Category Archives: Εξέγερση

Το δικαίωμα να είμαι απολίτιστη

Της Φωτεινής Τσαλίκογλου, ΤΑ ΝΕΑ: 29 Δεκεμβρίου 2008

Δυσκολεύομαι να θεωρήσω «απολίτιστη» και βάρβαρη την εισβολή στα θέατρα. Ίσως ανήκω σε αυτούς τους ενοχικούς μεσήλικες που επιμένουν να «αφουγκράζονται τα μηνύματα της ανομίας, τα οποία τάχα περιέχουν περισπούδαστες και τολμηρές απόψεις για τα προβλήματα του τόπου» [sic]. Δυσκολεύομαι να θεωρήσω ότι οι παρεμβάσεις στην πρεμιέρα της Νέας Σκηνής του Εθνικού Θεάτρου, καθώς και άλλες αντίστοιχες, αποτελούν επίθεση στην «ουσία της ίδιας της δημοκρατίας με την επίθεση στην καρδιά της, που είναι η ελευθερία της σκέψης, του λόγου και της έκφρασης, που αντιπροσωπεύει η τέχνη».

Όπως δυσκολεύομαι να θεωρήσω ότι ένα πανό στην Ακρόπολη μαγαρίζει το εθνικό μας σύμβολο. Δυσκολεύομαι να θεωρήσω ότι βλακώδεις και ευτελείς εκφράσεις όπως είναι το «σκατά στους κουλτουριάρηδες» θα οδηγήσει στο κάψιμο βιβλίων. Αυτή η αυτοεκπληρούμενη προφητεία δεν νομίζω να αντιστοιχεί σε κάτι παραπάνω από μια εισαγγελική τρομοκρατία.

Ίσως ανήκω στους απολίτιστους. Δυσκολεύομαι να πεισθώ ότι η ελευθερία της σκέψης και η ουσία της τέχνης είναι αγαθά τόσο εύθραυστα και λεπτεπίλεπτα, ώστε να κινδυνεύουν από τέτοιου είδους παρεμβάσεις. Από τα βάθη των αιώνων η τέχνη δεν έπαψε να είναι το «σφυρί που θρυμματίζει την παγωμένη μέσα μας θάλασσα». Δεν έπαψε να τροφοδοτείται από την εγρήγορση ακόμα κι αν αυτή οδηγεί στην εξέγερση, από την αντίθεση με το άδικο, ακόμα κι αν αυτή η αντίθεση δεν παίρνει τις τακτοποιημένες «ευπρεπείς» μορφές που ίσως θα θέλαμε. Υπάρχουν ιστορικές στιγμές, όπου το τι συμβαίνει στη θεατρική σκηνή δεν μπορεί να μένει αποκομμένο από το τι συμβαίνει εκεί στην έξω «σκηνή». Έχω την αίσθηση ότι στην Ελλάδα της αιμορραγούσας νομιμότητας, που επιπλέον έζησε τη δολοφονία ενός δεκαπεντάχρονου και εν συνεχεία τις αλλεπάλληλες δολοφονίες της μνήμης του, ζούμε μια τέτοια στιγμή.

Οι θεατές έσπευσαν αυθόρμητα να χειροκροτήσουν τους εισβολείς στα θέατρα. Κατά τεκμήριο αυτοί δεν είναι εκείνοι που συνωθούνται στα γήπεδα και στα μπουζουξίδικα. Απολίτιστοι κι αυτοί; Απολίτιστοι και όσοι ηθοποιοί, που μοχθούν για την τέχνη τους, συνυπέγραψαν το κείμενο διαμαρτυρίας; Αν είναι έτσι, τότε θα διεκδικήσω την ιδιότητα του απολίτιστου. Δεν θα είμαι μόνη μου. Εκτός από τα «επαναστατημένα παιδιά» και τους «ενοχικούς ενήλικες» θα έχω συντροφιά τον Νorbert Εliaς, που στο έργο του «Η εξέλιξη του πολιτισμού» μιλώντας για την καταγωγή της έννοιας του πολιτισμένου στη δύση θεωρούσε ότι υπάρχει κάτι το βάρβαρο στην ανακήρυξη του «άλλου» σε «απολίτιστο», όπως ακριβώς υπάρχει κάτι το μη πολιτισμένου στην αναγόρευση του όμοιού σου σε πολιτισμένο.

Αυτά για την ώρα. Η ψυχολογία μάς διδάσκει ότι οι χαρακτηρισμοί φυλακίζουν τον άλλον και τον καθηλώνουν σε αμετακίνητες ταυτότητες. Αν ορίσω κάτι σαν πραγματικό γίνεται πραγματικό στις συνέπειές του. Τα διαχωριστικά τείχη «νομοταγείς» και «πολιτισμένοι» από εδώ «βάρβαροι» και «απολίτιστοι» από εκεί δεν ωφέλησαν ποτέ, πάντως όχι την ανεύρεση μιας εξόδου από τα διαφαινόμενα αδιέξοδα.

Τελειώνω με τον Πίντερ που μετά τον θάνατό του επιμένει να μας δωρίζει, όπως μόνο η τέχνη μπορεί να κάνει, αναπάντεχους «ανευλαβείς» συνειρμούς. Είναι οι στίχοι από το ποίημά του «Θάνατος» και τα λόγια με τα οποία τελείωσε το κείμενό του κατά την απονομή του βραβείου Νόμπελ που έγινε δίχως την παρουσία του.

Δήλωσες νεκρό το νεκρό σώμα;

Πόσο καλά ήξερες το νεκρό σώμα;

Πώς ήξερες ότι το νεκρό σώμα ήταν νεκρό;

Έκλεισες και τα δυο του μάτια;

Έθαψες το σώμα;

Το παράτησες;

Φίλησες το νεκρό σώμα.

Όταν κοιτάμε σε έναν καθρέφτη νομίζουμε ότι η αντανάκλασή μας είναι ακριβής. Αλλά αν μετακινηθούμε κατά ένα χιλιοστό η εικόνα αλλάζει. Ουσιαστικά κοιτάμε μια ατελείωτη σειρά αντικατοπτρισμών. Όμως, κάποιες φορές ο συγγραφέας οφείλει να σπάσει τον καθρέφτη- γιατί η αλήθεια μάς κοιτά στα μάτια από την άλλη πλευρά αυτού του καθρέφτη.

