Category Archives: Γρηγοριάδης Θεόδωρος

Τέσσερα έργα μιλούν για τον Βορρά

  • Πέντε συγγραφείς με βόρεια καταγωγή, οι Θόδωρος Γρηγοριάδης, Αντώνης και Κωνσταντίνος Κούφαλης, Σάκης Σερέφας και Μισέλ Φάις συνυπάρχουν με ξεχωριστά κείμενα, γραμμένα ειδικά για τον κύκλο «Βορράς», που θα παρουσιαστεί στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Φιλίππων-Καβάλας 2010.

Αντώνης και Κωνσταντίνος Κούφαλης έγραψαν το «Μικρό λεξικό  ανωμάλων»

Αντώνης και Κωνσταντίνος Κούφαλης έγραψαν το «Μικρό λεξικό ανωμάλων»

Πρόκειται για τον προσωπικό εσωτερικό βορρά του καθενός, αλλά και για τις εμμονές και τους προβληματισμούς που θα μπορούσε να προκαλέσει ένας τέτοιος γεωγραφικός προσανατολισμός. Οι παραστάσεις χωρίζονται σε δύο ενότητες, Βορράς Α («Πέστροφα Δουνάβεως» και «Μικρό Λεξικό Ανωμάλων») και Βορράς Β («Βλαβερές αναγνώσεις»και «Τι λες κι εσύ, Μπάμπη;»), οι οποίες θα παρουσιαστούν από τη Δευτέρα έως την Παρασκευή και από 19 έως 23/7, αντίστοιχα, στο «Απεντομωτήριο».

«Η νύχτα ως αφορμή για καταβύθιση στην καταγωγή, στη σάρκα, στη σιωπή. Στο νυχθημερόν παραμιλητό ενός συγγραφέα -όπου συνείδηση και γλώσσα κανιβαλίζονται- η τυραννία της αυτοπαρατήρησης, η φαντασμαγορία της ωμότητας, η φάρσα της μοναχικής πολυφωνίας αναδεικνύονται σε καθημερινές εμμονές», σημειώνει ο Μισέλ Φάις για την «Πέστροφα Δουνάβεως», που σκηνοθετεί η Λίλυ Μελεμέ και ερμηνεύει ο Κ. Αβαρικιώτης.

Το «Μικρό Λεξικό Ανωμάλων» είναι μια «αλληγορία πάνω στις σαρωτικές αλλαγές που συμβαίνουν στο περιβάλλον και τον άνθρωπο τα τελευταία χρόνια», σύμφωνα με τους συγγραφείς Αντώνη και Κωνσταντίνο Κούφαλη. Δύο νέα παιδιά ύστερα από μία οικολογική καταστροφή μεταναστεύουν σ’ έναν άγνωστο «Βορρά» για να αποφύγουν τις επιπτώσεις και να διασώσουν τη γλώσσα τους… Σκηνοθεσία Κοσμάς Φοντούκης, με τους Αν. Παπαδοπούλου, Ι. Παππά, Ομ. Πουλάκη.

Μερικά προσωπικά κείμενα πρέπει άραγε να διαβάζονται στην ώρα τους ή μήπως καλύτερα να περιμένουν στα μυστικά συρτάρια της μνήμης; είναι ένα από τα ερωτήματα που θέτει ο Θεόδωρος Γρηγοριάδης στις «Βλαβερές αναγνώσεις». Ενα βιβλίο από το παρελθόν ανασύρεται σε μία συνάντηση ανάμεσα σε έναν ώριμο άντρα που ζει στον Εβρο και έναν εικοσάχρονο στρατιώτη που έχει φέρει τα χειρόγραφα – κάποτε φυλαγμένα από τον φιλόλογο πατέρα του. Από τις σελίδες του αυτοβιογραφικού κειμένου ξεπηδάει μια αποσιωπημένη σχέση… Σκηνοθεσία: Γιάννης Παρασκευόπουλος, με τους Δ. Σαμάλη, Γ. Παρασκευόπουλο, Μ. Μπεκρή.

