Category Archives: Διάζωμα

Ζουμ σε έξι αρχαία και απομονωμένα θέατρα

  • ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑ 

Από τα πιο γνωστά θέατρα του Νομού Αιτωλοακαρνανίας, για την πολύ καλή ακουστική του, είναι των Οινιάδων, χωρητικότητας 4.600 θεατών

Κατά την αρχαιότητα φιλοξενούσαν πλήθος κόσμου που διψούσε για δράμα. Σήμερα τα κατάλοιπα των έξι αρχαίων θεάτρων του Νομού Αιτωλοακαρνανίας, σπαρμένα από τη Μακυνία και την Καλυδώνα έως τις Οινιάδες, στέκουν απομονωμένα από τις σύγχρονες πόλεις και τα χωριά. Η ιστορία της περιοχής στην οποία βρίσκονται και τα πορίσματα των ερευνών μαζί με πλούσιο φωτογραφικό υλικό απλώνονται στις σελίδες της έκδοσης «Τα αρχαία θέατρα της Αιτωλοακαρνανίας» των αρχαιολόγων δρων Λάζαρου Κολώνα, Μαρίας Σταυροπούλου- Γάτση και Γεωργίου Σταμάτη. Με πανοραμική θέα προς τον ποταμό Αχελώο και την κοιλάδα του, το μεγαλύτερο θέατρο του Νομού Αιτωλοακαρνανίας βρίσκεται σε κοίλωμα πλαγιάς εντός των τοιχών της πόλης του Στράτου. Τη θέση του εντόπισε ο W.Μ. Leake, Άγγλος αξιωματικός και περιηγητής, το 1805. Σειρές εδωλίων, οι προεδρίες, η ορχήστρα και ο αποχετευτικός αγωγός του διατηρούνται σε πολύ καλή κατάσταση στο δομημένο από γκριζοπράσινους ψαμμιτόλιθους θέατρο.

Από τα πιο γνωστά θέατρα του Νομού, κυρίως για την πολύ καλή ακουστική του, είναι εκείνο των Οινιάδων, χωρητικότητας 4.600 θεατών. Το σκηνικό του πέρασε δύο οικοδομικές φάσεις κατά τα μέσα του 4ου αιώνα π.Χ. και το πρώτο μισό του 3ου αιώνα π.Χ.

Δύο οικοδομικές φάσεις (κλασική και ελληνιστική εποχή) μαρτυρούν και τα κατάλοιπα του θεάτρου της Καλυδώνας που ήρθε στο φως κατά τη διάρκεια των εργασιών κατασκευής της σημερινής Εθνικής Οδού Αντιρρίου- Ιωαννίνων, το 1960.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το θέατρο της Νέας Πλευρώνας (κατασκευάστηκε στα τέλη του 3ου αιώνα π.Χ.), τόσο για τη θέα του προς την πεδινή παραλιακή ζώνη όσο και για την κατασκευή του. Συγκεκριμένα, το επίμηκες σκηνικό οικοδόμημα εφάπτεται στην εσωτερική παρειά του τείχους και του πύργου 3, ο οποίος συμπληρώνει τη λειτουργικότητά του.

Το θέατρο της πόλης της Μακυνίας, χτισμένο στα νοτιοανατολικά της ακρόπολης, κοντά στη γέφυρα του Ρίου- Αντιρρίου, αποτελείται από ενιαίο τοξοειδές κοίλο, του οποίου σώζονται δεκατέσσερις σειρές εδωλίων, χωρίς κερκίδες, κλίμακες και διάζωμα. Στην έρευνα που πραγματοποιήθηκε τα έτη 1988-1989 ανακαλύφθηκε και ο θρόνος (προεδρία) με τη λίθινη βάση του.

Μπορεί ακόμη να μην έχει αποκαλυφθεί, οι αρχαιολόγοι και οι ερευνητές όμως γνωρίζουν από το 1916 τη θέση του θεάτρου του Αμφιλοχικού Άργους που βρίσκεται στην ελαιόφυτη ιδιοκτησία κληρονόμων Χούτα. Και αυτό χάρη στην παρατηρητικότητα του Κ.Α. Ρωμαίου, ο οποίος εντόπισε «κοιλαινόμενον χαρακτηριστικόν χώρον και εκτός τούτου 2-3 λαξευτούς τοίχους εδωλίων». [TA NEA: Τρίτη 12 Ιανουαρίου 2010]

ΙΝFΟ

Λάζαρου Κολώνα, Μαρίας Σταυροπούλου- Γάτση, Γεωργίου Σταμάτη, «Τα αρχαία θέατρα της Αιτωλοακαρνανίας», Εκδόσεις Διάζωμα.

// <![CDATA[
//

Χορηγίες: τα «παγκάρια» αρχαίων θεάτρων

  • Προτεραιότητες «Διαζώματος» για το 2010

ΜΝΗΜΕΙΑ. Η νομαρχία της Αθήνας έκανε την αρχή με τα 6 εκατ. ευρώ που αποφάσισε να διαθέσει για την αναστήλωση του θεάτρου του Διονύσου. Η πρωτοβουλία της όμως, κυρίως του «Διαζώματος» που κινητοποιεί θεσμούς και πολίτες, ευαισθητοποιεί καθημερινά όλο και περισσότερο κόσμο. Το θέατρο της Μεγαλόπολης άνοιξε κουμπαρά με 500.000 ευρώ «προίκα» από τον δήμο της περιοχής, της Γιτάνης στη Θεσπρωτία προικίστηκε με 100.000 από τη νομαρχία Θεσπρωτίας, των Φθιωτίδων Θηβών στη Μαγνησία με 50.000 ευρώ, ενώ της Σικυώνας και της Δήλου απέκτησαν κι αυτά τραπεζικούς λογαριασμούς, μικρούς να λέμε την αλήθεια (1.000 ευρώ έκαστο), αλλά είναι ακόμη η αρχή.

Η νομαρχία Ηρακλείου πρόσφερε 7.000 ευρώ για τη γεωφυσική έρευνα του θεάτρου Γόρτυνας και για το θέατρο, η νομαρχία Αιτωλοακαρνανίας έδωσε 20.000 για έκδοση και ταινία που αφορά τα θέατρα της περιοχής της, ενώ ο δήμος Χερσονήσου διέθεσε 5.000 ευρώ για το δικό του.

«Κουμπαράδες»

Η καταγραφή του «Διαζώματος» σε 75 θέατρα και ωδεία της Ελλάδας έχουν βάλει στη σειρά τις προτεραιότητες για το 2010. «Για τη συμμετοχή των οικονομικών δυνάμεων της χώρας στη χρηματοδότηση των μνημείων μέσω του Διαζώματος αξιοποιούμε και προσαρμόζουμε τον χορηγικό νόμο. Ηδη έχουμε υποβάλει για έγκριση την πρώτη χορηγική σύμβαση με την Αttica Bank, ύψους 30.000 ευρώ για το θέατρο του Ορχομενού Αρκαδίας» είπε στη γενική συνέλευση του σωματείου που έγινε την Κυριακή στο νέο Μουσείο Ακρόπολης ο Σταύρος Μπένος. Εξήγησε ότι για τη συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στη χρηματοδότηση των μνημείων ενεργοποιούν τον νόμο 3463/2006 (κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων) και μίλησε πάλι για τους περίφημους κουμπαράδες που θα ανοίξουν για κάθε θέατρο χωριστά.

