαινο. Και ο Θανάσης είναι ένας καλός άνθρωπος, που έχει να προσφέρει ακόμη πολλά στην εκπαίδευση και τη μελέτη της ελληνικής λογοτεχνίας. Να είναι πάντα γερός και δημιουργικός.

ΘΕΑΤΡΟ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ. Πρωτότυπα είδη και τεχνικές

«Χορεύοντας με τα χρώματα»

(ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, 25/12/2008, Του Θανάση ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ).–Δημ. Σεϊτάνης «Χορεύοντας με τα χρώματα» από το «ΘΕΑΤΡΟ ΝΕΩΝ» στον Πολιτιστικό Πολυχώρο «BIOS»

Ο Δημ. Σεϊτάνης επιχειρεί εδώ και ορισμένα χρόνια την παραγωγή μιας ιδιότυπης θεατρικής παράστασης με μια πρωτοποριακή, και μοναδική στα ελληνικά δεδομένα, τεχνική, όπου με τη βοήθεια ηλεκτρονικού θεάματος (multimedia), και τη συμμετοχή ενός ταλαντούχου ηθοποιού, βοηθά τα παιδιά – θεατές, να σκεφτούν, να παρατηρήσουν και να προβληματιστούν συμμετέχοντας σε ομαδικές δραστηριότητες. Η πρώτη στην Ελλάδα διαδραστική – συμμετοχική παράσταση εισήχθη, με πρωτοβουλία του Δημ. Σεϊτάνη, με την παράσταση «Γιαπωνέζικοι κήποι», στα 2005. Ακολούθησε η παράσταση: «Ιταλικοί κήποι» και κατά την τρέχουσα θεατρική περίοδο παρουσιάζει την παράσταση: «Χορεύοντας με τα χρώματα».

Με τη βοήθεια της τεχνολογίας, τα παιδιά καλούνται να παίξουν θεατρικά και να δημιουργήσουν με το σώμα, κυρίως, να διασκεδάσουν, να εκφραστούν (θεατρικό παιχνίδι) πάνω σε ένα μαγικό χαλί. Πρωταγωνιστής της παράστασης και συγχρόνως εμψυχωτής είναι ο Παναγιώτης Αλεξανδράκης. Συμμετέχει η χορεύτρια Δήμητρα Βλαγκοπούλου με εκφραστικές χορευτικές παρεμβάσεις, συνδέοντας τον αφηγηματικό λόγο του ηθοποιού με τις δραστηριότητες της κάθε ομάδας παιδιών. Η μουσική του Χρήστου Κραβαριώτη, καθώς και οι παράξενοι ηλεκτρονικοί ήχοι, που χρησιμοποιεί στα δρώμενα, είναι ανατολίτικου ύφους και τεχνοτροπίας και δένει αρμονικά με τα σχέδια και τις δράσεις του ζωγράφου Ρεμπουάρ, που υποδύεται ο Παν. Αλεξανδράκης. Χειριστής του προγράμματος είναι ο Στίβεν Παρτσιγκιάν.

«Παραμυθί…ssimo»

Τα παιδιά – θεατές της παράστασης και συμμετέχοντες, συγχρόνως, στα δρώμενα, έχουν τη δυνατότητα να μάθουν τα χρώματα, να παίξουν με αυτά και παράλληλα να κατανοήσουν ότι οι τέχνες είναι «συγκοινωνούντα δοχεία», συνεργάζονται μεταξύ τους, και όλες βοηθούν τους ανθρώπους να εκφράσουν τον ψυχικό τους κόσμο, τα συναισθήματά τους, τον πόνο και τα βάσανά τους, τα όνειρά τους (χορός, μουσική, ζωγραφική). Επίσης, τα παιδιά, μαζί με τα χρώματα της φύσης, μαθαίνουν και για τα φυτά, τα λουλούδια, τα ζώα, τις λειτουργίες της φύσης. Τα χρώματα διηγούνται την ιστορία τους, με έναν πρωτότυπο τρόπο και τα παιδιά αφουγκράζονται τις αόρατες και μυστικές δυνάμεις της φύσης, ταξιδεύοντας στο μαγικό κόσμο των χρωμάτων.Από το ταξίδι αυτό δε λείπουν οι άνθρωποι, οι ανάγκες και τα προβλήματά τους, οι μετανάστες και ο αγώνας τους για την επιβίωση και την ανάγκη δημιουργίας και κοινωνικής προσφοράς.

Ξένια Καλογεροπούλου – Θωμάς Μοσχόπουλος «Παραμυθ…issimo». Στο θέατρο «ΠΟΡΤΑ»

«Για να ‘ν’ το παραμύθι μέλι / κάτι από σένα θέλει», μας λέει μια παροιμία από την Τοσκάνη της Ιταλίας. Βέβαια, ο θίασος της «Μικρής Πόρτας» δεν έκανε κάτι, αλλά πολλά, έτσι που τα τέσσερα ιταλικά παραμύθια, που διασκεύασε και σύνθεσε για θεατρική παράσταση η Ξένια Καλογεροπούλου σε συνεργασία με τον Θωμά Μοσχόπουλο, να γίνουν γλυκύτατο μέλι. Η μαεστρία του σκηνοθέτη Θωμά Μοσχόπουλου, στη συνέχεια, και των άλλων συντελεστών της παράστασης τα έκαναν ακόμη γλυκύτερα.

«Λοκαντιέρα»

«Ο Παπαγάλος» (σανσκριτική εκδοχή ινδικών και περσικών παραμυθιών) εδώ ως παραμυθάς διηγείται άλλα τρία επιλεγμένα παραμύθια: «Η πανέμορφη Φανταγκίρο» (Τοσκάνη), «Η ξύλινη Μαρία» (Ζανάτσο, Ρώμη), «Ο βοσκός στο παλάτι» (Τοσκάνη). Η επιλογή των παραμυθιών έγινε από μία συλλογή 200 ιταλικών λαϊκών παραμυθιών που επιχείρησε στα μέσα του 20ού αι. ο Ιταλός συγγραφέας Ιταλο Καλβίνο.Ευρηματική κρίνεται η κατασκευή σκηνής γεωμετρικού τύπου έξι επιπέδων, σε βάθος, ώστε τα δρώμενα να εξελίσσονται σε διάφορα επίπεδα και να διευκολύνουν τους ηθοποιούς, να πέφτουν σε καταπακτές, ν’ ανεβαίνουν βουνά, να κάνουν κονταρομαχίες, να ταξιδεύουν με άλογα κ.ο.κ. Οι αφηγητές των παραμυθιών είναι οι ίδιοι ηθοποιοί σε διαφορετικούς κάθε φορά ρόλους, με άλλα κοστούμια και άλλες μάσκες. Τραγουδούν όλοι, είτε μονοφωνικά είτε χορωδιακά (πολυφωνικά), με ποιοτικό αισθητικά αποτέλεσμα, ιταλικές μελωδίες. Η κίνηση των ηθοποιών και η εκφραστικότητα των προσώπων, καθώς και η υποκριτική τους δεινότητα, μαγεύουν παιδιά και μεγάλους θεατές της παράστασης, σκορπούν γέλιο και πλούσια συναισθήματα. Οι ήρωες αγωνίζονται να ξεπεράσουν δυσκολίες της ζωής τους, με αποφασιστικότητα, με ψυχική δύναμη και με αισιοδοξία.

Το θεατρικό παιχνίδι και η παντομίμα είναι στοιχεία της παράστασης, όπου αρωγοί έρχονται τα υφάσματα, οι γιγαντόκουκλες, τα καπέλα, οι μάσκες, οι ξυλοπόδαροι, τα ξύλινα άλογα, οι μηχανικές γιγαντόκουκλες κ.ά. Ομολογώ ότι δεν πρόλαβα να σημειώσω και άλλα σκηνοθετικά και σκηνογραφικά ευρήματα, λόγω του ότι με συνέπαιρνε η μαγευτική ατμόσφαιρα, που δημιουργούνταν στην παράσταση.

Μια μικρή παρατήρηση: Η μουσική, κατά σημεία, δεν πρέπει να είναι τόσο δυνατή, έτσι ώστε να μην ακούγεται ευκρινώς ο λόγος, ο οποίος σημειωτέον καλό είναι να εκφέρεται από ορισμένους, πάλι κατά σημεία, με περισσότερη δύναμη και καθαρότητα.

