Category Archives: Θέατρο Αργώ

Σιγά τ’ αυγά… κι είναι και κόκκινα

  • «Σιγά τ’ αυγά… κι είναι και κόκκινα», η θεατρική παράσταση βασισμένη στο ομώνυμο βιβλίο της Κωνσταντίνας Τασσοπούλου.
Σιγά τ’ αυγά... κι είναι και κόκκινα

Η Αστική Πολιτιστική Εταιρία «la Melena del Huachiango» παρουσιάζει την θεατρική παράσταση Σιγά τ’ αυγά… κι είναι και κόκκινα, βασισμένη στο ομώνυμο βιβλίο της Κωνσταντίνας Τασσοπούλου (Εκδόσεις Οtherwise) σε σκηνοθεσία Luis Gómezbeck.

… Τί γίνεται όταν καταμεσίς του Πάσχα ένα αυγό δεν βάφεται καλά και ξεμένει με ένα πλευρό λευκό κι άλλο κόκκινο; Η κυρά-Λούλη, άφταστη στη φλυαρία και στο νοικοκυριό, το παρατά μόνο του σε μια γωνιά. Εκείνο πίνει μπουκάλια γάλα και τραγουδά ρεμπέτικα για να ξεχάσει τους καημούς του. Μέχρι που συνειδητοποιεί αφ’ ενός ότι το ποτό δεν κάνει καλό και αφ’ ετέρου ότι έχει κερδίσει τη ζωή του, αφού τα υπόλοιπα αυγά έχουν φαγωθεί με αλάτι και πιπέρι. Έτσι, ο ήρωας του έργου αισθάνεται μάλλον τυχερός παρά άτυχος. Αποφασισμένος πλέον να απολαύσει κάθε στιγμή της ζωής του, ξεκινά ένα μακρινό ταξίδι σε μέρη που ποτέ, υπό φυσιολογικές συνθήκες, δεν θα επισκεπτόταν ένα αυγό. Συνέχεια

Το παιχνίδι γάτας – ποντικού δημιουργεί… Ψευδαίσθηση

Το παιχνίδι γάτας - ποντικού δημιουργεί... Ψευδαίσθηση

Πρέπει να τα λέμε όλα; Είναι πάντα παρακινδυνευμένο -αν όχι απαγορευτικό- να θεωρείς πως ο σύντροφός σου είναι και ο καλύτερος σου φίλος; Η Ζαν και ο Μαξίμ έπειτα από πολλά χρόνια γάμου αποφασίζουν να εξομολογηθούν τις απιστίες τους. Εκείνος αποκαλύπτει δώδεκα σύντομες περιπέτειες, εκείνη μια σχέση που διήρκεσε εννέα μήνες.

Οι υποψίες του Μαξίμ, στρέφονται σταδιακά στο πρόσωπο του καλύτερού τους φίλου, Κλοντ, ο οποίος καλείται με τη σειρά του να συμμετάσχει, σ’ ένα παιχνίδι γάτας – ποντικού γεμάτο μυστικά και κατηγορίες.

Τοποθετώντας στη βάση της το αρχετυπικό τρίγωνο της συζύγου, του συζύγου και του φίλου – εραστή, που εδώ εμφανίζονται με τη μορφή τριών χαρακτηριστικών και απολύτως αναγνωρίσιμων προσώπων της εποχής μας, «Η Γαμήλια Ψευδαίσθηση» του Ερίκ Ασούς, που κάνει πρεμιέρα στις 18 του μήνα στο θέατρο «Αργώ», είναι μια σύγχρονη κομψή κωμωδία- σχόλιο γύρω από την αγάπη, τη φιλία, τη συμβίωση και την ειλικρίνεια, ένα έργο που «μιλάει για την κρίση των σχέσεων σε μια περίοδο κρίσης» όπως σημειώνει ο σκηνοθέτης της παράστασης Νίκος Σακαλίδης.

«Ο συνδυασμός του κλασικού με το σύγχρονο, η ισορροπία ανάμεσα στο παιχνίδι και τη σοβαρότητα των σχέσεων, η ενορχήστρωση των υπαινιγμών, των βλεμμάτων, των συμπεριφορών» δίνουν ένα ιδιαίτερο χρώμα.

Εχοντας αφομοιώσει στοιχεία από όλη τη γαλλική παράδοση (από το θέατρο του Μαριβό έως το λαμπερό μπουλβάρ) αλλά και από τον Πιραντέλο μέχρι τον Μπέργκμαν και τον Πίντερ, ο Ερίκ Ασούς στήνει με χιούμορ και κριτική διάθεση, ένα έξυπνο παιχνίδι τένις μέσα από μια αλυσίδα υπολογισμένων χτυπημάτων και γρήγορων ελιγμών. Τη μετάφραση υπογράφει ο Θωμάς Βούλγαρης και τα σκηνικά-κοστούμια η Αφροδίτη Κουτσουδάκη. Παίζουν: Αντώνης Θεοδωρακόπουλος, Αιμιλία Υψηλάντη, Γιάννης Ζαβραδινός.

