Category Archives: Ελληνικό Θέατρο

Οι παλιές ελληνικές ταινίες επιστρέφουν στο θέατρο

  • Οπως συμβαίνει συχνά τα τελευταία χρόνια, τρεις νέες παραγωγές επενδύουν στην ασφάλεια της κλασικής ελληνικής κωμωδίας

Δεν είναι η πρώτη φορά που μια παλιά αγαπημένη ελληνική- και συνήθως ασπρόμαυρη- ταινία περνά στο θεατρικό σανίδι. Από τους «Γαμπρούς της Ευτυχίας», στις αρχές της δεκαετίας του 1990, όταν στο Βεάκη ο Σταμάτης Φασουλής ζωντάνεψε τους ήρωες της κωμωδίας των Τσιφόρου- Βασιλειάδη, ως τον «Μπακαλόγατο» των Χρήστου και Γιώργου Γιαννακόπουλου με τον Πέτρο Φιλιππίδη, που έκλεισε τρία χρόνια επιτυχημένης πορείας στο Μουσούρη και σε περιοδεία, δεν είναι λίγα τα έργα που μεσολάβησαν. Η εφετινή θεατρική περίοδος περιλαμβάνει ήδη τρεις νέες παραγωγές: δύο στην Αθήνα που θα κάνουν πρεμιέρα τον Οκτώβριο και μία στη Θεσσαλονίκηστο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος- προγραμματισμένη για το 2011.

Ο Γιάννης Μπέζος επέλεξε το «Η δε γυνή να φοβήται τον άνδρα» του Γιώργου Τζαβέλλα, αναλαμβάνοντας τον ρόλο του Αντωνάκη, με τη Ναταλία Τσαλίκη ως καταπιεσμένη Ελενίτσα- εμείς ως σήμερα ξέραμε τον Γιώργο Κωνσταντίνου και τη Μάρω Κοντού, στην ασπρόμαυρη εκδοχή. Στη συνέχεια ο Πέτρος Φιλιππίδης θα σκηνοθετήσει, χωρίς αυτή τη φορά να παίζει ο ίδιος, την κωμωδία του Δημήτρη Ψαθά «Φωνάζει ο κλέφτης» στο θέατρο Ηβη με πρωταγωνιστές την Ελισάβετ Κωνσταντινίδου, τον Γιώργο Καπουτζίδη και τον Τάσο Κωστή – η Ρένα Βλαχοπούλου, ο Ντίνος Ηλιόπουλος και ο Διονύσης Παπαγιαννόπουλος, αντιστοίχως, μας την πρωτοσύστησαν στη μεγάλη οθόνη το 1965, σε σκηνοθεσία του Γιάννη Διαλιανίδη.

Τέλος, τον βίο και την πολιτεία του πολιτικού Μαυρογιαλούρου θα δούμε στη Θεσσαλονίκη, μέσα από το έργο «Υπάρχει και φιλότιμο», βασισμένο στη θεατρική κωμωδία «Ανώμαλη προσγείωση» των Αλέκου Σακελλάριου- Χρήστου Γιαννακόπουλου . Τη σκηνοθεσία έχει αναλάβει ο Γρηγόρης Καραντινάκης αλλά ο θίασος δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί. Πάντως ο Λάμπρος Κωνσταντάρας έχει αφήσει βαριά τα ίχνη του στον ρόλο του παραιτηθέντος, εν τέλει, υπουργού…

Εχουν προηγηθεί, την τελευταία εικοσαετία, κωμωδίες όπως το «Μακρυκωσταίοι και Κοντωγιώργηδες» από τον Γιώργο Τσιάνο (στο Εθνικό με Φιλιππίδη- Γαλίτη), «Λατέρνα, φτώχεια και φιλότιμο» (με Μπέζο- Φιλιππίδη), «Η θεία από το Σικάγο» με την υπογραφή του Πέτρου Φιλιππίδη και την Αννα Παναγιωτοπούλου στον ρόλο της Γεωργίας Βασιλειάδου, «Η χαρτοπαίχτρα» του Δημήτρη Ψαθά στην περυσινή εκδοχή με τον Κώστα Ζαχαράτο και μόλις το περασμένο καλοκαίρι «Ο φίλος μου ο Λευτεράκης» σε σκηνοθεσία Ρέππα- Παπαθανασίου, που περιόδευσε ανά την Ελλάδα.