Σκηνοθεσία: Θωμάς Μοσχόπουλος, σκηνικά – κοστούμια: Ελλη Παπαγεωργακοπούλου, χορογραφία: Μάρθα Κλουκίνα, μουσική: Κορνήλιος Σελαμσής, φωτισμοί: Λευτέρης Παυλόπουλος. Διανομή των ρόλων: Μιχ. Σαράντης, Τατιάνα – Αννα Πίττα, Χρίστος Νικολάου, Στέλιος Χλιαράς, Ηλιάνα Γαϊτάνη, Δάφνη Μαρκάκη, Τώνια Γελεκλίδου και Γιάννης Κουκουράκης.

Κάρλο Κολντόνι «Η Λοκαντιέρα» στο θέατρο «ΚΑΤΩ ΑΠ’ ΤΗ ΓΕΦΥΡΑ»

Είναι η δεύτερη φορά που ο Νίκος Δαφνής ανεβάζει αυτό το έργο για παιδιά των μεγαλυτέρων τάξεων του Δημοτικού Σχολείου, καθώς και για εφήβους (μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου). Η πρώτη ήταν κατά τη θεατρική περίοδο 2003-2004. Είναι προς τιμήν του σκηνοθέτη, και ηθοποιού στην παράσταση, Νίκου Δαφνή, το ανέβασμα της κλασικής κωμωδίας του Κάρλο Γκολντόνι (1707-1793), «Η Λοκαντιέρα».

Ο Γκολντόνι προσπάθησε μέσα από την κωμωδιογραφία του να σατιρίσει ξεπεσμένους αριστοκράτες κόμηδες, μαρκησίους και ιππότες, και να τονίσει την έπαρση και ματαιοδοξία τους.

Το έργο απευθύνεται σε κοινό ενηλίκων. Ομως, τα κλασικά θεατρικά έργα του παγκόσμιου δραματολογίου, κατάλληλα διασκευασμένα, είναι δυνατό – και πρέπει – να ανεβαίνουν για παιδιά και εφήβους. Το εγχείρημα της μετάφρασης – διασκευής του έργου είναι δουλειά του Γιάννη Καλατζόπουλου, το οποίο έφερε σε πέρας με πλήρη επιτυχία στα 1984. Οι στίχοι του Γ. Καλατζόπουλου είναι υπέροχοι, η δε λαϊκή γλώσσα και το ύφος της θεατρικής μετάφρασης είναι προσεγμένα, έτσι ώστε να κατανοούνται εύκολα από τους νεαρούς θεατές, αλλά και να διατηρούν συγχρόνως και τη λογοτεχνικότητα του πρωτότυπου κειμένου. Απαραίτητη, βέβαια, κρίνεται πριν και μετά από την παράσταση από τον εκπαιδευτικό η εισαγωγή των μαθητών του στην κοινωνική εποχή του Γκολντόνι, στο έργο του και στην προσφορά του σ’ αυτό, στα θεατρολογικά στοιχεία της παράστασης, έτσι ώστε οι νεαροί θεατές να διαμορφώνουν, σταδιακά, θεατρική συνείδηση, ιδεολογικό και κοινωνικό προβληματισμό, μέσα και από τις ιστορικές συντεταγμένες, αλλά και να ωφελούνται παιδαγωγικά, από τους φωτισμένους παιδαγωγούς τους, που έχουν ήδη συνειδητοποιήσει την παιδευτική αξία του θεάτρου.

Η Λοκαντιέρα είναι μια γυναίκα με έντονη προσωπικότητα για την εποχή της, η οποία διαθέτει παρρησία και καπατσοσύνη, ώστε να μη γίνεται ούτε θύμα, ούτε υποχείριο των πλούσιων ή ξεπεσμένων ευγενών πελατών της. Ετσι, μέσα από κωμικές καταστάσεις, διαγράφεται η κοινωνική πραγματικότητα της εποχής, με όχημα την αξιόλογη γκολντονική γραφή και την ουσιαστική υποκριτική του συνόλου των ηθοποιών της συγκεκριμένης παράστασης (Γιάννης Τσίκης: Μαρκήσιος, Βαγγέλης Μελής: Κόμης, Νίκος Δαφνής: Ιππότης, Κατερίνα Τσεβά: Μιραντολίνα (Λοκαντιέρα), Μπάμπης Αρώνης: Φαμπρίκης, Μαρουσώ Γεωργοπούλου: Ορτένσια, Γιώτα Βόκαλη: Δηιάνειρα, Κώστας Μπούρμπας: Υπηρέτης.

Ενα έργο του παγκόσμιου θεατρικού ρεπερτορίου με κοινωνικές και έμμεσα πολιτικές αιχμές, με χιουμοριστικές καταστάσεις, καθώς και με ιστορικές αναφορές, χρήσιμες εγκυκλοπαιδικά και παιδευτικά για τους εφήβους.

Η σκηνοθετική άποψη του έμπειρου Νίκου Δαφνή μπορεί να μην έχει κάτι το νεοτερικό και πρωτοποριακό, εντούτοις διατηρεί αξιόλογα στοιχεία των παραδοσιακών παραστάσεων, αποδίνοντας μιαν εξαιρετική ατμόσφαιρα συναισθηματικών καταστάσεων των γκολντονικών χαρακτήρων, με το χιούμορ, την ειρωνεία και τη σατιρική διάθεση που τους διακρίνει. Ευχάριστη και ενταγμένη στο κλίμα της εποχής είναι η μουσική του Σάκη Τσιλίκη, τα σκηνικά και τα κοστούμια του Χάρη Σεπεντζή, καθώς και η χορογραφία της Κων/νας Σαραντοπούλου.

Μια διευκρίνιση: Οσον αφορά την παράσταση του έργου «Της φύσης μυστικό», την οποία παρουσιάσαμε στο φύλλο της Παρασκευή 19/12, διευκρινίζουμε ότι αφορά και μόνο στους αισθητικούς, κοινωνικούς και παιδαγωγικούς στόχους του έργου.

Κλασικά μιούζικαλ και γεύση από κομέντια ντελ άρτε

«Της φύσης μυστικό»

[ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Παρασκευή 19 Δεκέμβρη 2008. Του Θανάση ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ].–

  • Μαριάννα Τόλη «Η Μαίρη Πόπινς συναντά τους Μπιτλς» στο θέατρο «Ιλίσια – Ντενίση»

Δυο αγαπημένα θέματα για τους μεγάλους επέλεξε ως περιεχόμενο του θεατρικού έργου της για παιδιά, κατά την τρέχουσα θεατρική περίοδο, η Μαριάννα Τόλη: α) το παλιό και γνώριμο κλασικό παραμύθι της Π. Τράβερς και β) τις μουσικές επιτυχίες των «σκαθαριών», του αξέχαστου συγκροτήματος των Μπιτλς της δεκαετίας του ’60. Ετσι, οι γονείς αδράχνουν την ευκαιρία να φέρουν σε επαφή τα παιδιά τους και οι εκπαιδευτικοί τους μαθητές τους με τη μαγεία του παραμυθιού και τις περιπέτειες της αγαπημένης σε όλους Μαίρης Πόπινς, αλλά και με τη μουσική πορεία του θρυλικού συγκροτήματος. Στα δεξιά της σκηνής είναι στημένο το κίτρινο υποβρύχιο (σήμα κατατεθέν) και στ’ αριστερά τετραμελές μουσικό σχήμα παίζει ζωντανά, καθ’ όλη τη διάρκεια της παράστασης, μεγάλες και γνωστές επιτυχίες των Μπιτλς (σε μουσική ενορχήστρωση – διασκευή Γιώργου Θεοδοσιάδη). Το πολυμελές θεατρικό σχήμα αποδίδει θαυμάσια στην καλοστημένη παράσταση – μιούζικαλ με μπρίο, χιούμορ και ενθουσιασμό τα διασκευασμένα από την Μαριάννα Τόλη επεισόδια του κειμένου της Τράβερς, αλλά και προσφέρει παράλληλα μια μουσική πανδαισία με συντελεστές θαυμάσιους τραγουδιστές, με προεξάρχουσα την πολυτάλαντη καλλιτέχνιδα Μαριάννα Τόλη.

