Category Archives: ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου

Εκπαιδεύοντας τη Ρίτα και το… κοινό της

Η Κάτια Γέρου – Ρίτα εκπαιδεύεται από τον Γιάννη Κρανά στην παράσταση του ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου

Με ένα έργο που, μολονότι συμπληρώνει σχεδόν τριάντα χρόνια από τότε που πρωτοπαρουσιάστηκε, διατηρεί στο ακέραιο τη φρεσκάδα του, την κωμωδία του Βρετανού συγγραφέα Γουίλυ Ράσελ Εκπαιδεύοντας τη Ρίτα, εγκαινιάζει τη βασική του χειμερινή δραστηριότητα το ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου.

Το έργο του Ράσελ, μια «κωμωδία δωματίου» για δύο ηθοποιούς, διαδραματίζεται στο γραφείο ενός μεσήλικα αλκοολικού καθηγητή του Ανοιχτού Πανεπιστημίου του Λονδίνου, στον οποίο καταφεύγει η δυσαρεστημένη με τη ζωή της Ρίτα, μια 26χρονη κομμώτρια από το Λίβερπουλ, που στην πραγματικότητα λέγεται Σούζαν, προκειμένου μέσα από τις σπουδές της να αναζητήσει νέους ορίζοντες και μια διαφορετική κοινωνική ζωή. Η συνάντηση αυτή, μέσα από διαδοχικά επεισόδια, θα τους αλλάξει και τους δύο.

Το έργο, που δανείζεται πολλά στοιχεία από τον Πυγμαλίωνα του Μπ. Σω, μεταφέρθηκε από τον ίδιο τον Ράσελ στον κινηματογράφο το 1983 (σε σκηνοθεσία Λούις Γκίλμπερτ), με τους Μάικλ Κέιν και Τζούλι Γουόλτερς, ενώ και στη χώρα μας έχει παρουσιαστεί στη σκηνή, τόσο από τους Α. Βουγιουκλάκη – Δ. Παπαμιχαήλ (1984-85) όσο και από τον Γιώργο Κιμούλη (2006-08).

Την παράσταση του ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου, που κάνει πρεμιέρα την Παρασκευή στο Δημοτικό Θέατρο της πόλης, σκηνοθετεί ο Βασίλης Νικολαΐδης, ενώ το ρόλο της Ρίτας ερμηνεύει η ηθοποιός του Θεάτρου Τέχνης Κάτια Γέρου και αυτόν του Φρανκ ο Γιάννης Κρανάς. Τα σκηνικά και τα κοστούμια επιμελήθηκε ο Γιώργος Ζιάκας.

Μια καινοτομία του ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου είναι η απόπειρα, εκτός από τη Ρίτα να… εκπαιδεύσει και το κοινό της πόλης. Με αυτόν τον στόχο, οργανώνει μια μικρή δανειστική βιβλιοθήκη, έτσι ώστε το κοινό της παράστασης να έρθει σε ουσιαστική επαφή με τα κλασικά κείμενα (Σαίξπηρ, Ίψεν, Φόρστερ και Τσέχοφ) που αποτελούν την «διδακτέα ύλη» της Ρίτας στο έργο του Ράσσελ!

Οι παραστάσεις θα διαρκέσουν  έως και 31 Ιανουαρίου και θα δίνονται κάθε Παρασκευή και Σαββατοκύριακο.

Advertisements

ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ «Τα ΔΗΠΕΘΕ υπάρχουν για να υπάρχουν»

  • Ο διευθυντής του Δημοτικού Περιφερειακού Θεάτρου Αγρινίου επισημαίνει τα προβλήματα της περιφέρειας

Διανύει την τρίτη του σεζόν στη θέση του καλλιτεχνικού διευθυντή του ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου. Ο σκηνοθέτης Βασίλης Νικολαΐδης συνεχίζει να μοιράζει τον χρόνο του ανάμεσα στην Αθήνα και στην έδρα του θεάτρου της Αιτωλοακαρνανίας. Για εφέτος έχει ετοιμάσει ένα ποικίλο ρεπερτόριο, ενώ ολοκληρώνει και τη διανομή για την καλοκαιρινή εξόρμηση του ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου στην Ελλάδα.

«Τα περισσότερα ΔΗΠΕΘΕ υπολειτουργούν και υπάρχουν μόνο για να υπάρχουν» λέει. «Υπάρχουν ΔΗΠΕΘΕ και ΔΗΠΕΘΕ» προσθέτει, υπερασπιζόμενος τον θεσμό. Ο ίδιος βρίσκεται στην αρχή της τρίτης και εξαιρετικά δύσκολης περιόδου, στην οποία έχει σύμμαχο τη δημοτική αρχή της πόλης. «Μας στέλνουν με μεγάλη καθυστέρηση τα χρήματα, ενώ την πρώτη χρονιά, από τις 200.000 που έπρεπε να μας δώσει το υπουργείο Πολιτισμού, μας έδωσε 93.000!». Συνολικά ο προϋπολογισμός ενός ΔΗΠΕΘΕ ανέρχεται σε 400.000 ευρώ, τα οποία δίνουν το ΥΠΠΟ και ο δήμος- στο Αγρίνιο ο δήμαρχος είναι πρόεδρος του ΔΣ. «Στο Αγρίνιο ο δήμος μάς δίνει περισσότερα, ενώ από πέρυσι έχει αναλάβει το προσωπικό του θεάτρου, πλην δύο- τριών ανθρώπων που αμείβονται από το ΔΗΠΕΘΕ».

