Category Archives: Η κυρία από τη θάλασσα

«Ι kiria apo ti thalassa» κατέκτησε το Οσλο

  • ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΙΨΕΝ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΜΑΣ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΑΞΙΔΕΨΕ ΣΤΗΝ ΠΑΤΡΙΔΑ ΤΟΥ ΔΡΑΜΑΤΟΥΡΓΟΥ
  • Της ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΜΠΑΡΚΑ, Ελευθεροτυπία, Τετάρτη 8 Σεπτεμβρίου 2010
  • «Πρώτη φορά άκουσα Ιψεν στα ισπανικά. Ωραία δεν ήταν;» Η παρέα του Νορβηγού συμφώνησε ενθουσιασμένη.

Ο Νορβηγός σκηνοθέτης Εϊρικ Στούμπε ανάμεσα στον ελληνικό θίασο των (από αριστερά) Λουκίας Μιχαλοπούλου, Αλκηστης Πουλοπούλου, Ν. Χατζόπουλου, Β. Ανδρέου, Μαρίας Ναυπλιώτου και Α. Λεμπεσόπουλου

Ο Νορβηγός σκηνοθέτης Εϊρικ Στούμπε ανάμεσα στον ελληνικό θίασο των (από αριστερά) Λουκίας Μιχαλοπούλου, Αλκηστης Πουλοπούλου, Ν. Χατζόπουλου, Β. Ανδρέου, Μαρίας Ναυπλιώτου και Α. Λεμπεσόπουλου

Παρασκευή απόγευμα, στο Εθνικό Θέατρο της Νορβηγίας στο Οσλο, περισσότερα από 100 άτομα βρέθηκαν στη μικρή σκηνή, στα παρασκήνια ουσιαστικά του θεάτρου, για να δουν μια εκδοχή της «Εντα Γκάμπλερ», όπως την απέδωσε αλλά και τη σκηνοθέτησε ο Αργεντίνος Ντάνιελ Βερονέζε.

Και ήταν τόσο ταιριαστός ο χώρος, αφού η Εντα Γκάμπλερ του 55χρονου δημιουργού φιλοξενείται με τον άντρα της σε ένα θέατρο που δεν λειτουργεί πια. Είναι το «σπίτι» του Μπρακ, παλαίμαχου ηθοποιού και όχι δικαστή, όπως τον θέλει ο Ιψεν, που νοσταλγεί τις ένδοξες παλιές εποχές των γεμάτων θεάτρων.

«Ολες οι κυβερνήσεις με επιρροή αποκηρύσσουν την ιδέα του άμεσου θεάτρου» είναι ο τίτλος που επέλεξε ο Βερονέζε για να συστήσει την ωριαία παράσταση. Και όντως. Οι ήρωές του ήταν τόσο καθημερινοί και τόσο ρεαλιστικοί, που έμοιαζαν βγαλμένοι από καλή τηλεοπτική σειρά.

Ηταν μία από τις 10 παραστάσεις του φετινού, 20ού Φεστιβάλ Ιψεν, που διοργανώνει κάθε δύο χρόνια το Εθνικό Θέατρο της χώρας. Εκτός από τα ισπανικά, ακούστηκαν κι άλλες ξένες γλώσσες: ελληνικά, γερμανικά, κινεζικά, ινδικά.

Το δικό μας Εθνικό Θέατρο παρουσίασε, σε μία και μοναδική βραδιά, την «Κυρία από τη θάλασσα» σκηνοθετημένη από το διάσημο Νορβηγό σκηνοθέτη Εϊρικ Στούμπε, που με επιτυχία «ανέβηκε» πέρυσι το χειμώνα στο Τσίλερ. Ο Τόμας Οστερμάιερ με τη γερμανική Σάουμπινε έφερε τον «Τζον Γαβριήλ Μπόρκμαν» με την Ανγκελα Βίνκελ και τον Γιόζεφ Μπίρμπιχλερ στη σκηνή, που είδαμε και μείς στην «Πειραιώς 260», ενώ οι Κινέζοι τον «Αρχιμάστορα Σόλνες».

«Ι kiria apo ti thalassa», όπως αναγραφόταν παντού η ελληνική παράσταση, θριάμβευσε. Δεν είναι φιλοφρόνηση. Η κεντρική σκηνή του επιβλητικού νορβηγικού θεάτρου, χτισμένου το 1899, γέμισε ασφυκτικά το απόγευμα του περασμένου Σαββάτου. Η μινιμαλιστικής αισθητικής παράσταση λειτούργησε άψογα στο ξένο κοινό. Οι έξοχες ερμηνείες τού καλά συντονισμένου θιάσου άγγιξαν την πλατεία και τον εξώστη, χωρίς η γλώσσα ν’ αποτελεί ανάχωμα. Υπήρχαν υπότιτλοι στα αγγλικά, ωστόσο είμαστε βέβαιοι ότι οι περισσότεροι που βρέθηκαν εκεί ήξεραν πολύ καλά το έργο του διάσημου συγγραφέα τους.

Ο Εϊρικ Στούμπε, μέχρι πριν από 1,5 χρόνο διευθυντής του Νορβηγικού Εθνικού Θεάτρου, επέλεξε να μην ανεβεί ούτε κι όταν όρθιοι οι θεατές επευφημούσαν τους ηθοποιούς (Μαρία Ναυπλιώτου, Αρης Λεμπεσόπουλος, Νίκος Χατζόπουλος, Βασίλης Ανδρέου, Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος, Αλκηστις Πουλοπούλου, Λουκία Μιχαλοπούλου).