Η μαγευτική αισθητική απόλαυση και η συγκινησιακή φόρτιση που παράγεται κατά την έκβαση του μύθου, απογειώνουν μικρούς και μεγάλους θεατές, δυναμώνοντας τη δημιουργική φαντασία τους, δημιουργώντας αισθητική απόλαυση και προβληματίζοντας ιδεολογικά τους θεατές (για τις υπάρχουσες προβληματικές οικογενειακές σχέσεις και τη μοναξιά, το στείρο εγκυκλοπαιδισμό στα σχολεία και την έλλειψη παιχνιδιού και δημιουργικών δραστηριοτήτων, την ανυπαρξία της ανάπτυξης της συναισθηματικής νοημοσύνης, μέσα από ευκαιρίες που μπορεί να προσφέρει η φύση και ο πολιτισμός κλπ.). Οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί είναι δυνατό να συζητήσουν, μετά την παράσταση, με τα παιδιά για τις οικογενειακές σχέσεις, τα οικονομικά και κοινωνικά αδιέξοδα στην αστική κοινωνία και ότι φυσικά δε λύνονται τα προβλήματα με μεταφυσικές αντιλήψεις και μαγικά τρικ.

«Η Μαίρη Πόπινς συναντά τους Μπιτλς»

Στο φόντο της σκηνής το βίντεο παίζει αδιάκοπα κινηματογραφημένα στιγμιότυπα από τις δραστηριότητες των Μπιτλς, παρουσιάζει υπέροχες εικόνες και βίντεο με το βυθό της θάλασσας, με το μαγικό πάρκο, με το καρουσέλ, με τους πιγκουίνους στο Νότιο Πόλο, με κινούμενα σχέδια κ.ο.κ. Οι χορογραφίες του Αλέξανδρου Κουζίτζκιν είναι υπέροχες, όπως και τα μουσικά μέρη, είτε σε μονοφωνικό είτε σε χορωδιακό επίπεδο. Η παράσταση ανήκει ασφαλώς στο λυρικό θέατρο και νομίζω ότι είναι αισθητικά πετυχημένη απόλυτα.Τα σκηνοθετικά ευρήματα της Μαριάννας Τόλη είναι πλούσια (η χιουμοριστική αφήγηση του πλοιάρχου, οι τσαγιέρες, οι πιγκουίνοι, οι ξυλοπόδαροι, η τράπεζα, οι οδοκαθαριστές στις στέγες, η άνοδος της Πόπινς στον ουρανό κ.ά.), τα κοστούμια της Ιωάννας Κουρμπέλα εντυπωσιακά και η σκηνογραφία της Δέσποινας Βολίδη ευφάνταστη. Η μουσική των Τζον Λένον, Πολ Μακάρντεϊ, Ρίνγκο Σταρ σκορπίζει ρίγη συγκίνησης, με στίχους της Μαριάννας Τόλη.

Κατά τη γνώμη μου ο ρόλος των τεσσάρων μικρών κοριτσιών που συμμετέχουν στην παράσταση είναι εντελώς περιφερειακός και δευτερεύων, και ως εκ τούτου δεν κρίνεται απαραίτητη η συμμετοχή τους. Επίσης, στα αρνητικά της παράστασης είναι η ενσωμάτωση στο θεατρικό κείμενο και η προβολή ενός από τους χορηγούς, κατά την ώρα της παράστασης.

Από τους θαυμάσιους ηθοποιούς – τραγουδιστές ξεχωρίζουν οι: Γιάννης Φίλιας (υπέροχη φωνή), Αννα Φιλιππάκη, Γιώργος Χουλιάρας (ταλαντούχος κωμικός), Βαγγέλης Κρανιώτης και Ανδρέας Βασσιούκ Μπαμπάνιν.

  • «Ο Πουλτσινέλα και το γελαστό δάσος» στον πολυχώρο «Μορφές Εκφρασης»

Πρόκειται για μια συμπαθητική μουσικοθεατρική παράσταση, όπου κυριαρχεί ο αφηγηματικός παραμυθιακός λόγος, με στοιχεία μιμικής, θεατρικού παιχνιδιού και σωματικού θεάτρου, με μέσα φωνητικά και χειρονομιακά, καθώς και με έντονες τις εκφράσεις του προσώπου των ηθοποιών. Συχνά επιζητείται από τους μικρούς θεατές η συμμετοχή τους. Οι μεταμορφώσεις των ρόλων πραγματώνονται με απλά μέσα (γκροτέσκες μάσκες της κομέντια ντελ άρτε, φορέματα, αντικείμενα).

«Ο Πουλτσινέλα και το μαγικό δάσος»

Στο περιεχόμενο του παραμυθιού επιχειρείται μείξη στοιχείων των λαϊκών παραμυθιών με τις παραδόσεις της κομέντια ντελ άρτε, όπου ο περιφερόμενος θίασος αποτελείται από μαριονέτες, με πρωταγωνιστή τον κλασικό τύπο (υπηρέτη) Πουλτσινέλα, που διεκδικεί την ελευθερία του και ενώ κόβει τα σκοινιά του, παρασυρμένος και από τις «φωνούλες της νύχτας», σκέφτεται να κάνει το ίδιο και για την Ντορατέλα, τη φίλη του μαριονέτα. Η αίσθηση της ελευθερίας είναι καταπληκτική. Ο σκύλος, τελικά, δεν τους τρώει, αφού είναι ξύλινοι, αλλά αντιθέτως γίνεται φίλος και συνεργάτης τους.Τα μηνύματα είναι εμφανή: αγάπη για την ελευθερία, τη φιλία, το γέλιο και τη χαρά. Το αφιλόξενο δάσος τους βάζει σε περιπέτειες, καθώς και ο Πάποκ, ένα συντηρητικό και κακόβουλο (ξωτικό) πλάσμα του δάσους, που δεν ανέχεται την όποια αλλαγή και εξέλιξη. Οι νεράιδες, όμως, μαζί με τις πρώην μαριονέτες θα δημιουργήσουν τις συνθήκες για ένα όμορφο και γελαστό δάσος, συμπαρασύροντας και τον Πάποκ στη θετική μεταμόρφωσή του. Οι συμβολισμοί της παράστασης εντείνουν την αναγκαιότητα για συνειδητοποίηση των παιδιών ότι η ζωή είναι δύσκολη (σκοτεινό δάσος), αλλά η θέληση, η συνεργασία, η αγωνιστικότητα και αποφασιστικότητα των ανθρώπων είναι δυνατό να αλλάξουν τη ζωή τους προς το καλύτερο (γελαστό δάσος).

Λυρικό παραμύθι, που εξάπτει τη φαντασία των παιδιών και τους διεγείρει το συναισθηματικό τους κόσμο. Οι τρεις ηθοποιοί (Κλεονίκη Καραχάλιου: Ντορατέλα, Αννα Σεβαστή – Τζίμα: Πουλτσινέλα και Μαρία Καλλινάκη: Πάποκ), με εύπλαστες κινήσεις του σώματος, με υποκριτικές ικανότητες, αλλά ωστόσο με μέτριες μουσικές επιδόσεις, κατορθώνουν μέσα από γρήγορους ρυθμούς (συνεχόμενες αλλαγές ρόλων και επαναφορές) να μεταδώσουν στα παιδιά τη μαγεία του παραμυθιού. Παίζουν αισθησιακή μουσική, ζωντανά, κυρίως ρυθμικά μοτίβα, με φλάουτο, φλογέρα, μεταλλόφωνο, ξυλόφωνο και κρουστά.

Το «σενάριο» – δραματικό κείμενο υπογράφουν οι: Αννα Σεβαστή-Τζίμα και Σύλβια Κουτσουφλάκη. Τη σκηνοθεσία επιμελήθηκε ο Θωμάς Κινδύνης, τις χορογραφίες η Κλεονίκη Καραχάλιου και τη σκηνοθεσία – κοστούμια η Αννα Σεβαστή-Τζίμα. (Αλκμήνης 13, Κάτω Πετράλωνα).

  • Μιχάλης Κουκουλομμάτης «Της φύσης μυστικό» στο θέατρο «ΑΡΓΩ», από την Παιδική Σκηνή «Παρών»

Ενα παραμύθι με οικολογικά μηνύματα, με δραματικό χώρο την Αχνοχώρα και ήρωες τους καλούς, χαμογελαστούς και ήρεμους κατοίκους της. Οι δυο ήρωες, ο Αχνούλης και η Αχνούλα, ρίχνονται σε περιπέτειες, ψάχνοντας τη χειμωνιάτικη φίλη τους Παχνούλα, αφού η κακιά Αράχνη κάνει σε όλους τη ζωή δύσκολη. Τελικά, η φύση αποδεικνύεται σοφή, αφού χρειάζεται όλα τα πλάσματα και διατηρεί όλα τα φαινόμενα. Τα στοιχεία του όμορφου μαγικού παραμυθιού συνεπαίρνουν τους μικρούς θεατές και τους ταξιδεύουν στη χώρα της φαντασίας και του ονείρου με την υπέροχη μουσική του Δαμιανού Πάντα, την ενδιαφέρουσα δραματουργική, κατέχει και το ρόλο του αφηγητή, σκηνοθετική άποψη του Μιχάλη Κουκουλομμάτη, το αφαιρετικό σκηνικό και τα λιτά κοστούμια της Δέσποινας Βολίδη και τις αξιόλογες χορογραφίες της Αννας Φιλιππάκη. Την ευθύνη για τους φωτισμούς έχει ο Σοκόλ Τομτσίνι. Οι στίχοι του Μιχάλη Κουκουλομμάτη είναι αρκετά καλοί.