Πιστεύω ότι παρά τα τεράστια, υπαρκτά εμπόδια, υψίστης σημασίας υποχρέωση που μας αφορά όλους, εμάς τους πολίτες, είναι να έχουμε ατρόμητη, απαρέγκλιτη, άγρια πνευματική αποφασιστικότητα για να ορίσουμε την πραγματική αλήθεια της ζωής μας και της κοινωνίας μας. Είναι επιτακτική ανάγκη.

Εάν μια τέτοια στάση δεν ενσωματωθεί στο πολιτικό μας όραμα, δεν έχουμε καμία ελπίδα να αποκαταστήσουμε ό,τι σχεδόν έχουμε χάσει: την ανθρώπινη αξιοπρέπεια».

  • H Φωτεινή Τσαλίκογλου είναι καθηγήτρια στο Τμήμα Ψυχολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου.

Advertisements

Οι συγγραφείς μίλησαν: «Μια κωμικοτραγική πολιτιστική επανάσταση»

Οι συγγραφείς μίλησαν

«Κρατικοί λειτουργοί και αντιπολιτευόμενοι πολιτικοί μοιάζουν ανίκανοι να αντιδράσουν στην έμπρακτη αμφισβήτηση βασικών θεσμών και κανόνων της δημοκρατίας από ομάδες ανθρώπων οι οποίοι, με αφετηρία ένα τραγικό γεγονός, επιτίθενται με τυφλή βία στα δικαιώματα των πολιτών και στις αρχές της κοινής μας ζωής».

Κάπως έτσι ξεκινά το κείμενο διαμαρτυρίας που υπογράφουν οι συγγραφείς Απόστολος Δοξιάδης, Τάκης Θεοδωρόπουλος και Πέτρος Μάρκαρης με αφορμή τα πρόσφατα γεγονότα στους δρόμους και τα θέατρα της Αθήνας. Και συνεχίζουν: «Η βίαιη διακοπή της πρεμιέρας της Νέας Σκηνής του Εθνικού Θεάτρου, καθώς και άλλες αντίστοιχες αυτο-αποκαλούμενες “παρεμβάσεις” που την ακολούθησαν […] δεν είναι παρά η φαρσική εκδοχή των κατά πολύ τραγικότερων καταστροφών σε σπίτια, σχολειά, πανεπιστήμια, γραφεία και μαγαζιά Ελλήνων πολιτών […] αμφισβητώντας ανενδοίαστα την ουσία της ίδιας της δημοκρατίας, με την επίθεση στην καρδιά της, που είναι η ελευθερία της σκέψης, του λόγου και της έκφρασης, που αντιπροσωπεύει η τέχνη.

Αν εμείς οι άνθρωποί της ανεχόμαστε αγόγγυστα την κάθε ομάδα “επαναστατημένων” νεαρών να μαγαρίζει ανενόχλητη την Ακρόπολη ή να διακόπτει μια θεατρική παράσταση βρίζοντας το κοινό και γράφοντας με σπρέι στο καινούργιο, καθαρό φουαγιέ του Εθνικού το ναζιστικής υφής σύνθημα “σκατά στους κουλτουριάρηδες” (!), τι μας λέει ότι δεν θα δούμε μεθαύριο τους ίδιους ή άλλους να καίνε βιβλία ή να επιχειρούν να ορίσουν το τι θα λέμε και τι θα σκεφτόμαστε;

Πού μπαίνει το όριο σε αυτή την κωμικοτραγική “πολιτιστική επανάσταση” των απολίτιστων;», τονίζεται στο κείμενο, που καταλήγει ως εξής:

«Η ευθύνη όμως δεν ανήκει μόνο στους αυτουργούς αλλά και στους καθ’ ύλην αρμόδιους, όσους δηλαδή χρεώνονται με πρωταγωνιστικούς ρόλους στην πολιτιστική μας ζωή. […] Καλλιτεχνικοί διευθυντές εθνικών σκηνών ή άλλοι, λιγότερο ή περισσότερο πλουσιοπάροχα επιχορηγούμενοι από τους φόρους μας, χορογράφοι, σκηνοθέτες και ηθοποιοί, ας θυμηθούν ότι είναι υπόλογοι και στους νόμους της τέχνης αλλά και του κοινωνικού μας συμβολαίου, που επιτάσσουν μεγαλύτερο σεβασμό στο κοινό αίσθημα, δηλαδή σε όσους, καλλιτέχνες ή μη, πιστεύουν στη δημοκρατία και τηρούν τους κανόνες της».

Ελεύθερος Τύπος, Τετάρτη, 24.12.08

Η ΕΙΣΒΟΛΗ ΝΕΩΝ ΣΤΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΔΙΧΑΖΕΙ

Από τη μια μεριά, αυτοί που ταυτίζονται με το περιεχόμενο αλλά και τη μορφή της διαμαρτυρίας. Εκατόν δέκα ηθοποιοί όλων των γενιών συνυπέγραψαν κείμενο συμπαράστασης, που δημοσιεύτηκε χθες στην «Ε». Σήμερα, όμως, τρεις συγγραφείς, ο Απόστολος Δοξιάδης, ο Πέτρος Μάρκαρης και ο Τάκης Θεοδωρόπουλος, δίνουν με δικό τους κείμενο την ακριβώς αντίθετη άποψη. Θεωρούν την εισβολή στα θέατρα «επίθεση στην καρδιά της δημοκρατίας, που είναι η ελευθερία της σκέψης, του λόγου και της έκφρασης, που αντιπροσωπεύει η τέχνη».Η εισβολή διαμαρτυρόμενων νέων (19 Δεκεμβρίου) στη Νέα Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου και η διακοπή της παράστασης με συνθήματα, που είχε άλλωστε και συνέχεια σε πολλά άλλα θεάτρα, δίχασαν τον καλλιτεχνικό κόσμο. Ενώ και ο Ηλίας Λογοθέτης, πρωταγωνιστής της διακοπείσης παράστασης «Το αμάρτημα της μητρός μου», χαρακτηρίζει την εισβολή των νέων «χυδαία, εντελώς φασιστική και ενάντια στη διαδικασία του θεάτρου». Δεν είναι, βέβαια, αντίθετος στο κείμενο που υπέγραψαν οι συνάδελφοί του, ούτε «ενάντια στην αγωνία των νέων παιδιών».