Πιστεύοντας πως και ο κόσμος πρέπει να είναι συμμέτοχος, θύμισε τις εκκλησίες που χτίστηκαν μέσα από τα παγκάρια τους, λέγοντας, ούτε λίγο ούτε πολύ, ότι και το Διάζωμα «φιλοδοξεί να γίνει το παγκάρι, το θησαυροφυλάκιο των αρχαίων θεάτρων».

Αναζητούνται χορηγοί

Τα ποσά θα διατεθούν στις αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού το οποίο θα έχει την ευθύνη εκτέλεσης των σχετικών εργασιών και τη διαχείριση των χρημάτων.

Υπάρχουν, πάντως, και οι εκδοτικές δράσεις όπως η σειρά «Αρχαία θέατρα», τα ντοκιμαντέρ που θα τη συνοδεύουν, η έκδοση Ατλαντας των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης αλλά και το διεθνές συνέδριο που ανακοίνωσε ο καθηγητής Πέτρος Θέμελης για τον Μάιο – Ιούνιο του 2011.

«Οταν δίνεις την ψυχή σου για κάτι, αν αυτό το πράγμα δεν το αγκαλιάσει ο κόσμος αισθάνεσαι ότι ίσως αφιερώθηκες σε κάτι τσάμπα. Ετσι νομίζω ότι όλοι μπορούμε να συμφωνήσουμε πως ο πολιτισμός ζει εκεί όπου ζει ο πολίτης, εκεί όπου ο πολίτης μορφώνεται, διασκεδάζει, προσφέρει» είπε στην ομιλία του ο υπουργός Παύλος Γερουλάνος.

Η αλήθεια είναι πως στο αμφιθέατρο του μουσείου την Κυριακή το πρωί είχαν συγκεντρωθεί πολλοί επιστήμονες, αλλά και πολίτες. Η ανταπόκριση ήταν συγκινητική. Από τη δήμαρχο Αβδήρων που ζητούσε να μην ξεχάσουν την περιοχή της, μέχρι τον νομάρχη Αιτωλοακαρνανίας ο οποίος επέμενε πως «δεν αισθάνομαι χορηγός, αλλά συνεργός».

Το θέμα, βέβαια, είναι να συγκινηθεί η ιδιωτική πρωτοβουλία που ήταν ο αρχικός βασικός στόχος. Οι μεγάλοι χορηγοί πότε θα βάλουν το χέρι βαθιά στη τσέπη;

  • Της Γιωτας Συκκα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 15/12/2009

Νέες χορηγίες για τα αρχαία θέατρα

  • Μετά την εξασφάλιση της χορηγίας των 6 εκατομμυρίων ευρώ από τη Νομαρχία Πειραιά για την αναστήλωση του αρχαίου θεάτρου του Διονύσου, η Κίνηση Πολιτών «Διάζωμα» ανακοίνωσε νέες χορηγίες από αυτοδιοικητικούς θεσμούς της χώρας για τη διάσωση των αρχαίων θεάτρων.

Πιο συγκεκριμένα, χθες στη β συνέλευση του «Διαζώματος» στο Νέο Μουσείο Ακροπόλεως με 275 μέλη παρόντα και πολλούς φίλους, ανακοινώθηκαν οι χορηγίες της Νομαρχίας Θεσπρωτίας (100.000 ευρώ για το Θέατρο Γιτάνης), της Νομαρχίας Μαγνησίας (50.000 ευρώ για το Θέατρο Φθιωτίδων Θηβών που σταδιακά αποκαλύπτεται), της Νομαρχίας Αιτωλοακαρνανίας (20.000 ευρώ για την έκδοση ταινίας για τα αρχαία θέατρα Αιτ/νίας), της Νομαρχίας Ηρακλείου (7.000 ευρώ για το Θέατρο Γόρτυνας) και του Δήμου Χερσονήσου (5.000 ευρώ για το Θέατρο Χερσονήσου).

Ο υπουργός Πολιτισμού, Παύλος Γερουλάνος χαιρέτισε την πρωτοβουλία του «Διαζώματος», τονίζοντας τη σημασία της «συμμετοχής του πολίτη στον πολιτισμό». Ως προς το πρόγραμμα των εργασιών αναστήλωσης του θεάτρου του Διονύσου στον Ιερό Βράχο, η γενική γραμματέας του υπουργείου Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη ξεκαθάρισε ότι «θα εφαρμοστούν οι εγκεκριμένες μελέτες από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο και ότι δεν έχει τεθεί θέμα επαναχρήσης», δέσμευση με την οποία συμφώνησε και τόνισε από την αρχή και ο πρόεδρος του «Διαζώματος», Σταύρος Μπένος. [Ριζοσπάστης, 14/12/2009]

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ – ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ: Ιδεολογικοποιούν την ιδιωτικοποίηση του Πολιτισμού

  • Να καλύψει τη βαθιά αντιδραστική κυβερνητική πολιτιστική πολιτική με πλήρη διαστρέβλωση της πραγματικότητας επιχείρησε ο υπουργός Πολιτισμού, Π. Γερουλάνος, μιλώντας στη γενική συνέλευση του «Διαζώματος» (13/12) στο νέο Μουσείο Ακρόπολης.

Το αυτοαποκαλούμενο «Διάζωμα», «κίνηση ενεργών πολιτών» για την αναστήλωση αρχαίων θεάτρων, είναι «παράγωγο» της πολιτικής της ΕΕ και των ελληνικών κυβερνήσεων για την παρέμβαση της «ιδιωτικής πρωτοβουλίας» στην προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς. Απώτερος στόχος αυτής της πολιτικής είναι η παράδοση του πολιτισμού στην… «κοινωνία των πολιτών», δηλαδή στο κεφάλαιο, με «χορηγίες» κ.λπ.