  • «Μπροστά από την εποχή του»

«Δεν είναι όλα τα παλιά καλά» σχολιάζει ο Γιάννης Μπέζος. «Ανάμεσά τους όμως υπάρχουν έργα γερά, στέρεα, όπως τώρα αυτή η καραμπινάτη κωμωδία του Γιώργου Τζαβέλλα που ανεβάζουμε στις 22 Οκτωβρίου, με καθαρούς και ολοκληρωμένους χαρακτήρες και καλώς εννοούμενα στοιχεία μελό.Είναι μεγάλη χαρά για εμάς τους ηθοποιούς τέτοια γραφή». Μέσα από καινούργια ματιά, βασισμένο, κυρίως στο θεατρικό έργο- τελευταίος ρόλος του Βασίλη Λογοθετίδη στο σανίδι, το «Η δε γυνή να φοβήται τον άνδρα» «αποδεικνύεται ένα έργο πολύ μπροστά από την εποχή του, που αντέχει στον χρόνο».

  • «Διαχρονικό άγγιγμα»
«Κάθε φορά που βλέπουμε μια παλιά ελληνική κωμωδία στην τηλεόραση κολλάμε» λέει ο Γρηγόρης Καραντινάκης, ενώ επισημαίνει ότι η αύρα του παλιού, η μαγεία των ηθοποιών και «πάνω απ΄ όλα τα κείμενα» καθιστούν τα έργα αυτά μοναδικά. «Διαβάζοντας το “Υπάρχει και φιλότιμο” γέλασα τόσο, μα τόσο πολύ. Πρόκειται για ξεχωριστά κείμενα,μέσα στα οποία οι συγγραφείς είχαν την εξυπνάδα να εντάσσουν και τους αυτοσχεδιασμούς των ηθοποιών. Είναι άλλωστε τόσο επιτυχημένο και τόσο επίκαιρο. Διαχρονικά αγγίζει κάθε Ελληνα».

Advertisements

Φεστιβάλ: καλοκαίρι και καταχνιά

  • Της ΝΑΤΑΛΙ ΧΑΤΖΗΑΝΤΩΝΙΟΥ, Ελευθεροτυπία, Δευτέρα 15 Μαρτίου 2010
  • Στις 22 Μαρτίου θα ανακοινωθεί πιθανότατα το πρόγραμμα του Ελληνικού Φεστιβάλ. Δεν έχουμε κανέναν σοβαρό λόγο να ανησυχήσουμε ή να γκρινιάξουμε αφού πέρυσι είχε ανακοινωθεί ακόμα πιο αργά (την τελευταία μέρα του Μαρτίου).

Ο  Γιόζεφ Μπίρμπιχλερ (Μπόρκμαν) και η Ανγκελα Βίνκλερ (Ελα) στην παράσταση  του Τόμας Οστερμάγερ «Τζον Γαβριήλ Μπόρκμαν» που προορίζεται για την  Πειραιώς 260

Ο Γιόζεφ Μπίρμπιχλερ (Μπόρκμαν) και η Ανγκελα Βίνκλερ (Ελα) στην παράσταση του Τόμας Οστερμάγερ «Τζον Γαβριήλ Μπόρκμαν» που προορίζεται για την Πειραιώς 260

Ενα ανησυχητικό θέμα ωστόσο, που δεν αφορά μόνον το Ελληνικό Φεστιβάλ αλλά και άλλους πολιτιστικούς θεσμούς, είναι ένα είδος «νωχέλειας» που επιδεικνύει ο Παύλος Γερουλάνος στα καθήκοντά του ως υπουργού Πολιτισμού. Σ’ αυτή τη «νωχέλεια» οφείλεται η σύγχυση για το οριστικό πρόγραμμα του Φεστιβάλ. Καθώς ο κ. Γερουλάνος δεν μπόρεσε μέχρι στιγμής να διαβεβαιώσει αν το υπουργείο θα διαθέσει τελικώς το προσυμφωνηθέν ποσό (4,8 εκατ. ευρώ) ή αν θα πρέπει το Φεστιβάλ, έστω και την ύστατη ώρα, να κάνει κι άλλες αιματηρότερες οικονομίες, το πρόγραμμα είναι μεν έτοιμο, αλλά δεν είναι σίγουρο ότι θα εφαρμοστεί ως έχει.