  • Βραβείο
    «Η Γαμήλια Ψευδαίσθηση» τιμήθηκε πριν από λίγους μήνες με το Βραβείο Μολιέρ καλύτερου νέου έργου.

Αντιγόνη Καράλη, ΕΘΝΟΣ, 16/11/2010

Αληθινές ιστορίες που έγιναν ρόλοι

  • Τι συνδέει το Τσέρνομπιλ με μια ιστορία καταπίεσης στο Ιράν και τις τελευταίες στιγμές του Κάφκα στο Βερολίνο; Η θεατρική τους εκδοχή στις αθηναϊκές σκηνές

Μια γυναίκα που ο άντρας της υπήρξε από τα πρώτα θύματα του Τσέρνομπιλ. Δύο αγόρια που οι φονταμενταλιστές του Ιράν έστειλαν στην κρεμάλα διότι ήταν ομοφυλόφιλοι. Μια γυναίκα που μοιράζεται με τον Κάφκα τις τελευταίες του στιγμές στο Βερολίνο.

Οι δύο πρωταγωνιστές του έργου «Κρυφά απογεύματα».

Οι δύο πρωταγωνιστές του έργου «Κρυφά απογεύματα».

Και μια διαταραγμένη γυναίκα που δολοφόνησε το μωρό της. Δεν πρόκειται απλώς για πρόσωπα που υπήρξαν στ’ αλήθεια. Είναι και πρόσωπα που έγιναν ρόλοι και φέτος μας διηγούνται τις προσωπικές τους ιστορίες στο θέατρο. Τέσσερις παραστάσεις που αφορούν αληθινά γεγονότα ανεβαίνουν και μας θυμίζουν δυσάρεστες -στην πλειονότητά τους- στιγμές της πρόσφατης επικαιρότητας.

* «Τα έργα που βασίζονται σε αληθινές ιστορίες χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: εκείνα που αφορούν πρόσωπα από το πολύ μακρινό παρελθόν κι εκείνα της πρόσφατης Ιστορίας. Και στις δύο περιπτώσεις ο χρόνος παίζει καταλυτικό ρόλο στον τρόπο που θα τα αντιμετωπίσεις. Τα μεν πρώτα σού προσφέρουν μεγαλύτερη ελευθερία, αφού με το πέρασμα των ετών οι πρωταγωνιστές ενδεχομένως να μοιάζουν με φανταστικά πρόσωπα. Αντιθέτως τους «ήρωες» από το πρόσφατο παρελθόν, που είναι πολύ γνώριμοι στη συνείδηση του κόσμου, τους προσεγγίζεις με μεγαλύτερη διστακτικότητα», λέει η Ηρώ Μουκίου, η οποία για δεύτερη χρονιά ανεβάζει στο Αργώ Studio το συγκλονιστικό μονόλογο «Η φωνή της Λουντμίλα» (σε σκηνοθεσία Αρη Μπαφαλούκα).

Πρόκειται για τη συγκινητική μαρτυρία της γυναίκας που έζησε τη φρίκη της έκρηξης στο πυρηνικό εργοστάσιο του Τσέρνομπιλ. Ο 25χρονος άντρας της ήταν ο πρώτος πυροσβέστης που πέθανε από ραδιενέργεια στην προσπάθειά του να σβήσει τη φωτιά. Το έργο βασίζεται στο ομώνυμο βιβλίο του σουηδού σκηνοθέτη και δημοσιογράφου Γκούναρ Μπεργκντάλ, ο οποίος αφιέρωσε τη ζωή του σ’ έναν αγώνα ενάντια στις δραματικές συνέπειες της πυρηνικής καταστροφής. Αψήφησε τον κίνδυνο, βρέθηκε στο χώρο του δυστυχήματος, συνέλεξε στοιχεία, μίλησε με ανθρώπους που έζησαν τα γεγονότα και δημιούργησε ένα ντοκιμαντέρ που συγκλόνισε. Κυρίαρχη θέση στην ταινία του είχε η συνέντευξη της Λουντμίλα Ινιαντένκο.