Επίθεση στην ελευθερία της έκφρασης

Τα γεγονότα των δύο τελευταίων εβδομάδων μάς έχουν προβληματίσει βαθιά. Κρατικοί λειτουργοί και αντιπολιτευόμενοι πολιτικοί μοιάζουν ανίκανοι να αντιδράσουν στην έμπρακτη αμφισβήτηση βασικών θεσμών και κανόνων της δημοκρατίας από ομάδες ανθρώπων οι οποίοι, με αφετηρία ένα τραγικό γεγονός, επιτίθενται με τυφλή βία στα δικαιώματα των πολιτών και στις αρχές της κοινής μας ζωής. Την κοινοτυπία των κούφιων συνθημάτων και της ξύλινης γλώσσας των εκ του ασφαλούς αντι-εξουσιαστών ανταγωνίζεται σε υπερβολή μονάχα η προτροπή κάποιων ενοχικών μεσηλίκων να «αφουγκραστούμε τα μηνύματα» της ανομίας, τα οποία τάχα περιέχουν περισπούδαστες και τολμηρές απόψεις για τα προβλήματα του τόπου, την οποία εμείς, οι αμέτοχοι στο «κίνημα», δεν αντιλαμβανόμαστε.

Αυτά είναι λίγο-πολύ γνωστά. Θέλουμε όμως σήμερα να σχολιάσουμε ειδικότερα τη βίαιη διακοπή της πρεμιέρας της Νέας Σκηνής του Εθνικού Θεάτρου, καθώς και άλλες αντίστοιχες αυτοαποκαλούμενες «παρεμβάσεις», που την ακολούθησαν, με αποτέλεσμα τη ματαίωση πολλών θεατρικών παραστάσεων. Με μια έννοια, τα γεγονότα αυτά υστερούν σε σημασία των όσων προηγήθηκαν, δεν είναι παρά η φαρσική εκδοχή των κατά πολύ τραγικότερων καταστροφών σε σπίτια, σχολειά, πανεπιστήμια, γραφεία και μαγαζιά Ελλήνων πολιτών. Από μια άλλη όμως άποψη είναι αποκαλυπτικά, καθώς αναδεικνύουν μια βασική διάσταση του τι συμβαίνει αυτό τον καιρό στην πατρίδα μας, αμφισβητώντας ανενδοίαστα την ουσία της ίδιας της δημοκρατίας, με την επίθεση στην καρδιά της, που είναι η ελευθερία της σκέψης, του λόγου και της έκφρασης, που αντιπροσωπεύει η τέχνη.Αν εμείς οι άνθρωποί της ανεχόμαστε αγόγγυστα την κάθε ομάδα «επαναστατημένων» νεαρών να μαγαρίζει ανενόχλητη την Ακρόπολη ή να διακόπτει μια θεατρική παράσταση βρίζοντας το κοινό και γράφοντας με σπρέι στο καινούργιο, καθαρό φουαγέ του Εθνικού το ναζιστικής υφής σύνθημα «σκατά στους κουλτουριάρηδες» (!), τι μας λέει ότι δεν θα δούμε μεθαύριο τους ίδιους ή άλλους να καίνε βιβλία ή να επιχειρούν να ορίσουν το τι θα λέμε και τι θα σκεφτόμαστε; Πού μπαίνει το όριο σε αυτή την κωμικοτραγική «πολιτιστική επανάσταση» των απολίτιστων; (Παρεμπιπτόντως, τους οργισμένους νεαρούς τους προσέβαλαν αποκλειστικά οι θεατρικές παραστάσεις ποιότητας που παίζονται στα αφύλακτα, ταλαίπωρα θέατρά μας. Ούτε στα μπουζουκτζίδικα με τους μπράβους τους προσπάθησαν να «παρέμβουν», ούτε στα ποδοσφαιρικά ματς, προφανώς επειδή αυτά είναι υπεράνω κάθε υποψίας «κουλτούρας».)

Η ευθύνη όμως δεν ανήκει μόνο στους αυτουργούς αλλά και στους καθ’ ύλην αρμόδιους, όσους δηλαδή χρεώνονται με πρωταγωνιστικούς ρόλους στην πολιτιστική μας ζωή. Και βέβαια, μπορεί μερικοί από τους καλλιτέχνες που αποφάσισαν να υποκύψουν στη βία και να διακόψουν τις παραστάσεις τους προδίδοντας το κοινό τους, να κινήθηκαν από το φόβο του όχλου, οπότε, την ανάγκη φιλοτιμία ποιούντες, υποκρίθηκαν ότι «συμπαρίστανται». Κι αυτό είναι εν μέρει κατανοητό -αλλά φτάνει ώς εδώ. Ισως κάποιοι άλλοι πάλι να συμφωνούν με τους βιαίως διακόψαντες. Δικαίωμά τους- στην ιδιωτική τους ζωή. Αλλά η τέχνη είναι λειτούργημα, που περιλαμβάνει στον κώδικα τιμής του την προάσπιση της ελευθερίας της έκφρασης.