Ο υπουργός έδωσε «άλλοθι» σ’ αυτήν και σε όλες τις ανάλογες «πρωτοβουλίες», με τον «κλασικό» τρόπο που η σοσιαλδημοκρατία παρουσιάζει ως «προοδευτική» την όμοια με του φιλελευθερισμού πολιτική της. Ετσι, μετέτρεψε σε …«ζητούμενο» το ποιος χρηματοδοτεί τον πολιτισμό, ώστε να γίνει αποδεκτή η ιδιωτικοποίησή του: «Από πάρα πολύ καιρό υπάρχει (…) αντιπαράθεση για το πώς χρηματοδοτείται ο πολιτισμός και υπάρχει πάντα μία ένταση μεταξύ της επιλογής τού αν ο πολιτισμός χρηματοδοτείται από μεγάλους ευεργέτες ή από τη λαϊκή συμμετοχή του κόσμου (…) Τους μεγάλους ευεργέτες τούς έχει ανάγκη ο πολιτισμός. Ομως μπορεί να ζήσει και χωρίς αυτούς. Εκεί που πεθαίνει ο πολιτισμός είναι όταν δεν υπάρχει λαϊκή συμμετοχή, όταν δεν συμβάλει ο πολίτης, όταν δεν αισθάνεται ο πολίτης συμμέτοχος σε αυτά που προστατεύουμε και δημιουργούμε. (…) Οταν ο πολιτισμός βασίζεται μόνο (…) σε πολύ μεγάλους χορηγούς, ή μόνο στο κράτος, κινδυνεύει να γίνει πολιτισμός για τους λίγους, πολιτισμός των σαλονιών. Αντιθέτως, όταν βασίζεται στη συμμετοχή και στη συμβολή του κόσμου, τότε ο πολιτισμός γίνεται μέρος της ζωής (…) οποιαδήποτε προστασία ή ανάδειξη μνημείου δεν είναι τίποτα εάν δεν υπάρχει και η συμμετοχή του κόσμου (…)».

Η ιδεολογική «ντρίμπλα» είναι προφανής, αφού ο «κόσμος» σηκώνει ήδη το κύριο βάρος της κρατικής χρηματοδότησης μέσω της βαριάς άμεσης και έμμεσης φορολογίας. Είναι συνειδητή πολιτική επιλογή του αστικού κράτους που το ποσοστό χρηματοδότησης του πολιτισμού από τον κρατικό προϋπολογισμό έχει «κολλήσει» στο θλιβερό 0,5% επί δεκαετίες. Αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής είναι να «ξεφυτρώνουν» διάφορα «σωματεία» και «κινήσεις» που ανοίγουν «κουμπαράδες» σε τραπεζικούς λογαριασμούς για μνημεία (το «Διάζωμα» για τα αρχαία θέατρα), ζητώντας από το λαό να ξαναπληρώσει για την προστασία της κληρονομιάς του. Επιπλέον, «αναγορεύονται», με την πλήρη στήριξη του κράτους, ως«μεσάζοντες» μεταξύ κράτους και ιδιωτών, καθιστώντας την «ιδιωτική πρωτοβουλία» ως «πανάκεια» στη συλλογική συνείδηση. [ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Τρίτη 15 Δεκέμβρη 2009]

Κουμπαράδες για τη σωτηρία έξι αρχαίων θεάτρων ανά την Ελλάδα

//

Είκοσι τέσσερις αιώνες μετά, το  αρχαίο θέατρο της Μεγαλόπολης  ελπίζει να σωθεί από τον κουμπαρά  που άνοιξαν ιδιώτες

Υπήρξε το μεγαλύτερο θέατρο του αρχαίου ελληνικού κόσμου, χωρητικότητας 20.000 θεατών. Το θέατρο της Μεγαλόπολης εναποθέτει σήμερα τις ελπίδες του για αναστήλωση στον κουμπαρά του, που άνοιξε με 500.000 ευρώ (από τον Δήμο Μεγαλόπολης), χθες στη γενική συνέλευση της Κίνησης Πολιτών «Διάζωμα», στο Νέο Μουσείο Ακρόπολης. Πέντε ακόμη αρχαία θέατραΣικυώνας, Δήλου, Σπάρτης, Κέας, Αβδήρων στον Νομό Ξάνθης- απέκτησαν δικό τους τραπεζικό λογαριασμό με την ελπίδα να ευασθητοποιηθούν θεσμοί και πολίτες.

«Λίφτινγκ» σε πέντε ακόμη αρχαία θέατρα θα γίνει χάρη σε πρωτοβουλίες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Το αρχαίο Θέατρο του Διονύσου ετοιμάζεται να σβήσει από πάνω του τα σημάδια του χρόνου χάρη στα 6 εκατ.

ευρώ που χορηγεί η Νομαρχία Αθηνών. Η Νομαρχία Θεσπρωτίας συμμετέχει στην αναστήλωση του θεάτρου Γιτάνης με 100.000 ευρώ και η Νομαρχία Μαγνησίας χρηματοδοτεί το θέατρο Φθιωτίδων Θηβών (με 50.000 ευρώ). Τη γεωφυσική έρευνα του θεάτρου Γόρτυνας χρηματοδοτεί η Νομαρχία Ηρακλείου και του θεάτρου Χερσονήσου ο δήμος.

«Συνδέουμε και υποκινούμε όλες τις δυνάμεις της ελληνικής κοινωνίας- από τους αυτοδιοικητικούς θεσμούς έως και τον απλό πολίτη- με στόχο την ανάδειξη και την καθολική προστασία των μνημείων», είπε ο ο πρώην υπουργός Πολιτισμού και πρόεδρος της Κίνησης Πολιτών «Διάζωμα» Σταύρος Μπένος.

«Οι έτοιμες λύσεις και τα σχέδια αυτά έδωσαν μια αίσθηση φρεσκάδας σε ένα υπουργείο στο οποίο πάρα πολλά πράγματα είχαν αρχίσει να χρονίζουν», δήλωσε ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού Παύλος Γερουλάνος. «Παρ΄ ότι από την πείρα μου ξέρω πολύ καλά ότι τους μεγάλους ευεργέτες τούς έχει ανάγκη ο πολιτισμός, θεωρώ ότι μπορεί να ζήσει και χωρίς αυτούς. Εκεί που πεθαίνει ο πολιτισμός, όμως, είναι όταν δεν υπάρχει λαϊκή συμμετοχή. Όταν ο πολιτισμός βασίζεται μόνο σε πολύ μεγάλες χορηγίες ή μόνο στο κράτος».

Τα κατάλοιπα των έξι αρχαίων θεάτρων του Νομού Αιτωλοακαρνανίας, σπαρμένα από τη Μακυνία και την Καλυδώνα έως τις Οινειάδες, απλώνονται στις σελίδες της έκδοσης «Τα αρχαία θέατρα της Αιτωλοακαρνανίας» των αρχαιολόγων δρ Λαζάρου Κολώνα, Μαρίας Σταυροπούλου- Γάτση και Γεωργίου Σταμάτη (που συνοδεύεται και από DVD), πρωτοβουλία επίσης της Κίνησης Πολιτών «Διάζωμα» και της Νομαρχίας Αιτωλοακαρνανίας.

  • Δάφνη Κοντοδήμα, ΤΑ ΝΕΑ: Δευτέρα 14 Δεκεμβρίου 2009

Σε 6 χρόνια έτοιμο το αρχαίο θέατρο Διονύσου

Το ευρώ σας, μέσω της κλήσης σας, θα προωθείται συντόμως όχι σε εταιρείες κινητής τηλεφωνίας αλλά σε μνημεία. Αυτό τον τρόπο βρήκε ο Σταύρος Μπένος, πρώην υπουργός Πολιτισμού και πρόεδρος της Κίνησης Πολιτών «Διάζωμα», ώστε να εξασφαλίσει χρήματα από τη νεολαία για την κληρονομιά μας. Προς το παρόν, εξασφάλισε χρηματοδότηση ύψους έξι εκατομμυρίων ευρώ για το αρχαίο θέατρο του Διονύσου από τη Νομαρχία Αθηνών.