  • «Δεν θέλει να θυμάται»

«Με τη γυναίκα αυτή είμαστε συνομήλικες», λέει η Ηρώ Μουκίου. «Οταν εγώ στα 23 μου άνοιγα τα φτερά μου στο θέατρο, εκείνη έβλεπε τη ζωή της να καταστρέφεται. Ηταν έγκυος, έχασε τον άντρα της, γέννησε ένα παιδί που έσβησε γρήγορα, βυθίστηκε στη σιωπή. Μίλησε μόνο μία φορά για τις αναμνήσεις της από το δυστύχημα, όταν έδωσε αυτή τη συνέντευξη. Σήμερα ζει με 60 ευρώ σύνταξη -ως συγγενής εθνικών ηρώων- σε μια τρύπα στο Κίεβο. Την καλέσαμε στην παράσταση, αλλά αρνήθηκε, γιατί δεν θέλει να θυμάται τίποτα». Δεν είναι, όμως, εύκολο να προκαλέσει το δημόσιο συναίσθημα μια «γνωστή» ιστορία; «Τα τραγικά γεγονότα και η πραγματικότητα δεν μπορούν να είναι μελό. Συνήθως είναι σιωπηλά οδυνηρά. Μελό είναι οι ιστορίες που γράφει το ανθρώπινο χέρι».

Συγκλονιστικός, όμως, είναι ο μονόλογος μιας άλλης πραγματικής γυναίκας που μεταμορφώνεται φέτος σε θεατρική ηρωίδα. Πρόκειται για την αληθινή ιστορία της Σίρλεϊ Τζόουνς, που κατηγορείται για τη δολοφονία του παιδιού της. Το «Τζόρνταν», που έγραψαν με αφορμή αυτή την ιστορία οι Αννα Ρέινολντς και Μόιρα Μπουφίνι, ανεβαίνει στο θέατρο «Αμιράλ» σε σκηνοθεσία Νίκου Μαστοράκη, με ερμηνεύτρια τη Μαρίνα Ασλάνογλου. Η Σίρλεϊ έζησε βασανισμένα παιδικά χρόνια, έμεινε έγκυος από έναν βίαιο σύντροφο, χώρισε και όταν η Πρόνοια θέλησε να της πάρει το παιδί, εκείνη το έπνιξε και αποπειράθηκε να αυτοκτονήσει. Επέζησε και φυλακίστηκε.

* Βασισμένο στην αληθινή ιστορία δύο εφήβων, των οποίων ο έρωτας καταδικάστηκε σε θάνατο, είναι το έργο «Κρυφά απογεύματα», που ανεβαίνει σύντομα στη Μικρή Σκηνή του θεάτρου «Χώρα». Η τραγική ιστορία των δύο Ιρανών, που έκανε το γύρο του κόσμου και κινητοποίησε ανθρωπιστικές οργανώσεις από κάθε σημείο του πλανήτη, στάθηκε αφορμή για το νέο θεατρικό έργο του Δημήτρη Μωραΐτη (ο ίδιος επίσης σκηνοθετεί). «Τον Ιούλιο του 2005 ο 16χρονος Μαχμούτ Ασγκαρι και ο 19χρονος Αγιάζ Μαρχόνι καταδικάστηκαν σε θάνατο διά δημόσιου απαγχονισμού με την κατηγορία του βιασμού ενός 13χρονου αγοριού», λέει ο συγγραφέας του έργου. «Οργανώσεις απ’ όλο τον κόσμο ξεσηκώθηκαν λέγοντας πως η ποινή των δύο εφήβων οφείλεται στο γεγονός ότι ήταν ομοφυλόφιλοι και όχι στον υποτιθέμενο βιασμό. Με κινητοποίησε συναισθηματικά το γεγονός. Διάβασα ξανά και ξανά τα σχετικά δημοσιεύματα. Στην αρχή σκέφτηκα να επισκεφθώ το Ιράν, αλλά μετά το απέρριψα διότι δεν ήξερα τι συνθήκες θα συναντήσω».

Ετσι, έκατσε, έψαξε κι έγραψε μια ιστορία για δύο ομοφυλόφιλους νεαρούς, η οποία ισορροπεί μεταξύ αλήθειας και φαντασίας. «Κράτησα τα αληθινά ονόματα και μίλησα για δύο ανθρώπους που ζουν και ερωτεύονται στο Ιράν, μια χώρα όπου ο έρωτάς τους θεωρείται έγκλημα και τιμωρείται με θάνατο», λέει ο Δ. Μωραΐτης. «Η πραγματικότητα, όντως, περιορίζει λίγο την ανάπτυξη της μυθοπλασίας, διότι έπρεπε να σεβαστώ την αίσθηση, την ιρανική κοινωνία, τη θρησκευτικότητα, την ύπαρξη του Ισλάμ. Από την άλλη, μια αληθινή ιστορία σού προσφέρει έτοιμη την ιδέα. Εσύ απλώς πλέκεις τα υπόλοιπα». Και τι ειρωνεία, η πλατεία Edalat όπου εκτελέστηκε η θανατική τους ποινή, στα ελληνικά σημαίνει «Δικαιοσύνη»…