Κι όμως, δεν ακούσαμε κανένα από τους γενικώς και αορίστως περί δημοκρατίας κοπτόμενους σχετικούς επαγγελματικούς φορείς να διαμαρτύρεται για το αίσχος της βίας που συνιστούν οι «παρεμβάσεις». Και, σε κάθε περίπτωση, καλλιτεχνικοί διευθυντές εθνικών σκηνών ή άλλοι, λιγότερο ή περισσότερο πλουσιοπάροχα επιχορηγούμενοι από τους φόρους μας, χορογράφοι, σκηνοθέτες και ηθοποιοί, ας θυμηθούν ότι είναι υπόλογοι και στους νόμους της τέχνης αλλά και του κοινωνικού μας συμβολαίου, που επιτάσσουν μεγαλύτερο σεβασμό στο κοινό αίσθημα, δηλαδή σε όσους, καλλιτέχνες ή μη, πιστεύουν στη δημοκρατία και τηρούν τους κανόνες της. *

Απόστολος Δοξιάδης, Τάκης Θεοδωρόπουλος, Πέτρος Μάρκαρης

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 24/12/2008

«Πρεμιέρα εξέγερσης» στις αθηναϊκές σκηνές

Του Βασιλη Αγγελικοπουλου, Η Καθημερινή, 24/12/2008

Επεισοδιακά ήταν και θλιβερά κατέληξαν τα επίσημα εγκαίνια της Νέας Σκηνής του Εθνικού Θεάτρου την Παρασκευή το βράδυ λόγω της παντελώς ανεμπόδιστης εισβολής στο κτίριο ομάδας νεαρών, οι οποίοι διέκοψαν βιαίως την παράσταση για να ξεδιπλώσουν τα πανό τους, να μοιράσουν προκηρύξεις και να διαβάσουν ένα κείμενο με το οποίο δεν «κατάγγειλαν» το κράτος ή όποια άλλη εξουσία, αλλά καθύβρισαν τους ηθοποιούς και τους θεατές!

Τα επίσημα εγκαίνια της Νέας Σκηνής του Εθνικού, με την ολοκλήρωση της οποίας αρχίζει η σταδιακή παράδοση του πολυσυζητημένου έργου, οργανώθηκαν να γίνουν ταυτόχρονα με την επίσημη πρώτη του εναρκτήριου έργου («Ρομπέρτο Τσούκο» του Κολτές). Περίπου 20 λεπτά μετά την έναρξη της παράστασης, εισέβαλε ομάδα 30-40 (καλοντυμένων) νεαρών αγοριών και κοριτσιών, μία από τα οποία απευθύνθηκε σε θεατές και ηθοποιούς με ιταμό ύφος και προσβλητικότατα λόγια όπως «αφού έχετε απενεργοποιήσει τα κινητά σας, ενεργοποιήστε τη συνείδησή σας», «πρεμιέρες υποκρισίας», «να βγείτε από τα κλουβιά σας», «οι εγκλωβισμένες και ναρκωμένες συνειδήσεις σας» κ. ά. τέτοια.

Το εκπληκτικό όμως δεν ήταν η αλλόκοτη επιλογή των νεαρών (άραγε τόλμησαν να πάνε και σε κανένα αναψυκτήριο θέαμα; Σε κανένα σκυλάδικο;), αλλά η αντίδραση της πλειονότητας των θεατών, οι οποίοι, αν και αναίτια υβρισθέντες, χειροκρότησαν ενθουσιωδώς στο τέλος τους νεαρούς. Μάλιστα, μερικοί υπάκουσαν στην προτροπή τους και τους ακολούθησαν «στους δρόμους», λες και οι συνειδήσεις τους, πράγματι, μόλις εκείνη τη στιγμή «ενεργοποιήθηκαν». Αλλά και οι αποσυρθέντες για λίγο ηθοποιοί, όταν επανήλθαν, ανακοίνωσαν ότι δεν συνεχίζουν την παράσταση – για συμπαράσταση στους «εξεγερμένους»; Επειδή προσβλήθηκαν από τη βίαιη διακοπή της παράστασης; Διότι εν γένει σοκαρίστηκαν; Τίποτα και όλα προέκυπταν από τα ασαφή λόγια του εκπροσώπου τους, Μάκη Παπαδημητρίου.

Αλλά ο διευθυντής του Εθνικού, Γιάννης Χουβαρδάς, θεώρησε απαραίτητο να μας δηλώσει ότι συμπαρίσταται στην απόφαση των ηθοποιών – για να εισπράξει και αυτός, όπως άλλωστε και οι ηθοποιοί προηγουμένως, και οι επεμβασίες πιο μπροστά, το ένθερμο χειροκρότημα της πλειονότητας των εξυβρισθέντων και αδίκως ταλαιπωρηθέντων θεατών. Οι οποίοι, αν ίσως δεν συνειδητοποίησαν μέσα στην αίθουσα για τι ακριβώς θεωρήθηκαν ένοχοι, το αντιλήφθηκαν βγαίνοντας από το κτίριο, καθώς στους ολόφρεσκους τοίχους του φουαγιέ οι νεαροί είχαν γράψει με μεγάλα μαύρα γράμματα: «Σκατά στους κουλτουριάρηδες».

«Ξέραμε ότι θα έρθουν, απλά δεν ξέραμε τι ώρα»

Της Κατερινας Βουσουρα, Η Καθημερινή, 23/12/2008

Σε μια αναπάντεχη αντιστροφή ρόλων, την Κυριακή το βράδυ στο θέατρο Παλλάς, τα ίδια τα παιδιά σκότωσαν τη Μήδεια. Στη μέση περίπου της παράστασης του Δημήτρη Παπαϊωάννου «Μήδεια 2», στο σημείο της κρίσιμης καμπής, ακούστηκε μια ανακοίνωση από τη διεύθυνση: Ζητάμε συγγνώμη, αλλά θα έχουμε μια μικρή παρέμβαση, την οποία περιμέναμε ώρα.

