Category Archives: Θέατρο ΝΟ

Από το 1600 μ.Χ. στην… Αποκάλυψη

Σε ένα σκοτεινό φουτουριστικό τοπίο λαμβάνει χώρα η παράσταση  «Stand Alone Zone»

Σε ένα σκοτεινό φουτουριστικό τοπίο λαμβάνει χώρα η παράσταση «Stand Alone Zone»
  • Ταξίδι στην Ιαπωνία του 14ου αιώνα με τη «Σούτρα της μεγάλης Σοφίας» από το Θέατρο Νο, αλλά και σε ένα σκοτεινό και απειλητικό μέλλον με το «Stand Alone Zone» από τους «Systeme Castafiore»
  • Eρχονται με θεατρική παράδοση 500 χρόνων κι ισχυρίζονται ότι είναι πολύ κοντά στο κλασικό στυλ της εποχής του 1600! Οι… «ανταγωνιστές» τους έχουν χαρακτηριστεί από την κριτική ως ένα φαινόμενο «από άλλο πλανήτη» στο σύγχρονο χορογραφικό τοπίο. Οι δύο παραγωγές που κάνουν απόψε πρεμιέρα στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών δεν μοιάζουν να έχουν κάτι κοινό μεταξύ τους, εκτός από τη γενική αποδοχή ότι το θέατρο είναι η τέχνη των ψευδαισθήσεων.

  • Eνας από τους σημαντικότερους ερμηνευτές του θεάτρου Νο, ο Ροκούρο Γκένσο Ουμεγουάκα, έρχεται με ιδιαίτερη συγκίνηση στο Ηρώδειο, 45 χρόνια μετά την εμφάνιση του πατέρα του, προκάτοχού του στην κεφαλή του θιάσου, στο ίδιο θέατρο. Το αθηναϊκό κοινό έχει την ευκαιρία να απολαύσει, απόψε, μία παράσταση αυτού του θεατρικού είδους από την Ιαπωνία, γνωστό για την ιδιαιτερότητα της αισθητικής του, που απέχει πολύ από το δυτικό θέατρο, μέσα από το «Σανμπασό» και τη «Σούτρα της μεγάλης Σοφίας».
Το θέατρο Νο γυρίζει πίσω στο στυλ του 1600 με τη «Σούτρα της  μεγάλης Σοφίας»

Το θέατρο Νο γυρίζει πίσω στο στυλ του 1600 με τη «Σούτρα της μεγάλης Σοφίας»

Το «Σανμπασό» είναι μια γιορτή για την αιώνια ευημερία του έθνους και των ανθρώπων του. Είναι χορός και ταυτόχρονα προσευχή. Η καταγωγή του είναι θρησκευτική. Eχει ήχο δυναμικό και χορό γρήγορο, ζωντανό, γεμάτο ενέργεια. Η «Σούτρα της μεγάλης Σοφίας», αριστούργημα του 14ου αιώνα ήταν έργο άγνωστο στο κοινό για 550 χρόνια, αποτελεί την εξιστόρηση του ιερέα Σάντζο, ο οποίος, προκειμένου να την αποκτήσει κάνει ένα μεγάλο ταξίδι στην Ινδία. Τελικά, πετυχαίνει τον στόχο του, αφού δεν τον πτοούν οι δυσκολίες.

Η ομάδα Systeme Castafiore, ήτοι οι Καρλ Μπισκουί και Μάρσια Μπαρσελό, ένα σπουδαίο δίδυμο υπόσχεται να μας διηγηθεί με τον ιδιαίτερο τρόπο του, με φαντασία, εφευρετικότητα, χιούμορ και σαρκασμό, τις ιστορίες του. Ταξιδεύει το κοινό σε ένα τρομακτικό φουτουριστικό σκηνικό, όπου η υψηλή τεχνολογία συνυπάρχει με τη φυσική παρουσία του σώματος και η πραγματικότητα συναντά τη φαντασία, στο «Stand Alone Zone», από σήμερα έως και την Παρασκευή, στην Πειραιώς 260(Δ).

Οι θεατές του φαντασμαγορικού «Stand Alone Zone» έρχονται αντιμέτωποι με ένα σκοτεινό, απειλητικό, φουτουριστικό τοπίο, που θυμίζει εικόνες αποκάλυψης. Δέντρα που ίπτανται μέσα σε κυψέλες οξυγόνου, ένα διαστημόπλοιο που απογειώνεται για ένα ταξίδι χωρίς γυρισμό, τα ερείπια μια πόλης είναι εικόνες που δημιουργούνται από τον συνδυασμό παραδοσιακών και ψηφιακών μέσων.

