Category Archives: Ιππής

Οι «ΙΠΠΗΣ» του Αριστοφάνη

Δεν έχει εισαχθεί τίτλος

Οι ΙΠΠΗΣ του Αριστοφάνη, η ξεκαρδιστική κι επίκαιρη κωμωδία θα παρουσιαστεί αυτό το καλοκαίρι σε σκηνοθεσία Σταμάτη Φασουλή … στις 20 & 21 Ιουλίου στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου και σε μία μεγάλη περιοδεία σε όλη την Ελλάδα. Η ξεκαρδιστική, ιδιαιτέρως πολιτική, αλλά και δραματικά επίκαιρη κωμωδία του Αριστοφάνη, «ΙΠΠΗΣ», είναι η φετινή καλοκαιρινή παραγωγή του το Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, που παρουσιάζει σε συμπαραγωγή με το Θέατρο Ακροπόλ. Το έργο ανεβαίνει σε μετάφραση και σκηνοθεσία Σταμάτη Φασουλή και με τον Πέτρο Φιλιππίδη (Aλλαντοπώλης) και τον Γιάννη Ζουγανέλη (Παφλαγόνας) στους πρωταγωνιστικούς ρόλους.
Advertisements

Θεατρικές διαδρομές: Αριστοφάνη «Ιππείς» και Αισχύλου «Ορέστεια»

«Ιππείς»

Η Θεατρική Διαδρομή, συνεχίζοντας τις παραστάσεις της επίκαιρης κωμωδίας του Αριστοφάνη «Ιππείς», θα σταθμεύσει τη Δευτέρα 19/7 στο Κηποθέατρο Αλκαζάρ στη Λάρισα, την Τρίτη 20/7 στο Υπαίθριο Δημοτικό Θέατρο Κοζάνης, την Τετάρτη 21/7 στο Υπαίθριο Θέατρο – ΕΗΜ Ιωαννίνων, την Πέμπτη 22/7 στο Θέατρο «ΜΟΝ ΡΕΠΟ» στην Κέρκυρα, την Παρασκευή 23/7 στο Χοροθέατρο Δ. Πέτα – Νταμάρι Βαλαώρα, Αρτα – Πέτα και το Σάββατο 24/7 στο Αρχαίο Θέατρο Οινιάδων.Μετάφραση: Κ. Χ. Μύρης. Σκηνοθεσία: Βασίλης Νικολαΐδης. Σκηνικά – Κοστούμια: Γιάννης Μετζικώφ. Μουσική: Αντιγόνη Τσολάκη. Χορογραφία: Χρήστος Παπαδόπουλος. Φωτισμοί: Κώστας Χλίβας. Παίζουν: Παύλος Χαϊκάλης, Γιώργος Αρμένης, Σαμψών Φύτρος, Θύμιος Κούκιος, Γιάννης Κοτσαρίνης. Χορός: Αρμένης Κωνσταντίνος, Γκάγκας Θωμάς, Δουδώνης Φοίβος, Θεοδωράκης Μανώλης, Ιωσηφίδης Ιωσήφ, Καρνάκης Χρήστος, Καρύδας Ορέστης, Κούκιος Θύμιος, Μόσχος Δημήτρης, Φάις Αλμπέρτο, κ.ά.

Εργο αλληγορικό με συμβολισμούς, σύγχρονο όσο ποτέ, θεμελιώνει την άποψη πως όταν σε μια πολιτεία κυριαρχήσει η απάτη, η εξαγορά, η φαυλότητα, η αναξιοκρατία, το ψέμα, η παραπλάνηση μόνο με τα ίδια μέσα μπορεί να πολεμηθεί. Καυτηριάζει την κακοδιαχείριση και τις ατασθαλίες της εξουσίας, που οδηγούν τη χώρα στην παρακμή, στην εξαθλίωση και το μαρασμό και προειδοποιεί τους πολίτες κάθε εποχής για τους κινδύνους που ελλοχεύουν.

