Category Archives: ΖΟΡΖ ΝΤΑΝΤΕΝ

Ο κακός «καλός κόσμος»

Εκείνος είναι ηλικιωμένος και αφελής. Εκείνη νέα, όμορφη και άπιστη. Το σχήμα αποτελεί μοτίβο που ο Μολιέρος διαπραγματεύεται στο πλούσιο ρεπερτόριό του με πολλές και ποικίλες παραλλαγές. Σ’ αυτή τη δραματουργία ανήκει και ο «Ζορζ Νταντέν» που ανεβάζει ο Νίκος Καμτσής στο θέατρο «Τόπος Αλλού» ύστερα από αναβολές της πρεμιέρας λόγω των γεγονότων στο κέντρο της Αθήνας. Το έργο αφορά το χρονικό της απόλυτης γελοιοποίησης και του εξευτελισμού κάποιου που έκανε το λάθος να παντρευτεί με το αζημίωτο «μια δεσποσύνη του καλού κόσμου». Ο «Νταντέν» γράφτηκε το 1668, εκατό χρόνια πριν από τη Γαλλική Επανάσταση κι ενώ η αστική τάξη, καταπιεζόμενη ακόμα από την αριστοκρατία, προσπαθούσε να αποκτήσει μορφή.

Η ιστορία αφορά το όνειρο ενός πλούσιου αγρότη (Δημήτρης Οικονόμου) που επιθυμεί απεγνωσμένα να μπει στην αριστοκρατική τάξη. Κι επειδή η περιουσία του δεν είναι αρκετή για ν’ ανοίξουν οι πόρτες του παραδείσου, θα αγοράσει τίτλους και θα παντρευτεί την Αγγελική, μια νεαρή και όμορφη αριστοκράτισσα (Ναταλία Στυλιανού), πλην ξεπεσμένη οικονομικά. Ελα όμως που το χρήμα του ανερχόμενου αστού δεν φτάνει για να ξεπληρώσει τη μεγάλη τιμή που του έκανε η Αγγελική συναινώντας στο γάμο… Τίποτα λοιπόν δεν την εμποδίζει να τον απατά, να τον εμπαίζει, να τον εξουθενώνει στα τερτίπια -με την υποκριτική δεινότητα που έχει μάθει να παίζει στα δάχτυλα ως γνήσιο τέκνο της τάξης της- μέχρι την οριστική του εξόντωση.

Στη σκηνή εξελίσσεται ένας αγώνας ανάμεσα στα προσχήματα και την αλήθεια. Ο Νταντέν βλέπει με τα μάτια του την Αγγελική να τον κερατώνει με τον Κλιτάντρ (Λευτέρης Ζαμπετάκης), όμως, αν δεν το αποδείξει, το γεγονός και η προσβολή δεν ισχύουν… Κανείς δεν τον πιστεύει γιατί δεν μπορεί να στηρίξει την κατηγορία με ντοκουμέντα. Αλλά κι όταν έχει τις αποδείξεις, η αγία αριστοκρατική οικογένεια θα κάνει το μαύρο άσπρο. Με τα αριστοκρατικά πεθερικά (Ασπασία Πίκου-Πάνος Ροκίδης) και την Αγγελική συντάσσονται και οι υπηρέτες, υπερασπιζόμενοι τον κώδικα των προσχημάτων. Είδωλο της κυρίας της, η παμπόνηρη Κλοντίν (Μαρίνα Δανέζη) συνεργάζεται για να στήσει τις μηχανές που θα φέρνουν κάθε φορά τον αξιοθρήνητο Νταντέν σε αδιέξοδο. Μόνον ο Λουμπέν (Χρύσανθος Παύλου), υπηρέτης του Κλιτάντρ, είναι ο τυπικός «μπούφος», ενθουσιώδης και αφελής.

Η παράσταση του Νίκου Καμτσή δεν περιορίστηκε στο φαρσικό επίπεδο του έργου. «Σε υπαρξιακό επίπεδο ο ήρωας είναι ένα τραγικό πρόσωπο. Ο Νταντέν είναι ένας άνθρωπος που θέλει να τακτοποιηθεί όχι μόνον κοινωνικά αλλά και προσωπικά. Ψάχνει τρόπους για να καλύψει τη μοναξιά του. Αγοράζει τίτλους για να γίνει αριστοκράτης, παρ’ όλο που ξέρει ότι δεν έχουν κοινωνικό αντίκρισμα. Τα παιδιά του, αν κάνει, θα γίνουν αριστοκράτες, εκείνος όμως ποτέ. Η παράσταση αξιοποίησε το κοινωνικό στοιχείο περισσότερο απ’ ό,τι υπόσχεται το έργο. Γι’ αυτό ζήτησα καινούρια μετάφραση από τον Ανδρέα Στάικο. Με ενδιέφερε να εμφανίσω τον Νταντέν ως πρόδρομο της αστικής επανάστασης, να δείξω πόσο το πλασματικό, το υπερφίαλο της αριστοκρατίας μπορούσε να συνθλίψει κάθε φωνή σύνεσης, λογικής, ηθικής. Η αλαζονική συμπεριφορά, το γρανιτένιο πρόσχημα κι όχι η πραγματικότητα αποτελούσε πάντα το κυρίαρχο χαρακτηριστικό της τάξης των ευγενών».