  • Παραίσθηση

Μέσα σε αυτό το τοπίο που μοιάζει με παραίσθηση, οι χορευτές μοιάζουν να κινούνται ανάμεσα σε φαντάσματα και απειλούνται διαρκώς από τα αντικείμενα και τα πλάσματα του σκηνικού. Στη σκηνή, που περιστρέφεται κατά 360 μοίρες, οι χορευτές συνυπάρχουν με ένα τερατώδες μωρό που βγάζει λουλούδια από το κεφάλι του, έναν κολοσσό που φυλάει τα εννέα μαγεμένα δωμάτια και άλλα πλάσματα που δημιουργούν έναν έντονο διάλογο ανάμεσα σε φαντασία και πραγματικότητα. Ο χορός, ο ήχος, οι ψηφιακές τεχνολογίες, τα κοστούμια, οι μάσκες και τα αξεσουάρ συνδιαλέγονται και δημιουργούν αυτό το ξεχωριστό αποτέλεσμα, σε μία παράσταση με έντονες οικολογικές ανησυχίες.

  • «ασημένιο τάσι γεμάτο χιόνι»

Με ασημένιο τάσι γεμάτο παγωμένο χιόνι είχε συγκρίνει την ακινησία των δραμάτων του Νο ο φημισμένος ηθοποιός, δραματουργός και θεωρητικός που το κωδικοποίησε, Ζεάμι (1363-1443). Στον δυτικό κόσμο που επιζητά το νεωτερικό στοιχείο και την πρωτοτυπία είναι δύσκολο να συλλάβει κανείς την έννοια ενός τελετουργικού θεάτρου ακραίας σχηματοποίησης που, συνδυάζοντας μιμική, τραγούδι και χορό, «καλεί αλύτρωτες ψυχές του κάτω κόσμου».

  • Για πρώτη φορά

Και οι δύο έρχονται για πρώτη φορά στην Ελλάδα: Η ομάδα Systeme Castafiore αντλεί από την παράδοση των μεταμορφώσεων του Οσκαρ Σλέμερ ή του Αλβιν Νικολάις, ενώ ο διευθυντής του θιάσου «Νο» Ροκούρο Ουμεγουάκα είναι ο 55ος συνεχιστής της οικογενειακής παράδοσης.

  • Αντιγόνη Καράλη, ΕΘΝΟΣ, 16/06/2010

Χιλιόχρονο το θέατρο «ΝΟ»

Σκηνή από το δράμα «Η σούτρα της σοφίας»

Μια παράσταση δίνει αύριο (9 μ.μ.) στο Ηρώδειο, το παραδοσιακό ιαπωνικό θέατρο «ΝΟ». Στο πρώτο μέρος θα παιχθεί το έργο «Σαμπασό» (είδος κωμωδίας που λέγεται «κυόγκεν») και στο δεύτερο μέρος το έργο «Η σούτρα της μεγάλης σοφίας» (δραματικό είδος «Ντάι – Χάγια» του θεάτρου «ΝΟ»). Σκηνοθεσία Ροκούρο Γκένσο Ουμεγουάκα. Και στα δύο έργα, εκτός από ηθοποιούς παίζουν επί σκηνής μουσικοί παραδοσιακών ιαπωνικών οργάνων.Το ιαπωνέζικο δράμα «Νο», που παρουσιάζει αναλογίες με την αρχαία ελληνική τραγωδία, γεννήθηκε τον 14ο αιώνα. «ΝΟ» σημαίνει ταλέντο, ικανότητα, επιδεξιότητα στη σκηνή. Οι ηθοποιοί του «ΝΟ», φορώντας μάσκες, διηγούνται ιστορίες κυρίως με χειρονομίες, χορό και τραγούδι. Παράλληλη πορεία με το «ΝΟ» έχει και το κωμικό είδος, το «κυόγκεν». Αρχικά, το «ΝΟ» απευθυνόταν στην ανώτερη τάξη. Στη συνέχεια, απευθυνόμενο σε όλα τα κοινωνικά στρώματα, γνώρισε τεράστια εξάπλωση. Ανθισε ιδιαίτερα κατά τη δυναστεία των Tokugawa (1603 – 1867) και μετά την πτώση της και την κατάργηση της φεουδαρχίας, σχεδόν εξαφανίστηκε. Αναζωογονήθηκε μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο προπάππος του Ροκούρο Γκένσο το διέσωσε και το «σύστησε» στη Δύση.