Βέβαια, ο πρόεδρός του Γιώργος Λούκος είχε ειδοποιηθεί εγκαίρως ότι ο φετινός προϋπολογισμός θα είναι περικομμένος (από 5,3 εκατ. ευρώ στα 4,8 εκατ.) και μ’ αυτό δεδομένο έκανε τον προγραμματισμό του. Εκτοτε ο κ. Λούκος είχε μια συνάντηση τον Δεκέμβριο με τον υπουργό, λαμβάνοντας όλες τις απαραίτητες διαβεβαιώσεις κι ακόμα παραπάνω. Η γενική αίσθηση που υπάρχει είναι ότι ο υπουργός ενδιαφέρεται και στηρίζει το Ελληνικό Φεστιβάλ. Ταυτίζονται, όμως, οι προθέσεις του με τις δυνατότητές του; Αυτό απομένει να επιβεβαιώσει.

Μέχρι τότε αβέβαιες είναι ακόμα και οι περικομμένες φέτος συνεργασίες του Ελληνικού Φεστιβάλ με ξένους φορείς (όπως τη «Σαουμπίνε» και τον Τόμας Οστερμάγερ για τον ιψενικό «Τζον Γκάμπριελ Μπόρκμαν» στην Πειραιώς και την παγκόσμια πρεμιέρα του «Οθέλου» του Σέξπιρ στην Επίδαυρο). Αλλά και απέναντι στους Ελληνες καλλιτέχνες το Φεστιβάλ δεν ξέρει ακριβώς πώς να σταθεί. Χαρακτηριστικό είναι πως μόλις προχθές ειδοποιήθηκε ο Λευτέρης Βογιατζής ότι η παράστασή του με το νέο έργο του Δημήτρη Δημητριάδη, «Ο Τόκος», εντάσσεται στο Φεστιβάλ Αθηνών. Απολύτως σίγουρη είναι μόνον η συμμετοχή των κρατικών φορέων. Εξαιρείται η Λυρική, αφού η συμμετοχή της με τη «Νόρμα» του Μπελίνι είναι υπό εκκρεμότητα. Το θέατρο δεν ξέρει αν θα έχει τη δυνατότητα να προετοιμάσει την παράσταση, συνεπώς κι ο Γιώργος Λούκος δεν ξέρει αν μπορεί ή δεν μπορεί να την εντάξει στο πρόγραμμα.

Αλλά ακόμα και γι’ αυτή καθεαυτή την ημερομηνία ανακοίνωσης του προγράμματος, ο κ. Γερουλάνος δεν είχε επιβεβαιώσει μέχρι προχθές αν θα μπορέσει να παραστεί και ποια ώρα θα ήταν η καταλληλότερη. Κι επειδή, όχι μόνο για εθιμοτυπικούς, αλλά και για ουσιαστικούς λόγους (δημόσιας δέσμευσης), δεν νοείται ανακοίνωσή του απουσία του υπουργού, ούτε αυτό είναι 100% βέβαιο.

Σ’ αυτό το τοπίο η περιπέτεια της πολύπαθης Πειραιώς 260 συνεχίζεται. Παρά τις υπουργικές διαβεβαιώσεις, το Φεστιβάλ δεν έχει ακόμα στα χέρια του το παραχωρητήριο του χώρου από την Εθνική Τράπεζα. Και παρά την αισιοδοξία του Γιώργου Λούκου τον Δεκέμβριο, το θέμα μοιάζει να παραπέμπεται στις ρωμαϊκές καλένδες.

Ως υπεύθυνος και για θέματα Τουρισμού και Αθλητισμού, αλλά και για την ΕΡΤ, ο κ. Γερουλάνος έχει αναμφισβήτητα πολλά προβλήματα στο κεφάλι του. Ωστόσο, δεν δικαιολογείται αυτή η «χαλαρότητα» απέναντι σε θέματα πολιτισμού απόλυτης προτεραιότητας. Πολλώ δε μάλλον που το Φεστιβάλ μπορεί να αξιοποιηθεί και τουριστικά.