Ευρηματικά τα κινούμενα σχέδια του Γιώργου Μπιγιάκη, που συνομιλούν με τους ηθοποιούς, έτσι που να συμπλέουν με επιτυχία τέχνες και τεχνικές και να δένονται αρμονικά. Φιλότιμες οι προσπάθειες των ηθοποιών: Δόξας Πάντα (αρκετά καλή), Μαρίας Βλαχοδημήτρη, Γιώργου Μπανταδάκη και Ειρήνης Καζάκου. Στα αρνητικά της παράστασης είναι, κατά τη γνώμη μου, η βιντεο-προβολή της ηθοποιού – παρουσιάστριας γνωστού τηλεοπτικού σταθμού, Χριστίνας Λαμπίρη, διαφημίζοντας έμμεσα ιδιωτικά συμφέροντα. Θα μπορούσε απλά ν’ ακούγεται η φωνή της, χωρίς αναφορά στο, έστω παραπλανητικά ονομαζόμενο «ΑΧΝΑ-CHANNEL». Η αναφορά στη βοήθεια και χορηγία οποιουδήποτε στο θεατρικό πρόγραμμα είναι άλλη υπόθεση, τουλάχιστο βρίσκεται εκτός της δραματουργίας. Στο βίντεο παρουσιάζεται και ο ηθοποιός Σπύρος Μπιμπίλας.

Επίσης, αρνητικά κρίνονται και τα μαγνητοφωνημένα τραγούδια. Νομίζω ότι όταν οι ηθοποιοί τραγουδούν ζωντανά, συγκινούν περισσότερο συναισθηματικά.

Χρειάζεται σκληρή δουλειά και είναι βέβαιο ότι σύντομα θα έρθουν οι ποθητές επιτυχίες. Η τέχνη, αναμφίβολα έχει απαιτήσεις.

(Ελευσινίων 15 – Μεταξουργείο).

Λαϊκά παραμύθια στη σκηνή και με κούκλες

ΠΑΙΔΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ

Αριστερά, τα «Τρία γουρουνάκια»

[Ριζοσπάστης, Παρασκευή 12 Δεκέμβρη 2008. Του συνεργάτη μας Θανάση ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ[.–

Αφοί Γκριμ «Τα τρία γουρουνάκια» στο «Θέατρο Κούκλας» των Μίνας και Τάκη Σαρρή

Φέτος το «Θέατρο Κούκλας» των Μίνας και Τάκη Σαρρή γιορτάζουν τα 30χρονα της καλλιτεχνικής δημιουργίας τους, της θεατρικής και παιδαγωγικής προσφοράς τους στο χώρο του κουκλοθεάτρου. Τους συνοδεύουν η αγάπη του κοινού τους και οι ευχές μας.

Το συγκεκριμένο παραμύθι των αδερφών Γκριμ προσφέρει στους μικρούς θεατές τη συγκίνηση της παραδοσιακής παραμυθιακής ατμόσφαιρας και στέλνει κοινωνικά μηνύματα, αβίαστα και με έμμεσο τρόπο. Η λαϊκή σοφία των παραμυθιών όλου του κόσμου «διδάσκει», χωρίς πρόθεση, αρκεί τα παιδιά να μυηθούν με παιδαγωγικό τρόπο στην «ανάγνωση» τέτοιου είδους λογοτεχνικών κειμένων ή της θεατρικής μεταφοράς τους. Το θέατρο, σε οποιαδήποτε μορφή του – εδώ αναφερόμαστε στο κουκλοθέατρο – έχει τη δύναμη να συνεπαίρνει τα παιδιά καλλιτεχνικά, αλλά και ιδεολογικά. Οι θεατές του συγκεκριμένου θεατροποιημένου παραμυθιού, αν και λίγο – πολύ γνωρίζουν το περιεχόμενό του, έχουν την ευκαιρία να ζήσουν τις περιπέτειες των τριών μικρών γουρουνιών, να διαπιστώσουν τη θέλησή τους να κτίσουν το σπιτάκι τους, την εργατικότητά τους, τις διαφορετικές απόψεις τους για τα υλικά που θα χρησιμοποιήσουν, ανάλογα με το βαθμό της ωριμότητάς τους, χωρίς τα δύο απ’ τα τρία γουρουνάκια να υποψιαστούν ότι ο κακός λύκος παραμονεύει… Ο λύκος – ένα συμπαθητικό, χρήσιμο οικολογικά και παρεξηγημένο ζώο, στο παραμύθι φαίνεται ανίκητος και παντοδύναμος. Η παρεξήγηση έγκειται σε κοινωνιολογικού χαρακτήρα συμβολισμό. Εδώ «αντιπροσωπεύει όλες τις αντικοινωνικές, ασυνείδητες, καταβροχθιστικές δυνάμεις εναντίον των οποίων πρέπει να μάθουμε να προστατεύουμε τους εαυτούς μας και τις οποίες μπορούμε να νικήσουμε χάρη στη δύναμη του Εγώ μας» και της συνεργασίας μας.

Από το «Μπαούλο με τα παραμύθια»

Ο Τάκης Σαρρής με την Σοφία Σαρρή διασκευάζουν το λαϊκό παραμύθι. Προσθέτουν στοιχεία στην πλοκή του, τα οποία δεν αλλοιώνουν την υπόθεση και τα μηνύματά του, αλλά δημιουργούν έντονο ενδιαφέρον κατά τη σκηνική του μεταφορά.Πολύ καλή η κινησιολογία των κουκλών τους, σε βαθμό που να εκφράζουν ακόμη και τα συναισθήματα των ηρώων (τριών μικρών γουρουνιών, πουλιού, λαγού, χελώνας, λύκου). Οι κουκλοπαίχτες χρησιμοποιούν «κούκλες με ράβδο (μαρότ)», ενώ μόνο μια κούκλα είναι γαντόκουκλα (χελώνα). Το βάθος της σκηνής βοηθάει τον σκηνογράφο να τοποθετήσει το τριπλό σπίτι (με άχυρα, με ξύλα και με τούβλα), που κατασκεύασαν τα τρία γουρουνάκια, και τους κουκλοπαίχτες να μετακινούν με ευχέρεια τις κούκλες επί σκηνής.

Η θεατρική αγωγή που ασκεί ο Τάκης Σαρρής, με τους συνεργάτες του, Μίνα και Σοφία Σαρρή, είναι εμφανής πριν, κατά και μετά την παράσταση. Ο Τάκης Σαρρής συζητά με τα παιδιά, κατά τη διάρκεια της παράστασης, ξεφεύγοντας σκόπιμα ορισμένες φορές από το κείμενο, τα βοηθάει ψυχολογικά πριν και μετά από την παράσταση να ξεπεράσουν ενδεχόμενες φοβίες τους για το λύκο, τους εξηγεί στο προσκήνιο πώς παίζονται και «ζωντανεύουν» οι κούκλες από τον κουκλοπαίχτη, τους μαθαίνει να κατασκευάζουν κούκλες από απλά υλικά (πλαστικά μπουκάλια) κ.λπ. Τα νήπια παρεμβαίνουν καθ’ όλη τη διάρκεια της παράστασης, εκφράζοντας με έντονο τρόπο τα συναισθήματά τους.

Η τρέχουσα παράσταση είναι φροντισμένη αισθητικά (σκηνοθεσία – κούκλες – σκηνικά: Τάκης Σαρρής). Ευχάριστη η μουσική του Στάθη Ουλκέρογλου και οι φωτισμοί της Μαρίας Δερμιτζάκη.