  • Το ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας θα παρουσιάσει την ερχόμενη βδομάδα στην Αθήνα την «Ορέστεια» του Αισχύλου, τη μόνη σωζόμενη από το αρχαιοελληνικό δραματολόγιο τριλογία «Αγαμέμνων», «Χοηφόροι», «Ευμενίδες». Το πρόγραμμα της Αθήνας έχει ως εξής: Δευτέρα και Τρίτη, στο θέατρο Ρεματιάς, στο Χαλάνδρι, 22/7 στο θέατρο Παπάγου, 26/7 στο Βύρωνα, 28/7 στην Πετρούπολη.
«Ορέστεια»

Μετάφραση – Σκηνοθεσία: Λουκάς Θάνος. Φωτισμοί : Νίκος Σωτηρόπουλος. Παίζουν: Γιάννης Βόγλης, Μαρία Κατσανδρή, Χρήστος Θάνος, Πηνελόπη Σεργουνιώτη, Ηλέκτρα Νικολούζου, Γιώργος Παπαπαύλου, Θανάσης Γεωργίου, Τζίνη Παπαδοπούλου, Στέλλα Ερμή, Ζωή Τούντα, Ηλίας Κουνέλας, Κωνσταντίνος Μάρκελλος, Ειρήνη Λαμπράκη, κ.ά. Κρουστά παίζουν: Ηλίας Κουνέλας, Μιχάλης Αφολαγιάν, Δαυίδ Μαλτέζε.

H μετάβαση από τη Μητριαρχία στην Πατριαρχία που έγινε κάποτε και από την Πατριαρχία στη Μήτρα που γίνεται τώρα, είναι το σημείο εκκίνησης της σκηνοθετικής προσέγγισης της τριλογίας του Αισχύλου. Οπως σημειώνει ο σκηνοθέτης: «Η Κλυταιμνήστρα, η Αρχαία Γυναίκα, που προσπαθεί να συντηρήσει τις τελευταίες δόξες της κυρίαρχης Μήτρας σκοτώνει τον «Ξένο» Αγαμέμνονα. Αφού ήδη έχει χρησιμοποιήσει το σπέρμα του, τον καταργεί, σαν παρείσακτο πια, ξενιστή περισσότερο παρά-ξένο. Η Ηλέκτρα, καταργημένη κι αυτή απ’ την κυρίαρχη Μάνα και γι’ αυτό επαναστατική, ή θα θελήσει να γίνει αγνότερη, ή θα ποθήσει να ήτανε αγόρι. Γι’ αυτό κι αυτή θα σπρώξει τον Ορέστη, τον αδερφό της, να σπάσει το λώρο, να καθαιρέσει, να αποκαθηλώσει τη Μήτρα. Ο Ορέστης σκοτώνει τη μητέρα του, προσπαθώντας να απεξαρτηθεί όπως κάθε γιος κάνει μα σπάνια πετυχαίνει. Και η Αθηνά, μια γυναίκα Θεά, θα δικαιώσει τον Ορέστη, βάζοντας την Ιστορία στην υπηρεσία της Πατριαρχίας».

«Ιππής» με ΔΝΤ και Ολι Ρεν

«Ιππής» με ΔΝΤ και Ολι Ρεν
  • Γεμάτη αλληγορίες, υπαινιγμούς και με το δίδυμο Χαϊκάλη – Αρμένη να εκπέμπει δύναμη, η παράσταση χάρισε γέλιο και χειροκροτήθηκε. Σε μια εποχή τέτοιας οικονομικής και πολιτικής κρίσης, ένα από τα όχι και τόσο δημοφιλή έργα του Αριστοφάνη, οι «Ιππής», φαίνεται ξαφνικά σημερινό κι επίκαιρο.

Η διαπίστωση ήλθε παρακολουθώντας την παράσταση του αριστοφανικού έργου (παραγωγή «Θεατρικής Διαδρομής» και ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου) την Παρασκευή, με την οποία άνοιξαν τα φετινά Επιδαύρια. Γεμάτοι αλληγορίες και σαφείς υπαινιγμούς για πρόσωπα της πολιτικής ζωής οι «Ιππής» έφεραν στο αργολικό θέατρο το ΔΝΤ, τον Ολι Ρεν, τον Τρισέ, τη Μέρκελ, την τρόικα και τις… έξωθεν βοήθειες, καταφέρνοντας μέσα από τη σάτιρα να κάνουν τους περίπου 4.000 θεατές να γελάσουν και να διακόψουν πολλές φορές τη ροή με τα χειροκροτήματά τους.

Αξιοπρεπής και με ήθος φτιαγμένη η παράσταση, ήταν σκηνοθετημένη με μέτρο από τον Βασίλη Νικολαΐδη (υπεύθυνο και για τη δραματουργική επεξεργασία της μετάφρασης του Κ. Χ. Μύρη). Υπήρχε το αστείο, το χιούμορ, αλλά δεν ξεπερνούσε το όριο. Καμία υπερβολή στον λόγο, στην κίνηση, στο μέλος. Ούτε χυδαιότητες και φτήνιες. Δεν έλειπε κάτι, αλλά δεν ξεχείλωνε και από πουθενά.

