Category Archives: Αντιγόνη

Το διαχρονικό μήνυμα της Αντιγόνης

Η 29χρονη Πόλι Φίντλεϊ σκηνοθετεί την τραγωδία του Σοφοκλή στο Εθνικό Θέατρο του Λονδίνου

The Guardian

Πολλοί τακτικοί θαμώνες του Εθνικού Θεάτρου στο Λονδίνο έχουμε σκεφτεί ότι μοιάζει με στρατιωτικό οχυρό. Η νέα παραγωγή της τραγωδίας του Σοφοκλή «Αντιγόνη», που σκηνοθέτησε η Πόλι Φίντλεϊ, φαίνεται να το επιβεβαιώνει. Η Φίντλεϊ, μαζί με τη σκηνογράφο Σούτρα Γκίλμουρ, πέρασε αρκετές εβδομάδες μεταμορφώνοντας το μεγάλο αμφιθέατρο του Εθνικού σε κυβερνητική εγκατάσταση – ένα καταφύγιο για τους ηγέτες της χώρας σε καιρούς αναταραχής ή πολέμου.

«Είναι σαν να συναντάει ο δρ Στρέιντζλαβ του Κιούμπρικ το Εθνικό, με το αμφιθέατρο «Ολίβιε» να γίνεται ένα μπάνκερ μέσα στο μέγαρο της Δημοκρατίας», λέει η Πόλι Φίντλεϊ. «Οχι ότι προσπαθήσαμε να υπονοήσουμε», προσθέτει με μια πονηρή λάμψη στα μάτια, «ότι το Εθνικό Θέατρο είναι ένας ολοκληρωτικός θεσμός – υπήρχε όμως μια ευτυχής αρχιτεκτονική δυνατότητα». Συνέχεια

Επαγγελματική «Αντιγόνη» από ερασιτέχνες

  • «Αν υπάρχει κέφι και πάθος, δεν μπορεί να μας εμποδίσει τίποτα να κάνουμε θέατρο». Με αυτά τα λόγια, ο σκηνοθέτης Νίκος Μπουσδούκος υποστηρίζει την τολμηρή απόφαση των συντελεστών του Λαϊκού Θεάτρου Νέας Ερυθραίας να ανεβάσει, από την Παρασκευή 2 Ιουλίου, την Αντιγόνη του Σοφοκλή.

Ερασιτεχνικό σχήμα με μακρά ιστορία, αφού ιδρύθηκε το 1984, και με συνεχή παρουσία στα θεατρικά πράγματα του αττικού προαστίου, αισθάνεται σήμερα να πατά γερά στα πόδια του, ώστε να είναι σε θέση να ανεβάσει για πρώτη φορά αρχαία τραγωδία, η οποία μάλιστα θα παρουσιάζεται καθημερινά (εκτός Δευτέρας), έως τις 25/7, στο υπαίθριο Δημοτικό Θέατρο που βρίσκεται στην οδό Ιωάννας Δρυμπέτη και Κερκύρας, στο Καστρί.

«Λαϊκό έργο, απλό και κατανοητό» χαρακτηρίζει την Αντιγόνη, σε συνέντευξή του σε τοπική εφημερίδα, ο σκηνοθέτης, δείχνοντας πως δεν ανησυχεί για την ανταπόκριση του κοινού. Άλλωστε, «υπάρχει κακό ερασιτεχνικό θέατρο, όπως υπάρχει και κακό επαγγελματικό θέατρο. Το θέμα είναι πόσο πιστεύεις και πόσο υποστηρίζεις αυτό που κάνεις», συνεχίζει. Θεωρώντας πως η τραγωδία του Σοφοκλή έχει αρκετά πράγματα να πει στους σημερινούς Έλληνες, παρατηρεί: «Το θετικό είναι ότι ήδη έχουμε αρχίσει και επικοινωνούμε εν μέσω κρίσης. Μιλάμε στον δρόμο, λέμε τα προβλήματά μας, πράγμα που δεν το κάναμε πριν…».

Η παράσταση της Αντιγόνης παρουσιάζεται σε μετάφραση Μ. Βολανάκη, σκηνικά-κοστούμια Μαρίας Ποθητού, μουσική Χρ. Κωνσταντίνου. Τους ρόλους ερμηνεύουν οι Μαντώ και Στέφη Γιαννίκου, Δ. Μπακλαβάς, Στ. Μαξούρης, Φ. Κοράκης, Μαρία Ποθητού, Η. Αγγελόπουλος, Π. Μιχάλας, Δήμητρα Παπαστρατηγάκη, ενώ στο χορό παίρνουν μέρος οι: Ν. Αναγνώστου, Αργυρώ Βασιλάκη, Χρύσα Αγουρίδα, Γ. Ρηγούτσος, Μαρίνα Μερσινιά, Άρτεμις Ποθητού, Α. Κανελλόπουλος, Γ. Δημητρίου, Δήμητρα Παπαστρατηγάκη, Φ. Κοράκης.

