Category Archives: Βαχλιώτη-Ολντριτζ Θεώνη

Η «Σούσα» έμεινε για πάντα Ελληνίδα

  • Του Γιώργου Δ. Κ. Σαρηγιάννη, ΤΑ ΝΕΑ: Σάββατο 29 Ιανουαρίου 2011

Τα κοστούμια πέντε μόνο ελληνικών παραστάσεων είχε υπογράψει η βραβευμένη με Οσκαρ και Τόνι ενδυματολόγος Θεώνη Βαχλιώτη- Ολντριτζ, η οποία έφυγε από τη ζωή στις 21 Ιανουαρίου. Αλλά παρέμεινε ώς το τέλος Ελληνίδα μέχρι το κόκαλο. «Γλυκιά γυναίκα». «Υπέροχος άνθρωπος». «Προσωπικότητα». «Καλλιεργημένη». «Συνεργάσιμη». «Χαμηλού προφίλ».

Οσοι μου μίλησαν για τη Θεώνη Βαχλιώτη- Ολντριτζ συμφωνούν μεταξύ τους. Και με τη γνώμη που είχα σχηματίσει. Υστερα από μια συνέντευξη που είχαμε κάνει: μια Κυρία που δεν την είχε καταπιεί το Χόλιγουντ και το Μπρόντγουεϊ όπου διέπρεψε ως ενδυματολόγος, προσγειωμένη, ανθρώπινη, με χιούμορ αλλά και με γνώση. Οταν, μάλιστα, μετά τη δημοσίευση της συνέντευξης εκείνης, μου τηλεφώνησε για να με ευχαριστήσει, πράγμα μάλλον ασύνηθες για τα ελληνικά δεδομένα- δημοσιογράφο λίγων χρόνων, αυτή, μία Οscar και Tony winner- έμεινα έκπληκτος. Και ακόμα το θυμάμαι.

Τώρα που η Τheoni V. Αldridge, όπως υπέγραφε στις ΗΠΑ, έφυγε από τη ζωή- στις 21 Ιανουαρίου- έχω να θυμηθώ και την αγάπη της για την Ελλάδα. Εικόνα που μου ενίσχυσε η επιθυμία της να φέρουν την τέφρα της στον τόπο της και να την τοποθετήσουν στον οικογενειακό τάφο των Βαχλιώτηδων, στο Πρώτο Κοιμητήριο. Επιθυμία που θα πραγματοποιήσουν ο αγαπημένος της σύζυγος- από το 1953, γνωρίστηκαν στη σχο λή που σπούδαζαν, πενήντα οκτώ ολόκληρα χρόνια δεμένη μαζί του- ηθοποιός Τομ Ολντριτζ που βρίσκεται πια σε αναπηρικό καροτσάκι και η ανιψιά της, κόρη ενός από τους τρεις αδελφούς της, Μερόπη Βαχλιώτη η οποία επίσης σπούδασε και ασχολήθηκε με την ενδυματολογία. Εικόνα που μου ενίσχυσαν επίσης οι πληροφορίες που μου έδωσε μια άλλη ευγενική κυρία, η νύφη της, χήρα του αδελφού της Βασίλη, Αλίκη Βαχλιώτη: η Τheoni V. Αldridge της αστραφτερής καριέρας, η βραβευμένη με Οσκαρ και τρεις φορές με Τόνι- υπήρξε δεκαπέντε συνολικά φορές υποψήφια!και τιμημένη με πλήθος άλλων βραβείων, η ενδυματολόγος στη μνήμη της οποίας έσβησαν τις μαρκίζες τους τα θέατρα του Μπρόντγουεϊ, δεν είχε πάρει ποτέ την αμερικανική υπηκοότητα. Διατήρησε στα πάνω από εξήντα χρόνια που ήταν εγκατεστημένη στις ΗΠΑ την ελληνική και με ελληνικό προξενικό διαβατήριο ταξίδευε. Και όλη αυτήν την τεράστια καριέρα με πράσινη κάρτα την έκανε.