Αυτό οφειλόταν και στους πρωταγωνιστές της, οι οποίοι δεν φάνηκε να επιθυμούν το εύκολο. Βετεράνος της Επιδαύρου και του Αριστοφάνη ο Γιώργος Αρμένης, ηθοποιός με ειδικό βάρος και ποιότητα, συναντήθηκε επί σκηνής με έναν νεότερο, εξίσου καλό ηθοποιό, τον Παύλο Χαϊκάλη, στην πρώτη του εμφάνιση στο θέατρο του Πολυκλείτου.

Η συνύπαρξη των δυο τους εξέλυε δύναμη την οποία εισέπραττε το κοινό.Παρά τις διαφορετικές διαδρομές, την εμπειρία του ενός στο αλώνι της Επιδαύρου και την «πρωτιά» του άλλου ο σκηνικός διάλογος μεταξύ τους -η «χημεία»- ήταν καρποφόρος.

Ο Παύλος Χαϊκάλης ήταν σπουδαίος στον ρόλο του Αλλαντοπώλη (Αγοράκριτου), καταθέτοντας μια δουλειά λεπτών αποχρώσεων.

Ιδιαίτερα όταν είπε με τη φωνή του… επίτιμου «αυτός ο μπόμπιρας, γιατί να το κρύψωμεν άλλωστε, θα γίνει χειρότερος από μένα», όλο το θέατρο ξέσπασε σε γέλια. Ο Παφλαγόνας (Κλέων) του Γιώργου Αρμένη στάθηκε στο ύψος του («όσο υπάρχει η Βουλή κι όσο οι μάζες κοιμούνται δεν σας φοβάμαι, ρε»). Απολαυστικές οι σκηνές μεταξύ τους, όπου οι δύο αντίπαλοι, σαν παλαιστές του σούμο, ξεκινούν την αναμέτρηση ανάμεσά τους έως τελικής πτώσεως.

Ανταλλάσσουν ύβρεις και ανταγωνίζονται σε φαυλότητα, καταλήγοντας μπροστά στον γερο-Δήμο (Γιάννης Κοτσαρίνης), για να αναπτύξουν τα «πολιτικά» τους σχέδια και το πρόγραμμά τους.

  • Δημαγωγός

Ο αγράμματος Αλλαντοπώλης αναδεικνύεται έξοχος δημαγωγός και ξεπερνά σε κολακείες τον Παφλαγόνα-Κλέωνα.

Στίχοι τραγουδιών («φεύγω κι αφήνω πίσω μου αγρίμια τον Παφλαγόνα στα συντρίμμια» ή «δεν είμαι εγώ ο Παφλαγόνας που αγαπούσες μια φορά»), ατάκες όπως «δεν θέλω… φτου», αλλά και «βάλε με στην οικονομία και τους αμυντικούς εξοπλισμούς να σου κάνω δέκα σπίτια σε έναν χρόνο», ή για «κοινωνικά συμβόλαια» και «επανίδρυση του κράτους» ακούστηκαν, ενώ ο Αλλαντοπώλης στον λόγο του μόλις ανέλαβε την εξουσία μίλησε για «ανθρώπινες συντάξεις και σεβασμό στην τρίτη ηλικία», να «πληρωθούν οι μισθοί στο ακέραιο, γιατί θα δαγκωνόμαστε από την πείνα» και να «αναγκαστούν οι ιερείς να επιστρέψουν την εκκλησιαστική περιουσία».

Στο φινάλε ο Δήμος εμφανίστηκε ως τσολιάς (σκηνικά-κοστούμια Γιάννης Μετζικώφ, στη δουλειά του πολλά οφείλει η παράσταση), ενώ η Ειρήνη (Μανώλης Θεοδωράκης) μέσα σε ροζ-φούξια εξώπλατη τουαλέτα με φουρό και ξανθιά περούκα χόρεψε από Βίσση και μάμπο έως Μισιρλού.

Ο χορός των Ιππέων κινήθηκε με χαρακτηριστικές κινήσεις (χορογραφία Χρήστος Παπαδόπουλος) πάνω στη μουσική της Αντιγόνης Τσολάκη. Και οι δύο νέοι δημιουργοί, στην πρώτη τους εμφάνιση στο αργολικό θέατρο, αντιμετώπισαν με σεβασμό, αλλά δειλά και εν τέλει όχι γόνιμα για την παράσταση, την αριστοφανική κωμωδία.

  • Ψιλόβροχο

Το σαββατιάτικο ψιλόβροχο δεν εμπόδισε τους περίπου 7.000 θεατές να φτάσουν μέχρι την Επίδαυρο. Η βροχή ξεκίνησε στις 7 το απόγευμα και σταμάτησε στις 8.30 μ.μ., αλλά χάρη στις άμεσες κι οργανωμένες ενέργειες των υπευθύνων του φεστιβάλ, η παράσταση ξεκίνησε στην ώρα της και ολοκληρώθηκε κανονικά.

  • Αντιγόνη Καράλη, ΕΘΝΟΣ, 05/07/2010

Οι «κακοί» πολιτικοί στην αρχαία σκηνή

Με τους «Ιππής», την πιο ωμή πολιτική κωμωδία του Αριστοφάνη, ανοίγουν τα φετινά Επιδαύρια

Ο Παύλος Χαϊκάλης με τον Γιώργο Αρμένη στους «Ιππής» που  σκηνοθετεί ο Βασίλης Νικολαΐδης

Ο Παύλος Χαϊκάλης με τον Γιώργο Αρμένη στους «Ιππής» που σκηνοθετεί ο Βασίλης Νικολαΐδης

  • Χρονιά Αριστοφάνη η φετινή στα Επιδαύρια (τέσσερις από τις επτά παραγωγές). Τον αριστοφανικό χορό ανοίγουν οι «Ιππής», ένα έργο που παίρνει θέση ενάντια στους πολεμοκάπηλους, τη χειραγώγηση των πολιτών αλλά και τη συνενοχή τους: οι πολιτικοί αντίπαλοι δημαγωγούν τον λαό, αλλά ταυτόχρονα η έλλειψη παιδείας και η φιλοδοξία τους επιτρέπει σε άλλους να τους χειραγωγούν.

Η Θεατρική Διαδρομή, σε συνεργασία με το ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Επιδαύρου, παρουσιάζει την κατεξοχήν πολιτική (και επίκαιρη) κωμωδία του Αριστοφάνη, στο αργολικό θέατρο σήμερα και αύριο, σε μετάφραση Κ.Χ. Μύρη, σκηνοθεσία Βασίλη Νικολαΐδη, με τους Παύλο Χαϊκάλη και Γιώργο Αρμένη στους δύο κύριους ρόλους. Στη συνέχεια, η παράσταση θα παρουσιαστεί σε όλα τα μεγάλα φεστιβάλ της Ελλάδας.

Στόχος του Αριστοφάνη ήταν η διακωμώδηση των «κακών» πολιτικών και αποτελεί την πιο ωμή πολιτική κωμωδία του. Αλληγορικό με συμβολισμούς κείμενο, σύγχρονο όσο ποτέ, θεμελιώνει την άποψη πως όταν σε μια πολιτεία κυριαρχήσουν η απάτη, η εξαγορά, η φαυλότητα, η αναξιοκρατία, το ψέμα, η παραπλάνηση, μόνο με τα ίδια μέσα μπορεί να πολεμηθεί.

Ο κωμωδιογράφος δηλώνει το μίσος του για τον δημαγωγό Κλέωνα, Παφλαγόνα στο έργο, που μετά τον Περικλή κατείχε την εξουσία στην πόλη της Αθήνας τα πρώτα χρόνια του Πελοποννησιακού Πολέμου. Για να χτυπήσει τον φαύλο Κλέωνα, ο ποιητής εφευρίσκει έναν φαυλότερο, ο οποίος και κατατροπώνει τον δημαγωγό.

Ο αγύρτης και ψεύτης πολιτικός κυριαρχεί στον «Δήμο» μέχρι τη στιγμή που θα βρεθεί ένας αχρειότερος αγύρτης και ψεύτης να τον ανατρέψει.

  • Ατασθαλίες

Το έργο καυτηριάζει την κακοδιαχείριση και τις ατασθαλίες της εξουσίας, που οδηγούν τη χώρα στην παρακμή, την εξαθλίωση και τον μαρασμό και προειδοποιεί τους πολίτες κάθε εποχής για τους κινδύνους που ελλοχεύουν στα θεμέλια της Δημοκρατίας.

«Οπως έλεγε και ο Κουν, ο Αριστοφάνης είναι τραγικά σύγχρονος. Γι’ αυτό και αγαπιέται τόσο πολύ. Τόσοι αιώνες πέρασαν και η νοοτροπία μας δεν άλλαξε. Οπως και τίποτα δεν φαίνεται να πηγαίνει προ το καλύτερο», σχολιάζει ο Γιώργος Αρμένης, ο Παφλαγόνας της παράστασης, ο οποίος εστίασε την ερμηνεία του «σε όλους τους εξουσιαστές που έχει ζήσει». Αφιερώνει το έργο «στους σημερινούς πολιτικούς, τους κόλακες του δήμου και τα καλοστημένα ψέματά τους. Γιατί δεν μπορεί να αγνοούσαν την κατάσταση που ζούμε τώρα και το πού αυτή θα οδηγήσει. Κι όμως κανείς τους δεν βγήκε να μιλήσει για τον Τιτανικό και το παγόβουνο που είχαμε μπροστά μας».

Για τον Παύλο Χαϊκάλη, αυτή είναι η πρώτη του Επίδαυρος. «Σημασία δεν έχει πότε και τι θα κάνεις, αλλά πώς και με ποιους», αναφέρει.

Για τον Αγοράκριτο (Αλλαντοπώλης) που ερμηνεύει, λέει ότι «είναι ένα παιδί της πιάτσας που βγαίνει μέσα από τον λαό για να παλέψει ενάντια στον Παφλαγόνα και στη σάπια εξουσία. Κάνει τη δουλειά του πολιτικού. Ο,τι, δηλαδή, δεν κάνουν οι σημερινοί Ελληνες πολιτευτές».

Τη μετάφραση υπογράφει ο Κ.Χ. Μύρης, τη σκηνοθεσία ο Βασίλης Νικολαΐδης, τα σκηνικά – κοστούμια ο Γιάννης Μετζικώφ, τη μουσική η Αντιγόνη Τσολάκη και τη χορογραφία ο Χρήστος Παπαδόπουλος. Ερμηνεύουν οι Γ. Αρμένης, Π. Χαϊκάλης, Σ. Φύτρος, Θ. Κούκιος, Γ. Κοτσαρίνης. Χορός: Κ. Αρμένης, Θ. Γκάγκας, Φ. Δουδωνής, Μ. Θεοδωράκης, Ι. Ιωσηφίδης, Χρ. Καρνάκης, Ορ. Καρύδας, Δ. Μόσχος, Σ. Μπαλτζής Βιατσεσλάβ, Κ. Μυλώνης, Δ. Παπαδάτος, Πρ. Τοσουνίδης, Αλ. Φάις.

  • Πρώτο βραβείο

Οι «Ιππής», γεμάτοι αλληγορίες και σαφείς υπαινιγμούς για πρόσωπα της πολιτικής ζωής, διδάχτηκαν το 424 π.Χ. και κέρδισαν το πρώτο βραβείο στα Λήναια το 425 π.Χ. Ηταν και το πρώτο έργο που έφερε την υπογραφή του Αριστοφάνη.

  • Αντιγόνη Καράλη, ΕΘΝΟΣ, 02/07/2010

Παύλος Χαϊκάλης: «Θέλει σεβασμό η Επίδαυρος»

Γιώργος Αρμένης -Παύλος Χαϊκάλης: Μια ευτυχής "συνάντηση"

  • Ο δημοφιλής ηθοποιός κρατά τον ρόλο του Αλλαντοπώλη στους «Ιππής» του Αριστοφάνη, που ανεβαίνουν την Παρασκευή

ΜΥΡΤΩ ΛΟΒΕΡΔΟΥ | Τρίτη 29 Ιουνίου 2010

«Σπατάλες, διαφθορά στο Δημόσιο αλλά και ευθύνες του λαού… Τα θέματα στους “Ιππής” είναι σήμερα – και μάλιστα αυτή τη συγκεκριμένη εποχή- ιδιαίτερα επίκαιρα και σύγχρονα. Γι΄ αυτό και είναι πραγματικά ευτυχής η συγκυρία για το ανέβασμά τους. Πρόκειται για ένα καθαρά πολιτικό έργο, που ανεβαίνει σε μια δύσκολη πολιτικά στιγμή»: Ο Παύλος Χαϊκάλης , ο Αλλαντοπώλης στην κωμωδία του Αριστοφάνη, κατεβαίνει για πρώτη φορά στην Επίδαυρο, στην παραγωγή που θα εγκαινιάσει μάλιστα, την προσεχή Παρασκευή, τα εφετινά Επιδαύρια.

Στην τρίτη συνεργασία του με τον σκηνοθέτη Βασίλη Νικολαΐδη , μετά την «Τύχη της Μαρούλας» και τον «Ταρτούφο», ο δημοφιλής κωμικός ηθοποιός επισημαίνει: «Δεν κάνουμε μοντερνιές ούτε κάτι εξεζητημένο. Παίζουμε όμως με το μπαλκόνι στο σκηνικό», παραπέμποντας στα πολιτικά μπαλκόνια.

Με το κόκκινο του θυμού και με όλα τα αξεσουάρ του Αλλαντοπώλη, ο Π. Χαϊκάλης ερμηνεύει έναν ήρωα που του ταιριάζει και ο οποίος είναι κόντρα στο κατεστημένο που εκφράζει ο Παφλαγόνας του Γιώργου Αρμένη. Με διαφοροποιημένο λόγο, βασισμένο στη μετάφραση του Κ.Χ. Μύρη και με παρεμβάσεις από τον σκηνοθέτη και τους ηθοποιούς, «η παράσταση θίγει πράγματα που πρέπει να θιγούν, ενώ έχουν προστεθεί στην Παράβαση αποσπάσματα από τον Καβάφη, τον Ισοκράτη και τον λόγο του Αριστοφάνη. Καθώς πρόκειται για την πρώτη καταγγελία του Αριστοφάνη κατά του Κλέωνα, το κείμενο εξηγεί γιατί η πολιτική κατάσταση είναι αυτή που είναι». Δίχως αναφορές σε ονόματα, δίχως τρέχουσες επικαιρικές ατάκες, το έργο «δεν χτυπά τον πρωθυπουργό ή τους συγκεκριμένους πολιτικούς, αλλά το ίδιο το πολιτικό σύστημα, δίχως να χαϊδεύει τα αφτιά του λαού- έχουμε και εμείς ευθύνες». Γι΄ αυτό και, μαζί με όλη την ομάδα των συντελεστών, θέλει να ενώσει τη φωνή του σε μια «κραυγή με ουσία»«Δεν βωμολοχεί τυχαία ο Αριστοφάνης, γιατί ξέρει ότι η βωμολοχία δεν είναι η λύση» λέει ο Παύλος Χαϊκάλης, ο οποίος διαφωνεί με «τις ευτελείς παραστάσεις και τις λάθος αναγνώσεις που έχουν διώξει τον κόσμο. Εχουμε φύγει από το πνεύμα των αρχαίων και ελπίζω με την παράστασή μας να κάνουμε τον κόσμο να σκεφτεί λίγο», ενώ παραδέχεται: «Και μόνο που μπήκα στο αρχαίο θέατρο και είδα τη βεντάλια με τις άδειες κερκίδες που ανοίχτηκε μπροστά μου, ένιωσα την ενέργεια του χώρου και ένα δέος. Αν ερχόμουν πριν από δέκα χρόνιαίσως να μην ήμουν τόσο έτοιμος. Θέλει σεβασμό η Επίδαυρος».

  • ΠΟΥ ΚΑΙ ΠΟΤΕ
  • Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου
  • Στις 2 και 3 Ιουλίου
  • Ωρα έναρξης 21.00

Κωμωδία καλπάζουσα

  • Ο Γιώργος Αρμένης και ο Παύλος Χαϊκάλης, από δύο διαφορετικές σχολές υποκριτικής, πρωταγωνιστούν στους αριστοφανικούς «Ιππής» που θα δούμε στην Επίδαυρο
  • Της ΕΦΗΣ ΜΑΡΙΝΟΥ φωτ.: Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ, Επτά, Κυριακή 27 Ιουνίου 2010

Είναι πολιτικός κι έχει τις χάρες όλες: χαμερπής, αμαθής, δειλός και φιλοχρήματος. Ετσι περιγράφει τον αθηναίο δημαγωγό Κλέωνα ο Αριστοφάνης με τη δηλητηριώδη πένα του στους «Ιππής». Με αυτό το έργο ανοίγουν τα φετινά Επιδαύρια.

Ο  Παύλος Χαϊκάλης και ο Γιώργος Αρμένης ως Αλλαντοπώλης και Παφλαγόνας  αντίστοιχα στους «Ιππής» που ανεβαίνουν σε σκηνοθεσία Βασίλη Νικολαΐδη.

Ο Παύλος Χαϊκάλης και ο Γιώργος Αρμένης ως Αλλαντοπώλης και Παφλαγόνας αντίστοιχα στους «Ιππής» που ανεβαίνουν σε σκηνοθεσία Βασίλη Νικολαΐδη.

Είναι συμπαραγωγή του ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου και του Θεάτρου Διαδρομή, σε μετάφραση Κ. Χ. Μύρη, δραματουργική επεξεργασία και σκηνοθεσία Βασίλη Νικολαΐδη. Κι επειδή η δημαγωγία, η ρεμούλα και η κατάχρηση του δημόσιου χρήματος έχουν τις ρίζες τους στην αρχαία Ελλάδα, η αριστοφανική κωμωδία εξακολουθεί να είναι… δραματικά επίκαιρη.

Ο Κλέων, βυρσοδέψης το επάγγελμα, μεταπήδησε στον πολιτικό στίβο ως αντίπαλος του Περικλή. Με τη δημαγωγία του απέκτησε επιρροή στις μεσαίες τάξεις της Αθήνας και στη διάρκεια του Πελοποννησιακού Πολέμου ηγήθηκε κόμματος που ήταν αντίθετο με την ειρήνη. Ο Αριστοφάνης τον παραλαμβάνει σε μια «δυνατή» στιγμή του: όταν σπεύδει να καρπωθεί μια νίκη που δεν του ανήκει, στη Σφακτηρία της Πύλου, την οποία είχαν προετοιμάσει οι στρατηγοί Δημοσθένης και Νικίας.

  • Μηχανισμός λογοκρισίας

Οι «Ιππής», το πρώτο έργο που ο ποιητής υπογράφει με το όνομά του (όχι με ψευδώνυμο όπως έκανε μέχρι τότε), θίγει άμεσα πολιτικά πρόσωπα κι όταν παρουσιάζεται στα Λήναια εξασφαλίζει το πρώτο βραβείο. Ο ίδιος ο Κλέων βρίσκεται στην πρώτη σειρά των καθισμάτων κι ακούει καθαρά δύο φορές το όνομά του. Την επόμενη μέρα θέτει σε λειτουργία το μηχανισμό της λογοκρισίας: Απαγορεύει τα έργα που αναφέρονται σε πολιτικά και δημόσια πρόσωπα.

Με όχημα ένα τάγμα χιλίων Ιππέων, γόνων πλουσίων οικογενειών, ο ολιγαρχικός Αριστοφάνης αποφασίζει να ξεσκεπάσει τους απατεώνες. Επινοεί το εξής ριζοσπαστικό εύρημα: Για να κτυπηθεί η φαυλότητα πρέπει να επιστρατευτεί μια άλλη ακόμα μεγαλύτερη. Απέναντι στον πρώην βυρσοδέψη Παφλαγόνα (Κλέων) τοποθετεί ένα φανταστικό πρόσωπο, τον Αλλαντοπώλη. Ο αγώνας ξεκινά ανάμεσά τους και μετέρχεται δεκάδων τρόπων προκειμένου να αναδειχθεί ο δεινότερος τυχοδιώκτης, ο πιο καπάτσος στην κλεψιά και στην απατεωνιά.

Στην παράσταση οι ρόλοι ερμηνεύονται από δυο διαφορετικές σχολές υποκριτικής. Τον εκ του Θεάτρου Τέχνης προερχόμενο Γιώργο Αρμένη, με μια μεστή σαραντάχρονη εμπειρία στον Αριστοφάνη, στον ρόλο του Παφλαγόνα. Και τον Παύλο Χαϊκάλη, ηθοποιό με αίσθηση του ρυθμού και έμπειρο στην επιθεώρηση, στον ρόλο του Αλλαντοπώλη, που κάνει το ντεμπούτο του στην Επίδαυρο.

«Ο ακάματος Αρμένης, εύγλωττος ενεργειακά και κινησιολογικά, αλωνίζει στη σκηνή», λέει ο Β. Νικολαΐδης. «Ο Χαϊκάλης έχει μια σχεδόν μουσική αίσθηση του ρυθμού, ετοιμόλογος και δεινός στην ατάκα. Δυο ηθοποιοί μεγάλης εμβέλειας που η διαφορετικότητά τους είναι προς όφελος της παράστασης».

Δυο νέοι καλλιτέχνες συνεργάζονται στην παράσταση. Οι χορογραφίες του Χρήστου Παπαδόπουλου απομακρύνονται από το τυπικό, μπουφόνικο στοιχείο με το οποίο αποδίδονται συνήθως στους «Ιππής». Εδώ εμφανίζονται ως εστέτ, φινετσάτοι αριστοκράτες, που όμως διατηρούν τα αδρά στοιχεία των πολεμιστών. Η Αντιγόνη Τσολάκη έγραψε τη μουσική, μπλέκοντας ένα αρχαιοπρεπές ύφος με σύγχρονα ακούσματα. Το σκηνικό (η πρόσοψη ενός παλιού μπαρουτοκαπνισμένου απ’ τον πόλεμο νεοκλασικού κι ένα κρεβάτι) και τα κοστούμια (κινούνται στη δεκαετία του ’20) ετοίμασε ο Γιάννης Μετζικώφ: Ανάμεσα σε βελάδα, μιούζικ χολ και Σαρλό η εμφάνιση του Παφλαγόνα, μια βράκα μ’ ένα μεγάλο ζωνάρι με μαχαίρια και μια αρμαθιά λουκάνικα στον ώμο, του χυδαίου Αλλαντοπώλη. Η Ειρήνη βγαίνει στο τέλος χορεύοντας κάτι ανάμεσα σε μάμπο και τσιφτετέλι. Εκτός από τον 13μελή χορό παίζουν ακόμα ο Σαμψών Φύτρος, ο Θύμιος Κούκιος και ο Γιάννης Κοτσαρίνης, ερμηνεύοντας τον Δήμο, αρχικά ως πορνόγερο και στο τέλος ως Αθανάσιο Διάκο…

