Category Archives: ΕΚΑΒΗ

«Το θέατρο για μένα είναι τέχνη και μεράκι»

  • Η Λήδα Πρωτοψάλτη για πρώτη φορά στην Επίδαυρο με το ΚΘΒΕ και την «Εκάβη» του Ευριπίδη, στις 7 και 8 Αυγούστου

«Ηρθε το πλήρωμα του χρόνου, να παίξω κι εγώ στην Επίδαυρο. Επρεπε να συμπληρώσω τα 69 χρόνια της ηλικίας μου και, κατά σύμπτωση, τα 50 χρόνια στη θεατρική σκηνή. Τόσο άργησε για μένα η Επίδαυρος. Δεν έχω στενοχώρια, ούτε πικρία γι’ αυτό. Δεν ονόμασα ποτέ το θέατρο δουλειά, ούτε το αντιμετώπισα έτσι ποτέ. Το θέατρο για μένα ήταν πάντα τέχνη και μεράκι…».

Λόγια μεστά, καθαρά, γήινα, από μια προσγειωμένη πρωταγωνίστρια του θεάτρου: τη Λήδα Πρωτοψάλτη, που ανυπομονεί, όπως ομολογεί στην «Κ», να ερμηνεύσει το ρόλο της πολύπαθης Εκάβης στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου στις 7 και 8 Αυγούστου.

  • Ανυπομονησία για τις πρόβες

Η πρώτη της κάθοδος σ’ αυτό το «μαγικό θέατρο», όπως το αποκαλεί, με την καλοκαιρινή παραγωγή του ΚΘΒΕ «Τρωάδες» –το αντιπολεμικό έργο του Ευριπίδη– σε σκηνοθεσία Νικαίτης Κοντούρη, έπειτα από μισόν αιώνα ευδόκιμης θεατρικής πορείας, είναι ένα καλλιτεχνικό γεγονός. «Περιμένω με ανυπομονησία την ημέρα που θ’ αρχίσω τις πρόβες σ’ αυτόν τον τρομερό χώρο και μόνο η σκέψη της παράστασης σ’ ένα γεμάτο θέατρο, συγκίνηση χαράς μού προκαλεί…», εξομολογείται στην «Κ».

Εξοικειωμένη με την Εκάβη η Λήδα Πρωτοψάλτη (στο τηλεοπτικό «Τρίτο στεφάνι» του Γιάννη Δαλιανίδη το 1995, στην «Εκάβη» του Ευριπίδη το 1999 που σκηνοθέτησε ο Θανάσης Παπαγεωργίου στο θέατρο «Στοά») ενσαρκώνει το ρόλο της ηρωίδας με δέος πάντα απέναντι στις έννοιες και τα διαχρονικά ζητήματα που ο τραγικός ποιητής πραγματεύεται. «Πρέπει να έχεις βιώματα και εμπειρίες για να παιχτούν αυτοί οι ρόλοι. Και μάλιστα σ’ ένα τόσο σημαντικό θέατρο, την Επίδαυρο, όπου παίζουν σήμερα ακόμη και τα ξεπεταρούδια, από την κοιλιά της μάνας τους… Εγώ όμως είμαι υπέρ των απλουστεύσεων. Σέβομαι τους μεγάλους ποιητές, τους μεγάλους συγγραφείς και θεωρώ ότι δεν πρέπει να γίνουν καρικατούρες. Η Νικαίτη Κοντούρη, σοβαρή σκηνοθέτις, προσπαθεί να βγάλει το μήνυμα του ποιητή. Ο συγγραφέας την ενδιαφέρει. Δεν κάνει την έξυπνη στον Ευριπίδη, αλλά τον αφήνει να είναι ο έξυπνος».