Ο ίδιος πιστεύει ότι οι πολλές εναλλαγές υπουργών έχουν φέρει επιπλέον προβλήματα, καθώς η ενημέρωση τρώει χρόνο… «Το θέμα είναι ότι ο κόσμος στην περιφέρεια δεν έχει συνηθίσει να βλέπει θέατρο τον χειμώνα. Γι΄ αυτό και τα περισσότερα ΔΗΠΕΘΕ υπολειτουργούν και ετοιμάζουν την καλοκαιρινή περιοδεία τους». Ετσι, τώρα που άρχισε να «τρέχει» η χειμερινή σεζόν, ο Β. Νικολαΐδης οργανώνει τη θερινή παραγωγή του: Θα ανεβάσει ένα είδος που αγαπά πολύ, το κωμειδύλλιο, και συγκεκριμένα τον «Αγαπητικό της βοσκοπούλας». Αυτές τις ημέρες κλείνει τον θίασο.

Το ρεπερτόριο της τρέχουσας περιόδου περιλαμβάνει πολλά και διαφορετικά θεάματα- θέατρο, χορό, μουσική, ποίηση… «Πρέπει να δίνουμε ερεθίσματα σε έναν κόσμο που δεν ζει στην Αθήνα, να δίνουμε ευκαιρίες στους θεατές. Γι΄ αυτό προτείνουμε μια μεγάλη γκάμα πραγμάτων. Για να μπει το θέατρο στη ζωή τους πρέπει να τους δώσουμε χρόνο. Τίποτε δεν γίνεται από τη μια μέρα στην άλλη» εξηγεί.

Τ ο πρόγραμμα ξεκίνησε με την παιδική-νεανική σκηνή και το έργο του Παναγιώτη Λάρκου «Ο βραχνιασμένος φαλτσοτενόρος και οι περιπέτειες της δημοτικής μπάντας». Συνεχίζεται με ρεσιτάλ ινδικού κλασικού χορού της Λήδας Σάνταλα , ενώ θα ακολουθήσει η βασική παραγωγή της Κεντρικής Σκηνής με το «Εκπαιδεύοντας τη Ρίτα» του Γουίλι Ράσελ, σε σκηνοθεσία του Βασίλη Νικολαΐδη και με τους Κάτια Γέρου, Γιάννη Κρανά (πρεμιέρα στις 18 Δεκεμβρίου).

Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται επίσης η stand up comedy «Θέαμα με γκλίτερ και στρας» με τον Γιάννη Δρακόπουλο, το έργο του Στρατή Πανούριου «Delirium Τremens», καθώς και μια μουσικοχορευτική παράσταση με τη Μάνια Παπαδημητρίου . Επίσης, το αφιέρωμα στον Κώστα Γιαννίδη με τον Τάση Χριστογιαννόπουλο και το χοροθέατρο «Νταλίκα» με τις «Ευγενείς αποδράσεις». Τον Φεβρουάριο θα παρουσιασθεί στο ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου το έργο «Εχθροί εξ αίματος» του Αρκά από το Θέατρο του Νέου Κόσμου, ενώ την 1η Μαρτίου θα δώσει ρεσιτάλ ο Μάριος Φραγκούλης . Η σεζόν θα κλείσει με το αφιέρωμα στον Μπέρτολτ Μπρεχτ και την Εύα Κοταμανίδου .

Παράλληλα έχει ξεκινήσει η λειτουργία της Κινηματογραφικής Λέσχης με προβολές (κάθε Τρίτη και Τετάρτη) σημαντικών ταινιών από την παγκόσμια παραγωγή. Τέλος, ένα ξεχωριστό αφιέρωμα στον Γιάννη Ρίτσο, επίτιμο δημότη του Αγρινίου, πραγματοποιήθηκε στις αρχές Νοεμβρίου με τη συμμετοχή των Τζένης Δριβάλα, Εύας Κοταμανίδου, Δημήτρη Μόσχου και Μανώλη Μητσιά. «Μην ξεχνάμε ότι μιλάμε για ένα θέατρο που λειτουργεί το Σαββατοκύριακο » σημειώνει ο Βασίλης Νικολαΐδης. «Μακάρι κάθε φορά να κερδίζουμε και έναν καινούργιο θεατή». Και καταλήγει: «Για μένα ορθώς υπάρχουν τα ΔΗΠΕΘΕ, γιατί συμβάλλουν στην πολιτιστική αποκέντρωση. Και αυτό είναι κάτι που το κατάλαβε πρώτη η Μελίνα Μερκούρη. Απλώς έχει παρεξηγηθεί ο θεσμός. Γι΄ αυτό και ο ρόλος του πρέπει να επαναπροσδιορισθεί» .

  • ΜΥΡΤΩ ΛΟΒΕΡΔΟΥ | ΤΟ ΒΗΜΑ,  Τετάρτη 25 Νοεμβρίου 2009

ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου και Πειραματική Σκηνή της «Τέχνης»: «Η σονάτα του σεληνόφωτος»

Με αφιέρωμα στον Γιάννη Ρίτσο ξεκινά το χειμερινό πρόγραμμα του ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου. Το τριήμερο 6, 7,8/11 θα παρουσιαστεί «Η σονάτα του σεληνόφωτος». Το αφιέρωμα συνεχίζεται στις 14/11 με συναυλία του Μανώλη Μητσιά και την Εύα Κοταμανίδου να απαγγέλλει ποιήματα του Ρίτσου. Την παράσταση του ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου σκηνοθέτησε η χορογράφος Εφη Καρακώστα, της οποίας οι χορογραφίες χαρακτηρίζονται από έντονη θεατρικότητα. Η ίδια μελέτησε το συγκεκριμένο ποίημα αλλά και γενικά στο έργο του Ρίτσου. Τη Γυναίκα με τα μαύρα ερμηνεύει η λυρική τραγουδίστρια η Τζένη Δριβάλα που έχει σπουδάσει και στη σχολή του Εθνικού Θεάτρου κι έχει πρωταγωνιστήσει ήδη σε παραστάσεις του Μιχαήλ Μαρμαρινού. Μαζί της, ο ηθοποιός – χορευτής Δημήτρης Μόσχος. Στην παράσταση με έντονη κινησιολογική δράση, ερμηνεύει κι ένα απόσπασμα από την όπερα «Φιντέλιο» του Μπετόβεν. Σκηνικά – κοστούμια Γιώργου Ζιάκα, φωτισμοί Σπύρου Μερεγκλίτση – Δημήτρη Παπαδάκη.