  • Μια εποχή σαν τη δική μας

* Στο «Βερολίνο» της πείνας, της εξαθλίωσης και μιας αόριστης τρομακτικής απειλής, καθώς ο ναζισμός βρίσκεται προ των πυλών, θα μας μεταφέρει το τελευταίο ομώνυμο έργο του Σταμάτη Πολενάκη, που ανεβαίνει στο θέατρο «Φούρνος», σε σκηνοθεσία Αθηνάς Στούρνα. Πρωταγωνιστές δύο πραγματικά πρόσωπα κι ένα φανταστικό: ο Φραντς Κάφκα, η Ντόρα Ντιαμάντ -η κοπέλα που τον συντρόφευε το τελευταίο διάστημα της ζωής του- και ο γιατρός Λέοπολντ Μάγερ.

«Η εποχή θυμίζει αρκετά τη δική μας. Κι εκείνοι όπως κι εμείς αποχαιρετάμε έναν κόσμο που φαίνεται σιγά σιγά να παραδίδεται στο σκοτάδι, σε μια αβέβαιη κοινωνική πραγματικότητα, στην οικονομική ύφεση», λέει ο Σταμάτης Πολενάκης. «Γοητεύτηκα από αυτή τη γυναίκα όταν διάβασα ένα ποίημα του Μίλτου Σαχτούρη, στο οποίο την ανέφερε. Αρχισα να ψάχνω την ιστορία της, τη σχέση της με τον Κάφκα και κάπως έτσι προέκυψε το «Βερολίνο»».

Για τον ίδιο τον Κάφκα τι θα μάθουμε; «Το έργο αναφέρεται στον τελευταίο χρόνο της ζωής του. Για πρώτη φορά είχε ξεφύγει από τους οικογενειακούς του δεσμούς, ήταν εξαιρετικά ευτυχισμένος αλλά δυστυχώς είχε ήδη αρρωστήσει. Εμοιαζε με κάποιον που υπεξαίρεσε χρήματα από την τράπεζα και δεν μπορεί να τα χαρεί γιατί ενδόμυχα γνωρίζει ότι θα τον πιάσουν. Ο Κάφκα ξεψύχησε στα χέρια αυτής της γυναίκας σ’ ένα μικρό σανατόριο έξω από τη Βιέννη, τέσσερις περίπου μήνες αφότου είχε φύγει από το Βερολίνο, το Μάρτιο του 1924. Η Ντόρα δεν τον ξέχασε ποτέ».

Πράγματι, 25 χρόνια μετά το θάνατό του, η Ντόρα έδωσε μια συνέντευξη στο Τελ Αβίβ και μίλησε για την πρώτη φορά που αντίκρισε τον Κάφκα: «Τα πάντα βρίσκονταν μέσα σ’ εκείνο το πρώτο αμοιβαίο βλέμμα… Επειτα απ’ αυτό τον ακολούθησα σε όλες τις περιπλανήσεις, στάθηκα ενώπιον των δικαστών. Σκαρφάλωσα σε στενές σκάλες, στριμώχτηκα ανάμεσα σε μαύρους τοίχους, πέρασα ατέλειωτους μισοσκότεινους διαδρόμους… Ποτέ δεν κατάφερα να ξεφύγω από τον κόσμο που δημιούργησε εκείνος. Ηταν ο αληθινός κόσμος! Και είναι, ακόμα και σήμερα. Εμείς προσπαθούμε να τον γυαλίσουμε, να τον στολίσουμε, αλλά εκεί, σ’ εκείνο το μικρό δωμάτιο, κάτω από το φως μιας λάμπας πετρελαίου, ο Κάφκα ανακάλυψε τον αληθινό κόσμο. Οπως ακριβώς είναι! Αυτό είναι το αληθινό πρόσωπο του κόσμου! Ολα τα άλλα είναι επιχρίσματα, φτιασιδωμένα ψέματα ενός φτηνού, περιοδεύοντος θιάσου».*

Της ΜΑΤΟΥΛΑΣ ΚΟΥΣΤΕΝΗ, Επτά, Κυριακή 14 Νοεμβρίου 2010

Γαμήλια κωμωδία

Αιμ. Υψηλάντη, Α. Θεοδωρακόπουλος, Γ. Ζαβραδινός, οι τρεις πρωταγωνιστές της «Γαμήλιας ψευδαίσθησης»

Με την κωμωδία χαρακτήρων Η γαμήλια ψευδαίσθηση (2009) του πολυγραφότατου Γάλλου συγγραφέα, σεναριογράφου και σκηνοθέτη Ερίκ Ασούς, επανεμφανίζεται στη σκηνή του Θεάτρου «Αργώ» η Αιμιλία Υψηλάντη, μαζί με τους Αντώνη Θεοδωρακόπουλο και Γιάννη  Ζαβραδινό, με τους οποίους σχηματίζει το αρχετυπικό τρίγωνο της συζύγου, του συζύγου και του φίλου-εραστή.