Ακολούθησε στο φουαγέ μια μικρή γιορτή προς τιμήν των Ελλήνων. Οι ηθοποιοί δέχονταν ο ένας μετά τον άλλο τα κομπλιμέντα και τα συγχαρητήρια των θεατών. Η καλλιτεχνική διευθύντρια του Εθνικού Θεάτρου, αλλά και του Φεστιβάλ Ιψεν, Χάνε Τόμτα, που επέλεξε την παράσταση (ήρθε η ίδια στην Αθήνα και την είδε) μαζί με την παραγωγό του θέατρου Μαργκρέτ Ααμπι, με τα άψογα ελληνικά της (τα έμαθε από την Ελληνίδα πεθερά της), απένειμε στους ηθοποιούς μας από μία… σοκολάτα! Παλιότερα έδιναν ανθοδέσμες, που κατέληγαν στους κάδους έξω από το θέατρο. Τουλάχιστον, οι σοκολάτες «θα πάνε σίγουρα στο στομάχι σας», ευχήθηκαν. *

  • «Δεν έχουμε το κοπιράιτ του Ιψεν»

Δύο σπουδαστές της Σχολής Δράματος του Οσλο κατήγγειλαν στην αστεία παράστασή τους τη χρήση της αγγλικής γλώσσας στους υπότιτλους αλλά και τις μεταμοντέρνες σκηνοθετικές προσεγγίσεις.

    Η Νόρα στο «Κουκλόσπιτο», του Γάλλου Λοράν Σετουάν

    Η Νόρα στο «Κουκλόσπιτο», του Γάλλου Λοράν Σετουάν

    Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου, Γιάννης Χουβαρδάς, την απόλαυσε. Επέστρεφε άλλωστε σε ένα θέατρο και σε μια πόλη που γνωρίζει καλά. Το 2005 ήταν ο σκηνοθέτης που παρουσίαζε στο ίδιο θέατρο την παράσταση «Τόσο όμορφα» του Νορβηγού συγγραφέα Γιον Φόσε, που παιζόταν εκείνη τη χρονιά στο «Αμόρε».

    Μεθαύριο Παρασκευή, ο Φόσε, ο σημαντικότερος ίσως σύγχρονος συγγραφέας της Νορβηγίας, θα παραλάβει από την πρόεδρο της κριτικής επιτροπής του Φεστιβάλ, Λιβ Ούλμαν, το Διεθνές Βραβείο Ιψεν.

    Το Διεθνές Φεστιβάλ Ιψεν αποτελεί για τη θεατρική κοινότητα του Οσλο μια πολύ σοβαρή υπόθεση. Ολοι παραδέχονται ότι από το 1990 που ξεκίνησε ταρακούνησε συθέμελα το νορβηγικό θέατρο. Τίποτε ξανά δεν ήταν το ίδιο. Ούτε οι ερμηνείες των ηθοποιών ούτε οι σκηνοθεσίες ούτε οι συγγραφείς. Το Φεστιβάλ κατάφερε να άρει από την απομόνωση το θέατρο και να εξαγάγει σύγχρονους δημιουργούς, σκηνοθέτες και θεατρικούς συγγραφείς. Ξαφνικά η Ευρώπη έστρεψε τα βλέμματά της στο Οσλο. Και το Οσλο με τόλμη παραδεχόταν ότι «μπορεί ο Ιψεν να γεννήθηκε στη χώρα, αλλά μάλλον οι ξένοι τον ερμηνεύουν καλύτερα από μας».

    Ο σκηνοθέτης Stein Winge, που ξεκίνησε και το Φεστιβάλ, φώναζε το 1990 ότι «δεν είμαστε οι καλύτεροι όσον αφορά τον Ιψεν». Σκεφτείτε τι θα γινόταν αν κάποιος Ελληνας παραδεχόταν ότι οι ξένοι είναι καλύτεροι στο αρχαίο δράμα…

    Το απολογιστικό κείμενο του καθηγητή Ιστορίας του Θεάτρου στη Δραματική Σχολή του Οσλο, Keld Hyldig, που δημοσιεύεται στον κατάλογο του φετινού 20ού Φεστιβάλ, εξέπληξε ακόμη και τους ανθρώπους του Εθνικού Θεάτρου. «Εβγαλε κάθε κόκκο σκόνης από τον Ιψεν», «απέδειξε πόσο σημαντική είναι η διεθνής απήχηση του συγγραφέα», «έσπασε τις συμβάσεις και τις αγκυλώσεις του παρελθόντος, χρησιμοποίησε την εργογραφία του Ιψεν για να αναπτύξει ένα νέο εθνικό θέατρο».

    «Ναι, ήταν μια μικρή επανάσταση που ξεπέρασε κάθε προσδοκία», παραδέχεται η εδώ και 1,5 χρόνο καλλιτεχνική διευθύντρια του Εθνικού Θεάτρου, ως εκ τούτου και του Φεστιβάλ Ιψεν, η σκηνοθέτις Χάνε Τόμτα. Ηταν το πρώτο Φεστιβάλ που διοργάνωσε η ίδια και ήδη την απασχολεί το επόμενο, του 2012. Θεωρεί ότι έφτασε η ώρα να αλλάξει η φυσιογνωμία του. «Είκοσι φεστιβάλ ήταν αρκετά. Πόσες «Νόρες» να δει το κοινό; Πρέπει σιγά σιγά να στραφούμε στην ανάθεση νέων σύγχρονων έργων ή και να αγκαλιάσουμε άλλες τέχνες, όπως το χοροθέατρο. Ετσι νομίζω ότι το Φεστιβάλ θα έχει σίγουρο μέλλον και θα αφορά το κοινό…».

    Ακόμη πάντως και στο Οσλο των υψηλότατων μισθών (4.000 ευρώ προ φόρων είναι ο πρώτος μισθός ενός νέου ηθοποιού του Εθνικού), η Χάνε Τόμτα παραπονιέται για τη μικρή επιχορήγηση που λαμβάνει από την πολιτεία. Το Φεστιβάλ των τριών εβδομάδων έχει προϋπολογισμό περίπου 500.000 ευρώ. Λαμβάνει μόνο το 1/3 από το κράτος και τα υπόλοιπα από ιδιώτες (τη μεγαλύτερη τράπεζα της Νορβηγίας και εταιρεία κινητής τηλεφωνίας). «Είναι ντροπή να μας δίνουν τόσο λίγα με τόσο πολλά που έχουμε κάνει… Ελπίζω την επόμενη φορά να το έχουν πια αντιληφθεί…».

