Category Archives: Θέατρο του Πολέμου

Οι Ράμπο στο ντιβάνι του Σοφοκλή

  • Αρκετά πριν μετρηθούν τα θύματα του σαλταρισμένου στρατιωτικού ψυχολόγου στο Φορτ Χουντ, την περασμένη εβδομάδα, οι αξιωματούχοι του αμερικανικού υπουργείου Αμύνης αποφάσισαν πως μεταξύ άλλων θα δοκιμάσουν ακόμα και το θέατρο για να πετύχουν την «κάθαρση» των όλο και περισσότερων Αμερικανών βετεράνων με μετατραυματικό στρες και προβλήματα κοινωνικής επανένταξης.

Ο 25χρονος στρατιώτης Μπράιαν Χιλ πληγώθηκε στο Ιράκ και περπατάει με μπαστούνι. Θα βοηθούσε στην επανένταξή του η αρχαία τραγική ποίηση;

Ο 25χρονος στρατιώτης Μπράιαν Χιλ πληγώθηκε στο Ιράκ και περπατάει με μπαστούνι. Θα βοηθούσε στην επανένταξή του η αρχαία τραγική ποίηση; Το ίδιο το Πεντάγωνο χρηματοδοτεί με 3,7 εκατομμύρια δολάρια την ανεξάρτητη εταιρεία παραγωγής «Theater of War» («Θέατρο του Πολέμου»), για να παρουσιάσει ώς το καλοκαίρι θεατρικά έργα στο προσωπικό 50 στρατιωτικών εγκαταστάσεων, που να «θεραπεύουν» τα τραύματα του πολέμου.

Τώρα εσείς με το δίκιο σας φανταστήκατε πως το ρεπερτόριο του «Θεάτρου του Πολέμου» θα θυμίζει το πρώτο «Ράμπο» του Τζορτζ Κοσμάτου, άντε και το «Γκραντ Τορίνο» του Κλιντ Ιστγουντ, με τους ήρωες να φέρνουν από το στρατιώτη Ράιαν ώς τον άνεργο βετεράνο από το «Born in the USA». Το ρεπερτόριο όμως πάει 2.500 χρόνια πιο πίσω από τον Σπρίνγκστιν… στον Σοφοκλή! Το δράμα δύο μυθικών αρχαίων Ελλήνων πολεμιστών, που είχαν αμόκ και μετατραυματικές ψυχολογικές διαταραχές πολύ πριν εφευρεθεί ο όρος, δηλαδή τα ζόρια του Αίαντα και του Φιλοκτήτη, ξαναζωντάνεψαν αρχικά στο Φορτ Ρίλεϊ του Κάνσας, στο Στρατιωτικό Πανεπιστήμιο της Βηθεσδά και στη Στρατιωτική Συνδιάσκεψη στο Νόρφολκ της Βιρτζίνια.

Στο νοσοκομείο Σαν Βίνσεντ του Μανχάταν, την περασμένη Δευτέρα, το καστ ανακάτευε τους γνωστούς ηθοποιούς Ντέιβιντ Στράδερν, Τζέφρι Ράιτ, Γκλόρια Ρούμπεν με τον πρώην πεζοναύτη-ηθοποιό Ανταμ Ντράιβερ.

Ετσι, οι ίδιοι τύποι που η «αρχαία Ελλάδα» τους έφερνε στο νου τα «χλαμύδα πάρτι» κάποιας ξέσαλης πανεπιστημιακής αδελφότητας, άκουσαν τον Αίαντα να εξοργίζεται από την αδικία των στρατηγών, να χάνει τα λογικά του και να θέλει να τους σφάξει όλους, ξεσπώντας τελικά σε ένα κοπάδι πριν αυτοκτονήσει, όπως τόσοι φαντάροι. Και τον Φιλοκτήτη, πικραμένο από τον στρατό των Ελλήνων, που τον άφησε πληγωμένο στη Λήμνο, να αρνείται στον Οδυσσέα το τόξο του Ηρακλή, που θα τους δώσει τη νίκη.

Οι παραστάσεις δεν είναι επίσημα μέρος ψυχοθεραπείας, ξεκαθαρίζει ο συγγραφέας, σκηνοθέτης και ιδρυτής του «Θεάτρου του Πολέμου», Μπράιαν Ντόερι. «Προσφέρουμε, όμως, ιδέες και εμπειρίες που κάνουν κάποιους στρατιώτες να ανοιχτούν. Ο Σοφοκλής ήταν στρατηγός των Αθηναίων μια περίοδο μακρόχρονου πολέμου και τα έργα του τα έβλεπαν χιλιάδες πολίτες-οπλίτες. Μέσα από τις ίδιες σκηνές ελπίζουμε οι σημερινοί στρατιώτες να δουν τα προβλήματά τους σε άλλο ιστορικό πλαίσιο και ίσως να νιώσουν λιγότερο μόνοι».

Ο βετεράνος του Ιράκ, λοχίας Τόνι Γκοντζάλες από το Μπρούκλιν, που υπέφερε από στρες, θυμάται πως παλιότερα δεν συζητούσε κανείς τέτοια θέματα στον στρατό και ότι όποιος ζητούσε ψυχολογική βοήθεια στιγματιζόταν. Και ύμνησε την προσπάθεια του «Θεάτρου του Πολέμου» λέγοντας: «Εχω υπάρξει ο Αίαντας. Και έχω μιλήσει στον Αίαντα».

  • ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΒΑΓΓΕΛΑΤΟΣ, Ελευθεροτυπία, Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2009