  • Χωρίς στόμφο

Η πρωταγωνίστρια βιώνει την τραγική Εκάβη, μια γυναίκα – θύμα της κτηνωδίας του πολέμου, μέσα από τον διαχρονικό λόγο του τραγικού ποιητή, που αφυπνίζει τις συνειδήσεις κάθε εποχής… «Μια βασίλισσα που τα ’χασε όλα, το σπίτι της, τα παιδιά της, τον τόπο της. Ολόκληρη ένα κουρέλι. Κι όμως, παρ’ όλα αυτά, προσπαθεί να κρατήσει το κεφάλι της ψηλά, να μη ρεζιλευτεί και να αντιμετωπίσει τους εχθρούς της, τους Ελληνες. Αυτό είναι η κραυγή του Ευριπίδη για τους ηττημένους και τους απάνθρωπους νικητές, μαζί με τη μεγαλειώδη φράση του: “Βλέπω πώς οι θεοί ορίζουν τα πράγματα, πώς τους τιποτένιους ανυψώνουν και τους άξιους εξολοθρεύουν”. Το ίδιο ακριβώς ζούμε πια στην καθημερινότητά μας. Κι αυτό θα το πληρώσουμε ακριβά».

Ερμηνεύει το ρόλο κραυγάζοντας την απελπισία της ηρωίδας, αλλά χωρίς κραυγές, στόμφο και μεγαληγορίες. «Οι στόμφοι έχουν τελειώσει εδώ και χρόνια. Ακόμη κι αυτοί που τα έκαναν κι ήταν αξιόλογοι καλλιτέχνες, μόνο που ήταν άλλη η εποχή και η σχολή που υπηρετούσαν. Οι ρόλοι πια πλησιάζονται άμεσα και κατευθείαν στην καρδιά. Πώς θα μπορούσε να παιχθεί αλλιώς η Eκάβη! Πρέπει να βγει η ποίηση του έργου. Πρέπει να χειριστείς ποιητικά κείμενα κι όχι κουβέντες καφενείου, που μιλούν για μεγάλες και ακραίες καταστάσεις, την οδύνη και το θάνατο που σκορπά ο πόλεμος…».

Ταγμένη στο θέατρο επί πενήντα χρόνια στον ίδιο χώρο, με τους ίδιους ανθρώπους, με σταθερές αξίες, εξακολουθεί να κοιτάζει με την ίδια ματιά. «Αν κοιτάς από δω κι από κει, χάνεις την ουσία. Πρέπει να ενώνονται οι άνθρωποι κάτω από την ίδια ματιά. Δεν ήταν εύκολη πορεία. Ενας συνεχής αγώνας ήταν, που πληρώθηκε με αίμα αλλά άνθησε. Τώρα είναι πιο σκληρά τα πράγματα, γιατί έχεις να αντιμετωπίσεις τη διαστρέβλωση στην τέχνη. Αν θέλεις να παίξεις και να βγάλεις τον συγγραφέα, σε θεωρούν για πέταμα…».

Σε μια φράση της Αγίας Γραφής συνοψίζει τον πεντηκονταετή απολογισμό της θεατρικής της διαδρομής: «Αγωνίζεστε να εισέλθετε διά της στενής πύλης». Αυτό έκανα πράξη στη ζωή μου. Να αγωνίζομαι για να περνώ από τις μικρές πύλες κι όχι από τις μεγάλες πόρτες. Ενας αγώνας ήταν όλη η πορεία μου στο θέατρο και στη ζωή».

  • «Να ξοδιάζεστε για μας»

«Κι έχω πάρει πολλά. Ο θεατής καταλαβαίνει και εισπράττει αυτό που καταθέτει ο καλλιτέχνης. Υπάρχει ένα κοινό που ξέρει ότι ο ηθοποιός χαίρεται όταν του σφίγγουν το χέρι. Οταν του λένε “Σ’ ευχαριστώ που με συγκίνησες”! Γυρίζοντας πίσω, μια φράση θεατή μ’ ακολουθεί: “Να ’στε καλά και να ξοδιάζεστε για μας όπως ξοδιάζεστε».

Αυτό είναι το θέατρο. Ενα συνεχές δούναι και λαβείν ανάμεσα στον καλλιτέχνη και τον θεατή. Καθ’ όλη τη διάρκεια της παράστασης. Από την ώρα που θα ανοίξουν τα φώτα της σκηνής έως τη στιγμή που θα σβήσουν. Καμία μηχανή και κανένα βίντεο δεν θα καταργήσει αυτή την αμφίδρομη σχέση. Εκεί βρίσκεται η ομορφιά του θεάτρου. Γι’ αυτό είναι ζωντανή τέχνη και θα παραμείνει εις τους αιώνες των αιώνων».

  • Της Γιωτας Μυρτσιωτη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Σάββατο, 1 Aυγούστου 2009

Advertisements