Τα φώτα σιγά σιγά άναψαν, καθώς μια ομάδα νέων με πανό ανέβηκε πάνω στη σκηνή και πήρε το λόγο. Ο ίδιος ο Παπαϊωάννου έτρεξε να τους δώσει το μικρόφωνο για να ακουστούν πιο καθαρά τα αιτήματά τους: μίλησαν για την αβεβαιότητά τους και το φόβο τους για το μέλλον, ζήτησαν να απελευθερωθούν οι συλληφθέντες και παρότρυναν τον κόσμο να βγει στους δρόμους. Η «παρέμβαση» κράτησε γύρω στα πέντε λεπτά και την αποχώρηση των παιδιών ακολούθησε χειροκρότημα των συντελεστών και αρκετών μελών του κοινού. Ωστόσο, η κατάσταση ήταν τεταμένη. Ενώ ο καλλιτέχνης συνομιλούσε με τους χορευτές του και ζήτησε λίγο χρόνο, κάποιοι θεατές άρχισαν να διαμαρτύρονται φωνάζοντας «αίσχος». Ακολούθησε σύγχυση, με ομάδες του κοινού να φωνάζουν υπέρ ή κατά, ενώ έγινε και ανακοίνωση με την οποία ζητήθηκε γιατρός. Ο Παπαϊωάννου έθεσε στους θεατές το ερώτημα αν ήταν προτιμότερο να συνεχιστεί η παράσταση ή να διακοπεί και λαμβάνοντας θετική απάντηση, ζήτησε λίγο ακόμη χρόνο. Μια μερίδα του κοινού όμως αποφάσισε να αποχωρήσει εκνευρισμένη, ζητώντας να επιστρέψει άλλη μέρα ή να αποζημιωθεί. Η υπεύθυνη αρνήθηκε κατηγορηματικά ότι ήταν «στημένο». «Ξέραμε ότι θα έρθουν, απλά δεν ξέραμε τι ώρα. Δεν είδατε πόσοι ήταν, πώς μπορούσαμε να τους σταματήσουμε;», είπε.

  • H δήλωση του κ. Θάνου Βερέμη

«Στην προχθεσινή παράσταση της “Μήδειας” του Δημήτρη Παπαϊωάννου στο “Παλλάς” εισέβαλαν κατά την πρακτική των ημερών, διαδηλωτές που απαίτησαν από τον χορογράφο και σκηνοθέτη να διακόψει την παράσταση. Ο κ. Παπαϊωάννου θεώρησε σκόπιμο να ενδώσει, παρά το γεγονός ότι το κοινό του είχε υποβληθεί σε έξοδα και κόπο για να προσέλθει. Οταν ρωτήθηκε πώς συμβιβάζεται η πρόθυμη συγκατάνευσή του στην απαίτηση αυτή με την αποδοχή των 12 εκατομμυρίων ευρώ από το υπουργείο Πολιτισμού για την οργάνωση της τελετής των εγκαινίων του νέου Μουσείου της Ακρόπολης σε καιρούς χαλεπούς για την οικονομία, απάντησε ότι δεν θα δεχθεί την προσφορά αυτή. Τον καλώ να τιμήσει την προχθεσινή του απάντηση με μια δημόσια επιβεβαίωση».

Διαδηλωτές επί σκηνής στο Εθνικό Θέατρο

Η Ναυτεμπορική, 22 Δεκεμβρίου 2008 07:00

Επεισοδιακή ήταν η επίσημη πρεμιέρα της Νέας Σκηνής – «Νίκος Κούρκουλος»- του Εθνικού Θεάτρου, το βράδυ της περασμένης Παρασκευής. Λίγο μετά την έναρξη της παράστασης «Ρομπέρτο Τσούκο», ομάδα νέων εισέβαλε στο θέατρο, διαμαρτυρόμενη για όσα συμβαίνουν το τελευταίο διάστημα στη χώρα. Τα νεαρά αγόρια και κορίτσια κρατούσαν πανό, στο οποίο αναγραφόταν η φράση «Ολλοι στους δρόμους. Αμεση απελευθέρωση των συλληφθέντων», και μοίρασαν κείμενο που ανέφερε: «Αφού έχετε απενεργοποιήσει τα κινητά σας, ενεργοποιήστε τις συνειδήσεις».  Μετά από ολιγόλεπτη διακοπή, οι ηθοποιοί -και με τη σύμφωνη γνώμη του καλλιτεχνικού διευθυντή του Εθνικού Γιάννη Χουβαρδά- αποφάσισαν να ματαιώσουν την παράσταση.

Εξεγερμένο το νέο έτος

Εξεγερμ�νο το ν�ο �τος

Με χειροκρότημα υποδέχθηκαν ηθοποιοί και θεατές τούς φοιτητές που έκαναν συμβολική κατάληψη σε κεντρικά θέατρα της Αθήνας

Το χρονικό μιας προαναγγελθείσας ειρηνικής πορείας. Η αρχή έγινε την Παρασκευή στην επίσημη πρεμιέρα του «Ρομπέρτο Τσούκο» στη Νέα Σκηνή «Νίκος Κούρκουλος» στο Εθνικό Θέατρο.

Προχθές, Κυριακή, ένας περιφερόμενος «θίασος» σπουδαστών δραματικών σχολών και λοιπών φοιτητών επισκέφτηκε πάνω από δέκα κεντρικά θέατρα της Αθήνας. Η απόφαση ελήφθη στην υπό κατάληψη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου, με τους φοιτητές να αποφασίζουν να παρέμβουν σε κεντρικά αθηναϊκά θέατρα καταλαμβάνοντας για 5’-10’ τη σκηνή και διαβάζοντας μία προκήρυξη που άρχιζε ως εξής: «Δεν αντιδρούμε για την αντίδραση. Οι νέοι δεν είναι γκέτο. Νέος είναι όποιος μπορεί να ελπίζει και να παλεύει ΔΙΑΚΙΝΔΥΝΕΥΟΝΤΑΣ. Γι’ αυτό καλούμε όλους του γύρω μας να γίνουν νέοι».

Η πορεία των «ποιητών των δρόμων» ξεκίνησε στις 19.30 από το θέατρο της Πειραιώς 260 και ολοκληρώθηκε περίπου στις 23.30 στο Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης. Ενδιαμέσως, διέσχισαν την οδό Πειραιώς περνώντας από το «Θέατρον» και το «Βιοπαλαιστή» του Λάκη Λαζόπουλου, Πειραιώς 131, Κιβωτός, συνέχισαν στου Ψυρρή στο Αποθήκη, Ήβη, Εμπορικόν και έπειτα κινήθηκαν προς Σύνταγμα, σε τρείς ακόμη γνωστές (και εμπορικές) σκηνές: Μουσούρη, Αλίκη και Παλλάς.