Ο 62χρονος Ροκούρο Γκένσο Ουμεγουάκα θεωρείται τολμηρός ερμηνευτής και ανανεωτής του «ΝΟ». Νεότατος πειραματίστηκε με κλασικά έργα του είδους και βραβεύτηκε πολλές φορές σαν ερμηνευτής, ερευνητής και σκηνοθέτης του. Πρωτοεμφανίστηκε στη σκηνή τριών ετών και από το 1988 είναι ο 56ος επικεφαλής της οικογένειας Ουμεγουάκα, που υπηρετεί το «ΝΟ», πάνω από 1.000 χρόνια.

Θέατρο Νο την Τετάρτη στο Ηρώδειο

  • Δύο έργα με τον Ροκούρο Γκένσο Ουμεγουάκα, έναν από τους πιο τολμηρούς ερμηνευτές του είδους

Την ευκαιρία να δούμε μια αυθεντική παράσταση Νο μας δίνει φέτος το Φεστιβάλ Αθηνών, που παρουσιάζει για μία βραδιά την Τετάρτη 16 Ιουνίου στο Ηρώδειο τα έργα «Σανμπασό» και «Ντάι-Χάνγια. Η Σούτρα της Μεγάλης Σοφίας» σε σκηνοθεσία του Ροκούρο Γκένσο Ουμεγουάκα. Το γιαπωνέζικο δράμα Νο, που κατά τους μελετητές παρουσιάζει πολλές αναλογίες με την αρχαία ελληνική τραγωδία, είναι μια τέχνη που γεννήθηκε τον 14ο αιώνα. Η λέξη «νο» σημαίνει ταλέντο, ικανότητα, επιδεξιότητα και είναι ενδεικτική για το επί σκηνής θέαμα: αντίθετα με το δυτικό θέατρο, οι ηθοποιοί του Νο διηγούνται τις ιστορίες τους όχι τόσο μέσω του λόγου, αλλά κυρίως μέσα από τον συνδυασμό χειρονομιών, λόγου, χορού και τραγουδιού. Η ιδιαιτερότητα του Νο έγκειται στο ότι βασίζεται σε πολύ διαφορετικούς κώδικες επικοινωνίας από αυτούς του δυτικού κόσμου, αποτελώντας έτσι μια μαγευτική εμπειρία για τον δυτικό θεατή. Οι μάσκες είναι βασικό στοιχείο της παράστασης. Εκτός από το θέατρο Νο, παράλληλη πορεία έχει ακολουθήσει και η πιο κωμική του μορφή, το Κυόγκεν, το οποίο αποτελεί το πρώτο μέρος της παράστασης.

Το Θέατρο Νο άνθησε ιδιαίτερα κατά τη δυναστεία των Tokugawa (1603-1867) και μετά την πτώση της, που συνέπεσε με την κατάργηση της φεουδαρχίας, βρέθηκε στα όρια της εξαφάνισης ως θεατρικό είδος. Ωστόσο, μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το ενδιαφέρον για το θέατρο Νο ανανεώθηκε.

Ο Ροκούρο Γκένσο Ουμεγουάκα είναι ένας από τους σημαντικότερους και πιο τολμηρούς ερμηνευτές του είδους σήμερα. Από πολύ νέος έδειξε τη διάθεσή του για πειραματισμό και επαναδιαπραγμάτευση των κλασικών έργων του θεάτρου Νο. Γεννημένος το 1948 εμφανίστηκε στη σκηνή για πρώτη φορά στην ηλικία των τριών ετών και είναι ο 56ος επικεφαλής της οικογένειας Ουμεγουάκα, η οποία ασκεί την τέχνη του Νο για πολλούς αιώνες.