  • Τη «Σονάτα του σεληνόφωτος» παρουσιάζει, επίσης, (6,7,8/11) και η Πειραματική Σκηνή της «Τέχνης», στο θέατρο «Αμαλία» της Θεσσαλονίκης. Ο σπαρακτικός μονόλογος – αφοπλιστική εξομολόγηση για τη μοναξιά, την αναζήτηση του άλλου, τη φθίνουσα ύπαρξη παρουσιάζεται σε σκηνοθετική επιμέλεια Νικηφόρου Παπανδρέου, σκηνογραφική επιμέλεια Ιωάννας Μανωλεδάκη, βίντεο Γιάννη Πειραλή. Τη Γυναίκα υποδύεται η Εφη Σταμούλη. Στο ρόλο του Νέου ο Νέλσων Λούκας. Στον Αφηγητή ακούγεται η φωνή του Δημήτρη Ναζίρη. Επίσης, ακούγονται αποσπάσματα από τη «Σονάτα» του Μπετόβεν, που ηχογράφησε, ειδικά για την παράσταση, ο Γιώργος – Εμμανουήλ Λαζαρίδης.

15/3/1996– Τιμούν τον Γιάννη Ρίτσο

Πέντε χαμένες τραγωδίες με όψη λιτή στη σκηνή

«Υψιπύλη», «Κρήτες», «Ανδρομέδα», «Φαέθων», «Τήλεφος», αποσπάσματα, εκτεταμένα ή μη, από τις χαμένες τραγωδίες του Ευριπίδη μάς συστήθηκαν μέσα από την παραγωγή «Ευριπίδου σπαράγματα» που παρουσιάστηκε την Παρασκευή και το Σάββατο στη «Μικρή Επίδαυρο».

Στην παράσταση δεν υπήρχαν κοστούμια, μόνο κομμάτια από ύφασμα

Στην παράσταση δεν υπήρχαν κοστούμια, μόνο κομμάτια από ύφασμα

Είναι η πρώτη φορά που τα εν λόγω έργα παρουσιάζονται σκηνικά όπως έχουν σωθεί, αποσπασματικά (συμπαραγωγή ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου – Ελληνικού Φεστιβάλ), σε σκηνοθεσία Βασίλη Νικολαϊδη. Η σύνθεση των «σπαραγμάτων» έγινε με τη συνεργασία του φιλολόγου Γιάννη Λιγνάδη, που υπογράφει και τη μετάφραση. Τέτοιου είδους «κολάζ» κρύβουν «παγίδες», που έχουν να κάνουν σε πρώτο επίπεδο με το πώς θα καταλάβει ο θεατής τι γίνεται, ποιος ο μύθος, πού αναφέρεται (Δραματουργική επεξεργασία – Στίχοι: Αγαθή Δημητρούκα).

Ο σκηνοθέτης με έξυπνο τρόπο βρήκε λύσεις. Οι ενότητες συνδέθηκαν απλά, χωρίς προσπάθεια κάποιας νοηματικής σύνδεσης. Στις μεμονωμένες τραγωδίες το κείμενο δεν συμπληρώθηκε, παρέμεινε αποσπασματικό. Τραγωδίες και ιντερμέδια ενοποιήθηκαν σε ενιαία παράσταση, με τον απλούστερο δυνατό τρόπο. Τα διάφορα μέρη συνδέθηκαν είτε με κινησιολογικούς αυτοσχεδιασμούς (Χορογραφίες: Ερση Πίττα), είτε με σκόρπιες λέξεις στην αρχαία γλώσσα (υπήρχαν πολλές), είτε με στοιχεία του μύθου που ούτως ή άλλως είναι ο συνδετικός ιστός για κάθε τραγωδία. Ετσι ολοκληρωνόταν η ιδέα της κάθε σκηνής, του κάθε έργου. Τα ιντερμέδια διέκοπταν τη δράση ή την προέκτειναν, ήταν δε σαφείς μεσάζουσες καταστάσεις μεταξύ των τραγωδιών (Μουσική: Πέτρος Ταμπούρης).

Η παράσταση έδινε την αίσθηση του χειροποίητου, μιας και όλα προέρχονταν από τους ίδιους τους ηθοποιούς. Η όψη λιτή. Δεν υπήρχε σκηνικό, μόνο 12 μεταλλικά τετράγωνα σκαμνιά. Δεν υπήρχαν κοστούμια, μόνο κομμάτια από ύφασμα, που τυλίγοντάς τα γύρω απ το σώμα τους οι ηθοποιοί υποδύονταν τους ρόλους (Σκηνικά – Κοστούμια: Γιάννης Μετζικώφ). Από τις αρετές της, η ιδέα οι πέντε τραγωδίες να αντιμετωπιστούν σκηνικά με τελείως διαφορετικό τρόπο. Ολοι οι ηθοποιοί υποστήριξαν με συνέπεια το εγχείρημα: Λουκία Πιστιόλα, Γιάννης Κρανάς, Αννα Κουτσαφτίκη, Θανάσης Κουρλαμπάς, Λευτέρης Ζαμπετάκης, Μαρία Παρασύρη, Αναστασία Κατσιναβάκη, Παναγιώτης Λάρκου, Βαγγέλης Ψωμάς, Ζαχαρούλα Κλειματσάκη, Βασιλική Κυπραίου.