  • Υποδοχή με χειροκρότημα

Για την πρόθεση των φοιτητών είχαν ήδη ενημερωθεί τα θέατρα. Έτσι, όταν έκαναν την πρώτη τους στάση στις «8 Γυναίκες», οι ηθοποιοί τούς κάλεσαν στη σκηνή, δίνοντάς τους μάλιστα κι ένα μικρόφωνο. «Καλησπέρα σας, θα θέλαμε να κάνουμε μια παρέμβαση». Το κοινό αρχικά μούδιασε. Όταν όμως ολοκλήρωσαν το λόγο τους, οι ηθοποιοί τούς χειροκρότησαν και τους μιμήθηκε και το κοινό.

Ο Χρήστος Λούλης πήρε το λόγο: «Αυτό δεν είναι ένα διαφημιστικό διάλειμμα του τύπου ‘‘χειροκροτάμε και τελειώσαμε’’. Αυτό που γίνεται εδώ αυτή τη στιγμή αλλά και στους δρόμους εκεί έξω ας το σκεφτούμε λίγο παραπάνω». Ο Νίκος Καραθάνος προσκάλεσε τους διαδηλωτές να παραμείνουν μαζί τους πάνω στη σκηνή, αλλά αυτοί αποκρίθηκαν -με χιούμορ- ότι έχουν να επισκεφτούν κι άλλους την ίδια νύχτα.

Σειρά είχε τώρα ο «Βιοπαλαιστής» του Λάκη Λαζόπουλου. Όπως μας είπε, «τα παιδιά μπήκαν με ωραίο και δυναμικό τρόπο. Κέρδισαν τον κόσμο με τον τρόπο που στάθηκαν και μίλησαν στη σκηνή. Το κοινό ξαφνιάστηκε ευχάριστα και τους αποθέωσε». Οι φοιτητές έκλεισαν την ομιλία τους με τη ρήση: «Η οργή μας είναι μασκαρεμένος φόβος για το αύριο. Τα όνειρα θα λάβουν εκδίκηση».

Στο Εμπορικόν, ο Χρήστος Χατζηπαναγιώτης είδε ξαφνικά «ένα χείμαρρο από παιδιά να κατευθύνονται προς τη σκηνή. Μας είπαν να πάμε μαζί τους στους δρόμους. Τους απάντησα ότι εμείς είμαστε μαζί τους, παίζοντας αυτή την παράσταση για τον κόσμο».

ΜΠΛΑΤΣΟΥ ΙΩΑΝΝΑ, Ελεύθερος Τύπος, Τρίτη, 23.12.08

Οι «απρόσκλητοι» ανέβηκαν στο σανίδι

ΕΡΑ/ ΟRΕSΤΙS ΡΑΝΑGΙΟΤΟU

Η πρεμιέρα του «Ρομπέρτο Τσούκο» θα μείνει αξέχαστη. Θεατρόφιλοι, κοσμικοί και διαδηλωτές που ανάρτησαν πανό ήταν όλοι τους εκεί, εκτός από τον υπουργό Πολιτισμού

Φοιτητές δραματικών σχολών διαδήλωσαν στις θεατρικές αίθουσες της Αθήνας

ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΑΣΤΕΡΟΠΗ ΛΑΖΑΡΙΔΟΥ | TO BHMA, Τρίτη 23 Δεκεμβρίου 2008

«Η ζωή μιμείται την τέχνη πολύ περισσότερο απ΄ ό,τι η τέχνη μιμείται τη ζωή» είχε πει ο Οσκαρ Γουάιλντ. Και την περασμένη Κυριακή περίπου εκατό φοιτητές δραματικών σχολών τον δικαίωσαν. Παίρνοντας ως αφετηρία την Πειραιώς και το έργο «Οκτώ γυναίκες», συνεχίζοντας στις «εμπορικές» σκηνές του Ψυρρή και καταλήγοντας στις πολυσύχναστες του κέντρου, έμπαιναν στο θέατρο εν όσω η παράσταση βρισκόταν σε εξέλιξη. Ανέβαιναν στη σκηνή, αναρτούσαν πανό με συνθήματα, διάβαζαν σύντομα αλλά περιεκτικά κείμενα και απαντούσαν ακόμη και στα πιο αιχμηρά σχόλια των σαστισμένων θεατών. Οι διαδηλώσεις μεταφέρθηκαν από τους δρόμους στο σανίδι. Και ξαφνικά, ο χιλιοφορεμένος θεατρικός όρος «interactive» (διαδραστικό) απέκτησε άλλο νόημα.

  • Αξέχαστη πρεμιέρα

Μπορεί ο υπουργός Πολιτισμού κ. Μ. Λιάπης να μην έκανε τελικά ποδαρικό στη Νέα Σκηνή «Νίκος Κούρκουλος» του Εθνικού Θεάτρου την περασμένη Παρασκευή, εκπρόσωποι όμως της κατάληψης της ΑΣΟΕΕ και φοιτητές δραματικών σχολών (με πρωτοβουλία των πρώτων) φρόντισαν η πρεμιέρα του «Ρομπέρτο Τσούκο» να μείνει αξέχαστη. Όπως μας ενημέρωσε ο υπεύθυνος της σκηνής κ. Γ.Κωνσταντακόπουλος, «άνθρωποι από την ασφάλεια του υπουργού μάς ανακοίνωσαν τελευταία στιγμή ότι δεν επρόκειτο να παρευρεθεί για λόγους ασφαλείας. Και ενώ στην πρεμιέρα δεν υπήρχαν διαθέσιμα εισιτήρια παρά μόνο προσκλήσεις, υποψιαστήκαμε ότι κάποιοι μπορεί να έρχονταν… απρόσκλητοι». Τα φώτα άναψαν, οι πόρτες άνοιξαν, τα πανό αναρτήθηκαν, τα κείμενα των φοιτητών διαβάστηκαν. Ακολούθησε ωριαία ψηφοφορία μεταξύ του πολυάριθμου θιάσου και αποφασίστηκε ότι η παράσταση δεν θα συνεχιζόταν.