    «Το Εθνικό θέατρο παρουσιάζει ίσως το μεγαλύτερο ενδιαφέρον στη Νορβηγία γιατί βάζει τα στάνταρντ», παραδέχεται και η Τερέζε Μπιόρνεμπου, μία από τις πιο έγκυρες κριτικούς θεάτρου στη χώρα. Διευθύνει το μοναδικό θεατρικό έντυπο της χώρας, το «Norsk Shakespeare teater». «Η θεατρική σκηνή της Νορβηγίας άλλαξε πολύ τα τελευταία 10 χρόνια. Αναμφίβολα προς το καλύτερο. Γι’ αυτό και υπάρχει μια έντονη δημιουργικότητα στις off off theater σκηνές και ομάδες νέων ανθρώπων, τις οποίες παρακολουθώ με μεγάλο ενδιαφέρον».

    Σε σχέση με τα εικαστικά, την αρχιτεκτονική και τη λογοτεχνία, το νορβηγικό θέατρο είναι «αρκετά μικρότερο», τονίζει. Οι σκηνές δεν ξεπερνούν τις 20 στο Οσλο. «Γι’ αυτό και είναι επιτακτική η ανάγκη για νέα κείμενα…» καταλήγει.

    Πάντως, η σεζόν στο Εθνικό Θέατρο ξεκινάει την ερχόμενη Τρίτη με την «Ιφιγένεια εν Αυλίδι» του Ευριπίδη, διασκευασμένη από τον Γιον Φόσε. Στις τέσσερις σκηνές του θεάτρου «ανεβαίνουν» κάθε χρόνο 20 διαφορετικές παραστάσεις… Γιατί αν το Φεστιβάλ παίρνει μισό εκατομμύριο ευρώ, το Εθνικό επιχορηγείται με 22 εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο. Το δικό μας αρκείται στα 8 εκατ., για να κάνουμε μια πικρή σύγκριση…

    Εξάγουμε Ιψεν στην πατρίδα του

    • «Παράθυρο» στον έξω κόσμο άνοιξε για την ιψενική «Κυρία από τη θάλασσα» του Εθνικού Θεάτρου μας. Η εξαιρετική παράσταση του Νορβηγού σκηνοθέτη Εϊρικ Στούμπε, που απολαύσαμε στην πρώτη κρατική σκηνή την περασμένη σεζόν, με τη Μαρία Ναυπλιώτου στον ομώνυμο ρόλο, ταξιδεύει στο Οσλο στις 4 Σεπτεμβρίου προσκεκλημένη του Διεθνούς Φεστιβάλ Ιψεν, το οποίο διοργανώνεται από το Εθνικό Θέατρο της Νορβηγίας.

    Ο Βάνγκελ-Αρης Λεμπεσόπουλος και η Ελίντα-Μαρία Ναυπλιώτου στην «Κυρία από τη θάλασσα»

    Ο Βάνγκελ-Αρης Λεμπεσόπουλος και η Ελίντα-Μαρία Ναυπλιώτου στην «Κυρία από τη θάλασσα»

    Και θα συνυπάρξει δικαίως με πολλές διεθνείς επιτυχίες ιψενικών έργων ή παραστάσεις με αφορμή τον Ιψεν, από τη Γερμανία (όπως ο «Τζον Γαβριήλ Μπόρκμαν» του Οστερμάγερ), την Αργεντινή, τη Σουηδία, τη Νορβηγία, την Κίνα, την Ινδία κ.ά.

    Το 29χρονο Φεστιβάλ Ιψεν (26 Αυγούστου – 11 Σεπτεμβρίου), το εγκυρότερο διεθνώς για τον Νορβηγό δραματουργό, μέσα από μια διαλεκτική της σκηνικής πράξης θα επιδιώξει έναν επί της ουσίας διάλογο για τη σύγχρονη παραστασιολογία του σπουδαίου Νορβηγού. Η διοργάνωση ξεκινάει σήμερα με τη «Μηχανή Ιψεν», μία πρωτότυπη συρραφή έργων του Ιψεν, που συνέγραψε και σκηνοθετεί ο Σεμπάστιαν Χάρτμαν και στην οποία οι ιψενικοί ήρωες διαφορετικών έργων συναντώνται σε ένα νέο άχρονο παρόν. Κεντρικός και συνεκτικός χαρακτήρας είναι ο Οσβαλντ των «Βρικολάκων».

    Τη «σκυτάλη» θα πάρει το «Κουκλόσπιτο» του Ιψεν, σε σκηνοθεσία του Γάλλου Λοράν Σετουάν, ο οποίος συστήθηκε στο ελληνικό κοινό τον περασμένο χειμώνα στο Εθνικό Θέατρο, με το «Λεόντιος και Λένα» του Μπίχνερ. «Εντα Γκάμπλερ» σκηνοθετεί ο Νορβηγός Πέερ Περέζ Εϊαν, ενώ ο συμπατριώτης του, χορογράφος Ινγκουν Μπγενσγκάαρντ στήνει ένα work in progress, εμπνευσμένος από την ιψενική δραματουργία, με τίτλο «Η θάλασσα». Τον «Αρχιμάστορα Σόλνες» θα ανεβάσει το κινεζικό θέατρο Λιν Τσαοχούα Στούντιο και ο Τόμας Οστερμάγερ τον «Τζον Γαβριήλ Μπόρκμαν», που είδαμε το καλοκαίρι και στο Φεστιβάλ Αθηνών. Η Σουηδή Λίντα Ρίτζεν τολμά με δύο ηθοποιούς να μιλήσει για τους «Βρικόλακες» με το αποδομητικό «Ibsen deconstraction 1: Ghosts». Το βραζιλιάνικο Teatro ο Tablado, σε σκηνοθεσία του Αργεντινού Ντανιέλ Βερονέζε, ανεβάζει μία τολμηρή εκδοχή τής «Εντα Γκάμπελ» με τον παράξενο πολιτικό τίτλο « All influential goverments have disowned the idea of an intimate theatre».