Η απόφαση ενός ζευγαριού, έπειτα από πολλά χρόνια γάμου, να εξομολογηθεί τις απιστίες του αποτελεί το κωμικό εύρημα γύρω από το οποίο οικοδομούνται η ζήλεια και οι σταδιακά διογκούμενες υποψίες του (διόλου «αθώου») συζύγου, που θα οδηγήσουν σε ένα αστείο παιχνίδι γάτας και ποντικού, γεμάτο μυστικά, αμφισβητήσεις και κατηγορίες.

Αφομοιώνοντας στοιχεία από τον Μαριβώ μέχρι το μπουλβάρ, ο Ασούς στήνει μια κομψή κωμωδία, ένα σχόλιο πάνω στην αγάπη, τη φιλία, τη συμβίωση και την ειλικρίνεια, που είδε να επιβραβεύεται φέτος με το βραβείο «Μολιέρος» για έργο σύγχρονου γαλλόφωνου συγγραφέα.

Σκηνοθεσία της παράστασης στο θέατρο «Αργώ», που κάνει πρεμιέρα την επόμενη Πέμπτη, 18/11, είναι του Νίκου  Σακαλίδη, ενώ τα σκηνικά και τα κοστούμια της Αφροδίτης Κουτσουδάκη.

«Τα ρολόγια της ζωής μου» στο «Αργώ»

«Τα ρολόγια της ζωής μου» στο «Αργώ»

Ο Μανώλης Δεστούνης ερμηνεύει τον μονόλογο της Τούλας Μπούτου «Τα ρολόγια της ζωής μου», από τις 16 του μήνα στην Κεντρική Σκηνή του θεάτρου «Αργώ», σε σκηνοθεσία Μιχάλη Αχουριώτη. Το έργο αποτελεί μια συνομιλία με τον χρόνο και με όλα αυτά που παρασύρει στο πέρασμά του και που δεν έχει ποτέ τέλος και ας ορίζει τον κύκλο της ζωής μας. Η παράσταση αποτελείται από δύο μέρη: στο πρώτο μέρος, ένας παλαίμαχος ναυτικός ξετυλίγει την ιστορία του, μέσα από τα εκατοντάδες λιμάνια που έχει πάει και τις εκατοντάδες γυναίκες που έχει ξαπλώσει σε βιαστικά κρεβάτια. Στο δεύτερο μέρος παρουσιάζεται ο μονόλογος ενός κλόουν, που κρύβεται στις γωνιές, κοιμάται στα σκουπίδια, είναι λίγο «βαρεμένος» και «τα βάζει» με τα ατσάλινα δίχτυα των «μεγάλων» και τα νεοαποκτημένα πλούτη.

Νέες παραστάσεις – στο θέατρο «Αργώ», και στο θέατρο «Βαφείο – Λάκης Καραλής»

  • O θίασος «Στιγμή», παρουσιάζει στο θέατρο «Αργώ» (μέχρι 8/11) την παράσταση «Να μου στείλετε μια ρεπούμπλικα!», βασισμένη στο αυτοβιογραφικό κείμενο του ποιητή Ρώμου Φιλύρα «Η ζωή μου εις το Δρομοκαΐτειον» (1929), σε διασκευή – σκηνοθεσία Γιάννη Αναστασάκη, σκηνικά – κοστούμια Ιουλίας Σταυρίδου, μουσική επιμέλεια Κωσταντή Σφέτσα. Παίζουν: Δημήτρης Κοτζιάς, Ζαχαρούλα Οικονόμου, Κωστής Σειραδάκης. Η παράσταση φωτίζει τη μορφή αυτού του – σχεδόν ξεχασμένου σήμερα – Ελληνα ποιητή και να ανιχνεύει την πορεία των ανθρώπων που θεωρούνται «τρελοί», απομονώνονται και ασυλοποιούνται. Πρόκειται για ένα μονόλογο που απευθύνει ο τρελός ποιητής προς τους υγιείς θεατές. Το κείμενο της παράστασης απαρτίζεται από ημερολογιακές σημειώσεις του Φιλύρα. Την παράσταση τιτλοδοτεί η φράση που έγραφε ο Φιλύρας κάτω από τα ποιήματα που έστελνε από το ψυχιατρείο σε εφημερίδες και περιοδικά της εποχής του, με την οποία αποχαιρετούσε όσους τον επισκέπτονταν στην 15χρονη παραμονή του στο «Δρομοκαΐτειο».
  • Τη μνήμη του Λάκη Καραλή, δημιουργού του θεάτρου «Βαφείο», τιμούν δεκαοκτώ «μαθητές» του – ηθοποιοί, με την παράσταση «Μου μιλάτε για κείνον…» που θα παρουσιάσουν στο θέατρο «Βαφείο – Λάκης Καραλής» (παραστάσεις: Τρίτη και Πέμπτη (7μμ), Σάββατο (5μμ), είσοδος ελεύθερη). Πρόκειται για σύνθεση κειμένων που εμπνεύσθηκαν από τη συνεργασία τους με τον πρόωρα χαμένο δάσκαλό τους, από κείμενα των Ζαν Κοκτώ, Ανρί Μιρζέ, Μποντλέρ, Μάριου Χάκα και από έργα και τραγούδια του Λάκη Καραλή. Μετά την παράσταση ακολουθεί συζήτηση, με κρασί και μουσική. Σκηνοθεσία Μαρίας Σκούπα, πιάνο (ζωντανά) Χαρίλαος Τρουβάς, βίντεο Φάνη Κατέχου, φωτισμοί Σάββα Σουρμελίδη. Παίζουν: Μαρία Σκούπα, Ντίνος Ποντικόπουλος, Δημήτρης Μικιός, Αννα Ψαρρά, Θάνος Πρίτσας, Ερη Μανουρά, Μαρία Καστάνη, Γωγώ Βγενοπούλου, Μαριλίζα Χρονέα, Τάσος Ράπτης, Μυρτώ Μπουρίτη, Δανάη Παπουτσή, Ηλίας Γκογιάνος, Μαργαρίτα Μακαρούνη, Χαρά Γαλελιανού.