  • Αντ. Καρ., ΕΘΝΟΣ, 6/7/2009

Θραύσματα σε λακκούβες στη Μικρή Επίδαυρο. ΧΑΜΕΝΕΣ ΤΡΑΓΩΔΙΕΣ ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ

Σκηνή από την παράσταση του ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου «Ευριπίδου Σπαράγματα»

Σκηνή από την παράσταση του ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου «Ευριπίδου Σπαράγματα»

Η έναρξη λειτουργίας του μικρού αρχαίου θεάτρου της Επιδαύρου με την παραγωγή του ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου «Ευριπίδου Σπαράγματα», που σκηνοθέτησε ο Βασίλης Νικολαΐδης, είχε τη μελαγχολία ενός δώρου ανεπίδοτου. Όχι επειδή το θεατράκι ήταν μισοάδειο και τις δύο ημέρες, αλλά κυρίως γιατί η «πρόταση» παρέμεινε στα επίπεδα μιας φιλότιμης προσπάθειας Δραματικής Σχολής. Η φιλόδοξη ιδέα του Βασίλη Νικολαΐδη ήταν να συνθέσει τα σωζόμενα αποσπάσματα από τις χαμένες τραγωδίες του Ευριπίδη. Κι επειδή με τη φιλολογία δεν κάνεις θέατρο, η προσπάθεια έμεινε στο επίπεδο των ερωτημάτων: Πώς μπορεί να συνδεθούν παραστασιολογικά «κομμάτια και θρύψαλα» από τις σωζόμενες τραγωδίες του Ευριπίδη και να δημιουργήσουν μια σκηνική δράση ελκυστική;

Με ποιον τρόπο θραύσματα μύθων και έργων μπορούν να αφηγηθούν με φρεσκάδα θεατρική αυτήν την περιπέτεια; Πώς μια φιλολογική έρευνα μπορεί να αφορά τον σύγχρονο θεατή;

Οι λύσεις που έδωσε η παράσταση με υπότιτλο «Απλά μαθήματα μιας άγνωστης μυθολογίας» συνέδεσαν κινησιολογία, χορογραφικά και μουσικά τα θραύσματα των κειμένων από τις τραγωδίες «Κρήτες», «Φαέθων», «Τήλεφος», «Ανδρομέδα», «Υψιπύλη», στη μετάφραση του Γιάννη Λιγνάδη. Η Αγαθή Δημητρούκα έκανε τη δραματουργική επεξεργασία και έγραψε τους στίχους, ο Πέτρος Ταμπούρης τη μουσική, η Έρση Πίττα τη χορογραφία. Η σύλληψη του Βασίλη Νικολαΐδη πάτησε πάνω στην άδεια σκηνή που επιμελήθηκε ο Γιάννης Μετζικώφ, ο οποίος έκανε και τα κοστούμια- μαύρα, με πέπλα που φορούσαν οι ηθοποιοί, αλλάζοντας ρόλους. Ο αποσπασματικός χαρακτήρας των κειμένων διατήρησε ένα αισθητικό ενιαίο ύφος τελετουργικής ατμόσφαιρας αρχαίου δράματος, που φιλότιμα υπηρέτησαν οι ηθοποιοί Λουκία Πιστιόλα, Θανάσης Κουρλαμπάς, Άννα Κουτσαφτίκη, Παναγιώτης Λάρκου, Μαρία Παρασύρη, Γιάννης Κρανάς, Βασιλική Κυπραίου, Λευτέρης Ζαμπετάκης, Αναστασία Κατσιναβάκη, Ζαχαρούλα Κληματσάκη και Βαγγέλης Ψωμάς.

  • Έλενα Δ. Χατζηιωάννου, TA NEA: Δευτέρα 6 Ιουλίου 2009

ΔΗΠΕΘΕ ΑΓΡΙΝΙΟΥ: «Ευριπίδου σπαράγματα»

«Ευριπίδου σπαράγματα» με το ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου

«Ευριπίδου σπαράγματα» τιτλοφορείται η παράσταση του ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου (σήμερα) στο μικρό θέατρο της Αρχαίας Επιδαύρου, σε συμπαραγωγή με το Ελληνικό Φεστιβάλ. Η σκηνοθεσία είναι του Βασίλη Νικολαΐδη. Η παράσταση, που θα παιχθεί και στο φεστιβάλ του Δήμου Χαλανδρίου (6/7 στο θέατρο «Ρεματιά» 9μμ), περιλαμβάνει σωζώμενα αποσπάσματα από τις χαμένες τραγωδίες του Ευριπίδη «Υψιπύλη», «Κρήτες», «Ανδρομέδα», «Φαέθων» και μέρη άλλων τραγωδιών «Τήλεφος», «Οιδίπους», «Βελλεροφόντης», «Μελανίππη» κ.ά. Τη σύνθεση των κειμένων έκανε ο φιλόλογος Γιάννης Λιγνάδης. Σκηνικά – κοστούμια Γιάννη Μετζικώφ, μουσική Πέτρου Ταμπούρη, στίχοι Γιάννη Καλατζόπουλου, χορογραφίες Ερσης Πήττα, φωτισμοί Ελευθερίας Ντεκώ. Παίζουν: Λουκία Πιστιόλα, Γιάννης Κρανάς, Αννα Κουτσαφτίκη, Αλεξάνδρα Παντελάκη, Θανάσης Κουρλαμπάς, Λευτέρης Ζαμπετάκης, Μαρία Παρασύρη, Αναστασία Κατσιναβάκη, Παναγιώτης Λάρκου, Βαγγέλης Ψωμάς, Ζαχαρούλα Κλειματσάκη, Βασιλική Κυπραίου.