Το θέατρο όπως είναι σήμερα.
Το θέατρο όπως είναι σήμερα.

Χθες μίλησε γι’ αυτό σε συνέντευξη Τύπου, παρουσία του υπουργού Πολιτισμού και Τουρισμού. Ο κ. Γερουλάνος τόνισε πως το υπουργείο «απέκτησε δύο πολύ ισχυρούς συμμάχους, το «Διάζωμα» και τη Νομαρχία Αθηνών, που ανοίγουν νέο δρόμο και αποτελούν παράδειγμα ενός διαφορετικού τρόπου, μιας νέας νοοτροπίας για το πώς βλέπουμε τον πολιτισμό».

Φωτορεαλιστική απόδοση του κοίλου όπως προβλέπεται από τη μελέτη αναστήλωσης

Φωτορεαλιστική απόδοση του κοίλου όπως προβλέπεται από τη μελέτη αναστήλωσης

Το θέατρο του Διονύσου, ένα από τα σημαντικότερα του αρχαίου κόσμου θα βγει σύντομα από την «εντατική» στην οποία βρίσκεται εδώ και χρόνια. Η γενική γραμματέας Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη ανέφερε πως το καλό είναι διπλό, αφού θα αποδεσμευτούν χρήματα από το περιφερειακό πρόγραμμα Αττικής και θα δοθούν σε άλλο μνημείο. Τα έργα θα επεκταθούν σε χρονικό διάστημα έξι ετών και θα ολοκληρώσουν, σχεδόν, την αναστήλωση, οι δε παρεμβάσεις, σύμφωνα με τον αρχιτέκτονα αναστηλωτή του θεάτρου Κωνσταντίνο Μπολέτη, θα είναι ήπιες και αναστρέψιμες.

Ο νομάρχης Αθηνών Γιάννης Σγουρός είπε πως η εισήγησή του εγκρίθηκε ομόφωνα από το Νομαρχιακό Συμβούλιο Αθηνών και κάλεσε τον υπουργό να του υποδείξει και άλλο μνημείο για αναστήλωση. Ο Σταύρος Μπένος δήλωσε πως το «Διάζωμα» δεν θα ζητήσει ποτέ χρήματα από το κράτος. Ομως και τα χρήματα που θα εξασφαλίζει θα τα διαχειρίζεται το υπουργείο και όχι το Σωματείο. «Θελουμε να κάνουμε το παγκάρι των μνημείων» τόνισε αναφερόμενος στην ιδέα του κουμπαρά. Ανακοίνωσε επίσης πως είναι έτοιμη ακόμη μια χορηγία, της Τράπεζας Αττικής, για το θέατρο του αρκαδικού Ορχομενού.

Το αρχαίο θέατρο, όπως είπαν ο έφορος Ακροπόλεως Αλέξανδρος Μάντης και ο μελετητής του Κωνσταντίνος Μπολέτης, στην ακμή του, κατά τον 4ο αι. π.Χ. δηλαδή, χωρούσε 15.000 θεατές. Εκεί δίδαξαν έργα τους οι μεγάλοι τραγικοί όπως ο Αισχύλος, ο Σοφοκλής και ο Ευριπίδης, και ο κωμικός Αριστοφάνης.

Το ιστορικό

  • Η πρώτη εγκατάσταση ανάγεται στον 6ο αι. π.Χ.
  • Περίκλεια φάση, σώζονται λίγα πράγματα.
  • 4ος αι. π.Χ., εποχή Λυκούργου: λίθινο κοίλο.
  • Ελληνιστικά και ρωμαϊκά χρόνια: μεγάλες αλλαγές στην ορχήστρα και κυρίως στη σκηνή.
  • Τέλος της αρχαιότητας: εγκαταλείπεται, καλύπτεται από επιχώσεις και η θέση του αγνοούνταν.
  • Το 1841 εντοπίζεται.
  • 1862, έναρξη ανασκαφών.
  • Μεταπολίτευση: έναρξη εργασιών αναστήλωσης.
  • Οι εργασίες αναστήλωσης θα ολοκληρωθούν σε έξι χρόνια μέσα από τέσσερα προγράμματα που έχουν ήδη εκπονηθεί και εγκριθεί από το ΚΑΣ. Επειτα από αυτό το θέατρο θα έχει αποκατασταθεί περίπου κατά το ήμισυ και με εντελώς αναστρέψιμο τρόπο.

Αγγελική Κώττη, ΕΘΝΟΣ, 26/11/2009

Χορηγίες σώζουν το θέατρο του Διονύσου

  • Η νομαρχία Αθηνών πρώτη προσφέρει 6 εκατ. ευρώ για τις εργασίες αναστήλωσής του

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ. «Μην κοιτάς τι μπορεί να κάνει το κράτος για σένα αλλά κοίταξε και συ τι μπορείς να κάνεις για το κράτος», έλεγε πριν από δύο χρόνια ο Σταύρος Μπένος, όταν ξεκίνησε τις διαδικασίες για την ίδρυση του «Διαζώματος». Ενός μη κερδοσκοπικού σωματείου που στηρίζεται στην εθελοντική εργασία και σκοπό έχει την ανάδειξη και την προστασία κάποιων μνημείων των οποίων επιτρέπεται η χρήση τους.

Η αλήθεια είναι πως παρότι πολλοί επιστήμονες, εκπρόσωποι της τέχνης και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης ανταποκρίθηκαν τότε, υπήρξαν και αρκετοί που αντιμετώπισαν την πρωτοβουλία δύσπιστα. Ο,τι δεν πράττει η πολιτεία θα το αναλάβουν οι χορηγοί;

Πρώτο κάλεσμα

Στο πρώτο μεγάλο κάλεσμα, πάντως, ανταποκρίθηκε ο νομάρχης Αθηνών Γιάννης Σγουρός, διαθέτοντας με ομόφωνη απόφαση του Νομαρχιακού Συμβουλίου 6 εκατ. ευρώ για τη χρηματοδότηση των εργασιών αναστήλωσης του Θεάτρου του Διονύσου.

Με την κίνηση αυτή αρχίζει το δεύτερο σκέλος του προγράμματος, υποστήριξε χθες ο Στ. Μπένος, «το άνοιγμα σε όλους τους πολίτες και τους θεσμούς της χώρας». Η χρηματοδότηση για την αναστήλωση των αρχαίων θεάτρων, σταδίων, ωδείων, εκκλησιαστηρίων κ.ά., όπως είπε, «περνάει από τη χορηγία των ολίγων και εχόντων στα χέρια των πολλών και γίνεται πολιτική πράξη υπεύθυνη, σοβαρή και σαφώς προσανατολισμένη. Η χορηγία από επιλογή γίνεται συμμετοχή και δείχνει τον δρόμο για το μέλλον του πολιτιστικού γίγνεσθαι στη χώρα μας».