    Να θυμίσουμε ότι ο 44χρονος Εϊρικ Στούμπε, μέχρι πρόσφατα καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου Νορβηγίας και βραβευμένος με Obie για τη σκηνοθεσία της ιψενικής «Αγριόπαπιας», δούλεψε την «Κυρία από τη θάλασσα», εκτός από τη Μαρία Ναυπλιώτου, μαζί με τους Αρη Λεμπεσόπουλο, Βασίλη Ανδρέου, Οδυσσέα Παπασπηλιόπουλο, Λουκία Μιχαλοπούλου, Αλκηστη Πουλοπούλου και Νίκο Χατζόπουλο. Η μετάφραση είναι της Μαργαρίτας Μέλμπεργκ, τα σκηνικά-κοστούμια του Κάρι Γκράβκλεβ και οι φωτισμοί του Λευτέρη Παυλόπουλου.

    Η αυλαία του Φεστιβάλ Ιψεν θα πέσει στις 10 Σεπτεμβρίου με την απονομή του Διεθνούς Βραβείου Ιψεν στον Γιον Φόσε, έναν από τους σπουδαιότερους σύγχρονους Νορβηγούς θεατρικούς συγγραφείς και ποιητές. Πέρσι το είχε πάρει η Αριάν Μνούσκιν.

    Η σημαντικότατη διοργάνωση πλαισιώνεται από συνέδριο (8 και 9 Σεπτεμβρίου) με θέμα «Διαβάζοντας και ανεβάζοντας τον Ιψεν». Στα ερωτήματα «Πού βασίζονται οι σύγχρονες ερμηνείες του Ιψεν;» και «Πώς η πολιτισμική καταβολή επηρεάζει τη σκηνοθετική ματιά;» θα τοποθετηθούν, ανάμεσα σε άλλους, ο Τόμας Οστερμάγερ, ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Ιψεν στο Δελχί της Ινδίας Νισάρ Αλάνα και ο Γιον Φόσε. Ο τελευταίος θα μιλήσει και για το έργο του, τον ρόλο του θεάτρου και της δραματουργίας του στη σύγχρονη κοινωνία.

    • ΙΩΑΝΝΑ ΚΛΕΦΤΟΓΙΑΝΝΗ, Ελευθεροτυπία, Πέμπτη 26 Αυγούστου 2010

    Η απόφαση που λυτρώνει

    • Η Μαρία Ναυπλιώτου ως ηρωίδα του Ιψεν στο «Η κυρία από τη θάλασσα» καλείται να αποφασίσει ανάμεσα σε έναν έρωτα από το παρελθόν και μια αγάπη από το παρόν
    • Της ΕΦΗΣ ΜΑΡΙΝΟΥ – φωτ.: Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ, Επτά, Κυριακή 28 Φεβρουαρίου 2010

    Βρίσκεται καθηλωμένη στη στεριά αλλά το βλέμμα της είναι εμμονικά καρφωμένο στη θάλασσα. Από εκεί έρχεται κάποτε ένας ξένος. Ο ναυτικός που είχε αγαπήσει στα νιάτα της. Το ιψενικό τρίγωνο μόλις σχηματίστηκε: Η Ελίντα πρέπει ν’ αποφασίσει ανάμεσα στο σύζυγο και τον άντρα που χρόνια τώρα έχει στοιχειώσει τη ζωή της. Μία σύγχρονη γοργόνα καλείται να διαλέξει ανάμεσα στις «σειρήνες» της στεριάς και της θάλασσας.

    Το δράμα του Ερρίκου Ιψεν «Η κυρία από τη θάλασσα» παίζεται στην Κεντρική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου σε μετάφραση Μαργαρίτας Μέλμπεργκ και σε σκηνοθεσία του μέχρι πρόσφατα καλλιτεχνικού διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου Νορβηγίας, Εϊρικ Στούμπε.

    Η ιστορία εκτυλίσσεται σε παραλιακή κωμόπολη, κοντά στα νορβηγικά φιόρδ. Η Ελίντα (Μαρία Ναυπλιώτου) είναι παντρεμένη χωρίς έρωτα με τον γιατρό Βάνγκελ (Αρης Λεμπεσόπουλος), ο οποίος έχει δυο κόρες (Λουκία Μιχαλοπούλου, Αλκηστις Πουλοπούλου) από τον πρώτο του γάμο. Ονειροπόλα, ρομαντική, παγιδευμένη ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη φαντασία, έλκεται ακατανίκητα από τη θάλασσα. Κι όταν ο παλιός, νεανικός της έρωτας (Νίκος Χατζόπουλος) επιστρέφει, η ρομαντική ιστορία που συντηρούσε ανώδυνα στο μυαλό και στην καρδιά της παίρνει άλλες διαστάσεις. Είναι η ώρα του διλήμματος, της μεγάλης απόφασης: θα φύγει μαζί του αναζητώντας την ελευθερία που λαχταρά ή θα μείνει με τον άντρα της;

    «Ο Στούμπε ως Σκανδιναβός είναι οργανωτικός, αλλά συγχρόνως απλός, ζεστός, με χιούμορ», λέει η Μ. Ναυπλιώτου. «Δεν πιστεύει στο κλασικό ανέβασμα που αναπαριστά την εποχή. Εχοντας συγκεκριμένα πράγματα στο μυαλό του για το έργο, μας οδήγησε μέσα από μια ενδιαφέρουσα διαδρομή χωρίς άγχος και καταπίεση. Το έργο, καθαρό μέσα στην πολυπλοκότητά του, μπορεί να μη θέτει μεγάλες υπαρξιακές αγωνίες αλλά είναι ποιητικό, καλογραμμένο. Η ηρωίδα μοιάζει αντιπαθητική, εγωίστρια, αφού είναι ανίκανη ν’ απαγκιστρωθεί απ’ την παιδική ηλικία, αδύναμη να εντάξει τη ζωή της στο τώρα και παραμένει ψυχαναγκαστικά καρφωμένη στο μακρινό παρελθόν. Εχοντας ένα κομμάτι της ζωής της στη θάλασσα, θέλει να το ξανασυναντήσει. Απ’ την άλλη μεριά υπάρχει ο γάμος της. Μέσα από τη σύγκρουση και τις διαφωνίες, η σχέση με τον άντρα της θα βαθύνει, βοηθώντας την να αποφασίσει».