Διψώντας για έρωτα στο ψυχιατρείο

  • Η ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ «ΝΑ ΜΟΥ ΣΤΕΙΛΕΤΕ ΜΙΑ ΡΕΠΟΥΜΠΛΙΚΑ!» ΣΤΟ «ΑΡΓΩ»

«Σε νότα και ρυθμό, στίχο μεστό,/ σ’ ένα τραγούδι επόθησα να κλείσω / μιαν αρμονία, νόημα σωστό./ Μα δεν κατόρθωσα θεία να μιλήσω, / παλμό να δώσω και να συγκλονίσω / την άπειρη ψυχή του κόσμου σε σεισμό» (απόσπασμα από το ποίημά του «Διαθήκη»).

Ζαχαρούλα Οικονόμου, Δημήτρης Κοτζιάς (Φιλύρας), Κωστής Σειραδάκης σε μια σκηνή της παράστασης, που ανιχνεύει με ευαισθησία την περιοχή της «τρέλας»

Ζαχαρούλα Οικονόμου, Δημήτρης Κοτζιάς (Φιλύρας), Κωστής Σειραδάκης σε μια σκηνή της παράστασης, που ανιχνεύει με ευαισθησία την περιοχή της «τρέλας»

Με τη ζωή και το έργο ενός παραγνωρισμένου αλλά αξιοπρόσεκτου ποιητή, του Ρώμου Φιλύρα (1888-1942) καταπιάνεται ο σκηνοθέτης Γιάννης Αναστασάκης παρουσιάζοντας με την ομάδα «Στιγμή» από αύριο στο θέατρο «Αργώ» την παράσταση «Να μου στείλετε μια ρεπούμπλικα!».

Τραγική λογοτεχνική φιγούρα στα χνάρια των Γεωργίου Βιζυηνού και Μιχαήλ Μητσάκη, ο Φιλύρας οδηγήθηκε κι αυτός στο ψυχιατρείο του Δρομοκαΐτειου για να τελειώσει εκεί το βίο του. Η τωρινή παράσταση είναι βασισμένη στο αυτοβιογραφικό του κείμενο «Η ζωή μου εις το Δρομοκαΐτειον» (1929), διανθισμένη με ορισμένα ποιήματά του. Τον Ρώμο Φιλύρα ερμηνεύει ο Δημήτρης Κοτζιάς.

Ανακαλύπτοντας το κείμενο αυτό πριν από δύο χρόνια (εκδόσεις «Καστανιώτη», σε φιλολογική επιμέλεια Γιάννη Παπακώστα), λέει ο Αναστασάκης, ένιωσε μεγάλη έκπληξη από την έντονη θεατρικότητα και αμεσότητα του εξομολογητικού του λόγου. «Και το κυριότερο: συγκινήθηκα πολύ. Ο Φιλύρας γράφει σε σκόρπια χαρτιά τις εντυπώσεις του από τα πρώτα δύο χρόνια της παραμονής του στο ίδρυμα, σαν ένας άνθρωπος που ζει στο μεταίχμιο της τρέλας και της λογικής. Η διαύγειά του εκπλήσσει, το ποιητικό του ταλέντο ανθίζει, η ανατομία της αρρώστιας του είναι αφοπλιστικά ακριβής».