Επόμενος στόχος είναι οι «κουμπαράδες». Το «Διάζωμα», προετοιμάζει το έδαφος, θεσμικά και οργανωτικά για τη συμμετοχή χορηγών και απλών πολιτών στην υλοποίηση του σκοπού μέσω ειδικών τραπεζικών λογαριασμών για κάθε μνημείο ξεχωριστά. Το πώς θα γίνει, θα το βρουν αργότερα. Σκέφτονται όμως ότι ακόμη και με τη διάθεση του ενός ευρώ μπορούν να ωφεληθούν τα μνημεία, αλλά και τη βοήθεια της κινητής τηλεφωνίας για τη συγκέντρωση των χρημάτων. Ο πρόεδρος του σωματείου μάλιστα, οραματίζεται να οργανώσει κοινωνίες που θα φροντίζουν τα αρχαία θέατρά τους με τον ρόλο που έπαιζε παλαιότερα το παγκάρι για την κατασκευή μιας εκκλησίας.

«Το συμπέρασμα είναι ότι όταν αυτοδιοίκηση και κράτος πάνε μαζί τότε μπορούμε να πετύχουμε θαύματα», δήλωσε ο νομάρχης Αθηνών. Το πείραμα έδειξε ότι ανταποκρίνονται σταδιακά και αρκετοί ιδιώτες χορηγοί. Οπως η Αttica Bank γα το αρχαίο θέατρο Ορχομενού. Ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού Παύλος Γερουλάνος είπε πως θα προχωρήσει σε κάποιες αλλαγές στον νόμο περί χορηγίας, προκειμένου να γίνει πιο ευέλικτο το σύστημα, ενώ η γεν. γραμματέας Λίνα Μενδώνη, επεσήμανε πως με την περίπτωση της χορηγίας της Νομαρχίας Αθηνών, δεν σώζεται μόνο το Διονυσικό Θέατρο, αλλά και άλλα μνημεία, από τα χρήματα που εξοικονομούνται.

Η αλήθεια είναι πως η Διονυσίου Αρεοπαγίτου θα γίνει ακόμη ακριβότερη, αλλά και ένα εντυπωσιακό πολιτιστικό τρίγωνο (Ιερός Βράχος, νέο Μουσείο και Διονυσιακό Θέατρο), μετά την ολοκλήρωση της αναστήλωσης του μνημείου σε έξι χρόνια.

  • Της Γιωτας Συκκα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 26/11/2009

Νομαρχία Αθηνών και Πολιτισμού

Το ΥΠΠΟ δεν μπορούσε, οι χορηγοί δεν ανταποκρίνονταν και το αρχαίο θέατρο Διονύσου, κάτω από την Ακρόπολη, αναστηλωνόταν με ρυθμούς χελώνας. Ο Σταύρος Μπένος «προξένεψε» το έργο στον νομάρχη Γιάννη Σγουρό, όλες οι παρατάξεις του νομαρχιακού συμβουλίου συμφώνησαν και 6 εκατ. ευρώ θα διατεθούν τα επόμενα έξι χρόνια

Ετσι θα είναι το θέατρο Διονύσου το 2015, με αναμορφωμένες τις τρεις κεντρικές κερκίδες και τις κλίμακές τους

Ετσι θα είναι το θέατρο Διονύσου το 2015, με αναμορφωμένες τις τρεις κεντρικές κερκίδες και τις κλίμακές τους Πέντε μήνες ζητούσε χορηγό μέσω Διαδικτύου το αρχαίο θέατρο Διονύσου -ναι, αυτό που είναι κάτω από τον Παρθενώνα, όπου πρωτοδιδάχτηκαν τα έργα των μεγάλων τραγικών- και ουδείς από τους «έχοντες» φιλοτιμήθηκε να δώσει κάτι για την αναστήλωσή του.

Ετσι, ανέλαβε ο Σταύρος Μπένος εκ μέρους του σωματείου «Διάζωμα» να χτυπήσει την πόρτα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Επικοινώνησε με τον νομάρχη Αθηνών Γιάννη Σγουρό και τον έπεισε, αντί να ρίχνει όλα τα κονδύλιά του σε έργα οδοποιίας, διευθετήσης ρεμάτων και πράσινου, να «ελεήσει» και τον πολιτισμό.

Εξι χρόνια με εγκεκριμένες μελέτες και το έργο φυτοζωούσε. Τόσο, που χθες ο κ. Σγουρός έλεγε ότι δεν το πίστευε πως ένα τόσο σημαντικό μνημείο της Ακρόπολης είχε ανάγκη χρηματοδότησης. Το πρότεινε στο νομαρχιακό συμβούλιο, που αποφάσισε χωρίς δεύτερη συζήτηση (και οι πέντε παρατάξεις) τη διάθεση 6 εκατ. ευρώ, που δεν προέρχονται από τα περιφερειακά προγράμματα του ΕΣΠΑ. Χθες ανακοινώθηκε επίσημα, παρουσία του υπουργού Πολιτισμού Παύλου Γερουλάνου, η υπογραφή της σχετικής προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της νομαρχίας και του υπουργείου, δεδομένου ότι τα χρήματα θα διαχειριστούν οι υπηρεσίες του ΥΠΠΟ.

Σε πρόσφατη επίσκεψή μας στο θέατρο Διονύσου είδαμε να εργάζεται ένας μόνο εργάτης στον καθαρισμό από τη βλάστηση. Και το σύστημα μεταφοράς λίθων παρέμενε χωρίς δουλειά στο κοίλο από την εποχή της αναστήλωσης έξι σειρών εδωλίων. Από το 2003, που άρχισε η αναστήλωση του θεάτρου, δούλευαν στο κοίλο στην καλύτερη περίπτωση 4-5 άτομα και οι περισσότεροι από αυτούς συμβασιούχοι. Οταν έληγαν οι συμβάσεις τους έφευγαν. Κάτω από αυτές τις συνθήκες το μόνο που κατάφερε να τελειώσει ήταν η αποκατάσταση των δύο παρόδων, του ανατολικού και δυτικού αναλήμματος με την επίβλεψη της Αθηνάς Σαμαρά. Επίσης, προχώρησε σε ένα βαθμό το μνημείο του Θρασύλλου.

  • Οχι πλήρης αναστήλωση

Ας δούμε όμως τι ακριβώς θα γίνει τα έξι επόμενα χρόνια (2010-2015):

Ο αρχιτέκτονας και μελετητής του θεάτρου Κωνσταντίνος Μπολέτης,που έχει στο ενεργητικό του την ολοκλήρωση του θεάτρου της Επιδαύρου, όρισε τέσσερις τομείς των μελλοντικών επεμβάσεων: στο κοίλο, στο πλευρικό ανάλημμα, στο μνημείο του Θρασύλλου και στην τοποθέτηση του αγάλματος του Μενάνδρου στο βάθρο του. Είκοσι τέσσερις χιλιάδες ευρώ χρειαζόταν το αντίγραφο του αγάλματος του ποιητή Μενάνδρου, αυτό που θαύμασε ο Παυσανίας τον 2ο αι. μ.Χ. στην πρόσοψη του θεάτρου, έργο των γιων του Πραξιτέλη, Κηφισόδοτου και Τίμαρχου, για να ξαναγυρίσει στο βάθρο του.