Υστερα από 45 χρόνια ο θίασος Νο ξανά στο Ηρώδειο

  • Η ιαπωνική ομάδα που εκπροσωπεί ένα θεατρικό είδος με ιστορία 1.000 ετών επιστρέφει στην Αθήνα

Η σχέση του ιάπωνα Ροκούρο Γκένσο Ουμεγουάκα με το Ηρώδειο είναι βαθιά συναισθηματική: πριν από 45 χρόνια είχε εμφανιστεί εκεί ο πατέρας του και προκάτοχός του στην κεφαλή του θιάσου Νο, του οποίου ηγείται σήμερα ο ίδιος. Στο πλαίσιο αυτό, λοιπόν, αισθάνεται ιδιαίτερη συγκίνηση για την επικείμενη εμφάνισή του στο ρωμαϊκό ωδείο.

Ο 62χρονος ιάπωνας είναι ο 56ος (!) επικεφαλής μιας οικογένειας η οποία ασκεί το είδος για περισσότερα από 1.000 χρόνια. Ο προπάππος του, μάλιστα, υπήρξε ο άνθρωπος που το έσωσε από την εξαφάνιση και παράλληλα το σύστησε στη Δύση. Ο Ροκούρο ανέβηκε για πρώτη φορά στη σκηνή σε ηλικία τριών ετών και το 1988 ανέλαβε τα ηνία του θιάσου. Σήμερα θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους και πιο τολμηρούς ερμηνευτές του είδους και ταυτόχρονα σημαντικός ανανεωτής του. Δεν είναι λοιπόν παράξενο το γεγονός ότι για τη δραστηριότητά του αυτή έχει τιμηθεί επανειλημμένως, όχι μόνο ως ερμηνευτής αλλά και ως ερευνητής και σκηνοθέτης.

Π αράλληλα ο Ροκούρο διδάσκει την τέχνη του στα νεότερα μέλη της οικογένειάς του. «Οι μαθητές του Νο μένουν στο σπίτι του δασκάλου τους προκειμένου να γνωρίσουν τον τρόπο ζωής του» έλεγε σε παλαιότερη συνέντευξή του. «Με αυτόν τον τρόπο μαθαίνουν τις τεχνικές στην πράξη. Είναι σημαντικό να έχει κανείς την εμπειρία της σκηνής μικρός. Αν κάποιος αρχίσει να μένει με τον δάσκαλο ως ενήλικος είναι πολύ δύσκολο να απορροφήσει τις τεχνικές του είδους και να τις κάνει δικές του». Παρ΄ όλα αυτά δεν του αρέσει να υποβάλλει τις δικές του ερμηνείες όταν διδάσκει: δείχνει, απλώς, στους επίδοξους ερμηνευτές του Νο ό,τι ξέρει. «Είναι σημαντικό για αυτούς να παρατηρούν πόσοι διαφορετικοί τύποι ανθρώπων υπάρχουνκαι να έχουν μια όσο το δυνατόν πιο σφαιρική εμπειρία ζωής. Οι άνθρωποι πιστεύουν ότι οι αρχές του Νο μεταδίδονται με τον λόγο, αλλά αυτό δεν είναι τόσο αλήθεια. Ενας ηθοποιός του Νο πρέπει να ενσαρκώνει τον χαρακτήρα ολοκληρωμένα, γι΄ αυτό και χρειάζεται εμπειρία. Ετσιτουλάχιστονθέλω να πιστεύω εγώ».

  • ΠΟΥ ΚΑΙ ΠΟΤΕ
  • Ηρώδειο, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών
  • Στις 16 Ιουνίου, στις 21.00
  • Η παράσταση του θεάτρου Νο αποτελείται από τα έργα «Σανμπασό (κυόγκεν)» και «ΝτάιΧάνγια (Νο)- Η Σούτρα της Μεγάλης Σοφίας»
  • Συγγένειες με την αρχαία τραγωδία

Το γιαπωνέζικο δράμα Νο, είδος το οποίο σύμφωνα με τους μελετητές παρουσιάζει πολλές αναλογίες με την αρχαία ελληνική τραγωδία, είναι μια τέχνη που γεννήθηκε τον 14ο αιώνα. Η λέξη «νο» σημαίνει ταλέντο, ικανότητα, επιδεξιότητα και είναι ενδεικτική για το επί σκηνής θέαμα: αντίθετα με το δυτικό θέατρο, οι ηθοποιοί του είδους διηγούνται τις ιστορίες τους όχι τόσο μέσω του λόγου, αλλά κυρίως μέσα από τον συνδυασμό χειρονομιών, ομιλίας, χορού και τραγουδιού. Η ιδιαιτερότητα του Νο έγκειται στο ότι βασίζεται σε πολύ διαφορετικούς κώδικες επικοινωνίας από εκείνους του δυτικού κόσμου, γι΄ αυτό και αποτελεί πραγματική εμπειρία για τον δυτικό θεατή. Οι μάσκες είναι βασικό στοιχείο της παράστασης. Εκτός από το θέατρο Νο, παράλληλη πορεία έχει ακολουθήσει και η πιο κωμική μορφή του, το Κυόγκεν, το οποίο αποτελεί το πρώτο μέρος της παράστασης.