«Οταν έφυγε για να σπουδάσει στην Αμερική», λέει η κ. Αλίκη Βαχλιώτη, «ο πατέρας της τής είπε: “Μην ξεχάσεις ποτέ την πατρίδα”. Και της έκανε δώρο μια καρφίτσα- τσαρουχάκι με μπριγιάν και διαμαντάκια. Αυτήν την καρφίτσα τη φορούσε πάντα όταν ταξίδευε. Η καρδιά της στην Ελλάδα ήταν». Η καρφίτσα- τσαρουχάκι θα συνοδεύει και την τέφρα της.

  • Ηταν στο θέατρο από το πρωί και ζωγράφιζε με το χέρι τα υφάσματα γιατί ήθελε να είναι μοναδικά

Σούσα ήταν το χαϊδευτικό της. Από το γερμανικό s ss- γλυκιά και τη γερμανίδα γκουβερνάντα που είχαν σπίτι. Ετσι ακόμα τη φωνάζει η νύφη της- «χάσαμε την αγαπημένη μας Σούσα». Στη Θεσσαλονίκη είχε γεννηθεί. Το 1932; Το 1928; Το 1922- και το πιθανότερο; Νωρίτερα; Αγνωστο – τρεις διαφορετικές ημερομηνίες γέννησής της κυκλοφορούν. Τι σημασία, όμως, έχει;

Τα τέσσερα αδέρφια έχασαν μικρά τη μητέρα τους και ο πατέρας αφοσιώθηκε στην ανατροφή τους. Τα αγγλικά, βασικό εφόδιο. Και ποιος ήταν ο καθηγητής τους των αγγλικών; Ο Κάρολος Κουν! Ο σκηνοθέτης και δάσκαλος Χρήστος Βαχλιώτης και η αδελφή του, επίσης ενδυματολόγος Ντένη Βαχλιώτη, υποψήφια στα Οσκαρ για τα κοστούμια της στο «Ποτέ την Κυριακή» του Ζιλ Ντασέν, ήταν πρώτα της ξαδέλφια. Και η ενεργή ενδυματολόγος Ντέννη Βαχλιώτη- «δεν είχαμε συχνές επαφές αλλά όταν τη γνώρισα στην Αμερική τη βρήκα έναν υπέροχο άνθρωπο και αναπτύξαμε πολύ καλή σχέση»- και η σκηνοθέτρια του κινηματογράφου Ειρήνη Βαχλιώτη, κόρες του Χρήστου, ανιψιές της.

Στην Ελλάδα ως ενδυματολόγο την έφερε η Νόνικα Γαληνέα. 1991- 1992, θίασος Αλέκου Αλεξανδράκη- Νόνικας Γαληνέα και τη σεζόν εκείνη αποφασίζουν να ανεβάσουν σε εναλλασσόμενο ρεπερτόριο δύο έργα: «Η επίσκεψη της γηραιάς κυρίας» του Ντίρενματ και «Η κυρία του Μαξίμ» του Φεντό. Σκηνοθέτης, ο Αγγλος Λίο Ρούμπιν. Και τότε η Νόνικα Γαληνέα σκέφτεται να καλέσει για τα κοστούμια τη Θεώνη ΒαχλιώτηΟλντριτζ.

«Είχα πάει στη Νέα Υόρκη», μου λέει. «Και είχαμε έναν κοινό φίλο που δεν ζει πια, τον Τόλη τον Σταματίκο, που με έφερε σε επαφή μαζί της. Της μίλησα τηλεφωνικώς χωρίς να συναντηθούμε και μου είπε πως θα ήταν πολύ ευτυχής να δουλέψει για μένα.