Κατ’ αρχήν μη φανταστείτε ένα πλήρως αναστηλωμένο θέατρο, γιατί «υπάρχουν ακόμη πολλά δυσεπίλυτα αρχαιολογικά ζητήματα όσον αφορά τα πρανή του θεάτρου, μεγάλη διασπορά αρχαίου υλικού», όπως τόνισε και χθες ο πρόεδρος της επιστημονικής επιτροπής του μνημείου, Αλ. Μάντης.

Ωστόσο, θα δούμε να αναμορφώνονται οι τρεις κεντρικές κερκίδες και οι κλίμακές τους ώς το ψηλότερο σημείο που σώζεται έστω και ένα αρχαίο εδώλιο. Το έργο θα απορροφήσει 4 εκατ. ευρώ και θα αποκαταστήσει ώς ένα βαθμό τη μορφή του μνημείου επί εποχής άρχοντα Λυκούργου (4ος αι. π.Χ.). Τότε έγινε λίθινο (από πειραϊκή ακτή). Ως τότε λειτουργούσε ένα αρχαιότερο εξυπηρετώντας μία από τις λατρευτικές τελετουργίες προς τιμήν του Διονύσου, τον Διθύραμβο. Χωρίστηκε σε 13 κερκίδες, όπως είναι σήμερα, και επεκτάθηκε μέχρι τη ρίζα του βράχου, ενσωματώνοντας και τον αρχαίο Περίπατο. Εφθανε μέχρι το χορηγικό μνημείο του Θρασύλλου και χωρούσε περί τους 15.000 θεατές. Ηταν συνεπώς μεγαλύτερο από της Επιδαύρου. Η αρχαιολογική έρευνα έχει εντοπίσει πολλά θραύσματα αρχαίων εδωλίων. Εξήντα από αυτά θα συμπληρωθούν και θα επιστρέψουν στις θέσεις τους, ενώ άλλα εξήντα ένα θα κατασκευαστούν από νέο λίθο (Πιτσών Κορινθίας). Θα ανακατασκευαστούν και 175 σκαλοπάτια, που θα προεκτείνουν την κλίμακα ώς τον Περίπατο.

Ενα σημαντικό έργο για τη στερέωση των επιχώσεων του μνημείου και τη διευθέτηση των ομβρίων υδάτων είναι η αποκατάσταση του ανατολικού πλευρικού αναλήμματος του θεάτρου. Δεν είναι καμιά εμφανίσιμη πλευρά του μνημείου. Είναι εκείνη που γειτνίαζε με το Ωδείο του Περικλή και είναι χτισμένη με χοντροεπεξεργασμένους κροκαλοπαγείς λίθους. Στόχος της επέμβασης είναι η στεγάνωση των ανώτερων στρώσεων του αρχαίου τοίχου και διευθέτηση των νερών της βροχής, που σήμερα τρέχουν ανεξέλεγκτα, δημιουργώντας νεροσυρμές μέσα στο κοίλο, κατεβάζοντας χώμα και πέτρες στην ορχήστρα, φράσσοντας τους αρχαίους αγωγούς και, το χειρότερο, ξεπλένουν τις αρχαίες επιχώσεις του επιθεάτρου (πάνω από τον αρχαίο Περίπατο) όπου δεν υπάρχουν εδώλια. Πενήντα πέντε αρχαίοι λιθόπλινθοι θα συμπληρωθούν και 160 νέοι θα τοποθετηθούν στις ανώτερες στρώσεις. Το κόστος του έργου, 925.000 ευρώ.

  • Ο ματαιόδοξος Θράσυλλος

Το μνημείο του μεγαλοχορηγού της αρχαιότητας Θρασύλλου (320/19 π.Χ.) προβάλλει πάνω από το θέατρο. Ηταν σαν μια δίφυλλη μαρμάρινη πόρτα, που κάλυπτε την είσοδο ενός φυσικού σπηλαίου. Για είκοσι αιώνες, ώς την πολιορκία της Ακρόπολης από τους Τούρκους (1827), σωζόταν σχεδόν ακέραιο. Στα μέσα του 19ου αιώνα το υλικό του κατέληξε στην αποκατάσταση της Ρωσικής Εκκλησίας. Από το 2002 αναστηλώνεται και συγχρόνως συντηρούνται οι τοιχογραφίες της Παναγίας της Σπηλιώτισσας, που διαμορφώθηκε εντός του σπηλαίου επί Τουρκοκρατίας. Σε τρία χρόνια (με 876.000 ευρώ) θα έχουμε την πλήρη απόδειξη της ματαιοδοξίας του Θρασύλλου. *

  • Το «Διάζωμα» θα σώσει κι άλλα θέατρα

Το «Διάζωμα» έχει εξασφαλίσει χορηγία της Attica Bank για το αρχαίο θέατρο του Ορχομενού και σκοπεύει να ανοίξει κουμπαρά, όπου θα ρίχνουν τον οβολό τους οι πολίτες.

Ηδη, το Λύκειο Ελληνίδων στη Συκιώνα κατέθεσε χρήματα για την αναστήλωση του αρχαίου θεάτρου. Το «Διάζωμα» προτίθεται να ανοίξει κουμπαρά και για μικρές προσφορές νέων μέσω της κινητής τηλεφωνίας.

  • Της Ν. ΚΟΝΤΡΑΡΟΥ – ΡΑΣΣΙΑ, Ελευθεροτυπία, Πέμπτη 26 Νοεμβρίου 2009

«Ξαναζωντανεύει» το Αρχαίο Θέατρο του Διονύσου κάτω από την Ακρόπολη

  • Μεγάλο αναστηλωτικό πρόγραμμα

  • Σάρκα και οστά παίρνει ο στόχος που έχει θέσει το σωματείο «Διάζωμα» για τη σύμπραξη όλων προκειμένου να σωθούν και να αναδειχθούν οι αρχαίοι χώροι θέασης και ακρόασης, δηλαδή τα αρχαία θέατρα, στάδια, ωδεία, εκκλησιαστήρια κ.λπ., ανά την επικράτεια.

Η πρώτη μεγάλη συμφωνία επιτεύχθηκε στις 18 Νοεμβρίου με τη Νομαρχία της Αθήνας και αφορά στην αναστήλωση του Αρχαίου Θεάτρου του Διονύσου, στην Ακρόπολη. Η συμφωνία «έκλεισε» μέσα σε 15 ημέρες, δηλαδή σε χρόνο-ρεκόρ για τα ελληνικά γραφειοκρατικά δεδομένα.