Νίκος Καμτσής «Το μπαούλο με τα παραμύθια» στο θέατρο «Τόπος Αλλού» από το «Αερόπλοιο»

Κάτω, η «Χιονάτη και οι εφτά ψηλοί νάνοι»

Μια θεατρική παράσταση διαφορετική από τις άλλες. Μια παράσταση, η οποία έχει στοιχεία θεατρικότητας, αλλά βασικά στηρίζεται στον αφηγηματικό λόγο. Πρόκειται για δύο παραμυθούδες που αφηγούνται παραμύθια, χρησιμοποιώντας, όμως, συγχρόνως την κινησιολογία και την εκφραστικότητα προσώπου και σώματος, και διάφορα αντικείμενα, και με αρωγούς τη σκηνοθετική και σκηνογραφική ικανότητα και ευρηματικότητα των αντίστοιχων συντελεστών: του σκηνοθέτη Νίκου Καμτσή, του σκηνογράφου Στέλιου Ρουκουνάκη και της υπεύθυνης δημιουργίας των κοστουμιών Μίκας Πανάγου.

Οι παλιές φωτογραφίες, που βρίσκουν στο μπαούλο της σοφίτας οι δύο ταλαντούχοι ηθοποιοί, Μαρίνα Δανέζη και Ασπασία Πίκου, ζωντανεύουν στην προβολή βίντεο στη μεγάλη οθόνη. Τα βιβλία με παραμύθια, που διαβάζουν, με υποδειγματικό τρόπο, δραματοποιημένα παρουσιάζονται στους μικρούς θεατές, ακόμη και με θεατρικό παιχνίδι (υφάσματα για θάλασσα, μάσκες σκύλου και αλεπούς, η μεγαλοκεφάλα, το δίχτυ με τ’ αστέρια, ο αέρας με σκιές από κινούμενες κορδέλες κ.ά.), με γιγαντόκουκλα (η Βάια) και με θέατρο σκιών (η γριά και η μεγαλοκεφάλα), συγκινώντας τους αισθητικά, αλλά και συνδέοντας το περιεχόμενό τους με ιστορικές μνήμες από την Καταστροφή της Σμύρνης και της Μικρασίας, τη μετανάστευση στη χώρα μας και την οδυνηρή περιπέτεια χιλιάδων προσφύγων κ.ο.κ. Η ελληνική παράδοση είναι διάχυτη καθ’ όλη τη διάρκεια της παράστασης, παρέχοντας επιπρόσθετα και γνωστικά λαογραφικά και ιστορικά στοιχεία στα παιδιά – θεατές.

Στο μπαούλο, όμως, οι δύο ηρωίδες ανακαλύπτουν, εκτός από τις παλιές φωτογραφίες της γιαγιάς Βάσας, και άλλα αντικείμενα (ρούχα, καπέλα, βεντάλια, φασμέτ, τσάντες, γάντια, παρασόλι και ένα σημαντικό ημερολόγιο), ξυπνώντας πικρές μνήμες.

Η μουσική του Χρήστου Ξενάκη και το βίντεο του Θοδωρή Σερέτη συμβάλλουν αισθητά στη δημιουργία συναισθηματικής φόρτισης των μικρών θεατών, με ύφος και περιεχόμενο ενταγμένο στα πλαίσια της ελληνικής παράδοσης, στη συγκεκριμένη ιστορική συγκυρία.

Αφοί Γκριμ «Η Χιονάτη και οι εφτά [ψηλοί] νάνοι» στο θέατρο «Κιβωτός»

Οι σπουδαίοι Γερμανοί φιλόλογοι – γλωσσολόγοι και συλλέκτες λαϊκών παραμυθιών Αφοί Γκριμ εξακολουθούν ακόμη να συγκινούν τα παιδιά και να εμπνέουν τους καλλιτέχνες. Η Κάρμεν Ρουγγέρη διασκευάζει αυτό το γνωστό κι αγαπημένο κλασικό παραμύθι, έτσι που η μάγισσα βασίλισσα, μητριά της Χιονάτης, να αλλάζει το ύψος των νάνων, κι από κοντούς, που ήταν το φυσικό τους, να τους μεταλλάσσει σε ψηλούς… Ο καθρέφτης δε βρίσκεται εξ ορισμού στο παλάτι, αλλά τελικά επιλέγεται να αγοραστεί μετά από άλλες προτάσεις (η μαριονέτα Ποινίκιο, το οργανάκι που έπαιζε κλασικά όργανα μουσικής). Τα ζώα του δάσους δεν έρχονται να κλάψουν τη νεκρή Χιονάτη. Το βασιλόπουλο ήταν ήδη ερωτευμένο με τη Χιονάτη κι αυτή με το βασιλόπουλο, και σε όλο το έργο προσπαθούν να βρεθούν, ενώ οι αφοί Γκριμ εμφανίζουν στο τέλος ένα βασιλόπουλο που τυχαία πέρασε από το σπίτι των νάνων. Θέλει, ακόμη, τη βασίλισσα να αρρωσταίνει και στη συνέχεια να πεθαίνει, ενώ το γερμανικό παραμύθι θέλει να πεθαίνει στη γέννα, η βασίλισσα δίνει στη Χιονάτη, αντί για δηλητηριασμένη πλεχτή ζώνη και χτένι, δηλητηριασμένο φουστάνι και γιλέκο κ.λπ. Παραλείπει τις ωμότητες της γερμανικής παραμυθολογίας έτσι, ώστε η κακιά βασίλισσα δεν τρώει την καρδιά της Χιονάτης, ούτε φοράει τις πυρωμένες σιδερένιες παντούφλες, ούτε και στο τέλος σωριάζεται κατάχαμα νεκρή.

Εντονα τα μηνύματα του έργου εξοργίζουν ή χαροποιούν τους μικρούς θεατές: το μίσος και τα αποτελέσματα που φέρνει στον άνθρωπο από τη μια, η αγάπη, η συντροφικότητα, η εργατικότητα των νάνων δημιουργεί ένα ευχάριστο και αισιόδοξο κλίμα, από την άλλη.

Και οι 12 ηθοποιοί (Μ. Ροζάκη, Ν. Μανίσαλη, Ευ. Καρακατσάνη, Ν. Πανταζίδου, Κ. Τζανοκωστάκης, Α. Χατζάς, Στ. Μαυρίδης, Γ. Πολιτάκης, Γ. Νικολάου, Γ. Λάζαρης, Αλ. Κομπόγιωργας, Θ. Πετρόπουλος) υποκρίνονται θαυμάσια και αποδίνουν τους ρόλους τους, με περίσσιο κέφι και μπρίο, με υπέροχη κινησιολογία και εκφραστικότητα. Η μουσικότητα της φωνής της παραμάνας είναι σπάνια, όπως εντύπωση δημιουργούν όλα τα σκηνοθετικά ευρήματα της Κάρμεν Ρουγγέρη. Το σκηνικό και τα κοστούμια της Χριστίνας Κουλουμπή είναι λειτουργικά και εντυπωσιακά. Ο θεατής μεταφέρεται στην προ διακοσίων χρόνων εποχή στη Γερμανία, ενώ παράλληλα ταξιδεύει στο μαγικό παραμυθιακό κόσμο, καθηλώνεται κυριολεκτικά από τον αισθητικό πλούτο της παράστασης. Τα παιδιά παρακολουθούν με έκσταση την παράσταση, αντιδρούν με την έκφραση του προσώπου τους, καθώς τα συναισθήματά τους εναλλάσσονται συνεχώς. Η κίνηση και το τραγούδι των ηθοποιών στους διαδρόμους του θεάτρου, ανάμεσα στους θεατές της πλατείας, δημιουργούν μια αμεσότητα, που τους κρατάει σε περισσότερη εγρήγορση. Η επιλογή της μαγευτικής μουσικής του Φ. Σούμπερτ είναι επιτυχής (σε διασκευή – σύνθεση: Γιάννη Μακρίδη, με στίχους τραγουδιών: Ανδρέα Κουλουμπή). Η χορογραφία είναι του Πέτρου Γάλλια.

Ταξίδι φαντασίας με τον Μάγο του Οζ, τον Ερωτόκριτο και τον Σίτο τον Σιταράκι

Ο Μάγος του Οζ

(Ριζοσπάστης, Παρασκευή 5 Δεκέμβρη 2008, Του συνεργάτη μας Θανάση ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ).–

Λ. Φρανκ Μπάουμ «Ο μάγος του Οζ» στο Θέατρο «Κάτω απ’ τη γέφυρα»

Ενα διεθνούς φήμης και αγαπημένο παραμύθι παρουσιάζεται την τρέχουσα θεατρική περίοδο από το θεατρικό οργανισμό «Κάτω απ’ τη γέφυρα»: «Ο μάγος του Οζ». Ο Νίκος Δαφνής σκηνοθετεί την παράσταση και υπογράφει τη δεύτερη διασκευή του λογοτεχνικού έργου, την οποία είχε κάνει για πρώτη φορά (για το «Θίασο ’81», στα 1983) ο αείμνηστος Δημ. Ραβάνης – Ρεντής.