Ο χαμένος Ευριπίδης στο φως. «ΣΠΑΡΑΓΜΑΤΑ» ΑΠΟ ΤΟΝ ΒΑΣΙΛΗ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗ ΣΤΗ ΜΙΚΡΗ ΕΠΙΔΑΥΡΟ

«Δεν υπάρχει στην παράσταση κάποιος επινοημένος συνδετικός δραματουργικός κρίκος. Απλώς είναι μια ομάδα, μία παρέα, ένας θίασος έντεκα ατόμων που σαν να μας λέει κομμάτια που έχει διαβάσει. Με τον πιο απλό  δυνατό τρόπο», λέει ο σκηνοθέτης Βασίλης Νικολαΐδης για τον τρόπο  με τον οποίον έστησε την παράσταση «Ευριπίδου σπαράγματα»
«Δεν υπάρχει στην παράσταση κάποιος επινοημένος συνδετικός δραματουργικός κρίκος. Απλώς είναι μια ομάδα, μία παρέα, ένας θίασος έντεκα ατόμων που σαν να μας λέει κομμάτια που έχει διαβάσει. Με τον πιο απλό δυνατό τρόπο», λέει ο σκηνοθέτης Βασίλης Νικολαΐδης για τον τρόπο με τον οποίον έστησε την παράσταση «Ευριπίδου σπαράγματα»
  • Ο Βασίλης Νικολαΐδης πηγαίνει για πρώτη φορά το ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου που διευθύνει στη Μικρή Επίδαυρο με «Ευριπίδου σπαράγματα»
  • «Όταν, το 2004, έκανα στην Επίδαυρο με το Εθνικό τον “Ιππόλυτο” του Ευριπίδη είχα έρθει σε επαφή με τον φιλόλογο Γιάννη Λιγνάδη. Που μου είχε μιλήσει για τα άγνωστα και χαμένα έργα του Ευριπίδη και τα σπαράγματά τους που σώζονται. Είχαμε μάλιστα βάλει στην παράσταση δυο-τρία αποσπασματάκια από τον χαμένο “Ιππόλυτο καλυπτόμενο”. Τότε μου γεννήθηκε η ιδέα μιας παράστασης- σύνθεσης των Ευριπίδειων σπαραγμάτων. Είχα μιλήσει και με τον Νίκο Κούρκουλο αλλά το σχέδιο δεν προχώρησε, έμεινε στο συρτάρι. Τώρα που έχω αναλάβει την καλλιτεχνική διεύθυνση του ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου μίλησα με τον Γιώργο Λούκο για την ιδέα και η πρόταση έγινε αμέσως δεκτή από το Ελληνικό Φεστιβάλ που ανέλαβε τη συμπαραγωγή».
  • Και ο σκηνοθέτης Βασίλης Νικολαΐδης φέρνει φέτος το ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου για πρώτη φορά στο Φεστιβάλ Επιδαύρου- στη Μικρή Επίδαυρο- με την παράσταση «Ευριπίδου σπαράγματα ή Απλά μαθήματα μιας άγνωστης μυθολογίας». Η μετάφραση είναι του Γιάννη Λιγνάδη, ενώ η Αγαθή Δημητρούκα επωμίστηκε τη δραματουργική επεξεργασία και τους στίχους. Την επιμέλεια του σκηνικού χώρου και τον σχεδιασμό των κοστουμιών έχει ο Γιάννης Μετζικώφ, η μουσική είναι του Πέτρου Ταμπούρη, οι χορογραφίες της Έρσης Πήττα και οι φωτισμοί της Ελευθερίας Ντεκώ. Παίζουν: Λουκία Πιστιόλα, Γιάννης Κρανάς, Άννα Κουτσαφτίκη, Θανάσης Κουρλαμπάς, Λευτέρης Ζαμπετάκης, Μαρία Παρασύρη, Αναστασία Κατσιναβάκη, Παναγιώτης Λάρκου, Βαγγέλης Ψωμάς, Ζαχαρούλα Κληματσάκη, Βασιλική Κυπραίου. «Προσπαθήσαμε να μην υπάρχει τίποτα περιττό. Και καταλήξαμε σε μία παράσταση (σ.σ.: έδωσε την πρεμιέρα της το Σάββατο στο αρχαίο θέατρο Οινιάδων) με επτά ενότητες από τις οποίες οι δύο βασίζονται σε σκόρπια αποσπάσματα και οι άλλες πέντε σε συγκεκριμένα έργα επειδή σώζονται μέρη τους που επέτρεπαν μία δραματουργική συνέχεια.
  • Είναι οι “Κρήτες” από το οποίο σώζεται η απολογία της Πασιφάης στο δικαστήριο των Μυστών, μία αριστουργηματική σκηνή, ο “Φαέθων” από το οποίο σώζονται αποσπασματάκια αλλά από όλο το έργο, η “Ανδρομέδα” από το οποίο έχουν μείνει δύο σκηνές της αρχής και η “Υψιπύλη” από το οποίο σώζονται τα περισσότερα αποσπάσματα από όλα.
  • Στον “Τήλεφο” από σπαράγματα που σώζονται και από τον μύθο η Αγαθή Δημητρούκα δημιούργησε ένα μεγάλο “νούμερο” με πρόζα και τραγούδι». Κάτι ανάλογο, με σωζόμενα αποσπάσματα χαμένων τραγωδιών αλλά του Αισχύλου, είχε επιχειρήσει το 1979 πρώτος ο Σπύρος Ευαγγελάτος με το «Αμφι- Θέατρο».
  • Τα εγχειρήματα αυτά δεν περιορίζονται στο φιλολογικό ενδιαφέρον; Μπορούν να έχουν για το κοινό και ενδιαφέρον θεατρικό;
  • «Βεβαίως, απόλυτα. Εγώ προσωπικά έχω φτιάξει πέντε ατμόσφαιρες, πέντε κόσμους. Ημιτελείς έστω, σπαραγματικούς έστω, αλλά οι οποίοι σου αφήνουν την αίσθηση “γιατί να μην το έχουμε όλο το έργο;”. Σαν “μπουκίτσες”, είναι, όπως είπε η Κάτια Γέρου που είδε μία πρόβα, “από άγνωστους μυθικούς κόσμους”. Και κάθε ένα από τα πέντε βασικά μέρη δεν μοιάζει με το άλλο, είναι σε διαφορετικό κώδικα».

ΙΝFΟ: «Ευριπίδου σπαράγματα» την Παρασκευή και το Σάββατο, στις 21.00, στη Μικρή Επίδαυρο. Τη Δευτέρα στο Θέατρο Ρεματιάς Χαλανδρίου. Ακολουθεί περιοδεία.