Ενα πούλμαν διασχίζει τη φρεσκοχαραγμένη Εγνατία οδό, εκτελώντας το δρομολόγιο Γρεβενά – Θεσσαλονίκη. Σωτήρη λένε τον οδηγό. Μπάμπη τον συνοδηγό. Σαμάνθα μια μύγα. Ο δρόμος αυτός είναι ολοκαίνουργιος. Ο Σωτήρης αφηγείται μια πονεμένη ιστορία που έζησε στον παλιό τον δρόμο, στο «Τι λες κι εσύ, Μπάμπη;» του Σάκη Σερέφα. Σκηνοθεσία Βίκυ Γεωργιάδου, με τους Θ. Δόβρη, Θ. Χαλκιά, Β. Βηλαρά.

Αντιγόνη Καράλη, ΕΘΝΟΣ, 12/07/2010

Συγγραφική πυξίδα στραμμένη στο Βορρά

  • Ποια εσωτερικά τοπία δείχνει η πυξίδα και ποιους προβληματισμούς “γεννά” ο Βορράς ως γεωγραφικός προσανατολισμός σε πέντε συγγραφείς με βόρεια καταγωγή; Ο Θεόδωρος Γρηγοριάδης, ο Αντώνης και ο Κωνσταντίνος Κούφαλης, ο Σάκης Σερέφας και ο Μισέλ Φάις αποκαλύπτουν τον δικό τους “Βορρά”, στην ομώνυμη θεατρική παράσταση, που αποτελεί παραγωγή-παραγγελία του Φεστιβάλ Φιλίππων-Καβάλας.

  • Της Δέσποινας Ντάρτζαλη, ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ: 10/07/2010

Οι πέντε συγγραφείς συνυπάρχουν με ξεχωριστά κείμενα, γραμμένα ειδικά για την παράσταση, που θα παρουσιαστεί σε δύο μέρη, στον “Βορρά Α” και τον “Βορρά Β”, στο “Απεντομωτήριο” της Καβάλας. Η “Πέστροφα Δουνάβεως” του Μισέλ Φάις και το “Μικρό Λεξικό Ανωμάλων” (φωτογραφία) του Αντώνη και του Κωνσταντίνου Κούφαλη συνθέτουν τον “Βορρά Α”, που κάνει πρεμιέρα στις 12 Ιουλίου (έως τις 16 Ιουλίου). Πώς ορίζουν οι συγγραφείς τους τον μέσα τους Βορρά; Πώς βιώνουν τον ελληνικό Βορρά αλλά και πώς κρίνουν τη στάση του ισχυρού ευρωπαϊκού Βορρά απέναντι στον ασθενέστερο Νότο;

  • Μισέλ Φάις: Καιρός να σπάσουμε την πυξίδα του παρελθόντος

Για τον Μισέλ Φάις “ο γεωγραφικός Βορράς γίνεται ψυχικός και πνευματικός ορίζοντας. Γεννημένος στην ακριτική Κομοτηνή -άλλοτε πολυπολιτισμικότερη- ζυμώθηκα με ανθρώπους των συνόρων, των παραμεθορίων, εκεί όπου γλώσσες, οι ψυχές και οι ζωές ανακατεύονται χωρίς να σβήνουν οι διαφορές”. Ο σκηνικός Βορράς αποτυπώνεται στην “Πέστροφα Δουνάβεως”, “ένα κείμενο που αντιμετωπίζει τη μνήμη και την καταγωγή με όρους σωματικής και γλωσσικής βίας”, όπως εξηγεί ο συγγραφέας. “Το έργο είναι αφιερωμένο στον θείο μου Μισέλ Φάις, τον γελαστό υφασματέμπορα εκ Δράμας, τον οποίο Βουλγαρογερμανοί, μια παγωμένη ανοιξιάτικη νύχτα του ’43, πέταξαν στα σκοτεινά νερά του κεντροευρωπαίου Δούναβη”, προσθέτει. “Μαζί με την Λίλλυ Μελεμέ (σκηνοθεσία) και τον Κωσταντίνο Αβαρικιώτη (ερμηνεία) θα συναντηθούμε στο ‘Απεντομωντήριο’ της Καβάλας. Εκεί μαζί με του θεατρόφιλους που θα μας τιμήσουν (αλλά και τους 1.800 «φτερουγισμένους» Εβραίους της πρώην κόκκινης καπνούπολης) θα δούμε πώς ένας συγγραφέας σε πυρετώδη ακινησία κολυμπάει αντίθετα στο ρεύμα (σαν άλλη πέστροφα) της Ιστορίας, της νοσταλγίας, της ενδοσκόπησης, της πλοκής”.
Όσο για τον ελληνικό Βορρά, ο Μισέλ Φάις επισημαίνει: “Έχουμε νομίζω το μοναδικό ευρωπαϊκό ‘προνόμιο’ ο Βορράς μας να έχει σύνδρομα καταδίωξης αναφορικά με τον Νότο μας. Κάπου είναι υπαρκτό το πρόβλημα, κάπου καλύπτει χαμένες ιστορικά ευκαιρίες αλλά και υπάρχουν ψυχολογικά ερείσματα. Το κρίσιμο πάντως είναι μην έχουμε σαν δεκανίκι μια πυξίδα περασμένων δεκαετιών για να μιλήσουμε για τον δυτικό, ανατολικό, βόρειο ή νότιο εαυτό μας.  Ήρθε ο καιρός να σπάσουμε την πυξίδα του παρελθόντος και να γίνουμε μια ενότητα”.
Και πώς κρίνει τη στάση του ισχυρού ευρωπαϊκού Βορρά έναντι του ασθενέστερου Νότου, στον οποίο ανήκει και η Ελλάδα; “Το ζήτημα είναι τι κάνουμε εμείς κι όχι οι άλλοι.  Άσπρισαν τα μαλλιά μου, βαρέθηκα να ακούω τι κάνουν οι άλλοι υπέρ μας ή εναντίον μας. Ας μιλήσουμε κάποτε για το τι κάνουμε εμείς για τον εαυτό μας. Ας γίνουμε, επιτέλους, γονείς του ανήλικου εαυτού μας. Οι ισχυροί θα είναι ισχυροί, το καίριο είναι πώς μεταφράζουμε εμείς αυτή τη δύναμη. Ως κτηνωδία; Και φερόμαστε σαν κακομαθημένοι; Ως υποτέλεια; Και τους γλείφουμε;  Ή ως ρεαλιστές και στρέφουμε το δύσκολο διεθνές πεδίο προς το συμφέρον του τόπου; Πρέπει να απαλλαγούμε από αγκυλώσεις του παρελθόντος και προβληματικές επιβιώσεις τους στο παρόν”.