  • Πώς θα προσδιορίζατε την προσωπικότητά του;

«Εχω έναν ρομαντικό, ίσως, στόχο, να πάρει ο Φιλύρας στην καρδιά και το μυαλό των θεατών τη θέση που του αξίζει», λέει ο Γιάννης Αναστασάκης

«Εχω έναν ρομαντικό, ίσως, στόχο, να πάρει ο Φιλύρας στην καρδιά και το μυαλό των θεατών τη θέση που του αξίζει», λέει ο Γιάννης Αναστασάκης

«Ο Φιλύρας ήταν ένας «άνθρωπος του κόσμου». Δεν υπήρξε ο μονήρης ποιητής, αλλά ένας λογοτέχνης που συνδύαζε τη δημοσιογραφική του ιδιότητα (στη δεκαετία του ’20 έγραφε την κοσμική στήλη σε εφημερίδες και περιοδικά) με την ποιητική του παραγωγή. Οταν τον χτύπησε η σύφιλη μπήκε σε ένα δρόμο δίχως γυρισμό, που τον οδήγησε στο Δρομοκαΐτειο, όπου κι έζησε τα τελευταία 15 χρόνια της ζωής του (1927-1942). Στην παράστασή μας παλεύει να λυτρωθεί απ’ τη μνήμη και τη λογική σ’ έναν ιλαροτραγικό χώρο αφασίας, μανίας και παραισθήσεων. Αλλοτε αρπάζεται από το λυρισμό, άλλοτε σαρκάζει κι επιτίθεται, άλλοτε υμνεί την απελευθερωτική φαντασία των «καινούργιων συντρόφων» του κι άλλοτε αυτοσαρκάζεται με σπαρακτική τόλμη. Ζητά να του στείλουν μια ρεπούμπλικα για να είναι «έτοιμος» για την τελική εξοδό του».

  • Ο ερωτικός πόθος, η μνήμη, η λογική υπάρχουν σ’ αυτόν παρά τον εγκλεισμό του;

«Η ερωτική επιθυμία δεν τον εγκατέλειψε ποτέ κι είναι αποκαλυπτική στο κείμενό του. Κανείς τρόπος δεν υπάρχει να επιστρέψει σε μια κανονική ερωτική ζωή, αλλά δεν μπορεί να δεχθεί ότι θα ζήσει την υπόλοιπη ζωή του χωρίς τον έρωτα. Οι μνήμες των χαμένων ερώτων, ο οίστρος που τον κατέχει ολόκληρον («σύγκορμο και σύψυχο»), ο αυτοσαρκασμός για τον αθεράπευτο λυρισμό του και η λατρεία του για το γυναικείο σώμα είναι οι μόνοι και οι μόνιμοι σύντροφοί του ώς το τέλος. Κάποιες φορές ο λόγος του γίνεται παραληρηματικός, αλλά -ακόμη και τότε- πατάει στέρεα στη λέξη, στη γραμματική και στη σύνταξη. Είναι ένας ποιητής που ποθεί να αγαπήσει και ν’ αγαπηθεί, ένας άνθρωπος που δηλώνει με θάρρος στους θεατές πως είμαστε όλοι υποκριτές, αφού «δεν επιτρέπομε στην αίσθησή μας να ομολογήσει πως διψάμε τον έρωτα κι όχι την πνευματική κατάκτηση»».

  • Τι θελήσατε να τονίσετε στην παράσταση;

«Το φως και τα σκοτάδια του! Την τόλμη του να αναμετρηθεί με τις επιθυμίες και τους εφιάλτες του. Μαζί με τον Δημήτρη Κοτζιά που τον ενσαρκώνει, έχουμε κι έναν άλλο, ρομαντικό ίσως, στόχο: να πάρει ο Φιλύρας στην καρδιά και το μυαλό των σημερινών θεατών τη θέση που του αξίζει -έστω σχεδόν 70 χρόνια μετά το θάνατό του. Μακάρι η παράστασή μας να γίνει αφορμή να γνωρίσουν το έργο του μερικές εκατοντάδες θεατές ακόμη. Βέβαια μ’ ενδιαφέρει και η κατάσταση που βιώνει ένας άνθρωπος με σαλεμένο νου. Είναι η τρίτη παράσταση της «Στιγμής», μετά από ‘κείνες για τον ποιητή Αλέξανδρο Μοντεσάντο («Ουράκας», 2001) και την Ινές Κανιατί («Τρελοβγενιώ», 2004), που προσπαθούμε να ανιχνεύσουμε την περιοχή της «τρέλας» και να ωθήσουμε τους θεατές μας να αναλογιστούν τι σημαίνει «τρελός» και πόσο εύκολα ορίζουμε έναν άνθρωπο «τρελό». Λίγα μέτρα μόλις πλάι στην τακτοποιημένη μας ζωή, ζουν συνάνθρωποί μας που ξεχνάμε την ύπαρξή τους».