Το ελληνικό θέατρο βυθισμένο στα κλισέ

  • Ανέμπνευστες εικόνες και απορίες από μια περιπλάνηση σε θεατρικές παραστάσεις της εφετινής σεζόν

Σκηνοθετικά ευρήματα τα οποία δεν πείθουν πλέον ως πρωτοποριακά, μιας και οι δημιουργοί τα χρησιμοποιούν σε κάθε παράστασή τους, λες και απευθύνονται αποκλειστικά σε θεατές οι οποίοι βλέπουν δουλειά τους για πρώτη φορά. Αλλά και πολλά και διάφορα «κλεισίματα του ματιού» που δεν συγκινούν ιδιαίτερα το κουρασμένο πλην όμως θεατρόφιλο κοινό. Πόσο πολυφορεμένοι είναι οι κλόουν για να υποδηλώσουν τη μοναξιά μέσα μας και τη μαύρη κωμωδία της ίδιας μας της ύπαρξης; Πώς ακριβώς συνδέεται ο «Θείος Βάνιας» με ένα ξεσηκωτικό τσα-τσα-τσα; Γιατί το βίντεο χρησιμοποιείται άσκοπα επί σκηνής μετατρέποντας το θέατρο σε κακή τηλεόραση; Αλλά και γιατί η σεξουαλική κακοποίηση μέσα στην οικογένεια χρησιμοποιείται από τους συγγραφείς όλο και πιο συχνά στην προσπάθειά τους να ξαφνιάσουν και να σοκάρουν τους θεατές με ένα «φρικτό μυστικό»; Μια περιπλάνηση σε παραστάσεις της εφετινής σεζόν, οι οποίες γέννησαν ωραίες εικόνες, αλλά και απορίες.

  • ΚΛΟΟΥΝΟΠΟΙΗΣΗ…

Η παράσταση αρχίζει. Ολος ο θίασος επί σκηνής τραγουδά το υπέροχο «Βecause» των Βeatles με ρούχα και χαρμολύπη κλόουν. Η ανατριχιαστική σύμπτωση είναι ότι πρόκειται για την έναρξη τόσο της «Δωδέκατης Νύχτας» του Σαίξπηρ που ανέβηκε στο Θέατρο Αλίκη από τον Θωμά Μοσχόπουλο όσο και του «Recycle» του Σίμου Κακκάλα στο Σύγχρονο Θέατρο της Αθήνας. Και οι δύο παραστάσεις έχουν περίσσευμα μαγείας με το που ανοίγει η αυλαία, σχεδόν σε πείθουν ότι θα δεις αριστούργημα. Στην πορεία όμως κάτι χάνεται. Ο μεν Μοσχόπουλος δημιούργησε ένα μοναδικό κολάζ εικόνων και άφησε τον Αργύρη Ξάφη ως εξαιρετικό Φέστε-κλόουν να κινεί τους υπόλοιπους σαν να είναι μαριονέτες. Η υπόλοιπη δράση όμως μοιάζει ασύνδετη, με τις σκηνές να εναλλάσσονται χωρίς να σου προσθέτουν ή να σου αφαιρούν κάτι. Ο κλόουν κλέβει την παράσταση, με την έναρξη και το φινάλε να είναι το μόνο που παίρνεις μαζί σου φεύγοντας. Οσο για το «Recycle», ο σκηνοθέτης, ο οποίος έχει στο βιογραφικό του πολύ ενδιαφέρουσες δουλειές όπως το «Γκόλφω» και το «Λιωμένο βούτυρο», άλλαξε πολλά concept κατά τη διάρκεια των προβών για να καταλήξει σε μια σειρά κλισέ συμβολισμών: οι ηθοποιοί-κλόουν που περιφέρονται στη μοναξιά του σπιτιού, της ψυχής ή της πόλης τους κυνηγώντας ένα κόκκινο μπαλόνι, παραχωρώντας τον λόγο στη μιμική και τις εκφράσεις του προσώπου τους σε χαρτοσακούλες-μάσκες.