  • Αδελφοί Κούφαλη: Ο τόπος μας μεταβάλλεται σ’ ένα ιδιώνυμο εξορίας

“Βορράς εντός μας είναι ένας τόπος εξορίας, ένα γκουλάγκ οικειοθελούς εκτοπισμού και προαποφασισμένης αλλά ίσως ουσιαστικής ενδοσκόπησης.  Ένας τόπος χωρίς ήχους, φωτισμένος άπλετα -κλινικά θα λέγαμε-, άσηπτος εξωτερικών επιρροών, άοσμος, αόρατος και διαφανής”. Σ’ αυτόν τον τόπο οδηγεί η εσωτερική πυξίδα τον Αντώνη και τον Κωνσταντίνο Κούφαλη, τους δύο καβαλιώτες συγγραφείς που καταθέτουν στον “Βορρά” το “Μικρό Λεξικό Ανωμάλων”. Μια αλληγορία πάνω στις σαρωτικές αλλαγές που συμβαίνουν στο περιβάλλον και τον άνθρωπο τα τελευταία χρόνια, το έργο παρουσιάζεται σε σκηνοθεσία Κοσμά Φοντούκη με τους Αννέζα Παπαδοπούλου, Ιωάννα Παππά και  Όμηρο Πουλάκη να ερμηνεύουν τους ρόλους. Τέκνα του Βορρά οι αδελφοί Κούφαλη, εντοπίζουν τα πλεονεκτήματα αλλά και τις αδυναμίες του. “Οι χιλιομετρικές αποστάσεις είναι συχνά το άλλοθι της υποβάθμισής του. Με την Θεσσαλονίκη να καμώνεται την πρωτεύουσα του Βορρά και την Καβάλα να εστιάζει την ύπαρξή της σε πλεονεκτήματα κάλλους που φθίνουν συνεχώς, ο τόπος μας μεταβάλλεται σ’ ένα ιδιώνυμο εξορίας”, διαπιστώνουν. “Επιλέγοντας να ζήσουμε εδώ και να αντιμετωπίσουμε τα αρνητικά του παρελκόμενα, ασκούμαστε σε μεθόδους αδιάκοπης άμυνας. Στερούμενοι, ακονίζουμε δόντια και νύχια.  Ίσως σε αυτό να πλεονεκτούμε των ανθρώπων του Νότου”, προσθέτουν. Σε μεγαλύτερη κλίμακα θεωρούν ότι “αυτό που ορίζει την υπεροχή του ευρωπαϊκού Βορρά σε βάρος του αδύναμου Νότου, όπου και ανήκουμε, είναι οι δημοκρατικές δομές της κοινωνίας του και η εφαρμογή τους σε όλες τις καθημερινές δράσεις στην ιδιωτική και τη δημόσια ζωή. Φθονούμε τα προνόμια που απολαμβάνουν οι βόρειοι ευρωπαίοι πολίτες σαν φυσική προέκταση της ιθαγένειάς τους. Επιλεγμένα ή κατ’ ανάγκη βιώνουμε στο έπακρο ένα Νότο που πυρπολείται από μια γενικευμένη έκπτωση αξιών και αισθημάτων. Δεν υπάρχει ελπίδα, φοβόμαστε”.