    Αφήνοντας τα χρόνια της αθωότητας

    Η ανοιχτή θάλασσα του Ατλαντικού, οι γοργόνες, τα τέρατα, είναι στοιχεία που γήτεψαν την ύπαρξη της Ελίντας από πολύ μικρή. Γι’ αυτό μετεωρίζεται ανάμεσα στον κόσμο της στεριάς και το νεραϊδόκοσμο της θάλασσας. Ακόμα και το όνομά της (στα νορβηγικά σημαίνει γοργόνα) το οφείλει στο όνομα ενός καραβιού. Το δίλημμά της να επιλέξει τον άντρα που θα ακολουθήσει ταυτίζεται με μια σημαντικότερη απόφαση που σφραγίζει μια νέα εποχή στη ζωή της: την αποκόλληση από τα χρόνια της αθωότητας και το πέρασμα στον κόσμο της ενηλικίωσης. Πρέπει να εγκαταλείψει ενσυνείδητα το παρελθόν και ν’ αντιμετωπίσει τη ζωή της ως ώριμη γυναίκα.

    Η παράσταση είναι σύγχρονης όψης, εικαστικά (σκηνικά-κοστούμια Κάρι Γκράβκλεβ) και ερμηνευτικά. Ο χώρος είναι ανοιχτός, γυμνός, οι φωτισμοί (Λευτέρης Παυλόπουλος) δημιουργούν τοπία και δράσεις. Το ιψενικό ερωτικό τρίγωνο πλαισιώνουν ένας παλιός καθηγητής της Ελίντας (Βασίλης Ανδρέου) κι ένας νεαρός (Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος) που ονειρεύεται να γίνει γλύπτης.

    «Η ματιά του Ιψεν είναι διεισδυτική πάνω στα πρόσωπα και τις σχέσεις», σχολιάζει η Μ. Ναυπλιώτου. «Ο «άλλος» αποτελεί πάντα τον καταλύτη. Είναι τρομερή διαδικασία να επιλέγεις το μέλλον σου. Η εγκατάλειψη του ονείρου εμπεριέχει πόνο, αλλά συγχρόνως λυτρώνει. Αυτό που μας κρατά ζωντανούς, τελικά, είναι η προσπάθεια ν’ αποφασίζουμε ελεύθερα για τον εαυτό μας. Κάποια στιγμή καταλαβαίνεις ότι για να επιβιώσεις πρέπει να οργανωθείς. Το να βρίσκεσαι με το ένα πόδι εδώ και με το άλλο εκεί, το να μην μπορείς ν’ αφιερώσεις τον εαυτό σου κάπου, είναι δυστυχία, άφατη μοναξιά. Οι πιο παράφρονες άνθρωποι είναι όσοι αρνούνται να συνδεθούν μ’ αυτό που τους περιβάλλει, επιμένοντας να κυνηγούν κάτι μακρινό κι αφηρημένο». *

    Η κυρία από τη θάλασσα

    • Η ΑΥΓΗ: 19/02/2010

    • Η κυρία από τη θάλασσα

    Πλάι στον Μολιέρο και τον Τσέχωφ παίρνει θέση από σήμερα, στην Κεντρική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου, ο Χένρικ Ίψεν, το έργο του οποίου Η κυρία από τη θάλασσα σκηνοθετεί ο μέχρι πρόσφατα καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου της Νορβηγίας Έιρικ Στούμπε, στην πρώτη του σκηνοθεσία στην Ελλάδα. Επιλέγοντας μία σύγχρονη οπτική, ο Σκανδιναβός σκηνοθέτης εστιάζει σε μια γυναίκα παγιδευμένη ανάμεσα στην πραγματικότητα και την φαντασία, μια σύγχρονη γοργόνα (σε αυτό το μυθικό πλάσμα, μισό ανθρώπινο και μισό ζωικό, παραπέμπει άλλωστε και ο νορβηγικός τίτλος Fruen fra Havet) που η εμφάνιση ενός μυστηριώδους ξένου την φέρνει αντιμέτωπη με τις επιλογές της. Στην παράσταση του Εθνικού πρωταγωνιστούν οι ηθοποιοί Βασίλης Ανδρέου, Άρης Λεμπεσόπουλος, Λουκία Μιχαλοπούλου, Μαρία Ναυπλιώτου, Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος, Άλκηστις Πουλοπούλου και Νίκος Χατζόπουλος.