Πρόκειται για ένα θαυμάσιο παραμύθι, που απογειώνει τους μικρούς θεατές σε ονειρικούς κόσμους, αισθητικά και φαντασιακά. Ο Νίκος Δαφνής επιλέγει τη δοκιμασμένη παραδοσιακή σκηνοθετική γραμμή και ύφος, οπότε η παράσταση στηρίζεται, κυρίως στο λόγο, με απαλούς ήχους και ρυθμούς. Ετσι, αναδεικνύεται αβίαστα η υποκριτική δεινότητα των ηθοποιών, οι οποίοι δεν προσπαθούν να εντυπωσιάσουν, παρά μόνο να δημιουργήσουν την κατάλληλη αισθητική θεατρική ατμόσφαιρα, ώστε τα παιδιά να κατανοήσουν το κείμενο και να πάρουν (φεύγοντας) μαζί τους, τα κοινωνικά μηνύματα: της φιλίας και της συνεργασίας, της αγάπης και της συντροφικότητας, της δύναμης του νου και του θάρρους, της αλληλεγγύης στους μετανάστες. Επίσης, στο έργο επικρίνεται η γραφειοκρατία και η μάστιγα των ναρκωτικών, έμμεσα. Η συζήτηση, μετά την παράσταση, των γονιών και των δασκάλων με τα παιδιά κρίνεται, από παιδαγωγική άποψη, απαραίτητη για την αποκρυπτογράφηση και κατανόηση των όποιων μηνυμάτων, αφού ήδη τα παιδιά θα έχουν απολαύσει αισθητικά την παράσταση. Το θέατρο έχει, ασφαλώς, πολλαπλή χρησιμότητα και βοηθά τον αναπτυσσόμενο άνθρωπο να ψυχαγωγηθεί, να αναπτυχθεί αισθητικά και κοινωνικά, να καλλιεργηθεί γενικότερα ψυχο-πνευματικά.

Ο Ερωτόκριτος

Οι βασικοί ήρωες του έργου: Δώρα (Κατερίνα Τσεβά), Αχυροκεφάλας (Μαίρη Αθανασίου), Λαμαρινόκαρδος (Γιώργος Μελαχροινάκης) και Λιοντάρι (Γιάννης Τσικής), εξαιρετικός, βοηθούν στην επίτευξη των παραπάνω στόχων, όπως, βέβαια, και οι υπόλοιποι ηθοποιοί, οι οποίοι ενσαρκώνουν άλλους ρόλους: Γιώτα Βόκαλη, Μαρουσώ Γεωργοπούλου και Βαγγέλης Μελής.Στην καλλιτεχνική ατμόσφαιρα της παράστασης βοηθούν, αναμφισβήτητα η μουσική του Μίμη Πλέσσα, οι χορογραφίες της Κων/νας Σαραντοπούλου και τα σκηνικά/κοστούμια του Κώστα Κουρμουλάκη.

Β. Κορνάρου «Ερωτόκριτος» στο «Προσκήνιο» από την «Παιδική Σκηνή του Ηλία Καρελλά»

Ομολογουμένως, είναι δύσκολο το εγχείρημα μιας θεατρικής διασκευής για παιδιά, του «Ερωτόκριτου», του πασίγνωστου αριστουργηματικού έμμετρου ερωτικού μυθιστορήματος της κρητικής λογοτεχνίας του 17ου αι., έκτασης 10.052 δεκαπεντασύλλαβων στίχων, το οποίο σύνθεσε ο Βιτσέντζος Κορνάρος. Οπως απέδειξε η έρευνα, ο συγγραφέας άντλησε το θέμα του από ιταλικές διασκευές του γαλλικού μεσαιωνικού μυθιστορήματος.

Η δύναμη της αγάπης μεταξύ της Αρετούσας και του Ερωτόκριτου ζωντανεύουν επί σκηνής. Οι δύο κύριοι χαρακτήρες, μέσα από περιπέτειες και αντιξοότητες, κατορθώνουν τελικά να παντρευτούν. Ηθη και έθιμα μιας άλλης εποχής, άγνωστες ενδυμασίες στα σημερινά παιδιά, και γενικά η ιστορική ατμόσφαιρα ενθουσιάζει τους θεατές. Αρωγοί έρχονται, όχι μόνο οι εμφανιζόμενοι ηθοποιοί, σε πρώτο σκηνικό επίπεδο, αλλά και οι σκιές τους σ’ ένα μεγάλο μπερντέ, ο ξυλοπόδαρος, οι γιγαντόκουκλες, αλλά και οι κανταδόροι που παίζουν ζωντανά, καθ’ όλη τη διάρκεια της παράστασης κρητική μουσική και τραγούδια: ο λαουτιέρης και τραγουδιστής Εκτορας Κυριάκου και ο λυράρης Αλέξανδρος Ιερωνυμίδης. Αισθητικά η παράσταση ικανοποιεί και ιδιαίτερα το πάντρεμα μπερντέ και προσκηνίου, με τις ξιφομαχίες και το πέρασμα από τη σκιά στο φως, οι κονταρομαχίες (με άλογα – κούκλες), η σκηνοθετική και σκηνογραφική ευρηματικότητα – κατά σημεία – ο ξυλοπόδαρος, η σκηνή του πολέμου με ανάλογα ηχητικά και οπτικά εφέ. Κατά την άποψή μου η εκφορά του λόγου, σε ορισμένους ηθοποιούς, πρέπει να βελτιωθεί.

Σίτος ο Σιταράκης

Οι Ηλίας Καρελλάς και Αλεξάνδρα Λιακοπούλου υπογράφουν την απόδοση της υπόθεσης του έργου στη δημοτική και τη σκηνοθεσία (με αξιώσεις), η Θάλεια Δήτσα την κίνηση/χορογραφία, ο Ηλίας Καρελλάς τα σκηνικά/κοστούμια, τους στίχους, τις φιγούρες και, τους φωτισμούς με τον Βαγγέλη Καστανά, τη μουσική επιμέλεια έχει ο Αλέξανδρος Ιερωνυμίδης και τις μάσκες/κούκλες δημιούργησαν οι «Pupp-art».Οι ηθοποιοί απέδωσαν ικανοποιητικά τους ρόλους τους, χωρίς ιδιαίτερες επιδόσεις: Κων/να Γκόρου (Αρετούσα κ.ά.), Κάτια Ζαρκάδα (Αφηγητής, Ρήγισσα Αρτέμη κ.ά.), Βασίλης Παπαγεωργίου (Ερωτόκριτος κ.ά.), Μιχάλης Σοφοκλέους (Αφηγητής, Ρήγας Ηρακλής, Πεζόστρατος κ.ά.) Στο ρόλο του Κορνάρου ακούγεται η φωνή του Βλαδίμηρου Κυριακίδη, ενώ συγχρόνως οι θεατές βλέπουν στην οθόνη στίχους από το πρωτότυπο κείμενο του «Ερωτόκριτου».

Τα νήπια, ως θεατές της συγκεκριμένης παράστασης, προφανώς δε θα κατανοήσουν την υπόθεση της παράστασης, όσο τα μεγαλύτερα παιδιά του Δημοτικού, αλλά θα τη χαρούν σε αισθητικό, τουλάχιστο, επίπεδο. Τα μεγαλύτερα παιδιά, δε, έχουν την ευκαιρία να πάρουν μια γεύση από το λυρικό ποιητικό θέατρο, και να εισαχθούν στην κρητική λογοτεχνία διά της θεατρικής οδού, βασικά σ’ ένα πρώτο καλλιτεχνικό επίπεδο. Η παιδαγωγική και η αισθητική αξία της παράστασης είναι δεδομένη. Μεγαλώνοντας τα παιδιά θα έχουν την ευκαιρία να δουν διάφορες δραματικές αποδόσεις του θέματος. Καταγράφουμε μια αξιόλογη απόδοση, εκείνη τη «δραματική σπουδή» του ίδιου έπους του Κορνάρου, από τον αξέχαστο Μπάρμπα Βασίλη τον Ρώτα, βασισμένη πάνω σε σενάριο του Νίκου Κούνδουρου.