  • Η φράση του ποιητή «Να μου στείλετε μια ρεπούμπλικα», που είναι και τίτλος της παράστασης, φανερώνει κάτι από το ταλαιπωρημένο άτομό του;

«Υποψιάζομαι ότι αντιμετώπιζε συχνά την τραγική του μοίρα με έναν σχεδόν αποστομωτικό αυτοσαρκασμό. Οταν γράφει, ως υποσημείωση κάτω από τα ποιήματα που στέλνει από το Δρομοκαΐτειο τη φράση «Να μου στείλετε μια ρεπούμπλικα» ή όταν λέει το ίδιο στους λιγοστούς επισκέπτες, νομίζω πως δεν πιστεύει πως όπου να ‘ναι θα θεραπευθεί και η ρεπούμπλικα -που ήταν της μόδας τότε- θα είναι απαραίτητη για την αξιοπρεπή του έξοδο στην κοινωνία των λογικών. Μάλλον αυτοσαρκάζεται για την επιμονή του εαυτού του να παραμένει κομψός ακόμη και μέσα στο άσυλο, για τη βεβαιότητα πως όταν βγει δεν θα ‘ναι πρέπον να κυκλοφορήσει στο Σύνταγμα, στα καφέ και στα γραφεία ασκεπής ή με ψαθάκι ή με φθαρμένη ρεπούμπλικα! Και ίσως, βλέποντας το θάνατό του να πλησιάζει, θέλει στο κιβούρι του να κρατά σφιχτά με τις παλάμες το αξεσουάρ του καλοραμμένου του κοστουμιού. Ετσι, για να πάει καθαρός στο τελευταίο του όνειρο». *

  • info: Διασκευή Γιάννη Αναστασάκη, σκηνικά-κοστούμια Ιουλίας Ιατρίδου, μουσική επιμέλει Κωνσταντή Σφέτσα. Παίζουν επίσης οι Ζαχαρούλα Οικονόμου, Κωστής Σειραδάκης.
  • Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΒΙΔΑΛΗ, Ελευθεροτυπία, Τετάρτη 7 Οκτωβρίου 2009

Θέατρο για παιδιά από την Αλβανία και τη Βουλγαρία

  • Με στόχο «να κρατηθούν ζωντανές οι εθνικές γλώσσες και κουλτούρες και τα μικρά παιδιά να έρθουν σε επαφή μαζί τους μέσα από το κατεξοχήν πολιτιστικό γεγονός που έχει σχέση με την γλώσσα, το θέατρο», η Καλλιτεχνική Εταιρεία Αργώ διοργανώνει δύο διήμερα παραστάσεων παιδικού θεάτρου, στο θέατρο «Αργώ», στο Μεταξουργείο (Ελευσινίων 15), μια γειτονιά όπου κατοικούν και εργάζονται πολλοί οικονομικοί μετανάστες.
  • Η διοργάνωση, με γενικό τίτλο «Θέατρο για παιδιά από τη γειτονιά μας», θα φιλοξενήσει αυτό το Σαββατοκύριακο το Εθνικό Παιδικό Θέατρο της Αλβανίας, το οποίο θα παρουσιάσει (σήμερα στις 17.00 και αύριο στις 11.00 και στις 17.00) τα έργα Η τρέλα των χρωμάτων της Klaudia Hila και το κλασικό παραμύθι Τα 3 γουρουνάκια. Τη σκυτάλη θα πάρει, το επόμενο Σαββατοκύριακο, το Θέατρο PAN από την Βουλγαρία, που θα παρουσιάσει, στις ίδιες ώρες, το έργο… Παραμύθι ν’ αρχινήσει του Παναϊότ Τζάνεβ. Να σημειωθεί ότι για κάθε παράσταση θα δοθούν δωρεάν προσκλήσεις από τον ξενόγλωσσο ραδιοφωνικό σταθμό του Δήμου Αθηναίων 104.4, ενώ ισχύουν και εισιτήρια Εργατικής Εστίας.
  • Η διοργάνωση, η οποία στηρίζεται από το Διαπολιτισμικό Κέντρο της Διεύθυνσης Αλλοδαπών του Δήμου Αθηναίων, έχει στόχο, τα επόμενα χρόνια, να διευρυνθεί, περιλαμβάνοντας παραστάσεις και καλλιτεχνικές εκδηλώσεις από όσο το δυνατόν περισσότερες χώρες, δημιουργώντας μια ετήσια γιορτή για τα παιδιά των μεταναστών που ζουν και μεγαλώνουν στη χώρα μας. [Η Αυγή, 25/04/2009]