Ηταν δύσκολη γυναίκα στη δουλειά η Θεώνη, ούτε κι εγώ είμαι ό,τι ευκολότερο αλλά υπήρξε μια επαφή απίστευτη μεταξύ μας. Επαγγελματική και γυναικεία. Μου έκανε όλα μου τα χατίρια και της έκανα όλα της τα χατίρια. Και δεν ήταν απλό να κάνεις τα χατίρια της Θεώνης… Αλλά είχε μία γενναιοδωρία. Εκείνο, μάλιστα, το διάστημα πέθανε ένας αδελφός της και, μέσα στον πόνο της, την πείραζε που δεν μπόρεσε, όπως πίστευε, να μου δώσει αυτά που ήθελε να μου δώσει».

Η Νόνικα Γαληνέα θυμάται ακόμη πόσο μεγάλη αδυναμία είχε στον άντρα της. «Μιλούσε εξαιρετικά τα ελληνικά. Και είχε χιούμορ- γελούσα πολύ μαζί της».

Θεώνη Βαχλιώτη -Ολντριτζ: Απαιτητική, ντόµπρα, τελειοµανής

  • Του Δηµήτρη Δανίκα
    ΤΑ ΝΕΑ: Δευτέρα 24 Ιανουαρίου 2011

Μια πρωταγωνίστρια τόλµησε να της αντιµιλήσει. «Κυρία Ολντριτζ – της έγραψε σ’ ένα σηµείωµα – σας παρακαλώ, δεν µου πάει το ροζ». Διαβάζει το σηµείωµα εκείνη, τα παίρνει στο κρανίο και της λέει:
«Γλυκιά µου, οι προτιµήσεις σου για το σπίτι σου. Εδώ είναι θέατρο»!

Η Theoni V. Aldredge ή Θεώνη Βαχλιώτη -Ολντριτζ (που έφυγε την Παρασκευή από τη ζωή στα 79 της) δεν σήκωνε µύγα στο σπαθί της. Ποια ήταν η εν λόγω πρωταγωνίστρια; Πάντως όχι η Τζέραλντιν Πέιτζ (1924-1987), από τις θρυλικές µορφές (κυρίως) θεάτρου και κινηµατογράφου.

Ο Ελίας Καζάν λοιπόν επρόκειτο να ανεβάσει στο θέατρό του το «Γλυκό πουλί της νιότης» του Τενεσί Ουίλιαµς µε την Πέιτζ και τον κούκλο της εποχής Πολ Νιούµαν. Κατά σύµπτωση, η Πέιτζ σε µια θεατρική παράσταση του διάσηµου παραγωγούΝτέιβιντ Μέρικ είχε θαυµάσει τα κοστούµιαµιας 36χρονης – τότε –και σχεδόν πρωτοεµφανιζόµενης µε το όνοµα Θεώνη Αθανασιάδου Βαχλιώτη – Ολντριτζ. «Ελίας», του λέει, «αυτή η Ελληνίδα είναι άλλο πράγµα».

Ο Καζάν, που πριν από έξι χρόνια στην επιτροπή του Μακάρθι είχε καρφώσει κάµποσους «κοµµουνιστές» συνεργάτες του, έψαχνε διαρκώς φρέσκα ονόµατα. Ετσι η Θεώνη από τη µια στιγµή στην άλλη βρέθηκε στοθεατρικό πρωτοποριακό κύµα τηςΝέας Υόρκης. Σαράντα χρόνια αργότερα, για το ίδιο έργο σχεδίασε τα κοστούµια στην παράσταση της Κάτιας ∆ανδουλάκη στην Αθήνα. «Για την Τζέρι (την Πέιτζ) σχεδίασα τρία κοµµάτια. Μία κοµπινεζόν, µία ρόµπα και ένα βραδινό. Πρόθεσή µου ήταν τα ρούχα, όπως το πουλί, να είναι ανάλαφρα µπροστά και πίσω λίγο πιο βαριά», έλεγε σε µια συνέντευξή της στους «New York Times» –που ανέβασαν την ηλικία της Βαχλιώτη κατά δέκα χρόνια (ως γεννηµένη το 1922– ουδείς αλάνθαστος).