  • “Βορράς Α”: 12-16 Ιουλίου, “Απεντομωτήριο”.
  • Ώρα έναρξης: 9.30 μ.μ. Τιμές εισιτηρίων: 20 ευρώ, 15 ευρώ (φοιτητικό).

Καβαλιώτισσα μάνα στην Αθήνα ψάχνει

  • Το καινούργιο πεζογραφικό έργο του Θεόδωρου Γρηγοριάδη, το ανέκδοτο αφήγημα «Η δεύτερη γέννα», θα μεταφερθεί στο θέατρο.

«Είναι η νέα μητέρα του 21ου αιώνα, που κουβαλάει το παρελθόν μιας παλαιότερης Ελλάδας, αλλά πασχίζει να προσαρμοστεί με τα καινούργια που έρχονται», περιγράφει ο Θεόδωρος Γρηγοριάδης την ηρωίδα του, Ρένα, που θα ερμηνεύσει η Φιλαρέτη Κομνηνού στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Φιλίππων

«Είναι η νέα μητέρα του 21ου αιώνα, που κουβαλάει το παρελθόν μιας παλαιότερης Ελλάδας, αλλά πασχίζει να προσαρμοστεί με τα καινούργια που έρχονται», περιγράφει ο Θεόδωρος Γρηγοριάδης την ηρωίδα του, Ρένα, που θα ερμηνεύσει η Φιλαρέτη Κομνηνού στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Φιλίππων

Πρωταγωνιστεί μια Καβαλιώτισσα μητέρα, η Ρένα, μεταξύ σαράντα πέντε και πενήντα ετών, η οποία έρχεται στην Αθήνα για να γιορτάσει τα γενέθλια της κόρης της, φοιτήτριας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Τον έναν και μοναδικό ρόλο, γραμμένο σε πρώτο πρόσωπο, θα ερμηνεύσει η Φιλαρέτη Κομνηνού.

Η παράσταση, που θα έχει τη μορφή θεατρικής ανάγνωσης, θα κρατήσει περί τη μία ώρα και θ’ ανεβεί στις 24 Αυγούστου, σε χώρο του λιμανιού της Καβάλας, στο πλαίσιο τού Φεστιβάλ Φιλίππων – Καβάλας. Τη σκηνοθεσία έχει αναλάβει ο διευθυντής του φεστιβάλ Θοδωρής Γκόνης, ενώ τα σκηνικά υπογράφει η Ελένη Στρούλια. Η «Δεύτερη γέννα», η οποία εκτείνεται σε εκατό σελίδες, θα κυκλοφορήσει σε βιβλίο, από τις εκδόσεις «Πατάκη», στις αρχές Οκτωβρίου.

Η γυναίκα, την οποία επινοεί ο Θεόδωρος Γρηγοριάδης, έχει μία προβληματική σχέση με τον σύζυγό της, που εξαιτίας του γεγονότος ότι είναι λιμενικός, διορίζεται κατά καιρούς σε διάφορα λιμάνια. Ετσι, ζουν χωριστά, χωρίς ποτέ να καταφέρουν να έρθουν στην επικοινωνία εκείνη που υπαγορεύει η συζυγική ζωή.

Το έργο αρχίζει και ολοκληρώνεται μέσα σ’ ένα τριήμερο: οι χρονικές αναφορές που γίνονται από την αφηγήτρια κρατούν από το 2001 έως το 2004. Η κορύφωση ωστόσο επέρχεται τις παραμονές των Ολυμπιακών Αγώνων, σε μια Αθήνα που σκάβεται και βρίσκεται σε διαρκή αναστάτωση εν όψει του μεγάλου αθλητικού γεγονότος. Καταλύτης για την κινητοποίηση της δράσης του έργου, είναι η γειτόνισσα της φοιτήτριας κόρης, που είναι μία επαγγελματίας πόρνη, η οποία έχει ένα προβληματικό κοριτσάκι.