Δημ. Αδάμη «Σίτος ο Σιταράκις. Αυτός ο μεγάλος μικρός» στο «Θέατρο ΑΘΗΝΩΝ» από το θίασο «Μαγικές Σβούρες»

Εξαρχής, η πρόθεση του Δημήτρη Αδάμη, σκηνοθέτη της παράστασης, είναι ολοφάνερη. Να εισαγάγει τα παιδιά γενικά στον κόσμο των εικαστικών τεχνών και να τα φέρει σε μια πρώτη επαφή με το έργο του διεθνούς φήμης Ολλανδού ζωγράφου Βίνσεν βαν Γκονγκ. Ηδη, εισερχόμενοι οι θεατές στην πλατεία του θεάτρου, συναντούν επί σκηνής το ζωγράφο Αντώνη Χουδαλάκη, να ζωγραφίζει μπροστά από ένα καβαλέτο, ενώ παράλληλα αρκετοί ηθοποιοί με χρώματα και χαρτιά δίνουν την ευκαιρία στα παιδιά να εκφραστούν εικαστικά. Πρωτότυπο! Στη διάρκεια της παράστασης, επίσης, σε κάποια σκηνή, φαίνονται αναρτημένοι πίνακες του Βαν Γκονγκ. Ακόμη, ένας από τους στόχους της παράστασης είναι και η γνωριμία των παιδιών με την προκλασική ευρωπαϊκή μουσική (ακούγονται έργα των Μπαχ, Βιβάλντι, Χέντελ κ.ά.), η οποία ακούγεται συνεχώς, δεμένη αρμονικά με τα δρώμενα και με τα τραγούδια καλλίφωνων ηθοποιών, οι οποίοι επιχειρούν και πετυχημένα χορευτικά. Τη μουσική, βέβαια, των δύο φινάλε της παράστασης έγραψε η Τατιάνα Ζωγράφου.

Ο λιλιπούτειος Σίτος ο Σιταράκις είναι εμπνευσμένος από προηγούμενους θρυλικούς ισομεγέθεις του ήρωες της παγκόσμιας λογοτεχνίας, όπως: Κοντορεβιθούλης, Τοσοδούλα, 7 νάνοι, Μομοτάρο (Ιαπωνία), Πελεκουδάκης (Τσεχία), Μικρός Καλαμποκόσπορος (Ισπανία), Χόμπιτ του Τόλκιν κ.ά.

Ο Σίτος είναι ένα χαρούμενο, αισιόδοξο και πεισματάρικο ανθρωπάκι, που αγαπά τις περιπέτειες, τα ταξίδια σε όλο τον κόσμο και τη γνώση, γεμάτο ευαισθησία και αλτρουισμό, δρα ακατάπαυστα, μέσα σ’ ένα παραμυθιακό δραματικό χώρο και χρόνο. Μια παράσταση με σκηνοθετικές και σκηνογραφικές (της Χριστίνας Κωστέα) εκπλήξεις, με ευρηματικότητα στο σκηνικό και υποκριτικό γίγνεσθαι, με στοιχεία θεατρικού παιχνιδιού, με κίνηση στην πλατεία, ανάμεσα στους θεατές, καθώς και με άφθονο χιούμορ.

Ιδιαίτερα ικανοποιητική η υποκριτική δεινότητα των: Νίκου Σταματόπουλου (γάιδαρος Λουδοβίκος) και του Νικόλα Μαρμαρά (Σίτος Σιταράκις, γουρούνι), χωρίς να υστερούν οι άλλοι ηθοποιοί: Ελενα Αρβανίτη (Αγελάδα, Κότα, Μάγισσα Σκοταδιού κ.ά.), Νίκος Κωνσταντάκης (πρόβατο κ.ά.), Μαρία Μπρανίδου (καμήλα, βασιλοπούλα κ.ά.), Δημήτρης Πάσσος (πατέρας, βασιλιάς κ.ά.) και Μαριλίζα Χρονέα (μητέρα, κ.ά.)

Ιδιαίτερη εντύπωση κάνει η ενδυματολογική φροντίδα των ηθοποιών, έργο του Αλέξανδρου Κομπόγιωργα, καλή και η κίνηση/ χορογραφία, που υπογράφει η Αρτεμις Ιγνατίου. Τη μουσική επιμέλεια έχει ο ίδιος ο σκηνοθέτης. 

Παράδοση, υγιεινή διατροφή και μυθολογία

Από τους «Σωματοφύλακες της κατσαρόλας»
«Ενα μπαλόνι μυστικά»
στο «Επί Κολωνώ»
από το «Θέατρο του παπουτσιού πάνω στο δέντρο»

Ενα παραμύθι, στο οποίο όλα εξελίσσονται στο φυσικό δραματικό χρόνο του είδους. Ενας σκληρός, αυταρχικός, βίαιος, εγωκεντρικός και κακομαθημένος βασιλιάς, που μισούσε και φοβόταν τη γνώση, με αποτέλεσμα να κάψει τα βιβλία. Ενας βασιλιάς, που, τελικά, περνάει από δίκη, αλλά η απόφαση παίρνεται από τον ίδιο το λαό και εκδιώκεται απ’ αυτόν, από το λαό που διψούσε για δημοκρατία και ελευθερία. Το βασίλειο υποφέρει από ανυπόφορη ζέστη και δίψα. Οι επιστήμονες προσπαθούν να βρουν μια κάποια λύση. Αυτή η προσπάθεια έχει μακρά διαδρομή. Πρωταγωνιστής το χελιδόνι, το οποίο αναζητά τη λύση στα μυστικά της φύσης. Αρωγοί του: ο γεωργός, το ελάφι, το σκιάχτρο, η παπαρούνα, ο νάνος, η Δρακόντισσα Ευαγγελία. Απ’ όλους μαθαίνει χρήσιμα πράγματα και έτσι το μπαλόνι του φουσκώνει όλο και περισσότερο καθώς μέσα του φυλάει τα μυστικά της φύσης.

Μια παράσταση, όπου η σκηνοθέτρια και συγγραφέας του θεατρικού κειμένου Βαλεντίνα Παπαδημητράκη (το οποίο συνυπογράφει η Νικολία Καραγιάννη), με απλό και απέριττο αριστοτεχνικό τρόπο, ταξιδεύει τα παιδιά – θεατές και τους γονείς τους με σεβασμό στην ελληνική παράδοση, με όχημα το παραμύθι, στέλνοντας όμως παράλληλα κοινωνικά μηνύματα, όπως: ο σεβασμός στα βιβλία, στη γνώση, στις επιστήμες, η αγάπη στη φύση, η αξία του έρωτα ως σημαντικό ανθρώπινο συναίσθημα, η αξία της δημοκρατίας και της λαϊκής βούλησης. Το χιούμορ είναι διάχυτο στο κείμενο και στη σκηνική απόδοση. Αρκετοί οι ρόλοι του έργου, ενσαρκώνονται μόνο από δυο ταλαντούχους ηθοποιούς, τον Τάσο Καρακύκλα και την Αννα Γαρεφαλάκη, οι οποίοι καθηλώνουν τους μικρούς θεατές, με τους οποίους κατά σημεία της παράστασης συνομιλούν και συνεργάζονται στη χειροτεχνία, στο χορό, στα δρώμενα, αφού η σκηνή δεν απέχει από τους θεατές ή μάλλον οι θεατές βρίσκονται σχεδόν μέσα στη σκηνή, σ’ ένα πολύ μικρό θέατρο, τόσο όμως ζεστό και ανθρώπινο, σχεδόν κουκλόσπιτο, στα μέτρα των παιδιών.

Από την «Ομήρου Ιλιάδα»

Τα σκηνικά της Εμμας Μολλέ αρκετά λιτά και αφαιρετικά, με κάποια αντικείμενα σκόρπια στο χώρο και με μουσικά όργανα, που περιμένουν τον εξαίσιο μουσικό Σταμάτη Διαμαντόπουλο, ο οποίος παίζει καθ’ όλη τη διάρκεια της παράστασης ζωντανά, λαούτο, κιθάρα, φλογέρα, κρουστά, δημιουργώντας μια υπέροχη ατμόσφαιρα στους μικρούς και μεγάλους θεατές. Τα κοστούμια της σκηνογράφου, επίσης λιτά, ζωντανεύουν τους διάφορους χαρακτήρες με ευρηματικό τρόπο.Η σκηνοθέτρια, και ο θίασος εν γένει, με παιδαγωγική ευαισθησία και κοινωνική υπευθυνότητα προσφέρουν ένα θαυμάσιο αισθητικό αποτέλεσμα, δικαιώνοντας την αξία και το μεγαλείο της απλότητας στην τέχνη και τη ζωή.