  • «Τα ΔΗΠΕΘΕ είναι ανεπιθύμητα
  • «Το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι τα ΔΗΠΕΘΕ για την Πολιτεία όχι απλώς βρίσκονται σε υποδεέστερη μοίρα αλλά θα μπορούσε κανείς να πει πως είναι και ανεπιθύμητα», λέει ο Βασίλης Νικολαΐδης. «Αλλά η κατάσταση αυτή αρχίζει από τη νοοτροπία των ιθυνόντων των ίδιων των ΔΗΠΕΘΕ. Για τον χειμώνα- που τότε είναι ο ουσιαστικός προορισμός των ΔΗΠΕΘΕ, γιατί τότε είναι που ο κόσμος πρέπει κάτι να έχει να δει στον τόπο του – δεν δείχνουν κανένα ενδιαφέρον. Και όλα τα λεφτά τα χρησιμοποιούν το καλοκαίρι, οπότε θα φωνάξουν σταρ και στάρλετ της τηλεόρασης να κάνουν παραστάσεις δεύτερης, κατά τη γνώμη μου, ποιότητας, και θα οργώσουν την αγορά μόνο και μόνο για να λένε πως υπάρχουν.
  • Έτσι άρχισε η παρακμή. Αν δεν επαναπροσδιοριστεί ο ρόλος των ΔΗΠΕΘΕ, δεν έχει νόημα η ύπαρξή τους». Αντιστέκεται στη νοοτροπία αυτή. «Όσο αντέξω. Αλλά ξέρετε πως δεν μας δέχονται σε φεστιβάλ επειδή δεν έχουμε “ονόματα”; Και επειδή δεν είμαστε “εμπορικοί”; Ακόμα και σ΄ αυτό το Φεστιβάλ των Φιλίππων! Μία φεστιβαλική επιλογή που πάει Επίδαυρο δεν είναι επιθυμητή σε ένα φεστιβάλ αρχαίου δράματος; Και δεν μιλάει κανένας! Όχι δεν θέλω να δώσω όλα τα λεφτά σ΄ έναν σταρ! Θεατρική αποκέντρωση δεν είναι το τηλεοπτικό όνομα. Ας μη γελιόμαστε. Άλλο πράγμα είναι…».
  • Του Γιώργου Δ. Κ. Σαρηγιάννη, ΤΑ ΝΕΑ: Τετάρτη 1 Ιουλίου 2009

Τα υπόλοιπα του Ευριπίδη

  • Γνωρίζουμε ήδη τις δεκαεννέα τραγωδίες του Ευριπίδη. Κάποιες απ’ αυτές παίζονται συχνά κι άλλες σπανιότερα. Ομως ο πολυγραφότατος ποιητής είχε γράψει πολλά ακόμα έργα, τα οποία δεν διασώθηκαν παρά μόνον αποσπασματικά, εν είδει αποφθεγμάτων, διδαγμάτων, διαλόγων, μονολόγων και χορικών.

Σ’ αυτά τα αποσπάσματα, εκτεταμένα ή μη, από τις χαμένες τραγωδίες του Ευριπίδη είναι βασισμένη η παράσταση «Ευριπίδου σπαράγματα» ή «Απλά μαθήματα μιας άγνωστης μυθολογίας», συμπαραγωγή του ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου και του Ελληνικού Φεστιβάλ, που παρουσιάζεται την Παρασκευή και το Σάββατο στη Μικρή Επίδαυρο.

  • Συμπληρώνοντας τον μύθο

Ενα ενδιαφέρον εγχείρημα από τον σκηνοθέτη Βασίλη Νικολαΐδη, που επιχειρεί να συνθέσει σπαράγματα, χωρίς «λογικό» σύνδεσμο μεταξύ τους, αξιοποιώντας ακριβώς τον κατακερματισμένο τους χαρακτήρα, τονίζοντας επίσης την έννοια των «χαμένων» έργων, των «χαμένων» κόσμων. Τη σύνθεση έκανε ο φιλόλογος Γιάννης Λιγνάδης, που έχει ασχοληθεί ειδικά με τον Ευριπίδη κι έχει ήδη μεταφράσει όλα τα σπαράγματα από τα χαμένα δράματά του. Η δραματουργική επεξεργασία καθώς και η στιχουργική σύνθεση είναι της Αγαθής Δημητρούκα.

Η ανάσυρση του υλικού έγινε μέσα απ’ τη δεξαμενή πολλαπλών ντοκουμέντων. Επιλέχτηκαν τέσσερις τραγωδίες που διασώθηκαν εν μέρει διατηρώντας μια δραματουργική συνέχεια: «Κρήτες», «Φαέθων», «Ανδρομέδα» και «Υψιπύλη». Η διάρκειά τους είναι δέκα λεπτά, εκτός από τη μισάωρη «Υψιπύλη» που μαζί με τον «Φαέθοντα» θεωρούνται τα πιο ολοκληρωμένα έργα.

Ο θεατής διεισδύει στον μύθο, στον κόσμο του κάθε έργου, χωρίς ωστόσο να μπορεί να τον συμπληρώσει ή να τον ολοκληρώσει λογικά. Στις «τρύπες» του κειμένου, όπου κρίνεται αναγκαία μια σύνδεση για τον θεατή, ο ηθοποιός αλλάζει χρόνο και μιλώντας σε τρίτο πρόσωπο συμπληρώνει το κενό αφηγούμενος τον μύθο.

Και τρεις μόνο σωσμένες γραμμές φτιάχνουν ένα θεατρικό δρώμενο επί σκηνής. Αξιοποιούνται ακόμα μισές αράδες ή κάποιες λέξεις που σκορπίζονται στην παράσταση ως συμπληρώματα σκηνών στην αρχαία ελληνική γλώσσα.