  • Η ΚΟΚΚΙΝΗ ΠΕΡΟΥΚΑ

Χειμαρρώδης λόγος και χυμώδης παρουσία, η Ελένη Κοκκίδου ως «Η γυναίκα της Πάτρας», του Γιώργου Χρονά στο Από Μηχανής Θέατρο, δεν χρειάζεται να κάνει πολλά για να κλέψει την παράσταση. Αλλοτε ξεκαρδιστική και άλλοτε σπαρακτική σαν σεβάσμια πόρνη Πανωραία, μιλά με αφοπλιστική άνεση για εφιαλτικές εκτρώσεις, χαστούκια της ζωής, αλλά και τη μαγκιά να μη χάνεις ποτέ την ψυχή σου μέσα σ΄ όλα αυτά. Ερχόμενη από τον εξίσου επιτυχημένο μονόλογο «Μ.Α.Ι.Ρ.Ο.Υ.Λ.Α» η Λένα Κιτσοπούλου μοιάζει να παραφόρτωσε εδώ τις κινήσεις και τις εκρήξεις της Πανωραίας. Κατακόκκινη περούκα και πεντάσολα παπούτσια δίνουν στην πρωταγωνίστρια έναν τόνο καρτούν, αποσυντονίζοντας το κοινό.

  • Ο ΚΑΚΟΠΟΙΗΜΕΝΟΣ ΚΕΝ

Ο Νικόλας Στραβοπόδης παρουσιάζει στο Ιδρυμα Κακογιάννη την παράσταση «Lonely Τunes», προσκαλώντας το κοινό σε ένα μακάβριο αποχαιρετιστήριο πάρτι. Με το φέρετρο του παπα-Στρουμφ να κυριαρχεί επί σκηνής, με την ΚάντιΚάντι να κρύβει τα αλλοτινά λαμπερά μάνγκα μάτια της πίσω από πατομπούκαλα, την Ποκαχόντας να είναι καρκινοπαθής και να της έχουν πέσει οι πλεξούδες από τη χημειοθεραπεία, την Μπάρμπι να είναι ένα κουρέλι… Και τον Κεν να αποκαλύπτει ότι τον κακοποιούσε σεξουαλικά ο πατέρας του. Είναι πολύ της μόδας, όσο διεστραμμένο κι αν ακούγεται, το συγγραφικό εύρημα του πατέρα-κτήνους που κάνει φρικτά πράγματα στα ίδια του τα παιδιά. Το είδαμε στην «Οικογενειακή γιορτή» του Βίντεμπεργκ, στη «Λευκή κορδέλα» του Χάνεκε, στο «Ρrecious» του Λι Ντάνιελς. Κάτι τέτοιο όμως, όταν μεταφέρεται στη σκηνή, θέλει ιδιαίτερο χειρισμό, προκειμένου να μη βγει καρικατούρα.

  • Η κατάρα του βίντεο

Η χρήση τού βίντεο είναι μια από τις ασθένειες που περνά βαριά το θέατρο στην Ελλάδα, καθώς κάθε παράσταση που πασχίζει να αποδείξει ότι επιχειρεί «μοντέρνο ανέβασμα» δεν ξεχνά να διαθέτει κάμερα που κινηματογραφεί τη δράση επί σκηνής και την προβάλλει ταυτοχρόνως σε γιγαντοοθόνη. Κάτι τέτοιο συμβαίνει και με τον «Δον Ζουάν» του Μολιέρου, σε σκηνοθεσία Αιμίλιου Χειλάκη (Κεντρική Σκηνή Εθνικού), που σαν να μην έφτανε ότι τον υποδύεται ο Γιάννης Μπέζος, για αρκετή ώρα αναγκαζόμαστε να τον βλέπουμε και εις διπλούν, αφού τραβούν την ερμηνεία του και με κάμερα.

  • Τσα-τσα-τσα

Σε πολλές από τις δουλειές του Γιάννη Χουβαρδά τα εμβόλιμα τραγούδια που μοιάζουν να είναι άσχετα με την πλοκή και τη φιλοσοφία του έργου ξεπηδούν σαν τροφαντά κουνέλια από το καπέλο ενός ταχυδακτυλουργού που ξέρει τι πρέπει να κάνει για να διασκεδάσει το κοινό του. Κάπως έτσι συμβαίνει και στον «Θείο Βάνια» του Τσέχοφ στην Κεντρική Σκηνή του Εθνικού, καθώς σε ανύποπτο χρόνο το επιβλητικό σκηνικό, που δίνει την αίσθηση ότι φιλοξενεί κουρασμένους τροφίμους σε άσυλο, γεμίζει από το εξαιρετικά ξεσηκωτικό τσα-τσα-τσα Βabylon του Νόρμαν Μέιν. Και όλοι παραδίνονται απολύτως συγχρονισμένοι στον ρυθμό του.