Εναν χρόνο µετάαυτήν τη θρυλική παράσταση του1959, ο ΖυλΝτασσέν, ο οποίος αν και εβραιοαµερικανός πολιτογραφήθηκεστη συνείδησή µας ως έλληνας κανονικός και που µέχρι το τέλος της πολύχρονης ζωής του (1911-2008) µισούσε τον Καζάν, αναθέτει στη Θεώνη τα κοστούµια για το µιούζικαλ «Ilya darling», βασισµένο στην ταινία «Never on Sunday» (Ποτέ την Κυριακή) των τεσσάρων υποψηφιοτήτων και του ενός Οσκαρ (Μάνος Χατζιδάκις).

Το όνοµα Aldredge το κληρονόµησε από το 1953 όταν σε ηλικία µόλις 21 παντρεύτηκε – διά βίου – τον Τοµ Ολντριτζ, ηθοποιό κυρίως της τηλεόρασης. Εχει παίξει και σε 23 επεισόδια των «Sopranos». Γιατί Ολντριτζ και όχι Βαχλιώτη; Πρώτον, γιατί πιο αµερικανικό και δεύτερον, γιατί η Θεώνη ήταν κλασική Ελληνίδα. Ακλόνητων παραδοσιακών πεποιθήσεων. Από οικογένεια στρατιωτικού γιατρού.

Γι’ αυτό και τόσο φουριόζα και λαλίστατη προς όλες τις κατευθύνσεις. Ακόµα και µε κίνδυνο να κλονιστεί η καριέρα της.

Παράδειγµα;«Thegreat Gatsby» (Οµεγάλος Γκάτσµπι) του Τζακ Κλέιτον που της χάρισε Οσκαρ. Επρεπε λοιπόν µέσα σε διάστηµα λιγότερο των δύο εβδοµάδων να σχεδιάσει και να επιµεληθεί εκατοντάδες τουαλέτες. Τόσο για τη Μία Φάροου και την Κάρεν Μπλακ όσο και για τις άλλες ντεπιντάν. Το κατάφερε. Θριάµβευσε. Επειδή όµως τα κοστούµια του Γκάτσµπι, δηλαδή του goldenboy µε το όνοµα Ρόµπερτ Ρέντφορντ, προέρχονταν από τη συλλογή του Ραλφ Λόρεν, τα φώτα της δηµοσιότητας στράφηκαν σ’ αυτόν.

«Ρε σεις», είπεπερίπουη Θεώνη, «ποιος Λόρεν, εγώείµαι η designer της ταινίας». «Θίο», συµβούλευαν οι φίλοι της, «συγκρατήσου, το σύστηµα θα σε καταπιεί». Τίποτα εκείνη. Ετσι ως κλασική Ελληνίδα που απαιτεί το δίκιο της, χτυπάει την πόρτα των executives της Paramount ζητώντας το όνοµα αυτού του τύπου να αφαιρεθεί από τα γράµµατα. Εγινε συµβιβασµός και το Ραλφ Λόρεν κατέληξε µικροκροσκοπικό. Αποτέλεσµα; Στηντελετή απονοµής, δικαιωµένη από τονθρίαµβό της, επανορθώνει, λέγοντας δυο λογάκια και για τον Λόρεν!

Οταν τη ρωτούσαν «µα, πώς από οικογένεια στρατιωτικών εσύ να καταλήξεις designer κοστουµιών» η απάντηση µία: «Από µικρή έραβα ρουχαλάκια για τις κούκλες µου και επιδιόρθωνα τις φούστες που µου αγόραζαν οι γονείς µου». Τοβίτσιο µε τις κούκλες διατηρήθηκε διά βίου. Η συλλογή της – µε κούκλες – θεωρείται από τις µεγαλύτερες στον κόσµο.