  • Χειροκροτήματα και αντιδράσεις

Οι φοιτητές επέλεξαν να επισκεφθούν παραστάσεις με πολυάριθμο κοινό, έτσι ώστε να δημιουργήσουν αίσθηση και τα κατάφεραν. Οι περίπου επτακόσιοι θεατές της παράστασης «8 γυναίκες» (Πειραιώς 260) χειροκρότησαν την κίνηση των παιδιών και οι ηθοποιοί αποφάσισαν να συνεχίσουν κανονικά την παράσταση, αφού όπως μας εξήγησε ο Κοσμάς Φοντούκης, εις εκ των πρωταγωνιστών, «ήταν μια ειρηνική κίνηση, σχεδόν μυσταγωγική, οι φοιτητές μάλιστα πρόσεξαν πού θα πατήσουν για να μη λερώσουν το ολόλευκο σκηνικό». Δεν συνέβη όμως παντού το ίδιο. Φτάνοντας στο «Παλλάς» – είχε αρχίσει να πέφτει «σύρμα» από τους προηγούμενους σταθμούς και οι υπεύθυνοι ήταν ψυχολογικά προετοιμασμένοι- οι φοιτητές είχαν μεν την τύχη να βρίσκεται εκεί ο ίδιος ο σκηνοθέτης της «Μήδειας», ο οποίος τους καλωσόρισε και είπε ότι είναι με το μέρος τους, φεύγοντας όμως οι θεατές άρχισαν να αντιδρούν με τη συνήθη ατάκα: «Μα τι πράγματα είναι αυτά;». Ο Δημήτρης Παπαϊωάννου πρότεινε να γίνει ένα πεντάλεπτο διάλειμμα ανασύνταξης, αλλά τελικά οι περισσότεροι θεατές αποχώρησαν παίρνοντας τα λεφτά τους πίσω και η παράσταση διακόπηκε.

Όσο για τον «Μπακαλόγατο» στο θέατρο Μουσούρη, μπορεί να μην έγινε «Της Κακομοίρας», αλλά επειδή οι διαδηλωτές πέτυχαν την παράσταση προς το τέλος το κοινό άρχισε να δυσανασχετεί. «Τι τα λέτε σ΄ εμάς; Βλέπετε κανέναν εκπρόσωπο του κράτους εδώ μέσα;» φώναξε μια θεατής στο κορίτσι που διάβαζε το κείμενο διαμαρτυρίας. «Όλοι εκπρόσωποι του κράτους είμαστε. Και εσείς κι εμείς. Πρέπει να κάνουμε κάτι λοιπόν», της απάντησε.

Πιο… ανεπίδεκτο διαδηλώσεων αποδείχτηκε το Θέατρο Τέχνης: οι ταξιθέτριες πανικοβλήθηκαν- μέγα λάθος σε περιπτώσεις που βλέπεις εκατό άτομα να εισέρχονται σε μια ήδη γεμάτη αίθουσα-, αλλά και οι ηθοποιοί συνέχισαν να παίζουν «Το αμάρτημα της μητρός μου» του Γ.Βιζυηνού σαν να μη συνέβαινε τίποτα, ακόμη κι όταν οι φοιτητές είχαν ανέβει στη σκηνή. Ακολούθησε διαγωνισμός «ποιος θα καλύψει ποιον» ανάμεσα στην ηθοποιό που έπαιζε τον ρόλο της και στο κορίτσι που προσπαθούσε να παίξει ρόλο στο κλίμα των ημερών. «Ντροπή! Εδώ είναι χώρος τέχνης! Δεν μπορείτε να το κάνετε αυτό!» αναφώνησε ένθερμος θεατρόφιλος. Τότε οι φοιτητές αναγκάστηκαν να πουν ότι σπουδάζουν και οι ίδιοι υποκριτική. «Δεν θέλουμε να το αποκαλύπτουμε εξαρχής, διότι αν το κάνουμε το κοινό δεν πρόκειται να ξεβολευτεί. Θέλουμε να πιάσουμε τους θεατές εξ απίνης, να νιώσει ταραγμένο, αλλά όχι απειλημένο. Δεν είμαστε κουκουλοφόροι, φοράμε τα φουλαράκια και τα καπελάκια μας και διεκδικούμε ένα βήμα λόγου», εξηγεί φοιτήτρια του Εθνικού που συμμετείχε στο εγχείρημα.

Το θέατρο δεν είναι Βαστίλλη

Αντε να παραδεχθούμε ότι η Ελλάδα μπήκε σε επαναστατική διαδικασία. Να τις διαλέξουμε, όμως, τις Βαστίλλες μας πριν αρχίσουμε μια-μια να τις καταλαμβάνουμε. Γιατί αυτή η φάμπρικα με τις εισβολές νέων (συνήθως σπουδαστών δραματικών σχολών) σε κεντρικά θέατρα την ώρα της παράστασης, εκτός του ότι πάει να γίνει ρουτίνα, τι στόχο έχει; Την παράσταση που πρώτη τράβηξε την προσοχή τους, τον «Ρομπέρτο Τσούκο» στη Νέα Σκηνή του Εθνικού, έτυχε να τη δω αρκετές μέρες πριν έχοντας φάτσα στην απέναντι κερκίδα επιφανές στέλεχος του Συνασπισμού -ανανεωτή, βέβαια. Δεν ένιωθα ενοχές, που δεν έκανα παρέα στους νέους που είχε πάρει το μάτι μου διασχίζοντας την Πατησίων να κυκλώνουν το Πολυτεχνείο. Το θέατρο ήταν πάντα για μένα η ύψιστη ανθρώπινη εκδήλωση, και ως εκ τούτου απολύτως «επαναστατική».

Αν, λοιπόν, δεχτούμε ότι μια μερίδα θεατρόφιλων δεν είναι εφησυχασμένοι νοικοκύρηδες, που πρέπει, επιτέλους, με ανάγνωση προκηρύξεων, να δουν το φως το αληθινό, και αν συνυπολογίσουμε σε αυτούς και τους ηθοποιούς, που καλλιτέχνες άνθρωποι και με πολλά οικονομικά προβλήματα την έχουν την κοινωνική τους συνείδηση, οι εισβολές στα θέατρα ρεπερτορίου μάλλον είναι χαμένος χρόνος και επαναστατική γυμναστική.