Την παράσταση συνοδεύουν ένας πιανίστας (Γιάννης Παπλωματάς) και μια τραγουδίστρια (Κατερίνα Μπαλαμώτη), υπογραμμίζοντας τις δραματικές κορυφώσεις (μουσική Κώστα Χαριτάτου) που αφορούν τον θρίαμβο του ψεύδους της οικογένειας Ντε Σοτανβίλ ή τη συντριβή του Νταντέν. Τα κοστούμια φέρουν στοιχεία εποχής, ενώ το σκηνικό (Μίκα Πανάγου) δεν αποτυπώνει το σπίτι του Νταντέν. Όλα συμβαίνουν σ’ ένα θεατρικό τοπίο, σκηνή-θεωρεία, όπου οι ηθοποιοί μπαίνουν και βγαίνουν συνεπείς στο θέατρο του παραλόγου, στο ψεύτικο και συμβατικό της συνθήκης όπου συντελείται το δράμα του ζηλιάρη και άφρονος Ζορζ Νταντέν…

Της ΕΦΗΣ ΜΑΡΙΝΟΥ, ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ / 7 – 04/01/2009

Κι άλλες πρεμιέρες…

«Λάσπη» στη Β΄Σκηνή του «Θεάτρου της οδού Κεφαλληνίας»

Η «Πράξη» ανεβάζει (19/12) στη Β΄ Σκηνή του «Θεάτρου Οδού Κεφαλληνίας» το έργο του Βαγγέλη Χατζηγιαννίδη «Η λάσπη». Σκηνοθεσία Λίλλυς Μελεμέ, σκηνικά – κοστούμια Ελένης Μανωλοπούλου, μουσική Σταύρου Γασπαράτου. Παίζουν: Μαρία Καλλιμάνη, Πηνελόπη Μαρκοπούλου, Δημήτρης Ξανθόπουλος. Μια γυναίκα «δραπετεύει» από τη μεγαλοαστική ζωή της και μετακομίζει σ’ ένα απομονωμένο σπίτι, κληροδότημα θείας της. Ο αιφνιδιασμός της είναι τεράστιος, όταν ανακαλύπτει πως στο σπίτι εισέβαλε και κατοικεί ένα ζευγάρι με τρία παιδιά, με τη σιωπηλή συνενοχή ολόκληρου του χωριού. Το ειδυλλιακό καταφύγιο μετατρέπεται σε εφιάλτη. Η μάχη για τη διεκδίκησή του είναι επώδυνη. Τα τρία πρόσωπα υπερασπίζονται με νύχια και δόντια τη «φωλιά» τους, ματώνουν και ματώνονται, αναμετριούνται με το σκοτεινό παρελθόν του σπιτιού, γλιστρούν σε επικίνδυνα παιχνίδια εξουσίας και υποταγής.

  • Την κωμωδία «Ζορζ Νταντέν» του Μολιέρου ανεβάζει (19/12) το θέατρο «Τόπος Αλλού», σε μετάφραση Ανδρέα Στάικου και σκηνοθεσία Νίκου Καμτσή. Το έργο μιλά, απολαυστικά, για τη ζήλια. Ενας ζηλιάρης υπερήλικας που είχε τη φαεινή ιδέα να διαλέξει γυναίκα αριστοκράτισσα, αλλά νέα και απένταρη, υποφέρει και λιώνει σαν κερί, σκορπίζοντας το γέλιο στο θεατή, προβληματίζοντάς τον ταυτόχρονα. Στον Γολγοθά της νεότητας μιας αιθέριας ύπαρξης αυτός σέρνει το σταυρό του. Σκηνικό – κοστούμια: Μίκα Πανάγου. Μουσική: Κώστας Χαριτάτος. Επιμέλεια κίνησης: Βίβιαν Ιωάννου. Παίζουν: Δημήτρης Οικονόμου, Ναταλία Στυλιανού, Λευτέρης Ζαμπετάκης, Ασπασία Πίκου, Πάνος Ροκίδης, Χρύσανθος Παύλου, Μαρίνα Δανέζη. Πιάνο: Γιάννης Παπλωματάς. Τραγούδι: Κατερίνα Μπαλαμώτη.
  • Την επίκαιρη κωμωδία του Ντάριο Φο «Δεν πληρώνω…», παρουσιάζει το ΔΗΠΕΘΕ Λάρισας, στο «Θέατρο του Μύλου». Εργο κοινωνικής διαμαρτυρίας και ταυτόχρονα φάρσα, ξορκίζει τα κακώς κείμενα, με νοικοκυρές που ψωνίζουν στο σούπερ μάρκετ αλλά δεν …πληρώνουν. Με καυστικότητα, ευρηματικότητα και χιούμορ ο Ντάριο Φο σχολιάζει την ακρίβεια και την οικονομική κρίση, που απασχολεί και τη σημερινή ελληνική πραγματικότητα. Η παράσταση του «Θεσσαλικού», χρησιμοποιώντας τους κώδικες του λαϊκού θεάτρου, παρουσιάζει το έργο ως επιθεώρηση, στην οποία καταστάσεις του έργου αντιστοιχούν με καταστάσεις της σύγχρονης κοινωνικής πραγματικότητας. Σκηνοθεσία Ελένης Μποζά, σκηνικά – κοστούμια Μυρτώς Σταμπούλου. Παίζουν: Πόπη Πελτεκοπούλου, Δήμητρα Φράντζιου, Χάρης Φλέουρας, Ζωή Μωραΐτη, Κώστας Καλλιβρετάκης.