    • 59 σερβίτσια μόνο

    Τον βραβευμένο Βρετανό θεατρικό συγγραφέα Ali Tailor παρουσιάζει για πρώτη φορά στην Ελλάδα το θέατρο «Τόπος Αλλού» και ο σκηνοθέτης Νίκος Καμτσής, μέσα από το έργο του 59 σερβίτσια μόνο, που κάνει πρεμιέρα αυτήν την Κυριακή. Η φυλακή και ο εγκλεισμός αποτελούν τους πρωταγωνιστές του έργου αυτού, όπου ένας νεαρός τρόφιμος, μέσα σε αυτές τις βίαιες συνθήκες, βρίσκεται σε μια διαρκή συγκρουσιακή σχέση με τους άλλους και τον εαυτό του. Βιώνοντας τη δική του προσωπική φυλακή, μέσα από δρόμους ανέλπιστους, ο ήρωας του Ali Tailor μετατρέπει τον πόνο, την απελπισία, την απόγνωση σε ελπίδα, αγάπη και τρυφερότητα. Τους ρόλους ερμηνεύουν οι ηθοποιοί Απόστολος Τότσικας, Μαρίνα Αμανίτη, Γιώργος Κροντήρης, Αχιλλέας Βατρίκας και Γιώργος Σταυριανός. Τα σκηνικά και τα κοστούμια επιμελείται η Μίκα Πανάγου και τη μουσική ο Κώστας Χαριτάτος.

    • Σπασμένη καρδιά

    Το ακραίο ερωτικό δράμα του κορυφαίου μετασαιξπηρικού συγγραφέα Τζων Φορντ Σπασμένη καρδιά παρουσιάζεται για δεύτερη χρονιά από την Ομάδα Αρένα, σε σκηνοθεσία Αλέξανδρου Σωτηρίου, σε νέα σκηνοθετική και σκηνογραφική ανάγνωση, στο Θέατρο της Άνοιξης, από αυτή τη Δευτέρα και κάθε Δευτέρα και Τρίτη. Ερμηνεύουν οι ηθοποιοί Εύα Σιμάτου, Χριστίνα Φίλου, Λάζαρος Βαρτάνης, Γιάννης Μυλωνάς, καθώς και ο ίδιος ο σκηνοθέτης.

    ΙΨΕΝ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΝΟΡΒΗΓΟΥ ΕΪΡΙΚ ΣΤΟΥΜΠΕ

    • Μια γοργόνα από τα νορβηγικά φιόρδ στο Εθνικό

    • Γιώργος Δ. Κ. Σαρηγιάννης, ΤΑ ΝΕΑ: Παρασκευή 19 Φεβρουαρίου 2010

    «Η θάλασσα αντιπροσωπεύει όλα όσα έχει χάσει»  για την ιψενική «Η κυρία από τη θάλασσα»- Μαρία  Ναυπλιώτου

    «Oι Νορβηγοί είναι πνευματικά κυριευμένοι από τη θάλασσα» έλεγε ο Χένρικ Ίψεν το 1888. Ήταν ακριβώς η χρονιά που ο εθνικός θεατρικός συγγραφέας της Νορβηγίας έγραψε το έργο του «Η κυρία από τη θάλασσα». Αυτό που ανεβαίνει στο Εθνικό μας Θέατρο. Και μάλιστα σε σκηνοθεσία ενός συμπατριώτη του Ίψεν: του Έιρικ Στούμπε, θεωρούμενου από τους σημαντικότερους Σκανδιναβούς σκηνοθέτες, καλλιτεχνικού διευθυντή από το 2000 έως το 2008 του Εθνικού Θεάτρου της Νορβηγίας, που κάνει την πρώτη του σκηνοθετική δουλειά στην Ελλάδα, επιλέγοντας ένα από τα λιγότερο παιγμένα στην πατρίδα μας ιψενικά έργα, με τη Μαρία Ναυπλιώτου στον επώνυμο ρόλο.

    Η Ελίντα- η Κυρία από τη θάλασσα-, στο έργο παγιδευμένη σε έναν γάμο χωρίς έρωτα με τον χήρο και πατέρα δύο θυγατέρων γιατρό Βάνγκελ, με ένα δικό τους παιδί που πέθανε μωρό, έλκεται ακατανίκητα από τη θάλασσα. Η εμφάνιση ενός μυστηριώδους ξένου με τον οποίο την δένει ένα τρομερό μυστικό την φέρνει αντιμέτωπη με το παρελθόν της και τον πόθο της για την ελευθερία και το άγνωστο…

    Η Ελίντα παρουσιάζεται από την αρχή του έργου σαν ένα πλάσμα από άλλον κόσμο- ο Ίψεν και εδώ έχει επηρεαστεί από τις λαϊκές δοξασίες και τους θρύλους. Με έναν λυρικό τρόπο, σαν να αναδύεται από τη θάλασσα: όταν μπαίνει στη σκηνή έρχεται κατ΄ ευθείαν μετά το μπάνιο, με τα μαλλιά της να πέφτουν λυτά στους ώμους της, παραπονούμενη για τα «άρρωστα» νερά των φιόρδ- ήταν κόρη φαροφύλακα.

    «Ο νορβηγικός τίτλος του έργου χρησιμοποιεί μια λέξη που παραπέμπει σε “γοργόνα”», λέει ο σκηνοθέτης Έιρικ Στούμπε στη συνέντευξη που έχει δώσει στον «Οδηγό Σκηνής» του Εθνικού Θεάτρου. Αυτό δεν είναι πολύ καθαρό στη μετάφραση αλλά στα νορβηγικά είναι σαφές. Δίνει την εντύπωση ότι το έργο είναι ένα παραμύθι, όπου ο θεατής καλείται για να ερμηνεύσει τις εικόνες του».

    Το έργο ανεβαίνεισε μετάφραση Μαργαρίτας Μέλμπεργκ, με σκηνικά και κοστούμια Κάρι Γκράβκλεβ. Τους άλλους ρόλους ερμηνεύουν: Βασίλης Ανδρέου, Άρης Λεμπεσόπουλος, Λουκία Μιχαλοπούλου, Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος, Άλκηστις Πουλοπούλου, Νίκος Χατζόπουλος.

    ΙΝFΟ

    Από απόψε έως 15 Μαΐου στην Κεντρική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου (Αγίου Κωνσταντίνου 22/ 24, τηλ. 210-5288.170). Σε εναλλασσόμενο ρεπερτόριο με τον «Θείο Βάνια» και τον «Δον Ζουάν».