Η Νομαρχία με ομόφωνη απόφασή της θα χρηματοδοτήσει το έργο με το ποσό των 6 εκατ. ευρώ, ενώ τα χρήματα θα τα διαχειριστεί το υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού. Τα έργα, που αναμένεται να ολοκληρωθούν σε έξι χρόνια, εντάσσονται στην αρμοδιότητα του Ταμείου Διαχείρισης Πιστώσεων για την Εκτέλεση Αρχαιολογιών Έργων και εποπτεύονται από την Επιστημονική Επιτροπή Θεάτρου και Ιερού του Διονύσου-Ασκληπιείου.

Το Θέατρο του Διονύσου αποτελεί το κυρίαρχο μνημείου της Νότιας Κλιτύος της Ακρόπολης, όχι μόνο λόγω του μεγέθους του (εκτίνεται σε περίπου 10 στρέμματα και μπορούσε να φιλοξενήσει πάνω από 15.000 θεατές), αλλά και για την τεράστια ιστορική σημασία του, αφού είναι ο τόπος όπου διδάχθηκαν τα αριστουργήματα του αρχαίου δράματος. Αισχύλος, Σοφοκλής, Ευριπίδης, Αριστοφάνης και τόσοι άλλοι εκεί πρωτοανέβασαν τα αριστουργήματά τους.

«Ο πολιτισμός και η προστασία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς δεν είναι υπόθεση ενός μόνο υπουργείου. Είναι υπόθεση του κάθε Έλληνα, είναι υπόθεση της κοινωνίας των πολιτών, είναι υπόθεση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, είναι υπόθεση ευρύτερων συνεργασιών» δήλωσε ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού Παύλος Γερουλάνος, στην ειδική συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε το πρωί της Τετάρτης.

Ο κ. Γερουλάνος ευχαρίστησε τόσο τον Σταύρο Μπένο, την «ψυχή» του «Διαζώματος», όσο και τον Νομάρχη της Αθήνας Γιάννη Σγουρό, επισημαίνοντας πως «σήμερα οι δυο τους ανοίγουν έναν νέο δρόμο, ένα διαφορετικό τρόπο, μία νέα νοοτροπία στο πώς βλέπουμε τον πολιτισμό. Και αυτή η νοοτροπία έχει ανεκτίμητη αξία».

Με την ευκαιρία της συνέντευξης Τύπου, ο κ. Γερουλάνος καλωσόρισε στο υπουργείο τη Λίνα Μενδώνη, η οποία μετά από πέντε χρόνια επέστρεψε στη θέση της γενικής γραμματέως. Η κ. Μενδώνη διετέλεσε γγ του υπουργείου τόσο επί υπουργίας της Ελ.Παπαζώη όσο και επί των Θ.Πάγκαλου και Ευάγ.Βενιζέλου.

«Τα μνημεία είναι ζωντανοί οργανισμοί και σήμερα το Αρχαίο Θέατρο του Διονύσου βγαίνει από την «εντατική«» δήλωσε η κ. Μενδώνη.

«Σήμερα ανοίγει μία καινούργια σελίδα για το «Διάζωμα». Η σελίδα αυτή αφορά τη χρηματοδότηση των μνημείων» τόνισε από την πλευρά του ο Σταύρος Μπένος, υπογραμμίζοντας πως «το σύνολο των φυσικών και νομικών προσώπων μπορούν να βοηθήσουν και οικονομικά στη διάσωση και ανάδειξη των μνημείων».

Ο κ. Μπένος ανακοίνωσε πως, στο πλαίσιο των δράσεων που έχει αναλάβει το «Διάζωμα», προγραμματίζεται η ευρεία συμμετοχή χορηγών και απλών πολιτών στην υλοποίηση των σκοπών του σωματείου μέσων ειδικών τραπεζικών λογαριασμών, των «κουμπαράδων» για κάθε μνημείο ξεχωριστά.

Παράλληλα, προχωρά κανονικά και σύντομα αναμένεται να ολοκληρωθεί η καταγραφή και επιστημονική τεκμηρίωση όλων των μνημείων θέασης και ακρόασης.

«Απώτερος στόχος μας είναι η καθολική προστασία των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης και όπου είναι εφικτό η χρήση τους και η ένταξή τους στην καθημερινή ζωή των πολιτών» τόνισε ο κ. Μπένος, σημειώνοντας ότι η καλύτερη προστασία των μνημείων είναι η χρήση τους.

Ειδικά για το Αρχαίο Θέατρο του Διονύσου είπε πως είναι υπόθεση των αρχαιολόγων και της επιστημονικής κοινότητας να αποφασίσουν για τη χρήση του.

«Όταν αυτοδιοίκηση και κράτος πάνε μαζί τότε μπορούμε να πετύχουμε θαύματα» υπογράμμισε ο Γ.Σγουρός, ο οποίος απευθυνόμενος προς τον υπουργό Πολιτισμού είπε πως η Νομαρχία προτίθεται να χρηματοδοτήσει και άλλο αντίστοιχο έργο.

Τα έργα αναστήλωσης του αρχαίου θεάτρου αφορούν:

* Στη σταδιακή αποκατάσταση και ανάδειξη Κοίλου του Διονυσιακού Θεάτρου. Η πρώτη φάση του έργου αφορά στην αποκατάσταση του κεντρικού τομέα και προβλέπεται η κατασκευή 61 νέων εδωλίων, 60 συμπληρωμάτων αρχαίων εδωλίων και 17 βαθμίδων κλιμάκων. Επίσης, θα κατασκευαστούν επιπλέον 175 νέες βαθμίδες για την προέκταση των αντίστοιχων κλιμάκων μέχρι τον Περίπατο. Το έργο είναι προϋπολογισμού περίπου 4 εκατ. ευρώ και αναμένεται να ολοκληρωθεί σε έξι χρόνια.

* Στην ολοκλήρωση αποκατάστασης του ανατολικού πλευρικού αναλήμματος του Θεάτρου. Στο πλαίσιο αυτό θα γίνει η χύτευση, κατεργασία και τοποθέτηση 160 νέων τεχνητών λιθοπλίνθων, η συμπλήρωση 55 λίθων σωζόμενων καθώς και οι τελικές επιχωματώσεις με ειδική σύνθεση για τη διευθέτηση των ομβρίων υδάτων. Το έργο είναι προϋπολογισμού 925.000 και αναμένεται να ολοκληρωθεί σε τέσσερα χρόνια.

* Στην ολοκλήρωση της αναστήλωσης του Χορηγικού Μνημείου του Θρασύλλου, στην ανώτερη περιοχή του θεάτρου. Πρόκειται για τη συμπλήρωση των σωζόμενων 13 λίθων των θυρωμάτων του και των δύο επιστυλίων του, την ανακατασκευή μικρού αριθμού ελλειπόντων λίθων και την τελική συναρμογή-τοποθέτηση των δομικών μερών στην πρόσοψη του σπηλαίου. Το έργο έχει προϋπολογισμό 890.000 ευρώ και η ολοκλήρωσή του υπολογίζεται σε 3 χρόνια.

* Στην ολοκλήρωση της αποκατάστασης των βάθρων και του αντιγράφου του αγάλματος του Μενάνδρου στην ανατολική πάροδο. Μέχρι σήμερα έχει ολοκληρωθεί η αποκατάσταση της δίβαθμης βάσης του βάθρου του Μενάνδρου στην αρχική της θέση, ενώ βρίσκεται στο τελικό στάδιο η συντήρηση και η συμπλήρωση του ενεπίγραφου κορμού του βάθρου. Υπολείπεται η κατασκευή του χυτού αντιγράφου του αγάλματος του ποιητή, η κατασκευή των βαθμίδων του δεύτερου βάθρου και οι τελικές προσαρμογές-τοποθετήσεις στις προβλεπόμενες θέσεις. Το έργο είναι προϋπολογισμού 24.000 ευρώ και αναμένεται να ολοκληρωθεί σε έναν χρόνο.

Τετάρτη 25 Νοεμβρίου 2009  [ 14:01 ]

ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ: Ιδιωτική … «διαμεσολάβηση»

Σε άτυπο …«διαμεσολαβητή» μεταξύ του υπουργείου Πολιτισμού και των ιδιωτών που θέλουν να «επενδύσουν» στην πολιτιστική κληρονομιά αναδεικνύεται το σωματείο «Διάζωμα», που αυτοπροσδιορίζεται ως «κίνηση ενεργών πολιτών» με επίκεντρο του «ενδιαφέροντος» τα αρχαία θέατρα και στόχο την ανάδειξή τους, την «εξεύρεση πόρων» και την «ένταξή τους στην καθημερινή ζωή του τόπου».

Στην ουσία, όπως έχει αναφερθεί διεξοδικά ο «Ρ» από την ίδρυση, εδώ και ένα χρόνο, του εν λόγω φορέα, πρόκειται για μια ακόμη οργάνωση που στοχεύει στην ιδιωτική παρέμβαση στη διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς, στο πρότυπο πολλών σχετικών Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων και με προωθητική βάση το αντιδραστικό θεσμικό πλαίσιο για τον πολιτισμό που έχει ψηφιστεί από όλες τις κυβερνήσεις.

Προχτές το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο γνωμοδότησε θετικά στο αίτημα του «Διαζώματος» να πραγματοποιήσει τη γενική του συνέλευση στο Αρχαίο Θέατρο Οινιαδών στην Αιτωλοακαρνανία, όπου θα δοθεί και παράσταση του ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου ειδικά για τα μέλη του φορέα. Η αρμόδια Εφορεία δεν είχε αντίρρηση διότι ο φορέας «στοχεύει» στην ανάδειξη των αρχαίων θεάτρων. Αναλόγως θετική στάση είχε και η αρμόδια Διεύθυνση. Από τη συζήτηση ωστόσο προέκυψε ότι οι νομικές υπηρεσίες του ΥΠΠΟ απασχολούνται τους τελευταίους μήνες πάνω σε μια νομοθετική ρύθμιση στο (μεταξικό) νόμο περί «δωρεάς» προς το Δημόσιο. Ρύθμιση που «φωτογραφίζει» ουσιαστικά το «Διάζωμα», το οποίο ουσιαστικά, όπως ειπώθηκε από μέλος του ΚΑΣ, θέλει να «διαμεσολαβεί» μεταξύ ιδιωτών και ΥΠΠΟ – παρακάμπτοντας ακόμη και το νόμο της «πολιτιστικής χορηγίας» – ώστε να δίνει χρήματα στο κράτος για αναστηλώσεις αρχαίων θεάτρων.

Αν και το μέλος του ΚΑΣ κάθε άλλο παρά αντιτίθεται στην «πολιτιστική χορηγία», ωστόσο αυτή η «στοχοπροσήλωση» στην «αξιοποίηση» των αρχαίων θεάτρων δεν είναι τυχαία. Θυμίζουμε ότι ο επικεφαλής του «Διαζώματος» και πρώην υπουργός Πολιτισμού του ΠΑΣΟΚ, Στ. Μπένος, είχε αναρωτηθεί, στην παρθενική εμφάνιση του φορέα, για ποιο λόγο οι τράπεζες …να μην «αναλαμβάνουν» τα μνημεία. Το «Διάζωμα» (και όλοι οι σχετικοί φορείς «πολιτών») υπονομεύει στην πράξη το ρόλο της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, με πρόσχημα τα υπαρκτά σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζει με ευθύνη των κυβερνήσεων και κυρίως την οικονομική της απαξίωση. Και το κάνει με διάφορους τρόπους. Επιδιώκει, μεταξύ άλλων, «τη συνεργασία και ενότητα στη δράση των αρμόδιων Υπουργείων (Πολιτισμού, Παιδείας, Τουρισμού, Ανάπτυξης κ.ά.), των Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων, των ιδιωτικών επιχειρήσεων, των ανεξάρτητων οργανισμών, ιδρυμάτων και σωματείων και των φυσικών προσώπων που ενδιαφέρονται για την αρχαιολογική, αρχιτεκτονική, φιλολογική, ιστορική, γεωγραφική, τεχνολογική και καλλιτεχνική έρευνα και διαχείριση των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης». Κάνει λόγο και για «αρωγή στη χρηματοδότηση των αναγκαίων ερευνών, μελετών και δράσεων για την αποκατάσταση, ανάδειξη και αξιοποίηση των αρχαίων θεάτρων (…) με συστηματική αναζήτηση πόρων, τόσο στο δημόσιο (σ.σ.!) όσο και στον ιδιωτικό χώρο, και με παράλληλη ευαισθητοποίηση και προσέλκυση χορηγών».

  • Στην ίδια συνεδρίαση το ΚΑΣ έκανε και μια «τυπική διόρθωση» στην υπουργική απόφαση του περσινού Δεκέμβρη, με την οποία παραχωρήθηκε τμήμα του Ιτς Καλέ, του Κάστρου Ιωαννίνων, στο Πολιτιστικό Ιδρυμα της Τράπεζας Πειραιώς …για 50 χρόνια με στόχο τη δημιουργία μουσείου. Θυμίζουμε ότι είναι η πρώτη παραχώρηση αρχαίου μνημείου (σ.σ. προ του 1830) σε ιδιώτη. Η «διόρθωση» έγινε γιατί στην απόφαση δε «διευκρινιζόταν» ότι στη μελέτη που είχε εγκριθεί περιλαμβανόταν όχι μόνο το κτίριο του «μαγειρείου», που κατασκευάστηκε στην εποχή του Αλή Πασά στα τέλη του 18ου αιώνα, αλλά και άλλοι χώροι του Δυτικού Προμαχώνα, συμπεριλαμβανομένων και έξι στοών…

[Ριζοσπάστης, 03/09/2009]

Αν όλα αυτά δεν είναι όχι «κερκόπορτα», αλλά ορθάνοιχτη «πύλη» για την εισβολή του κεφαλαίου στο σύνολο των δραστηριοτήτων της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, τότε τι είναι;