Η ιαπωνική εκδοχή της αρχαίας τραγωδίας

  • Οι ηθοποιοί του Νο διηγούνται τις ιστορίες τους όχι τόσο μέσω του λόγου, αλλά κυρίως μέσα από τον συνδυασμό χειρονομιών, λόγου, χορού και τραγουδιού

Ενας από τους πλέον σημαντικούς ερμηνευτές του θεάτρου Νο, ο Ροκούρο Γκένσο Ουμεγουάκα, έρχεται -στις 16 Ιουνίου στο Ηρώδειο- σαρανταπέντε ολόκληρα χρόνια έπειτα από την εμφάνιση του πατέρα του, ο οποίος ήταν ο προκάτοχός του στην κεφαλή του θιάσου στο ίδιο θέατρο. Το ελληνικό κοινό έχει, λοιπόν, μια σπάνια ευκαιρία να απολαύσει μία παράσταση αυτού του ιστορικού θεατρικού είδους από την Ιαπωνία, γνωστό για την ιδιαιτερότητα της αισθητικής του, η οποία βέβαια απέχει πολύ από το δυτικό θέατρο.

Το ιαπωνέζικο δράμα Νο -που κατά τους μελετητές παρουσιάζει πολλές αναλογίες με την αρχαία ελληνική τραγωδία- είναι μία τέχνη που γεννήθηκε τον 14ο αιώνα. Μάλιστα, η λέξη «νο» σημαίνει ταλέντο, ικανότητα, επιδεξιότητα και είναι ενδεικτική για το θέαμα που παρουσιάζει: Αντίθετα με το δυτικό θέατρο, οι ηθοποιοί του Νο διηγούνται τις ιστορίες τους όχι τόσο μέσω του λόγου, αλλά κυρίως μέσα από τον συνδυασμό χειρονομιών, λόγου, χορού και τραγουδιού. Ετσι, η ιδιαιτερότητά του έγκειται στο ότι βασίζεται σε πολύ διαφορετικούς κώδικες επικοινωνίας από αυτούς του δυτικού κόσμου, αποτελώντας -αναπόφευκτα- μία μαγευτική εμπειρία για τον δυτικό θεατή με τις μάσκες να αποτελούν βασικό στοιχείο της παράστασης.

  • Δέηση

Εκτός από το θέατρο Νο, παράλληλη πορεία έχει ακολουθήσει και η πιο κωμική του μορφή, το Κυόγκεν, το οποίο αποτελεί μέρος της παράστασης του Ηρωδείου. Αρχικά, οι παραστάσεις ήταν ένα είδος δέησης για ειρήνη, ευημερία και μακροημέρευση και απευθύνονταν στην ανώτερη τάξη, ωστόσο η εξάπλωση που γνώρισε σε όλα τα κοινωνικά στρώματα ήταν τεράστια. Μάλιστα, μετά το τέλος του Β’ παγκοσμίου πολέμου, το ενδιαφέρον για το θέατρο Νο ανανεώθηκε. Και βέβαια, ο Ροκούρο Γκένσο Ουμεγουάκα είναι ένας από τους σημαντικότερους και πιο τολμηρούς ερμηνευτές του είδους σήμερα και σημαντικός ανανεωτής του Νο. Από πολύ νωρίς έδειξε τη διάθεσή του για πειραματισμό και επαναδιαπραγμάτευση των κλασικών έργων του θεάτρου Νο, ενώ για τη δραστηριότητά του αυτή βραβεύτηκε πολλές φορές, όχι μόνο ως ερμηνευτής, αλλά και ως σκηνοθέτης. Οσο για τις παραστάσεις του ανά τον κόσμο ξαφνιάζουν ευχάριστα και τους πιο απαιτητικούς φίλους του θεάτρου. Του Γιώργου Βαϊλάκη, ΗΜΕΡΗΣΙΑ, 28/05/2010