Και πώς στο θέατρο; «Οταν µετά τις σχολικές σπουδές µου στο Αµερικανικό ΚολλέγιοΑθηνών κατέφθασα στις ΗΠΑ µε προορισµό το Goodman School of Drama στο Σικάγο, έκανα µια στάση στη Νέα Υόρκη καιέπεσα πάνω στην ταινία «Καίσαρ και Κλεοπάτρα» µε µια Βίβιαν Λι να λάµπει µέσα σε πανέµορφα ρούχα. Αυτό θα κάνω κι εγώ, είπα».

∆ύο τα µεγάλα ανθρώπινα εφαλτήρια της καριέρας της. Καιοι δύο µέγιστοι παραγωγοί θεάτρου. Πρώτος ο Ντέιβιντ Μέρικ που της αναθέτει τα κοστούµια της πρωτοεµφανιζόµενης τότε Μπάρµπαρας Στρέιζαντ γιαµια παράσταση µε τον τίτλο «I can get it for you wholesale». Εκτοτε φίλες η Θεώνη µε τη Βαρβάρα. Επί κινηµατογραφικής οθόνης ξανασυναντήθηκαν το 1996 για τον «Καθρέφτη µε τα δύο πρόσωπα» που σκηνοθέτησε η Στρέιζαντ και που παρτενέρ στο καστ ήταν ο Τζεφ Μπρίτζες.

Ο δεύτερος– ακόµα πιο σπουδαίος – είναι ο Ρωσοεβραίος Τζόζεφ Παπ, ιδρυτής του θρυλικού New York Shakespeare Festival που οργανώνεται στο Σέντραλ Παρκ. Υπερδιπλάσιες οι συµµετοχές της στοθέατρο αλλά και στο µπαλέτο και την όπερα, απ’ ό,τι στον κινηµατογράφο. Γιατί; «Μα επειδή ο προϋπολογισµός της Ελληνίδας είναι ο ακριβότερος όλωντων designers από συστάσεως Χόλιγουντ». Απαιτητική. Ντόµπρα. Τελειοµανής. Φανταστείτε: το 1984 στα Θέατρα Off και On Broadwayκυκλοφορούσαν πάνω από χίλια κοστούµιατης Θεώνης. Απίστευτο.

«Οποιος κάνει κοστούµια που φωνάζουν δεν είναι καλός ενδυµατολόγος»

  • Με µια µατιά

Γεννήθηκε: στις 22 Αυγούστου 1932

Σπούδασε: στο Αµερικανικό Κολλέγιο Αθηνών και στο Goodman School of Drama Σικάγο

Παντρεύτηκε: Τον ηθοποιό Τοµ Ολντριτζ

Βραβεία: Τρία θεατρικά Tony Awards για τα «Annie», «Το κλουβί µε τις τρελές», «Barnum» και ένα Οσκαρ για τον «Μεγάλο Γκάτσµπι»

Ταινίες: Οι πιο γνωστές: «Ο µεγάλος Γκάτσµπι», «Το δίκτυο», «Κάτω από τη λάµψη του φεγγαριού», «Οι τρεις µέρες του κόνδορα», «Τα µάτια της Λόρα Μαρς», «Ghostbusters», «Ο καθρέφτης έχει δύο πρόσωπα», «Annie», «Πέρυσι το καλοκαίρι»

Σκηνή: Από µιούζικαλ µέχρι δράµατα και κωµωδίες και από Σαίξπηρ µέχρι Εντουαρντ Αλµπι («Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ») και Τενεσί Ουίλιαµς (πρώτη παράσταση «Γλυκό πουλί της νιότης» το 1959).

Εγκατέλειψε: 21 Ιανουαρίου 2010 (η σορός της αποτεφρώθηκε στο Στάνφορντ).