Το βράδυ της Κυριακής οι εισβολές, όμως, πήραν σβάρνα και πολλά εμπορικά θέατρα του κέντρου (περίπου 15). Διέκοψαν παραστάσεις του Πέτρου Φιλιππίδη, της Δήμητρας Παπαδοπούλου, του Σταμάτη Φασουλή, της Ελένης Ράντου, των Ρέππα-Παπαθανασίου, του Λάκη Λαζόπουλου και αρκετές άλλες. Οι περισσότερες συνέχισαν. Οχι πάντως και η «Μήδεια(2)» του Δημήτρη Παπαϊωάννου, έτσι αποφάσισαν οι χορευτές λόγω συναισθηματικής ταύτισης με τους εισβολείς αλλά και πρακτικής αδυναμίας. Ενα θεατρικό έργο, έστω και με μισή καρδιά, το συνεχίζεις πάνω στην κομμένη ατάκα. Ο χορευτής από πού ξαναπιάνει την κίνησή του;

Το θέμα, όμως, δεν είναι τεχνοκρατικό. Είναι ουσιαστικό. Το μικροαστικό, συνήθως, κοινό που πηγαίνει στα εμπορικά θέατρα, δεν τσεγκεβαροποιείται από τις εισβολές. Μάλλον τα παίρνει στο κρανίο -αν και τις τελευταίες μέρες ακόμα και τα πρωινάδικα βγήκαν στα χαρακώματα. Κάποιοι θα το ξανασκεφτούν να πάνε θέατρο αυτές τις μέρες για να μείνουν με το εισιτήριο στο χέρι. Οι εισβολείς, βέβαια, μπορεί να πουν ότι η κρίση στα αστικά θέατρα δεν μας κόφτει, δεν πάει οι θεατρώνηδες να βλέπουν τις αίθουσές τους άδειες. Πειράζει που έχω άλλη γνώμη;

ΒΕΝΑ ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 23/12/2008

Κάλεσμα ηθοποιών για εξέγερση

«Η εξέγερση είναι δίκαιη. Ας αντισταθούμε στην καταστολή και την ύπνωση, στη βία της εξουσίας. Ας μιλήσουμε στους δρόμους. Ας βγούμε όλοι στους δρόμους». Λίγες μόνο φράσεις από μια ανακοίνωση που υπογράφουν ηθοποιοί όλων των γενεών, και από σήμερα θα διαβάζεται στα περισσότερα θέατρα μετά τη λήξη των παραστάσεων.
Η αρχή έγινε στο Θέατρο του Νέου Κόσμου. Ενας από τους ηθοποιούς της παράστασης «Εχθροί εξ αίματος» του Αρκά, ο Περικλής Δεντάκης, συνέταξε, συγκλονισμένος από τα γεγονότα των τελευταίων ημερών, μια ανακοίνωση που διαβαζόταν την ώρα του χειροκροτήματος στο κοινό. Τη «σκυτάλη» πήραν δύο ηθοποιοί του «Ρομπέρτο Τσούκο», ο Μάκης Παπαδημητρίου και ο Γιάννος Περλέγκας. Σε συνεργασία με τον Δεντάκη ανασύνθεσαν την ανακοίνωση και τη διοχέτευσαν για να υπογραφεί από το μεγαλύτερο μέρος τού εν ενεργεία θεάτρου μας.

Την Κυριακή το βράδυ, την ώρα που ψηφιζόταν ο κρατικός προϋπολογισμός, αναγνώστηκε το κείμενο, εκτός από το Θέατρο του Νέου Κόσμου, στο Σύγχρονο Θέατρο Αθήνας και στο «Χώρα». Από απόψε αναμένεται να είναι η κατακλείδα μετά την υπόκλιση στα περισσότερα θέατρα.

«Με αφορμή τα όσα συμβαίνουν τις τελευταίες εβδομάδες στον τόπο μας και σε συνδυασμό με τη διακοπή της επίσημης πρεμιέρας της παράστασης «Ρομπέρτο Τσούκο» στη Νέα Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου την Παρασκευή 19 Δεκεμβρίου, αισθανόμαστε χρέος να εκφράσουμε την αλληλεγγύη και τη συμπαράστασή μας στους νέους και σε όλους εκείνους που αγωνίζονται και κατεβαίνουν στους δρόμους για ένα καλύτερο αύριο», υπογραμμίζεται στην ανακοίνωση. «Η εξέγερση είναι δίκαιη. Ας αντισταθούμε στην καταστολή και την ύπνωση, στη βία της εξουσίας.

Ας μιλήσουμε για αυτά που μας καταπιέζουν, ας μιλήσουμε για τα όνειρά μας. Οι μεγαλύτεροι εχθροί είναι ο φόβος και η αναβολή. Απαιτούμε σεβασμό και αξιοπρέπεια, κοινωνικό κράτος, κράτος παιδείας και πολιτισμού. Δεν ανεχόμαστε άλλο την παρακμή, τη μιζέρια, τη διαπλοκή, την αδικία, την περιφρόνηση, την αλαζονεία, την εξουσιομανία, τη γελοιότητα. Δεν ανεχόμαστε άλλο να μας διαχειρίζονται ως προσωπική τους περιουσία. Ας μιλήσουμε. Ας μιλήσουμε στην οικογένειά μας, στους φίλους μας, στη δουλειά μας. Ας μιλήσουμε στους δρόμους. Ας βγούμε όλοι στους δρόμους».

Την ανακοίνωση, μεταξύ πολλών άλλων, υπογράφουν οι Μηνάς Χατζησάββας, Μπέτυ Αρβανίτη, Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, Λυδία Φωτοπούλου, Στεφανία Γουλιώτη, Εύη Σαουλίδου, Χρήστος Λούλης, Αργύρης Ξάφης, Κώστας Γαλανάκης, Μαρία Κεχαγιόγλου, Γιάννης Λεοντάρης, Μανώλης Μαυροματάκης, Γιώργος Γάλλος, Ελενα Τοπαλίδου, Μαρία Πρωτόπαππα, Γιώργος Βαλαής, Χρήστος Πασσαλής, Αγγελική Παπούλια, Λαέρτης Μαλκότσης, Βασίλης Μαυρογεωργίου, Ιωάννα Παππά, Λένος Χρηστίδης, Μάρθα Φριτζήλα και Κώστας Γάκης.