«Αυτή η σκηνική λύση με τις λέξεις χρησιμοποιήθηκε σ’ όλο το έργο δημιουργώντας ατμόσφαιρες» λέει ο Β. Νικολαΐδης. «Για παράδειγμα, η Υψιπύλη κατηγορείται ότι άφησε το παιδί απρόσεκτο και το σκότωσε το φίδι. Με τις σωσμένες λέξεις όπως «τροφός», «ωιμέ», δημιουργείται ένα είδος διαλόγου. Δεν έγινε καμιά συμπλήρωση, καμιά παρέμβαση στα αποσπάσματα. Κάποιο φινάλε μένει μετέωρο, αρκετά σημεία στέκουν χωρίς συνέχεια, αλλά η διήγηση του μύθου λειτουργεί ως συνδετικός ιστός».

* Στην «Ανδρομέδα» σώζονται ο μονόλογος της δεμένης στο βράχο καθώς κι ένας διάλογος με τον Περσέα. Η σκηνή που η ηρωίδα περιμένει να την κατασπαράξει το θαλάσσιο κήτος θυμίζει λαϊκό δρώμενο, γι’ αυτό παριστάνεται ως θέατρο σκιών, ως διασκεδαστική παρωδία που παραπέμπει στον Μποστ. Οσο για τον σωτήρα της Περσέα, εμφανίζεται ως Μεγαλέξανδρος.

* Στους «Κρήτες» διασώζεται η απολογία της Πασιφάης (Αννα Κουτσαφτίκη), όταν κατηγορείται για την ερωτική της συνεύρεση με τον ταύρο (Παναγιώτης Λάρκου) απατώντας τον σύζυγό της Μίνωα βασιλιά της Κρήτης. Ακέραιη είναι επίσης η συνομιλία της Τροφού με τον Μίνωα (Θανάσης Κουρλαμπάς), καθώς και η ετυμηγορία του τελευταίου για την καταδίκη της Πασιφάης σε θάνατο. Το κείμενο αντιμετωπίζεται ως αρχαία τελετουργία, με υποχθόνιους ήχους, έμφαση στο χορικό των μυστών καθώς και στην πράξη της ιερογαμίας (από την οποία γεννήθηκε ο Μινώταυρος) με την Πασιφάη να φορά ένα σύγχρονο νυφικό.

* Ο «Φαέθων» (Λευτέρης Ζαμπετάκης) ρέπει προς την αρχαιοπρέπεια και η Υψιπύλη (Λουκία Πιστιόλα), η πιο ολοκληρωμένη τραγωδία, παρουσιάζεται χωρίς στιλιστικές επεμβάσεις. Την πέμπτη ενότητα αποτελεί ο μύθος του Τήλεφου (Γιάννης Κρανάς), του βασιλιά που οδήγησε τους Ελληνες στην Τροία, ένα τραγούδι φτιαγμένο από σπαράγματα σε στίχους της Αγαθής Δημητρούκα. Η παράσταση κλείνει με δύο ακόμα ενότητες: «Ψόγος και Εγκώμιο γυναικών» και «Ρήσεις από σπαράγματα Οξυρύγχου».

  • Μουσικά όργανα επί σκηνής

Το σκηνικό του Γιάννη Μετζικώφ απλό: ένα πανί στο δάπεδο και δώδεκα μεταλλικά σκαμνιά. Οι ηθοποιοί (παίζουν ακόμα οι Μαρία Παρασύρη, Αναστασία Κατσιναβάκη, Βαγγέλης Ψωμάς, Ζαχαρούλα Κλειματσάκη, Βασιλική Κυπραίου), παρόντες διαρκώς στη σκηνή ως χορός, «ξεκολλούν» για τους ρόλους στους οποίους μεταμορφώνονται τυλιγμένοι με άκοπα, χρωματιστά πανιά.

Η μουσική του Πέτρου Ταμπούρη συνδέει τις διάφορες ατμόσφαιρες, δημιουργώντας έναν καμβά, βασισμένο στον αποσπασματικό χαρακτήρα του όλου θέματος. Ακούγονται τραγούδια που ερμηνεύουν οι ηθοποιοί α καπέλα, ενώ παίζουν επίσης διάφορα μουσικά όργανα. *

  • Της ΕΦΗΣ ΜΑΡΙΝΟΥ, Ελευθεροτυπία / Επτά, Κυριακή 28 Ιουνίου 2009

«Ευριπίδου σπαράγματα» από το ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου στη Μικρή Επίδαυρο

  • Βασισμένη σε αποσπάσματα από χαμένες τραγωδίες του Ευριπίδη είναι η παράσταση «Ευριπίδου σπαράγματα», που θα παρουσιάσει το ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου στα πλαίσια του Ελληνικού Φεστιβάλ, στη Μικρή Επίδαυρο στις 3, 4/7. Ως γνωστόν, σώζονται ακέραια 19 δράματα του μεγάλου τραγικού, αλλά και αρκετά σπαράγματα (αποσπάσματα) από πολλές τραγωδίες του, που δε διασώθηκαν ολόκληρες. Αποφθέγματα, διδάγματα, μέρη διαλόγων, μονολόγων, χορικά, υλικό πλουσιότατο, άκρως ενδιαφέρον, που προσφέρει ερεθίσματα, νύξεις γοητευτικές, παρά τον μη ξεκάθαρο ειρμό τους.

Σώζονται εκτεταμένα μέρη από τα έργα: «Υψιπύλη», «Κρήτες», «Ανδρομέδα», «Φαέθων». Υπάρχουν, όμως, και ενδιαφέροντα σπαράγματα από τις τραγωδίες «Τήλεφος», «Οιδίπους» (παραλλαγή του γνωστού μύθου),«Βελλεροφόντης», «Μελανίππη», κ.ά.

Η σκηνοθεσία επιχειρεί μια σύνθεση των σπαραγμάτων, χωρίς «λογικό» σύνδεσμο μεταξύ τους, βασισμένη στον αποσπασματικό τους χαρακτήρα, τονίζοντας έτσι την απώλεια των τραγωδιών και των μύθων τους. Η μουσική θα συνδέει τις διάφορες ατμόσφαιρες, δημιουργώντας έναν καμβά βασισμένο στον αποσπασματικό χαρακτήρα των κειμένων. Η σύνθεση των κειμένων θα γίνει με τη συνεργασία του φιλολόγου Γιάννη Λιγνάδη, που έχει ασχοληθεί με τον Ευριπίδη και μετέφρασε όλα τα σπαράγματα από τα χαμένα δράματά του.

Η σκηνοθεσία είναι του Βασίλη Νικολαΐδη, ο σκηνικός χώρος και τα κοστούμια του Γιάννη Μετζικώφ, η μουσική του Πέτρου Ταμπούρη, οι χορογραφίες της Ερσης Πήττα, οι φωτισμοί της Ελευθερίας Ντεκώ. Παίζουν: Λουκία Πιστιόλα, Γιάννης Κρανάς, Αννα Κουτσαφτίκη, Αλεξάνδρα Παντελάκη, Θανάσης Κουρλαμπάς, Λευτέρης Ζαμπετάκης, Μαρία Παρασύρη, Αναστασία Κατσιναβάκη, Παναγιώτης Λάρκου, Βαγγέλης Ψωμάς, Ζαχαρούλα Κλειματσάκη, Βασιλική Κυπραίου.

«ΑΓΑΠΗΤΗ ΕΛΕΝΑ» ΑΠΟ ΤΟ ΔΗΠΕΘΕ ΑΓΡΙΝΙΟΥ. «Σήμερα για να ζεις καλά πρέπει να γίνεις κάθαρμα»

Η «Αγαπητή Ελένα»- Ιλιάς  Λαμπρίδου και οι επικίνδυνοι  μαθητές της στο Αγρίνιο

  • «Ξέρω μόνο ένα πράγμα: στην εποχή που ζούμε για να ζεις καλά πρέπει να γίνεις κάθαρμα» κραυγάζουν, αναφερόμενοι στη Ρωσία του ΄80, οι νεαροί πρωταγωνιστές στο κείμενο της Λουντμίλα Ραζουμόφσκαγια «Αγαπητή Ελένα», που παρουσιάζεται σε σκηνοθεσία Κωστή Καπελώνη από το Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο Αγρινίου.
  • «Το ίδιο πιστεύουν και οι σημερινοί νέοι της παγκοσμιοποίησης που τα σπάνε στους δρόμους», λέει ο Κωστής Καπελώνης. «Δεν είναι αλήτες, δεν ζουν στο περιθώριο, δεν αντιμετώπισαν τις δύσκολες συνθήκες της περασμένης γενιάς. Μεγαλωμένοι σε μια κοινωνία που βλέπει τις αξίες τής νιότης της να παρακμάζουν, επιστρέφουν σε μακιαβελικές ιδέες και αρχές για να κατακτήσουν αυτό που τους έμαθαν από μικροί να κυνηγούν: την επιτυχία. Γι΄ αυτούς είναι πολύ χρονοβόρο να αρκεστούν στη διαδρομή, το μυαλό τους το παγιδεύει ο στόχος».
  • «Οι τέσσερις μαθητές της «Αγαπητής Ελένας» Σεργκέγιεβνα, έχοντας αποτύχει στις απολυτήριες εξετάσεις, εισβάλλουν στο σπίτι της καθηγήτριάς τους όχι για να διεκδικήσουν, αλλά για να αρπάξουν μια δεύτερη ευκαιρία: το κλειδί του χρηματοκιβωτίου όπου φυλάσσονται τα γραπτά τους. Στο χρηματοκιβώτιο οι μεγάλοι δεν κρύβουν μόνο τις αποτυχημένες προσπάθειές τους αλλά και τις αξίες που δεν πρόλαβαν να τους διδάξουν», σημειώνεται.
  • «»Αυτό που ζητάτε είναι ανήθικο» θα τολμήσει να προφέρει η καθηγήτριά τους, που αδυνατεί να καταλάβει τη σχετικότητα της Ηθικής. Η Ελένα όχι μόνο δεν θέλει, αλλά δεν μπορεί να δώσει το κλειδί. Θεματοφύλακας αξιών και ιδανικών που οι μαθητές της δεν κατάφεραν να ενστερνιστούν, θα πολεμήσει μέχρι τέλους για τη διασφάλισή τους. Το χάσμα πραγματικά είναι αγεφύρωτο».
  • Τελικά στο έργο πρωταγωνιστής είναι η επικοινωνία που απουσιάζει. Καμιά πλευρά δεν καταφέρνει να καταλάβει την άλλη. Και το πείραμα αρχίζει… Πειραματόζωα θα γίνουν όλοι τους σε μια βραδιά που θα αλλάξει για πάντα τη ζωή τους. Αντί για το χρηματοκιβώτιο θα ανοίξουν το κουτί της Πανδώρας, απ΄ όπου θα ξεχυθεί η βία για να καταλάβει τις ψυχές και να ποτίσει τις πράξεις. Η βία που θα γίνει τελικά ο κυρίαρχος του παιχνιδιού. Η βία, που σχεδόν ποτέ δεν λύνει το πρόβλημα αλλά συνήθως καταφέρνει να αναβάλει ή και να ματαιώσει τις λύσεις…
  • Το έργο, που πρωτοπαρουσιάστηκε τον χειμώνα 2000-2001 στο θέατρο «Επί Κολωνώ», παίζεται σε μετάφραση Βικτώριας και Ειρήνης Χαραλαμπίδου, με σκηνικά Βασίλη Ραμμόπουλου, κοστούμια Ανθίας Λοΐζου και φωτισμούς Σπύρου Μερεγκλίτση και Δημήτρη Παπαδάκη. Στη διανομή: Ιλιάς Λαμπρίδου, Δημήτρης Κερεστετζής, Μιχάλης Κοιλάκος, Δώρα Σαμψώνα, Νίκος Φραγκιουδάκης.  [Γιώργος Δ. Κ. Σαρηγιάννης. ΤΑ ΝΕΑ: Τετάρτη 8 Απριλίου 2009]

ΙΝFΟ: Στο Δημοτικό Θέατρο Αγρινίου (τηλ. 26410-56.135).