«Αυτή η γειτνίαση θα υποχρεώσει την πρωταγωνίστριά μου να αντιληφθεί τη δική της προσωπική αστάθεια. Εν τούτοις ο αναγνώστης ή ο θεατής, από την πρώτη κιόλας στιγμή, αντιλαμβάνεται ότι κάτι δεν πάει καλά μ’ αυτή τη γυναίκα και την οικογένειά της. Αλλωστε, αυτό είναι το κύριο θέμα του έργου μου: Τι πάει λάθος στις οικογένειες του νέου αιώνα», λέει ο Καβαλιώτης συγγραφέας, πάντα προσκολλημένος -όπως παραδέχεται- δημιουργικά στο περιβάλλον της Βόρειας Ελλάδας, όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε.

Το αφήγημα είναι πολυφωνικό, με την έννοια, όπως εξηγεί ο Θεόδωρος Γρηγοριάδης, «ότι είναι γραμμένο με τέτοιον τρόπο, που να έχει όλες τις φωνές της γυναίκας. Εχει μια ποιητικότητα που πηγάζει από την ευαισθησία της, χωρίς να απουσιάζει η λαϊκότητα από τον τρόπο που θυμάται περιστατικά του παρελθόντος. Δεν σας κρύβω ότι η ηρωίδα μου πηγάζει από λογοτεχνικές ηρωίδες, που χαρακτηρίζονται από τραγικότητα. Η Ρένα θα μπορούσε να είναι ένας τύπος που βγαίνει κατευθείαν από τη «Φόνισσα» του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη».

Ο Θεόδωρος Γρηγοριάδης αντιμετωπίζει την ηρωίδα του ως μία γυναίκα που προσπαθεί να βρει την ταυτότητά της σε νέους καιρούς: «Είναι η νέα μητέρα του 21ου αιώνα, που κουβαλάει ένα παρελθόν μιας παλαιότερης Ελλάδας, αλλά πασχίζει να προσαρμοστεί με τα καινούργια πράγματα, που έρχονται και δεν μπορεί να τα κοντρολάρει. Ταυτόχρονα ανήκει στο «αγαπημένο» μου μοτίβο: είναι πάλι μια Βορειοελλαδίτισσα, η οποία θα αντιμετωπίσει το παρελθόν και τα μυστικά του μέσα στην Αθήνα».

Η «Δεύτερη γέννα» δεν παύει να είναι ένα στοίχημα του συγγραφέα με τον εαυτό του και με τους αναγνώστες του ή τους θεατές του, γεγονός που το αφήνει ο Θεόδωρος Γρηγοριάδης να βγει στην επιφάνεια: «Στηρίζεται στην παρατήρηση, σε αναγνώσεις γυναικείων χαρακτήρων που συναντάμε σε άλλους συγγραφείς και στην ανδρική ευαισθησία που έχει πολλά στοιχεία με τα γυναικεία. Σήμερα, ο συγγραφέας πάνω απ’ όλα πρέπει να γράφει αλλάζοντας προσωπεία και ύφος, χωρίς να είναι προβλέψιμος».

Ο Θεόδωρος Γρηγοριάδης γνώρισε την πρωταγωνίστρια του έργου του, Φιλαρέτη Κομνηνού, από τα χρόνια που ήταν και οι δύο φοιτητές, στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Εκείνος φοιτούσε στην Αγγλική Φιλολογία κι εκείνη στη Φιλοσοφική Σχολή. Τους ένωσε και τους δύο η κοινή τους αγάπη για το θέατρο και τον κινηματογράφο, που στεγάστηκε στη φοιτητική θεατρική ομάδα Ομιλος Θεάτρου Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Η Φιλαρέτη, όπως θυμάται ο Θεόδωρος Γρηγοριάδης, είχε δείξει από τότε το ταλέντο της. Αυτός μια φορά ανέβηκε στο θεατρικό σανίδι και κατέβηκε…*

  • Του ΒΑΣΙΛΗ Κ. ΚΑΛΑΜΑΡΑ, Ελευθεροτυπία, Τετάρτη 22 Ιουλίου 2009