    //

    Η «Κυρία από τη θάλασσα» από τις 19 Φεβρουαρίου

    • Το κλασικό αριστούργημα του Χένρικ Ίψεν στην Κεντρική Σκηνή

    Η Ελίντα, παγιδευμένη σε ένα γάμο χωρίς έρωτα με τον γιατρό Βάνγκελ, έλκεται ακατανίκητα από την θάλασσα. Η εμφάνιση ενός μυστηριώδους ξένου με τον οποίο τη δένει ένα τρομερό μυστικό, την φέρνει αντιμέτωπη με το παρελθόν της και τον πόθο της για την ελευθερία και το άγνωστο…

    Ο Έιρικ Στούμπε, ένας από τους σημαντικότερους σκανδιναβούς σκηνοθέτες και μέχρι πρόσφατα καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου της Νορβηγίας, στην πρώτη του σκηνοθεσία στην Ελλάδα, επιλέγει ένα από τα λιγότερο παιγμένα και ιδιαίτερα έργα του σπουδαίου δραματουργού.

    Μέσα από μία σύγχρονη οπτική, η παράσταση εστιάζει σε μία γυναίκα παγιδευμένη ανάμεσα στην πραγματικότητα και την φαντασία, που έχει την ευκαιρία να ακολουθήσει τα όνειρά της. Μία σύγχρονη γοργόνα – όπου άλλωστε παραπέμπει και ο αυθεντικός τίτλος του έργου στα Νορβηγικά  – η οποία καλείται να διαλέξει ανάμεσα στις σειρήνες της στεριάς και της θάλασσας.

    Η ταυτότητα της παραστασης
    Μετάφραση: Μαργαρίτα Μέλμπεργκ
    Σκηνοθεσία: Έιρικ Στούμπε
    Σκηνικά – κοστούμια: Κάρι Γκράβκλεβ
    Φωτισμοί: Λευτέρης Παυλόπουλος
    Βοηθός σκηνοθέτη Νουρμάλα Ήστυ
    Παίζουν: Βασίλης Ανδρέου, Άρης Λεμπεσόπουλος, Λουκία Μιχαλοπούλου, Μαρία Ναυπλιώτου, Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος,  Άλκηστις Πουλοπούλου, Νίκος Χατζόπουλος.

    Προ-παράσταση: 18/2/2010
    Πρώτη παράσταση: 19/2/2010
    Τελευταία παράσταση: 15/5/2010

    Φωτογραφίες: Μαριλένα Σταφυλίδου

    Η παράσταση παρουσιάζεται σε εναλλασσόμενο ρεπερτόριο με τον Θείο Βάνια του Άντον Τσέχοφ και τον Δον Ζουάν του Μολιέρου.

    Ερρίκου Ιψεν «Η κυρία από τη θάλασσα» στο Εθνικό Θέατρο

    Το Εθνικό Θέατρο ανεβάζει (19/2) στην Κεντρική Σκηνή το δράμα του Ερρίκου Ιψεν «Η κυρία από τη θάλασσα». Η Ελίντα, παντρεμένη χωρίς έρωτα με τον γιατρό Βάνγκελ, έλκεται ακατανίκητα από την θάλασσα, από όπου εμφανίζεται ένας μυστηριώδης ξένος, με τον οποίο τη δένει ένα τρομερό μυστικό, που αφορά στο παρελθόν της και τον πόθο της για την ελευθερία και το άγνωστο… Μέσα από μία σύγχρονη οπτική, η παράσταση εστιάζει σε μία γυναίκα παγιδευμένη μεταξύ πραγματικότητας αλλά και φαντασίας, που της δίνει την ευκαιρία να ακολουθήσει τα όνειρά της. Μία σύγχρονη γοργόνα – όπως σημαίνει και ο αυθεντικός τίτλος του έργου στα νορβηγικά – που καλείται να διαλέξει ανάμεσα στις «Σειρήνες» της στεριάς και της θάλασσας.

    Το σπουδαίο, αλλά ελάχιστα παιζόμενο ιψενικό δράμα, επέλεξε για την πρώτη του σκηνοθεσία στην Ελλάδα ο σημαντικός σκηνοθέτης, μέχρι πρόσφατα καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου Νορβηγίας, Εϊρικ Στούμπε. Μετάφραση Μαργαρίτα Μέλμπεργκ, σκηνικά – κοστούμια Κάρι Γκράβκλεβ, φωτισμοί Λευτέρης Παυλόπουλος, βοηθός σκηνοθέτη Νουρμάλα Ιστι. Παίζουν: Βασίλης Ανδρέου, Αρης Λεμπεσόπουλος, Λουκία Μιχαλοπούλου, Μαρία Ναυπλιώτου, Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος, Αλκηστις Πουλοπούλου, Νίκος Χατζόπουλος. Προ-παράσταση στις 18/2/2010. Το έργο θα παίζεται εναλλάξ με τον τσεχοφικό «Θείο Βάνια» και τον μολιερικό «Δον Ζουάν».

    Γοργόνα από τη… Νορβηγία. Ο Σκανδιναβός σκηνοθέτης μιλά για το έργο του Ιψεν «Η κυρία από τη θάλασσα», που ανεβαίνει στο Εθνικό Θέατρο

    • «Η κυρία από τη θάλασσα», ένα σημαντικό αλλά σπάνια ανεβασμένο έργο του Xένρικ Ιψεν, παρουσιάζεται για πρώτη φορά στο Εθνικό Θέατρο.