«Οι Σωματοφύλακες της κατσαρόλας»
στο «Θέατρο της Ημέρας»

Και φέτος η αξιόλογη σκηνοθέτρια Ανδρομάχη Μοντζολή, με τη συνεργασία (παιδαγωγική επιμέλεια) του σημαντικού παιδαγωγού – σκηνοθέτη και αειθαλούς Λάκη Κουρετζή, παρουσιάζει στο αθηναϊκό παιδικό κοινό μια υπέροχη θεατρική παράσταση, την οποία συνδυάζει με το δημιουργικό θεατρικό παιχνίδι. Ετσι, τα παιδιά δε μένουν αδρανείς και άβουλοι θεατές, αλλά συμμετέχουν στα δρώμενα, πάνω και κάτω από τη σκηνή, διακόπτοντας τη ροή της παράστασης, εκφράζοντας απόψεις και προτάσεις για την εξέλιξη του μύθου. Οι εμψυχώτριες – θεατροπαιδαγωγοί Ια Χρυσανθοπούλου και Νικολέττα Τσαντουλή (απόφοιτοι του Εργαστηρίου Παιδαγωγικής Θεάτρου – Θεατρικού Παιχνιδιού «Λάκης Κουρετζής» του Θεάτρου της Ημέρας) με παιδαγωγικό τακτ προτρέπουν τα παιδιά να συμμετάσχουν στα δρώμενα και τα καθοδηγούν έξυπνα σε μια ενεργό συμμετοχή, αναπτύσσοντας έτσι τον προβληματισμό τους και καλλιεργώντας τους την αισθητική αντίληψη περί θεάτρου.

Από την παράσταση «Ενα μπαλόνι μυστικά»

Το δραματικό κείμενο της νέας, στο θεατρικό χώρο, αλλά έμπειρης, συγγραφέα Λένας Τερκεσίδου, έχει ως βασικό θέμα του την υγιεινή διατροφή των παιδιών.Η δραματουργός επηρεασμένη, σαφώς, από τους πρωτοπόρους του είδους Τζιάνι Ροντάρι και Ευγένιο Τριβιζά («Φρουτοπία» κ.ά.), με το δικό της ταλέντο και τη δημιουργική φαντασία της, προσφέρει ένα χιουμοριστικό κείμενο, με περιπετειώδη πλοκή. Η συγγραφέας μάς δίνει ήρωες, οι οποίοι με μαχητική διάθεση θα αντιμετωπίσουν τα μεγάλα βιομηχανικά συμφέροντα, τα οποία προάγουν στο εμπόριο βλαβερές για την υγεία τροφές. Η σύγκρουση μεταξύ των απλών και εργατικών κατοίκων του χωριού Μεγαλομπουκιά και των Χημικοχωριτών είναι αναπόφευκτη. Στο μεγάλο διαγωνισμό που προκηρύσσει ο Διεθνής Οργανισμός Υγείας και Διατροφής νικητές αναδεικνύονται: ο Σάκης Γαλατάκης, η Τίνα Πατατίνα, η Φρουτένια, ο Σαλατάκης κ.ά. νικούν τους κοινωνικά επικίνδυνους Χημικοχωρίτες: Ανθρακόλα, Ταμειακή Μηχανή, Κρουασένια και Τουρτάκια.

Οι ηθοποιοί Παντελής Τσόγκας, Δανάη Δασκαλάκη, Θωμαΐς Κρητικού και Ολγα Μουργέλα προσπάθησαν και ως ένα βαθμό τα κατάφεραν να αποδώσουν τους ρόλους τους, αν και η πρόθεση της Παιδικής Σκηνής του Θεάτρου της Ημέρας νομίζω ότι είναι περισσότερο να ευαισθητοποιήσει στο θέατρο τα παιδιά, να τα προβληματίσει κοινωνικά και με παιδαγωγική μεθοδολογία να αναπτύξει την αισθητική τους και συνολικά την προσωπικότητά τους.

Τα κοστούμια και τα σκηνικά της Ανδρομάχης Μοντζολή είναι εντυπωσιακά και ιδιαίτερα φροντισμένα, μένοντας πιστή στην παράδοση του θεάτρου, που θέλει τη ρεαλιστική απεικόνιση στο δραματικό χρόνο και χώρο της υπόθεσης του δραματικού κειμένου. Η μουσική του Γιάννη Μακρίδη θαυμάσια.

Παράλληλα, η Παιδική Σκηνή προσφέρει μια αξιόλογη πρόταση στα σχολεία και στους εκπαιδευτικούς, με ειδικό φάκελο που τους δίνει, ο οποίος περιέχει «σχέδια και προτάσεις επεξεργασίας του δραματουργικού υλικού».

«Ομήρου Ιλιάδα» στο «Περοκέ» από το θίασο «αβάντι»

Παρουσίαση μιας παλιότερης συγγραφικής δουλειάς (ελεύθερη θεατρική απόδοση της «Ομήρου Ιλιάδας») της καταξιωμένης στο χώρο δραματουργού και σκηνοθέτριας Κέλλυς Σταμουλάκη. Την πρώτη σκηνική απόδοση, στα 2003 – 2004 έφερε εις πέρας ο Βασίλης Μυριανθόπουλος. Την παρούσα σκηνοθεσία υπογράφει ο Κωστής Μεγαπάνος, ένας σκηνοθέτης, ο οποίος προσπάθησε, και ως ένα βαθμό, το κατόρθωσε να αποδώσει την ατμόσφαιρα του Τρωικού Πολέμου και να ζωντανέψει τους χαρακτήρες των ομηρικών ηρώων. Πρόκειται για πλούσια οικονομικά παραγωγή, με συμμετοχή μιας πλειάδας ταλαντούχων ηθοποιών (Αντώνης Αντωνάκος, Νίκος Δροσάκης, Ειρήνη Καρυωτάκη, Φανή Καταβέλη, Δέσποινα Μαλλιαρού, Νίκος Ορτεντζάτο, Παύλος Σαχπεκίδη, Αυγερινός Σουλόπουλο και Σταύρος Σιόλα), με αξιόλογα σκηνικά και κοστούμια της Δέσποινας Βολίδη, με υπέροχη μουσική του Λαυρέντη Μαχαιρίτσα, με εντυπωσιακές χορογραφίες της Χρυσηίδας Λιατζιβίρη και με τη συμμετοχή και άλλων αξιόλογων συντελεστών της παράστασης.

Φιλόδοξο εγχείρημα, εν πολλοίς πετυχημένο, με πολλά στοιχεία θεατρικού παιχνιδιού και με πλούσια ευρηματικότητα στη δράση των ηρώων, στην έκφραση και στην κίνηση. Οι κινηματογραφικές σκηνές βοηθούν αισθητικά. Οι ενστάσεις μου έγκεινται στην ένταση των μουσικών εφέ και της κίνησης, κατά σημεία, των ηθοποιών, οι οποίοι παράγουν – άθελά τους – έναν υπερβολικό εκνευρισμό στους μικρούς θεατές, οι οποίοι έχουν ανάγκη από ηρεμία και από πιο ήπιους ρυθμούς και καταστάσεις. «Το τραγούδι της φωτιάς», στο τέλος της παράστασης, είναι καταπληκτικό!

Η υπόθεση του έργου είναι γνωστή. Η δραματουργός, όμως, στην παρούσα διασκευή δεν έχει ως σκοπό να αποδώσει πιστά τον Ομηρο και την Ιλιάδα του, αλλά αντιθέτως παίρνοντας ως αφορμή την τραγικότητα του Τρωικού Πολέμου, και κάθε πολέμου, να δημιουργήσει μια «γελοιογραφία» – ένα αντι-έπος – με διάθεση διακωμώδησης, ώστε να «περάσει» έμμεσα την αντιπολεμική της ιδεολογία, ένα μήνυμα πολυσήμαντο, διαχρονικό και χρήσιμο για τα σημερινά παιδιά με τις αξίες της φιλίας, της θυσίας, της αγάπης και την απαξία των ερίδων, του μίσους, των βίαιων ανταγωνισμών και ιμπεριαλιστικών πολέμων.

Το κείμενο κυκλοφορεί σε πολυτελή έκδοση του θιάσου «αβάντι», από το 2003. Στη φετινή παράσταση δίνεται, πρόσθετα, ένα πολυσέλιδο έντυπο, στο οποίο καταγράφονται αναλυτικά προτάσεις παιδαγωγικού, σκηνοθετικού, σκηνογραφικού χαρακτήρα, υποδείξεις για την κατασκευή κοστουμιών, για τη δημιουργία της μουσικής και των ήχων και με τα βιογραφικά όλων των συντελεστών της παράστασης. [ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Παρασκευή 21 Νοέμβρη 2008. Του συνεργάτη μας Θανάση ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ]