Category Archives: Ιονέσκο

Γέλινεκ και Ιονέσκο στο ΑΠΘ

Δύο θεατρικές παραστάσεις, που προέκυψαν από τις διπλωματικές εργασίες φοιτητών του Τμήματος Θεάτρου του ΑΠΘ παρουσιάζονται στο Θέατρο «Κλειώ» (Εγνατία 122) της Θεσσαλονίκης. Πρόκειται για τις Υπέροχες, υπέροχες μέρες, που βασίζεται στο μυθιστόρημα της Ελφρίντε Γέλινεκ Οι αποκλεισμένοι, η οποία παρουσιάζεται σήμερα, με ήρωες τέσσερα παιδιά με υπαρξιακές αναζητήσεις που διαπράττουν εγκλήματα ενώ ταυτόχρονα βιώνουν τις ταξικές διαφορές ακόμα και στις μεταξύ τους σχέσεις. Αποτέλεσμα τριών διπλωματικών εργασιών (Ελένη Ευθυμίου, σκηνοθεσία, Αναστασία Τζέλλου, δραματουργία, Ζωή Μολυβδά-Φαμέλη, σκηνογραφία), στην παράσταση παίρνουν μέρος οι Θ. Θεοχάρογλου, Μαρ. Βόμβολου, Κατ. Σισσίννι, Γ. Σοφικίτης, Αντ. Αλεξίου, Μυρ. Λινού, Ν. Φονταράς, Π. Παπαζήσης, Χρ. Μπιρμπίλη-Καραλέκα, καθώς και οι Στάθης Μαυρόπουλος, Έφη Σταμούλη.

Ακόμη, στις 25-27/11, στον ίδιο χώρο, θα παρουσιαστούν οι Καρέκλες του Ευγένιου Ιονέσκο (Αλέκα Θεολόγου, σκηνοθεσία, Ελένη Θωμαΐδου, σκηνογραφία), με τους Άννα Γριβάκου, Κ. Ισαακίδη, Γ. Κουτρότσιο. Όλες οι παραστάσεις είναι ανοιχτές για το κοινό.

Advertisements

«Μάθημα» και «Νέος ενοικιαστής» στο θέατρο Παραμυθίας

  • Με αφορμή τη συμπλήρωση της εκατονταετηρίδας από τη γέννηση του Ευγένιου Ιονέσκο, η θεατρική ομάδα ΩΡΚΑ παρουσιάζει από σήμερα έως και τις 13 Ιουνίου, στο θέατρο Παραμυθίας, δύο από τα μονόπρακτα του Γαλλορουμάνου συγγραφέα. Πρόκειται για το πολύ γνωστό Μάθημα, όπου ο Ιονέσκο αναποδογυρίζει τη διδασκαλική διαδικασία και μας δείχνει τη σκοτεινή της όψη, καθώς και το περισσότερο άγνωστο στη χώρα μας Ο νέος ενοικιαστής (1955), όπου στο μικροσκόπιο του συγγραφέα μπαίνει η μοναξιά του σύγχρονου ανθρώπου και το «αντίδοτό» της, η προσφυγή στην κατανάλωση και την υπερσυγκέντρωση αγαθών -τόσο που στο τέλος στη νέα κατοικία του ενοικιαστή δεν μένει χώρος ούτε για τον ίδιο και έτσι πνίγεται μέσα στον ασφυκτικό κλοιό των ίδιων των επίπλων του… Τα δύο μονόπρακτα σκηνοθετεί ο Λουκάς Ζήκος, ενώ τα σκηνικά και τα κοστούμια επιμελείται η Σάλλυ Ασημάκη και τη μουσική ο Χρήστος Δοδόπουλος. Ερμηνεύουν οι ηθοποιοί: Χρήστος Δοδόπουλος, Ανθή Λουκάτου, Γιώργος Κομνηνάκης, Ιωάννα Λεούση, Μιχάλης Σαββίδης, Παυλίνα Τσίκνα.

Ένας «αντιθεατρικός» πρωτοπόρος

Της ΚΑΤΕΡΙΝΑΣ ΔΙΑΚΟΥΜΟΠΟΥΛΟΥ*

Ο Ευγένιος Ιονέσκο γεννήθηκε το 1909 στην μικρή πόλη Σλάτινα της Ρουμανίας (αν και ο ίδιος, μπερδεύοντας τους μελετητές με μια δόση κοκεταρίας, ανέφερε το 1912 ως ημερομηνία γέννησής του). Τα παιδικά του χρόνια στιγματίζονται από την οικονομική ανέχεια και τις οικογενειακές συγκρούσεις, ενώ διαρκώς μετακινείται μεταξύ Ρουμανίας και Γαλλίας -η μητέρα του ήταν Γαλλίδα. Τα χρόνια του Μεσοπολέμου σπούδασε γαλλική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο του Βουκουρεστίου, το οποίο, χάρη στην επίδραση της γαλλικής κουλτούρας, μεταμορφώνεται σε πνευματικό και καλλιτεχνικό κέντρο της εποχής, με κύριο άξονα την ομάδα Criterion, της οποίας μέλη είναι και οι δύο σπουδαίοι Ρουμάνοι διανοούμενοι Mircea Eliade και Emil Cioran. Ωστόσο ο ναζισμός και η ανελευθερία έκφρασης δηλητηριάζουν τη Ρουμανία και ο Ιονέσκο το 1938 εγκαταλείπει το Βουκουρέστι και μεταβαίνει στο Παρίσι. Μετά τον πόλεμο η οικογένεια -ο συγγραφέας, η σύζυγος και η κόρη τους- αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες και ο ίδιος εργάζεται ως διορθωτής, αλλά και ως εργάτης σε εργοστάσιο χρωμάτων, ενώ παράλληλα διεισδύει στους λογοτεχνικούς κύκλους του Παρισιού.

Τον Μάιο του 1950 στο θέατρο των Noctambules ανεβαίνει H φαλακρή τραγουδίστρια, σημειώνοντας αποτυχία. Σύσσωμη η γαλλική κριτική καταδίκασε το έργο, εκτός από τους Μπρετόν, Σουπώ και τον Σαρτρ, οι οποίοι απροσδιόριστα άρχισαν να διαισθάνονται ότι ένα νέο θεατρικό είδος γεννιόταν. Συνοδοιπόροι του Ιονέσκο στην προσπάθεια ανατροπής του συμβατικού θεάτρου ήταν ο Ρωσοαρμένιος Αντάμοφ, που τα έργα του Η μεγάλη και η μικρή επιχείρηση και Η εισβολή παίχτηκαν την ίδια περίοδο, αλλά και ο Ιρλανδός Μπέκετ, που τρία χρόνια αργότερα, το 1953, κατέκτησε το Παρίσι με το έργο του Περιμένοντας τον Γκοντό.

Ο Ιονέσκο, απτόητος από την αρνητική κριτική, γράφει Το μάθημα, που επίσης δεν σημειώνει επιτυχία. Παρόλ’ αυτά, ο συγγραφέας, ακλόνητος από τους επικριτές του, γράφει τα έργα: Οι καρέκλες, Ο αφέντης, Η έκθεση αυτοκινήτου, Το μέλλον είναι στα αυγά, Τα θύματα του καθήκοντος, Ανιψιά-σύζυγος, Η κοπέλα της παντρειάς κ.ά., τα οποία σχεδόν στο σύνολό τους δεν αξιολογούνται θετικά από την κριτική. Το αρνητικό κλίμα θα ανατραπεί το 1953, όταν ο Ιονέσκο είναι 44 ετών. Ο Άγγλος σκηνοθέτης Πήτερ Χωλ -τότε ήταν μόλις 25 ετών- αποφάσισε να ανεβάσει Το μάθημα στο Royal Court του Λονδίνου, σημειώνοντας για πρώτη φορά μεγάλη επιτυχία, θέτοντας τη θεμέλια λίθο στην καταξίωση και πρόσληψη του Γαλλορουμάνου συγγραφέα. Το 1957 τα έργα του Η φαλακρή τραγουδίστρια και Το μάθημα έκαναν πρεμιέρα στο θέατρο Huchette και… συνέχισαν να παίζονται έως και σήμερα. Ο σκηνοθέτης Μπατάιγ είπε για το έργο το 2007: «Το ανεβάσαμε για ένα μήνα και το παίζουμε μισόν αιώνα…». Στα τέλη της δεκαετίας του 1950 γράφεται Ο ρινόκερος, έργο που θα παρουσιαστεί αρχικά στο Ντύσελντορφ, στη συνέχεια στο Royal Court του Λονδίνου σε σκηνοθεσία του Όρσον Γουέλς με τους Λώρενς Ολιβιέ και Τζόαν Πλόουραϊτ. Στη Γαλλία παίχτηκε το 1960 στο Odeon, σε σκηνοθεσία του Ζαν Λουί Μπαρώ, δηλαδή στο σπουδαιότερο γαλλικό θέατρο και από τον σπουδαιότερο Γάλλο σκηνοθέτη της εποχής. Από κει και στο εξής η καλλιτεχνική του πορεία συνεχίζεται αδιάλειπτη και επιτυχής: Ο βασιλιάς πεθαίνει, Η πείνα και η δίψα, Μακμπέτ κ.ά. Το 1970 εκλέχθηκε μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας και μέχρι το τέλος της ζωής του, το 1994, δέχτηκε αμέτρητες διακρίσεις: Το παράσημο της Λεγεώνας της Τιμής, Διεθνές Βραβείο Σύγχρονης Τέχνης, Βραβείο T.S. Eliot, Μετάλλιο της Πόλης των Παρισίων και άλλα πολλά.

Όταν το 1989 νοσηλευόταν σε κλινική ζήτησε από την κόρη του να μεταφέρει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιστολή του εναντίον του Τσαουσέσκου. Στο κατηγορητήριό του κατήγγελλε την πνευματική αφαίμαξη της Ρουμανίας και τις άθλιες συνθήκες διαβίωσης του ρουμανικού λαού.

Οι θεατρολόγοι χωρίζουν την εργογραφία του Ιονέσκο σε δύο περιόδους. Η πρώτη, από το 1949 έως το 1952, χαρακτηρίζεται σχεδόν «αντιθεατρική», με έργα δίχως πλοκή, δράση, αρχή και τέλος. Κυρίαρχα θέματα είναι η αδυναμία επικοινωνίας των «αντιηρώων», ο φόβος του θανάτου, το παράλογο της ύπαρξης. Στην επόμενη περίοδο, μετά το 1958, στα έργα του εντείνεται η αγωνία του θανάτου, αλλά και δεσπόζει η αδυναμία κατάκτησης της ευτυχίας. Πέρα από την τραγωδία της ανθρώπινης ύπαρξης, θέματα πολιτικά δεσπόζουν στα τελευταία έργα του συγγραφέα. Ο ίδιος ο Ιονέσκο καταδίκαζε την στρατευμένη τέχνη, δίχως όμως να καταφέρει να απαλείψει ιδεολογικές τοποθετήσεις από τα δικά του έργα. Προασπίζεται την ελευθερία έκφρασης-λόγου, καταδικάζει την πολιτική βία, αλλά και τη ρηχότητα της μικροαστικής τάξης, όπως παράδειγμα στο Μάθημα, όπου ο Καθηγητής θέλει να επιβάλει την στείρα γνώση.

Ο Ιονέσκο ήδη από τα φοιτητικά του χρόνια μελέτησε τους Γάλλους συμβολιστές και υιοθέτησε την αγάπη τους για την ποιητική γλώσσα, όχι όμως για τον λυρισμό. Κατέρριψε τους γλωσσικούς κανόνες και δημιούργησε το δικό του γλωσσικό κόσμο. Πολλές φορές έδειξε απέχθεια για το θέατρο, λάτρευε όμως το θέατρο μαριονέτας. Απέρριψε τον ορθολογισμό και επαίνεσε το παράλογο και γι’αυτόν τον λόγο έλαβε την ετικέτα του πρωτοπόρου του θεάτρου του παραλόγου από τον Άγγλο μελετητή-κριτικό Μάρτιν Έσλιν, ο οποίος στην ίδια κατηγορία ενέταξε πολλούς σύγχρονους του Ιονέσκο δραματογράφους, οι οποίοι όμως, χάρη στις γλωσσικές και δραματουργικές ιδιαιτερότητες τους, χρήζουν ειδικής μελέτης. Ο Ιονέσκο ήρθε σε ρήξη με τα ανάλαφρα έργα του γαλλικού βουλεβάρτου του εύπορου κοινού. Υπήρξε ένας τολμηρός ανανεωτής του γαλλικού θεάτρου, ένας απ’ τους πρωτοπόρους του νέου θεάτρου. [Η ΑΥΓΗ: 28/05/2010]

* Η Κ. Διακουμοπούλου είναι θεατρολόγος

Εκθεση αφιερωμένη στο έργο του Ευγένιου Ιονέσκο

Ionesco

Ionesco
Eugène Ionesco, 1960.
Photo Express Newspapers © Getty Images


  • 06 octobre 2009 – 03 janvier 2010
  • site François-Mitterrand / Galerie François 1er
L’exposition consacrée à l’œuvre d’Eugène Ionesco marque à la fois le centenaire de sa naissance et le don de ses archives par sa fille à la BnF.
Fondateur de ce que l’on a appelé le « théâtre de l’absurde » né sur les petites scènes de la Rive Gauche du Paris des années cinquante, Ionesco s’est rapidement imposé dès les années soixante comme un des grands rénovateurs du langage théâtral. Il reste l’un des auteurs les plus joués dans le monde. En sept thèmes – ou obsessions – l’exposition invite à l’exploration d’une œuvre protéiforme, puisée dans la matière des rêves. De La Cantatrice chauve à Voyage chez les morts, le théâtre de Ionesco n’a cessé de questionner la condition humaine.
En partenariat avec : INA, Le Magazine Littéraire , France 5.
  • Bibliotheque Nationale de France
  • www. bnf. fr

«Ionesco». Αφιερωμένη στο έργο του Ευγένιου Ιονέσκο, η έκθεση διοργανώθηκε με την ευκαιρία της εκατοστής επετείου από τη γέννηση του Γαλλορουμάνου συγγραφέα (1909-1994) αλλά και της δωρεάς του αρχείου του στην Bibliotheque Nationale από την κόρη του, Μαρί-Φρανς Ιονέσκο. Ιδρυτής του «θεάτρου του παραλόγου», που είδε το φως τη δεκαετία του ’50 σε μικρά θέατρα της αριστερής όχθης, ο Ιονέσκο γρήγορα αναδείχτηκε σε έναν από τους μεγάλους ανανεωτές της δραματουργικής τέχνης. Παραμένει, άλλωστε, μεταξύ των θεατρικών συγγραφέων με την πιο συχνή παρουσία στις σκηνές του κόσμου – στο Παρίσι, στο Theatre de la Huchette του Καρτιέ Λατέν, παίζονται επί 52 χρόνια τα έργα του «Φαλακρή τραγουδίστρια» και «Το μάθημα». Η έκθεση περιλαμβάνει πλήθος ντοκουμέντων -χειρόγραφα, επιστολές, φωτογραφίες, σχέδια για την προετοιμασία παραστάσεων-, ιχνηλατώντας τις ανησυχίες του συγγραφέα που ποτέ δεν έπαψε να αμφισβητεί τις συμβατικές ιδέες για την ανθρώπινη κατάσταση. Εως τις 3 Ιανουαρίου.

Ionesco

Ionesco
Sous la direction de Noëlle Giret
Présentation
Auteur dramatique et écrivain français d’origine roumaine, Eugène Ionesco (1909-1994) est, avec Samuel Beckett, le fondateur de ce que l’on a appelé le «théâtre de l’absurde». Ses pièces, ou plutôt ses «anti-pièces», dépourvues d’action, s’attachent à déstructurer le langage, symbole de l’aliénation, voire de l’exclusion. Elles sont l’expression de la solitude de l’homme et de l’insignifiance de son existence.
Chez Ionesco, l’humour se mêle de manière très subtile à une profonde désespérance, et son utilisation du non-sens et du grotesque aboutissent au fantastique. Après des débuts difficiles, ses premières pièces se jouant devant des salles vides, vient la reconnaissance internationale. Son théâtre, et en particulier La Cantatrice chauve, Les Chaises, Rhinocéros et Le roi se meurt, est traduit dans toutes les langues. Très impliqué dans la lutte pour les droits de l’homme, il publie des chroniques et parcourt le monde. Pendant les années 1980 et 1990, il s’adonne à la peinture, thérapie contre la dépression.
Avant-gardiste mais publié de son vivant dans la Bibliothèque de la Pléiade, Satrape du Collège de Pataphysique et membre de l’Académie française, clown et mandarin, Ionesco aimait à déstabiliser et demeure une personnalité complexe, à l’image de son œuvre.
Les documents présentés dans cet ouvrage sont en majeure partie inédits, provenant des archives personnelles d’Ionesco confiées à la Bibliothèque nationale de France, et offrent une approche de son écriture dramatique à travers manuscrits, notes et correspondance. Croquis de décors et de costumes et photographies et témoignent des principales mises en scène françaises et étrangères et de la diversité d’une œuvre protéiforme, puisée dans la matière des rêves et qui n’a cessé de questionner notre humaine condition.
Cet ouvrage est publié à l’occasion de l’exposition Ionesco, présentée par la Bibliothèque nationale de France sur le site François-Mitterrand, dans la galerie François Ier, du 6 octobre 2009 au 3 janvier 2010.
  • Les auteurs
Sous la direction de Noëlle Giret, conservateur général honoraire au département des Arts du spectacle de la BnF, commissaire de l’exposition : des essais de Robert Abirached, écrivain, critique dramatique, historien et enseignant du théâtre, auteur de nombreuses études sur la décentralisation théâtrale, Alain Besançon, historien, spécialiste de l’histoire de la Russie et de l’histoire du christianisme, Sonia De Leusse-Le Guillou, docteur ès Lettres, Jeanyves Guérin, professeur de littérature française à l’université Sorbonne Nouvelle-Paris 3 et membre de l’UMR Écritures de la modernité (en 2006), spécialiste d’Audiberti et de Camus, de littérature et engagement au XXe siècle, Olivier Penot-Lacassagne, enseignant-chercheur ; des témoignages de Fernando Arrabal, Emmanuel Demarcy-Mota, Marie-France Ionesco, Jorge Lavelli, Massin, Lucian Pintilie, Roger Planchon ; et des textes inédits de Ionesco.

Σαββατοκύριακο με Τσέχοφ και Ιονέσκο

Οι πρεμιέρες του «Θείου Βάνια» στο Εθνικό και του «Ο βασιλιάς πεθαίνει» στο Θέατρο Τέχνης φέρνουν ξανά στο προσκήνιο δύο κλασικά έργα που μιλούν, το καθένα με διαφορετικό τρόπο, για τη ζωή και τον θάνατο

ΑΣΤΕΡΟΠΗ ΛΑΖΑΡΙΔΟΥ | ΤΟ ΒΗΜΑ, Τρίτη 22 Δεκεμβρίου 2009

O απόλυτος εφιάλτης: να είσαι κάπου και να μην μπορείς να φύγεις. Να υπάρχουν πόρτα και παράθυρα, αλλά εσύ να νιώθεις ότι δεν σου φτάνει ο αέρας. Ούτε το φως. Κάπως έτσι νιώθουν, και θα νιώθουν για πάντα, μιας και έχουν δημιουργηθεί από δύο αριστουργηματικές πένες, τόσο ο «Θείος Βάνιας» του Τσέχοφ όσο και ο βασιλιάς Μπερανζέ στο «Ο βασιλιάς πεθαίνει» του Ιονέσκο.

Κανείς δεν έμοιαζε να λείπει από τη λαμπερή επίσημη πρεμιέρα του πρώτου το περασμένο Σάββατο, με τον καλλιτεχνικό διευθυντή του Εθνικού Γιάννη Χουβαρδά να υποδέχεται τους καλεσμένους του και με την ιδιότητα του σκηνοθέτη στο ανακαινισμένο κτίριο Τσίλερ.

Οσο για την πρεμιέρα του Θεάτρου Τέχνης, η Μάνια Παπαδημητρίου κατάφερε να σκηνοθετήσει μια απολαυστική παρτίδα σκάκι καταλήγοντας σε ένα ακόμη πιο απολαυστικό «ρουά ματ». Ο βασιλιάς πέθανε. Ζήτω ο βασιλιάς!

Φαινομενικά διαφορετικά μεταξύ τους, τα δύο έργα κρύβουν στο μεδούλι τους πολλές ομοιότητες, με σημαντικότερη όλων την αντίστροφη μέτρηση του θανάτου. Αν η ζωή ήταν δώρο για τον Θείο Βάνια (Νίκος Χατζόπουλος), εκείνος θα έψαχνε επίμονα για την κάρτα αλλαγής: «Θεέ μου, πώς θα ζήσω ακόμη άλλα τόσα χρόνια; τι θα κάνω; πώς θα τα γεμίσω;» αναφωνεί απελπισμένος.

Τοποθετημένοι στο σήμερα, οι ήρωες του έργου παραπέμπουν σε τρόφιμους γηροκομείου ή ψυχιατρείου, μέσα στο οποίο κάθε ακραία αντίδραση μοιάζει πέρα ως πέρα φυσιολογική. Η ατμόσφαιρα της παράστασης, καλοβαλμένη μέσα στο περίτεχνα αποστειρωμένο σκηνικό του Χέρμπερτ Μουράουερ, θυμίζει την ταινία του Ντενίς Αρκάν «Η επέλαση των βαρβάρων»: εννέα διαφορετικοί άνθρωποι έχουν ως μοναδικό κοινό στοιχείο τη συνειδητοποίηση του πόσο κωμικοτραγική είναι η ζωή και δεν διστάζουν να το αποδείξουν. Σε ανύποπτο χρόνο, σηκώνονται από τη σιγουριά της θέσης τους και χορεύουν τσα τσα σε άψογο συγχρονισμό, τραγουδούν Νταλιντά και Πιαφ, ενώ το «τσάι και συμπάθεια» αποκτά περισσότερο ενδιαφέρον όταν στο παιχνίδι μπαίνει η ρωσική βότκα. Συγκινητικός ο Γιάννης Βογιατζής, τόσο στο παίξιμό του όσο και στην υπόκλιση.

Ο ήρωας του Ιονέσκο, ο βασιλιάς Μπερανζέ (Γεράσιμος Γεννατάς ), θα πουλούσε την ψυχή του στον Διάβολο ή θα εξαγόραζε εκείνη του θείου Βάνια προκειμένου να ζήσει λίγο ακόμη: «Μάνα, γιατί με γέννησες αφού δεν ήτανε για πάντα; / Θεέ μου, πάρε τους άλλους και άσε με μόνο μου. Μπορώ να συμφιλιωθώ με την ιδέα της μοναξιάς. Προτιμώ να μου λείπουν οι φίλοι μου, παρά να λείπω εγώ σ΄ αυτούς». Ε ξαιρετικός ο Γεννατάς ως παροπλισμένος βασιλιάς στο τελευταίο μαύρο τετράγωνο που του αναλογεί, μη μπορώντας να κάνει ούτε πίσω ούτε μπροστά. Ανάμεσα στη λευκή (Λένα Παπαληγούρα) και στη μαύρη βασίλισσα (Σοφιάννα Θεοφάνους), νιώθει σαν αξιολύπητο πιόνι. Με τον Τρελό γιατρό (Ανδρέας Μαυραγάνης) να λοξοδρομεί και να ορίζει ακριβή ώρα θανάτου και τον Στρατιώτη (Θοδωρής Αντωνιάδης) να βάζει με απολαυστικό τρόπο τα σημεία στίξης ανάμεσα σε όλο αυτό το θέατρο του παραλόγου, που ώρες ώρες μοιάζει ανησυχητικά λογικό.

«Οταν πεθάνεις θα ξεκουραστείς, θα γαληνέψεις, θα πας εκεί απ΄ όπου ήρθες… θα γυρίσεις στην πατρίδα…» τον παρηγορεί η πάλλευκη Μαρί, ως άλλη Σόνια (Αλκηστις Πουλοπούλου) που νανουρίζει με αντίστοιχα λόγια τους εφιάλτες του Θείου Βάνια. «Προτιμώ να μείνω εξόριστος» είναι η αποστομωτική απάντηση του Μπερανζέ. Και σαν τον πιο ματαιόδοξο ηθοποιό, αρνείται να συμφιλιωθεί με το κλείσιμο της αυλαίας. Οσο εκκωφαντικό και αν είναι το χειροκρότημα.

  • Κτίριο Τσίλερ, Αγ. Κωνσταντίνου 22-24, τηλ. 210 3305.074/ Θέατρο Τέχνης Κάρολος Κουν, Φρυνίχου 14, Πλάκα, τηλ. 210 3222.464.

Αμφι-Θέατρο: Ερρίκου Ιψεν «Εντα Γκάμπλερ». Θέατρο Τέχνης: Ευγένιου Ιονέσκο «Ο βασιλιάς πεθαίνει»

  • Θεατρικές πρεμιέρες
«Εντα Γκάμπλερ»

Το «Αμφι-Θέατρο» ανεβάζει σήμερα το δράμα του Ερρίκου Ιψεν «Εντα Γκάμπλερ». Το επαναστατικό για την εποχή του έργο παρουσιάζεται σε μετάφραση – σκηνοθεσία Σπύρου Α. Ευαγγελάτου, σκηνικά – κοστούμια Γιώργου Πάτσα, μουσική Γιάννη Α ναστασόπουλου. Παίζουν: Μαρίνα Ασλάνογλου, Θανάσης Κουρλαμπάς, Νικόλας Παπαγιάννης, Σωτήρης Τσακομίδης, Μαριάνθη Κυρίου, Πόπη Λυμπεροπούλου και η Ολγα Τουρνάκη. «Ο χαρακτήρας της Γκάμπλερ» – σημειώνει ο Σπύρος Ευαγγελάτος – «είναι μια από τις συγκλονιστικότερες συλλήψεις του ευρωπαϊκού θεάτρου. Η ηρωίδα είναι 29 ετών και τώρα παρουσιάζεται με πρωταγωνίστρια ανάλογης ηλικίας. Η ηλικία της σχετίζεται με τον εκρηκτικό χαρακτήρα της σ’ αυτήν την περίοδο της ζωής της. Η Εντα διαθέτει δαιμονική δύναμη, αυτοκαταστροφική και ετεροκαταστροφική. Το χαρακτήρα της σφραγίζουν η απελπισία, η πλήξη, το σαρκαστικό χιούμορ και μια παράδοξη «τρέλα». Δεν αυτοκτονεί κανείς σε ηλικία 50 ετών για τους λόγους που αυτοκτονεί η Εντα.

  • Αύριο το «Θέατρο Τέχνης» (Φρυνίχου 14 Πλάκα), ανεβάζει το έργο «Ο βασιλιάς πεθαίνει» του Ευγένιου Ιονέσκο. Ο Μπερανζέ, ένας βασιλιάς μ’ εξασθενημένη δύναμη του οποίου το βασίλειο καταρρέει, μαθαίνει πως θα πεθάνει μέσα σε μιάμιση ώρα. Ολόκληρο το έργο γίνεται ένα προκαθορισμένο τελετουργικό του τέλους, με το οποίο ο Ιονέσκο αλληγορεί για το φόβο του θανάτου. Μετάφραση Ερρίκου Μπελιέ, σκηνοθεσία Μάνιας Παπαδημητρίου, σκηνικά – κοστούμια Ελλης Παπαγεωργακοπούλου – Τατιάνα Σουχορούκοφ. Μουσική Κώστα Βόμβολου, κίνηση – χορογραφίες Πέρσας Σταματοπούλου, φωτισμοί Λευτέρη Παυλόπουλου, πιάνο – μουσική διδασκαλία Μαρίνας Χρονοπούλου. Παίζουν: Γεράσιμος Γεννατάς, Σοφιάννα Θεοφάνους, Λένα Παπαληγούρα, Ανδρέας Μαυραγάνης, Μαρία Κόμη – Παπαγιαννάκη, Θοδωρής Αντωνιάδης.
  • Μια… εστεμμένη Παπαληγούρα!

    Ξυπόλητη βασίλισσα με νέου τύπου… στέμμα η Λένα Παπαληγούρα! Στις 17 Δεκεμβρίου η κόρη του πρώην υπουργού Εμπορικής Ναυτιλίας Αναστάση Παπαληγούρα έχει πρεμιέρα. Οχι, δεν θα παίξει το άγριο κορίτσι (όπως στο σίριαλ «Γ4») αλλά μια… βασίλισσα!

    Στο «Θέατρο Τέχνης – Κάρολος Κουν», στην Πλάκα, ανεβαίνει η παράσταση «Ο βασιλιάς πεθαίνει» του Ευγένιου Ιονέσκο, σε μετάφραση Ερρίκου Μπελιέ και σκηνοθεσία Μάνιας Παπαδημητρίου. Ο Μπερανζέ, βασιλιάς με εξασθενημένη δύναμη, το βασίλειο του οποίου καταρρέει, μαθαίνει πως θα πεθάνει μέσα σε μιάμιση ώρα. Η παράσταση στην ουσία είναι τελετουργικό της πτώσης και του τέλους, μέσα από το οποίο ο μετρ του «θεάτρου του παραλόγου» Ιονέσκο επιχειρεί αλληγορική καταγραφή της εμμονής και του φόβου του θανάτου, απ’ τον οποίο μάταια πασχίζει να απαλλαγεί ο άνθρωπος. «Οταν ο Ριχάρδος ο Β’ πεθαίνει» λέει ο Ιονέσκο «νιώθεις ότι είσαι παρών στο θάνατο ενός πολυαγαπημένου σου προσώπου».

    Ο πρώην «άνθρωπος των σπηλαίων» ή αλλιώς «Caveman» Γεράσιμος Γεννατάς υποδύεται τον Μπερανζέ τον Α’, η Σοφιάννα Θεοφάνου τη βασίλισσα Μαργκερίτ και η Λένα τη βασίλισσα Μαρί. Μαζί τους παίζουν οι Ανδρέας Μαυραγάνης, Μαρία Κόμη-Παπαγιαννάκη και Θοδωρής Αντωνιάδης.

    ΝΤΟΝΑΤΕΛΛΑ ΑΔΑΜΟΥ, Espresso, 30.11.2009

    Γάλλος ή Ρουμάνος; Η καταγωγή του Ιονέσκο μονοπωλεί τις εκδηλώσεις για τα 100 χρόνια από τη γέννησή του


    Τα Νέα

    Ο Ευγένιος Ιονέσκο πέθανε το 1994

    «Γάλλος συγγραφέας που γεννήθηκε στη Ρουμανία» ή «Ρουμάνος γαλλόφωνος συγγραφέας;».

    Οι εκδηλώσεις για τον εορτασμό των 100 χρόνων από τη γέννηση του Ευγένιου Ιονέσκο διεξάγονται στη Ρουμανία υπό το φως της διαμάχης για την καταγωγή του, μεταξύ της κόρης του δραματουργού που πέθανε το 1994, Μαρί-Φρανς Ιονέσκο, και του θεατρικού κόσμου, που την κατηγορεί ότι εμποδίζει το ανέβασμα των θεατρικών έργων του πατέρα της στη χώρα.

    Στο επίκεντρο της διαμάχης βρίσκεται η ρουμανική ταυτότητα ή μη του Ιονέσκο.

    «Οι Ρουμάνοι ξέρετε, με το σύμπλεγμα των μικρών λαών, θέλουν να τον σφετεριστούν. Αλλά, όχι. Δεν έχω καμία αντίρρηση να παίζονται τα έργα του στη Ρουμανία, αλλά όπως και στις άλλες χώρες, όπως σε οποιαδήποτε άλλη χώρα, τίποτε περισσότερο και τίποτε λιγότερο» δηλώνει η Μαρί-Φρανς Ιονέσκο σε συνέντευξή της στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων, προσθέτοντας ότι έχει ήδη δώσει την άδεια σε «17 ή 19 ρουμανικά θέατρα» να ανεβάσουν έργα του πατέρα της.

    «Η θέση της Μαρί-Φρανς Ιονέσκο είναι απαράδεκτη» διαμαρτύρεται ο πρόεδρος της Ένωσης Ρουμάνων Συγγραφέων και πρέσβης της Ρουμανίας στην UNESCO, Νικολάι Μανολέσκου.

    Σύμφωνα με τον Μανολέσκου, προκειμένου να δώσει την έγκρισή της για να ανεβεί στη Ρουμανία Η Φαλακρή Τραγουδίστρια, η Μαρί-Φρανς Ιονέσκο θέτει ως όρο «να μην αναφερθεί ότι ο πατέρας της ήταν Ρουμάνος».

    «Αλλά πώς να σκηνοθετήσουμε το έργο με την ευκαιρία των 100 χρόνων από τη γέννησή του, χωρίς να πούμε ότι καταγόταν από τη Σλατίνα;» αναρωτιέται ο Μανολέσκου.

    Γεννημένος σ’ αυτή τη μικρή πόλη στο νότο της Ρουμανίας στις 26 Νοεμβρίου 1909, από πατέρα Ρουμάνο και μητέρα Γαλλίδα, ο Ιονέσκο έφυγε για τη Γαλλία σε ηλικία μόλις ενός έτους και στη συνέχεια επέστρεψε στην πατρίδα του πατέρα του το 1923, όπου παρέμεινε μέχρι το 1938.

    «Ονομάζομαι Ιονέσκο σαν τον πατέρα μου. Ιονέσκο σημαίνει ο γιος του Γιάννη. Ο πατέρας μου ήταν Ρουμάνος» εξομολογήθηκε ο συγγραφέας σε συνέντευξή του το 1960. Πρόσθεσε, όμως, στη συνέχεια: «Είμαι Γάλλος πολίτης. Έζησα τα πρώτα χρόνια της ζωής μου στη Γαλλία. Η παιδική μου ηλικία είναι γαλλική»

    Τη θέση αυτή υποστηρίζει και η κόρη του. «Η οικογένεια της μητέρας του ήταν γαλλική και η πατρίδα ενός συγγραφέα είναι η γλώσσα του, εξού και όλα τα έργα του είναι στα γαλλικά» λέει.

    «Κανείς δεν σκέφτηκε ποτέ να μετρήσει ποιο κομμάτι ακριβώς του Ιονέσκο ανήκει σε ποια χώρα: είναι το σύνολο που μετρά» αντιτάσσει από την πλευρά του ο κριτικός λογοτεχνίας Νταν Μιχαϊλέσκου. «Κανείς, εκτός από την κόρη του που είναι αλλεργική στη ‘ρουμανικότητα’ του» σχολιάζει ο κριτικός, προσθέτοντας ότι «η ρουμανική σφραγίδα στο ιονεσκικό πνεύμα είναι αναμφισβήτητη».

    Ο Ιονέσκο «μιλούσε ρουμανικά, αστειευόταν στα ρουμανικά και ήταν ορθόδοξος. Ακόμη κι αν ασκούσε κριτική στους Ρουμάνους, αυτό ήταν επειδή ανήκε σ’ αυτό το έθνος, διότι ποιος μπορεί να ασκήσει μεγαλύτερη κριτική στους Ρουμάνους, αν όχι ένας από αυτούς;» αναρωτιέται ο υπουργός Πολιτισμού Τεοντόρ Παλαιολόγκου.

    Ο κ. Μιχαϊλέσκου επικαλείται έναν άρρηκτο δεσμό μεταξύ της καταγωγής του συγγραφέα και του έργου του: «Η Ρουμανία θεωρείτο πάντα μία χώρα σοκαριστικών αντιθέσεων, όπου όλα λειτουργούν ανάποδα».

    Η διευθύντρια του Εθνικού Θεάτρου του Βουκουρεστίου Κριστίνα Μοντρεάνου, προσθέτει: «Το θέατρο του παραλόγου είναι απόλυτα επίκαιρο στη Ρουμανία, όπου οι άνθρωποι έρχονται κάθε μέρα αντιμέτωποι με παράλογες καταστάσεις, στη δημόσια διοίκηση, στην πολιτική…» [πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ]

    «Ρωμαίος και Ιουλιέτα» στο Νέο Κόσμο

    Ρωμαίος και Ιουλιέτα

    Αναμφίβολα η διασημότερη θεατρική ιστορία αγάπης, μαζί με τον Άμλετ το γνωστότερο έργο του Σαίξπηρ, ο Ρωμαίος και Ιουλιέτα, έρχεται σήμερα για μια ακόμη φορά στη σκηνή, στη μετάφραση του Διονύση Καψάλη. Ένας νεανικός θίασος, στην ακόμη νεανική σκηνή του Θεάτρου του Νέου Κόσμου (Πάνω Χώρος), καταπιάνεται με την ιστορία ενός νεανικού, απόλυτου και μοιραίου έρωτα. Η σκηνοθεσία ανήκει στον Μίλτο Σωτηριάδη, τα σκηνικά και τα κοστούμια στον Κωνσταντίνο Ζαμάνη, η μουσική στον Σταύρο Γασπαράτο, η επιμέλεια της κίνησης στη Σεσίλ Μικρούτσικου. Ερμηνεύουν οι ηθοποιοί: Δημήτρης Αντωνίου, Σπύρος Κυριαζόπουλος, Μαρία Μπεληγιάννη, Μ. Σωτηριάδης, Μιχάλης Τιτόπουλος, Στέλιος Χλιαράς.

    Μακμπέτ

    Ο Σαίξπηρ, εδώ, είναι μόνο η αφορμή. Αφορμή για τον Ευγένιο Ιονέσκο (τα εκατό χρόνια από τη γέννηση του οποίου συμπληρώνονται στις 26 Νοεμβρίου) να εξαπολύσει έναν ανελέητο πόλεμο σε κάθε μορφής εξουσία, χρησιμοποιώντας όλα τα όπλα που του παρέχει το θέατρο του παραλόγου. Με τον δικό του Μακμπέτ, γραμμένο το 1972, ο Ιονέσκο προσφέρει τη δική του ανατρεπτική ματιά για τον ελισαβετιανό βάρδο, δείχνοντας πώς κάθε πολιτική θεωρία καταρρέει στα χέρια των ανθρώπων που μεθούν από την εξουσία τους. Ο Θεατρικός Οργανισμός «Νέος Λόγος» παρουσιάζει για πρώτη φορά στην Ελλάδα το κείμενο του «αναρχικού» του θεάτρου, από τη σκηνή του Studio Μαυρομιχάλη, αυτήν την Κυριακή, σε σκηνοθεσία Φώτη Μακρή και σκηνικά – κοστούμια Πάρι Μέξη. Ερμηνεύουν οι ηθοποιοί: Ευαγγελία Καπόγιαννη, Στέλλα Κρούσκα, Φ. Μακρής, Διονύσης Μανουσάκης, Θεοδώρα Ντούσκα και Δημήτρης Πλειώνης.

    Επιστροφή με Ιονέσκο

    Έπειτα από δέκα χρόνια απουσίας, ο Σάββας Αξιώτης επιστρέφει στη θεατρική σκηνή, σκηνοθετώντας και ερμηνεύοντας, στο Δημοτικό Θέατρο Καισαριανής, τα μονόπρακτα του Ιονέσκο Μάθημα και Παραλήρημα για δύο -αυτό το τελευταίο παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα.

    Τα δύο κείμενα του Ρουμανογάλλου συγγραφέα, που θα παρουσιαστούν για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων, τον Δεκέμβριο, ερμηνεύουν, εκτός από τον ίδιο τον σκηνοθέτη, οι ηθοποιοί Ελένη Βουτυρά και Μαρία Μαλούχου, ενώ επενδύει με ζωντανούς ροκ ήχους ο Ιάκωβος Δρόσος.

    Ας σημειωθεί ότι η τελευταία εμφάνιση του Σ. Αξιώτη, πάλι στο Θέατρο Καισαριανής, υπήρξε το έργο Κεκλεισμένων των θυρών του Ζ. Π. Σαρτρ.

    • Η ΑΥΓΗ: 16/10/2009

    <!–

    «Ρωμαίος και Ιουλιέτα» στο Νέο Κόσμο

    –>

    ΔΙΠΤΥΧΟ ΙΟΝΕΣΚΟ ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΑΛΜΑ. Η «Φαλακρή τραγουδίστρια» έχει τον λόγο στο παράλογο

    • Στην ανικανότητα επικοινωνίας των ανθρώπων και την απαξίωση της γλώσσας ως μέσο έκφρασης επικεντρώνονται τα δύο επίκαιρα έργα θεάτρου του παραλόγου του Ευγένιου Ιονέσκο, «Η φαλακρή τραγουδίστρια» και «Το μάθημα», που παρουσιάζονται σε εναλλασσόμενο ρεπερτόριο από τον θίασο «Μοντέρνοι Καιροί», στο θέατρο «Άλμα». Σ΄ ένα μικροαστικό εγγλέζικο σαλόνι του Μεσοπολέμου, ο κύριος και η κυρία Σμιθ αρχίζουν έναν καθημερινό και παράλογο διάλογο στην παράσταση «Η φαλακρή τραγουδίστρια». Παρουσία φίλων τους, συνειδητοποιούν ότι αν και είναι σύζυγοι που βλέπονται και μιλάνε καθημερινά δεν αναγνωρίζουν ο ένας τον άλλον. Στην ήδη «διαταραγμένη» παρέα προστίθεται και ο απρόσκλητος πυροσβέστης που διηγείται απίθανες ιστορίες, όπως εκείνη μ΄ ένα μοσχαράκι που γέννησε μια αγελάδα.
    • Ένας ηλικιωμένος καθηγητής, ο οποίος παραδίδει μαθήματα γεωγραφίας, αριθμητικής και γλωσσολογίας σε νεαρές κοπέλες, οδηγεί μια ιδιόρρυθμη μαθήτριά του στην πλήρη υποταγή, στο «Μάθημα». Τα πράγματα φαντάζουν απειλητικά και επικίνδυνα, καθώς χάνεται η ανθρώπινη επικοινωνία και οι λέξεις γίνονται όργανο εξουσίας. «Το κωμικό είναι πολύ πιο κοντά στην απελπισία παρά το τραγικό» είχε πει ο Ευγένιος Ιονέσκο. Με χιουμοριστικές ατάκες και συμβολισμούς, ο συγγραφέας εκφράζει την αγωνία ενός κόσμου που βρίσκεται σε αδιέξοδο, καθώς απουσιάζει η συνεννόηση. Στο δίπτυχο αυτό, που σκηνοθετεί ο Κώστας Νταλιάνης, οι άνθρωποι χάνουν την ταυτότητά τους και τη λογική για να κυριευτούν από το αίσθημα της αποξένωσης.

      ΙΝFΟ

    «Το μάθημα» και η «Φαλακρή τραγουδίστρια», στο θέατρο «Άλμα» (Ακομινάτου 15-17 και Αγ. Κωνσταντίνου, Μεταξουργείο, τηλ. 210-5220.100). Εισιτήρια: 15 και 9 ευρώ και 22 και 14 (ενιαίο) ευρώ. Γενική είσοδος κάθε Πέμπτη 5 ευρώ. Έως 31 Μαΐου.

    • ΤΑ ΝΕΑ: Πέμπτη 21 Μαΐου 2009