    Η Μαρία Ναυπλιώτου και ο Αρης Λεμπεσόπουλος πρωταγωνιστούν στην «Κυρία από τη θάλασσα», που σκηνοθετεί ο Εϊρικ Στούμπε στην Κεντρική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου

    Η Μαρία Ναυπλιώτου και ο Αρης Λεμπεσόπουλος πρωταγωνιστούν στην «Κυρία από τη θάλασσα», που σκηνοθετεί ο Εϊρικ Στούμπε στην Κεντρική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου

    Την παράσταση σκηνοθετεί ένας από τους σημαντικότερους Σκανδιναβούς σκηνοθέτες και μέχρι πρόσφατα καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου της Νορβηγίας, Εϊρικ Στούμπε. Ο τελευταίος, στην πρώτη του σκηνοθεσία στην Ελλάδα, επέλεξε ένα από τα λιγότερο παιγμένα και ιδιαίτερα έργα του σπουδαίου δραματουργού, το οποίο θα κάνει πρεμιέρα στις 19 Φεβρουαρίου στην Κεντρική Σκηνή της Αγίου Κωνσταντίνου.

    Η Ελίντα, παγιδευμένη σε έναν γάμο χωρίς έρωτα με τον γιατρό Βάνγκελ, έλκεται ακατανίκητα από τη θάλασσα. Η εμφάνιση ενός μυστηριώδους ξένου, με τον οποίο τη δένει ένα τρομερό μυστικό, τη φέρνει αντιμέτωπη με το παρελθόν της και τον πόθο της για την ελευθερία και το άγνωστο…

    «Σήμερα ο Ιψεν είναι το ίδιο επίκαιρος όσο και στην εποχή του. Ισως μάλιστα με την πάροδο του χρόνου τα έργα του να γίνονται όλο και καλύτερα», σημειώνει ο 45χρονος Εϊρικ Στούμπε. «Οταν σκηνοθετώ Ιψεν αισθάνομαι σαν να βρίσκομαι «σπίτι» μου. Το να σκηνοθετήσω, όμως σε μια ξένη γλώσσα, μου φαίνεται συναρπαστικό και συγχρόνως τρομακτικό». Πλεονέκτημα στην προκειμένη περίπτωση «οι καλοί Ελληνες ηθοποιοί».

    Πρόκειται «αδιαμφισβήτητα για έναν από τους σπουδαιότερους συγγραφείς όλων των εποχών», υπερθεματίζει για τον Iψεν. «Για μένα δεν είναι ένας συγγραφέας που ασχολείται μόνο με ηθικά ή κοινωνικοπολιτικά ζητήματα, όπως π.χ. ο φεμινισμός. Ο Ιψεν δεν είναι σχηματικά ένας φεμινιστής. Είναι πρώτα απ’ όλα ένας γνήσιος ποιητής της καταστροφής. Το έργο του και ολόκληρο το σύμπαν του αναφέρονται κυρίως στην ιδιωτική σφαίρα, που πολύ συχνά είναι σκοτεινή. Μέσα από μία σύγχρονη οπτική η παράσταση εστιάζει σε μία γυναίκα παγιδευμένη ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη φαντασία που της δίνεται η ευκαιρία να ακολουθήσει τα όνειρά της. Μια σύγχρονη γοργόνα -όπως άλλωστε παραπέμπει και ο αυθεντικός τίτλος του έργου στα Νορβηγικά- που καλείται να διαλέξει ανάμεσα στις Σειρήνες της στεριάς και της θάλασσας».

    Αλλωστε ο συγγραφέας «αγαπά» ιδιαιτέρως τις γυναίκες. «Οι γυναίκες στα έργα του είναι σχεδόν πάντα πολύ πιο ενδιαφέρουσες και μυστηριώδεις από τους άνδρες, με τους οποίους ασχολήθηκε μάλλον επιφανειακά… Τα έργα του χαρακτηρίζονται κυρίως από τους σύνθετους, ασταθείς, συχνά αντιφατικούς ήρωες, και τις πολύ βαθιές και ενδιαφέρουσες σχέσεις που αναπτύσσουν».

    Τη μετάφραση υπογράφει η Μαργαρίτα Μέλμπεργκ, τα σκηνικά – κοστούμια ο Κάρι Γκράβκλεβ. Παίζουν: Βασίλης Ανδρέου, Αρης Λεμπεσόπουλος, Λουκία Μιχαλοπούλου, Μαρία Ναυπλιώτου, Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος, Aλκηστις Πουλοπούλου, Νίκος Χατζόπουλος.

    • Ολα ξεκίνησαν από δύο μύθους

    Ο Ιψεν άρχισε να δουλεύει την υπόθεση του έργου ήδη από το καλοκαίρι του 1885, όταν παραθέριζε στην πόλη Μόλντε, μια μικρή «πόλη κοντά στα φιόρδ, στο βορειότερο σημείο της Νορβηγίας». Εκεί άκουσε δύο μύθους που του έκαναν μεγάλη εντύπωση και τους χρησιμοποίησε αργότερα στο έργο του. Ο πρώτος μύθος μιλούσε για έναν Νορβηγό, φινλανδικής καταγωγής, του οποίου τα σαγηνευτικά μάτια παρέσυραν τη γυναίκα ενός εφημέριου μακριά από τον άντρα της και το σπίτι τους.

    Ο δεύτερος μιλούσε για έναν ναυτικό που έλειπε τόσο καιρό από το σπίτι του ώστε τον θεωρούσαν πια νεκρό. Οταν κάποια στιγμή επέστρεψε, βρήκε τη γυναίκα του παντρεμένη με κάποιον άλλο. Ο Ιψεν ξαναπιάνει το προσχέδιο της «Κυρίας από τη θάλασσα» το καλοκαίρι του 1887, με τον τίτλο «Γοργόνα». Το ολοκληρωμένο πια έργο στάλθηκε στον εκδότη Γιάκομπ Χέγκελ, στο Μόναχο, στις 25 Σεπτεμβρίου 1888.

    • Στην Κεντρική Σκηνή
      «Η κυρία από τη θάλασσα» του Ιψεν παρουσιάζεται στην Κεντρική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου, σε εναλλασσόμενο ρεπερτόριο με τον «Θείο Βάνια» του Αντον Τσέχοφ και τον «Δον Ζουάν» του Μολιέρου.
    • Αντιγόνη Καράλη, ΕΘΝΟΣ, 09/02/2010