  • Καλύτερες μέρες

Οι «Ιππής» πάντως δεν είναι έργο που προτιμούν οι σκηνοθέτες όταν ανατρέχουν στο ρεπερτόριο του Αριστοφάνη. «Δεν παρουσιάζει ποικιλία, ούτε καινούρια πρόσωπα», σχολιάζει ο σκηνοθέτης. «Ωστόσο, αν βρεις τρόπο να μην το παρουσιάσεις μονόχορδα, αποκτά γοητεία, ποικιλία και ρυθμό. Ο Αριστοφάνης, λιγότερο ποιητικός και ουτοπιστής απ’ ό,τι στα άλλα έργα του, τολμά να βγει μπροστά. Μοναδικός σκοπός του είναι να καυτηριάσει τον μεγάλο του εχθρό και πολιτικό αντίπαλο που, εκμεταλλευόμενος τη νίκη άλλων, ανεβάζει τις μετοχές του στην Αθήνα. Αντιπαραθέτει στη βρομιά των δερμάτων του Κλέωνα εκείνη των εντοσθίων με τα οποία ανακατεύεται ένας άνθρωπος που φτιάχνει λουκάνικα. Η αισιόδοξη νότα στο τέλος δεν λείπει. Ο Αλλαντοπώλης γίνεται καλός και αναδομεί το Δήμο κάνοντάς τον καινούργιο, υγιή. Σαν να μας λέει: «Θα ‘ρθουν καλύτερες μέρες»». *

«Ιππής» του Αριστοφάνη το καλοκαίρι με Θύμιο Καρακατσάνη και μουσική Μίκη Θεοδωράκη

  • ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ – ΘΥΜΙΟΣ ΚΑΡΑΚΑΤΣΑΝΗΣ
  • Οι «Ιππής» του Αριστοφάνη είναι αφορμή για την συνάντηση σταθμό του φετινού καλοκαιριού.
  • Δυο ξεχωριστές προσωπικότητες ο Μίκης Θεοδωράκης και ο Θύμιος Καρακατσάνης παρέα με τον εξαιρετικό Βασίλη Τσιβιλίκα αναμένεται να ταράξουν τα θεατρικά δρώμενα. Οι «Ιππής» του Αριστοφάνη πρόκειται να παρουσιαστούν σε όλα Φεστιβάλ  καθώς και σε 80 πόλεις ανά την Ελλάδα. Την μετάφραση των κειμένων έχει επιμεληθεί ο Γιώργος Σκούρτης, την σκηνοθεσία ο Θύμιος Καρακατσάνης. Η  μουσική  είναι του Μίκη Θεοδωράκη, τα σκηνικά και τα κοστούμια της Ρένας Γεωργιάδου και οι χορογραφίες του Δημήτρη Παπάζογλου. Ο Θύμιος Καρακατσάνης και ο Βασίλης Τσιβιλίκας είναι βέβαιο ότι θα καθηλώσουν το θεατρικό κοινό με τις ερμηνείες τους. Τους πρωταγωνιστές πλαισιώνει 20 μελής θίασος.
  • * Οι « Ιππής»  του Αριστοφάνη (452-385 π.Χ.) είναι η δεύτερη από τις τέσσερις πολιτικές κωμωδίες (έντεκα συνολικά τα έργα του που σώθηκαν ) που έγραψε ο μεγάλος κωμωδοποιός . Γραμμένη το 425 π.Χ. με αφορμή την εμμονή του δημαγωγού Κλέωνα να μη συνάψει ειρήνη με τους Σπαρτιάτες στη διάρκεια του πελοποννησιακού  Πολέμου γεγονός που οδήγησε στην καταστροφή της Αθηναϊκής Πολιτείας.
  • Η χαρισματική μουσική που  έγραψε ο Μίκης Θεοδωράκης σε (20 χορικά) ακούστηκε  για  πρώτη  φόρα  στην παράσταση του θεάτρου Τέχνης που δόθηκε στα πλαίσια  του Φεστιβαλ Επιδαύρου το 1979 , σε σκηνοθεσία του Γ. Λαζάνη και μετάφραση του Γ. Σκούρτη.