«Βαβυλωνία», «Αντιγόνη», «Ινκόγκνιτο» στο ΚΘΒΕ, «Μάουζερ» του Χάινερ Μίλερ στο θ. «Αττις»

  • Το ΚΘΒΕ παρουσιάζει τις εξής παραστάσεις: Την αριστουργηματική κωμωδία «Βαβυλωνία», του Δημητρίου Κ. Βυζάντιου, στο «Βασιλικό Θέατρο». Διασκευή – σκηνοθεσία, σκηνικό, χορογραφία, φωτισμοί: Δήμος Αβδελιώδης. Σκηνικά – κοστούμια: Μαρία Γεράρδη-Πασσαλή. Μουσική – στίχοι: Βαγγέλης Γιαννάκης. Παίζουν: Πάνος Αργυριάδης, Αννα Γιαγκιώζη, Ηλέκτρα Γωνιάδου, Δημήτρης Διακοσάββας, Λευτέρης Λιθαρής, Χρίστος Νταρακτσής κ.ά. Συμμετέχει μεγάλη ορχήστρα. Την «Αντιγόνη» του Σοφοκλή από τη Νεανική Σκηνή του ΚΘΒΕ (Μονή Λαζαριστών). Μετάφραση Σοφίας Νικολαΐδου, σκηνοθεσία Τάσου Ράτζου. Σκηνικά – κοστούμια: Ανδρέας Παρασκευόπουλος. Μουσική: Βαγγέλης Φάμπας. Κίνηση: Κική Μπάκα. Παίζουν: Μάνος Ζαχαράκος, Ευσταθία Τσαπαρέλη, Κρίστη Παπαδοπούλου, Ιορδάνης Αϊβάζογλου, Κίμων Κουρής κ.ά. Μουσικοί: Ελσα Μουρατίδου (τραγούδι), Χρήστος Μπάρμπας (ακορντεόν, πιάνο, νέι, καβάλ, φλογέρα, γκάιντα), Νίκος Ψοφογιώργος (κρουστά). Στη Μονή Λαζαριστών φιλοξενεί την Πειραματική Σκηνή του Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου με την παράσταση «Ινκόγκνιτο» (Μικρό Θέατρο Μονής Λαζαριστών, 10,11/11). Ο έρωτας, η τρέλα, το όνειρο, η απώλεια, η ελπίδα, η αναμέτρηση με το χρόνο είναι τα θέματα με τα οποία δύο περφόρμερ ξετυλίγουν πολλές μικρές ιστορίες. Ερευνα – επιμέλεια κειμένων: Στέλλα Φυρογένη. Μουσική επιμέλεια – διασκευή τραγουδιών – σύνθεση: Γιώργος Χριστοδουλίδης, Στέλλα Φυρογένη. Παίζουν: Στέλλα Φυρογένη, Γιώργος Χριστοδουλίδης.
  • Το θέατρο «Αττις» επαναλαμβάνει το έργο του Χάινερ Μίλερ «Μάουζερ». Το έργο, εμπνευσμένο από το διδακτικό δράμα του Μπρεχτ «Το μέτρο», αλλά και την αισθητική του ιαπωνικού θεάτρου «Νο», τοποθετείται στην εποχή του ρωσικού εμφυλίου πολέμου, μεταξύ μπολσεβίκων και τσαρικού καθεστώτος. Μετάφραση Ελένης Βαροπούλου, σκηνοθεσία – σκηνικό Θεόδωρου Τερζόπουλου, μουσική Παναγιώτη Βελιανίτη, δραματουργική συνεργασία Κώστα Αρβανιτάκη, φωτισμοί Θ. Τερζόπουλου – Κωνσταντίνου Μπεθάνη. Παίζουν: Θανάσης Αλευράς, Στάθης Γράψας, Αντώνης Μυριαγκός, Αλέξανδρος Τούντας. Συμμετέχουν: Μαρία Μπέικου, Θεόδωρος Τερζόπουλος.
ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΘΕΜΑΤΑ

«Αντιγόνη» του Σοφοκλή από τη Νεανική Σκηνή του ΚΘΒΕ

©Κώστας Αμοιρίδης




Αντισυμβατική, ανυπότακτη, ανυποχώρητη, αμετάπειστη… Η «ΑΝΤΙΓΟΝΗ»… του Σοφοκλή, σε μετάφραση Σοφίας Νικολαϊδου, και σκηνοθεσία Τάσου Ράτζου, …ένα νεαρό κορίτσι που στρέφεται ενάντια στην αυταρχική εξουσία που θέλει να της επιβάλει τα «πρέπει» του νόμου. Αντιστέκεται. Επαναστατεί… με όποιο τίμημα. Η «Αντιγόνη» καταλαμβάνει τη Νεανική Σκηνή του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, στη Μονή Λαζαριστών – Σκηνή «Σωκράτης Καραντινός»,  από την Κυριακή,  1 Νοεμβρίου 2009, στις 11π.μ.

Η νεανική σκηνή του  Κ.Θ.Β.Ε δημιουργήθηκε με στόχο να  φέρει τους εφήβους μαθητές πιο κοντά στο θέατρο και να τους δώσει τη δυνατότητα να το γνωρίσουν,  να το αγαπήσουν και να αποκτήσουν μια δυνατή και ουσιαστική σχέση μ’ αυτό ώστε να αποτελέσουν τη νέα γενιά των θεατών. Πέρσι έγινε το  πρώτο βήμα με την παράσταση «Ελένη» του Ευρυπίδη, σε μετάφραση Σοφίας Νικολαίδου και σκηνοθεσία Γιάννη Παρασκευόπουλου, το οποίο στέφθηκε με επιτυχία. Φέτος είναι η σειρά της «Αντιγόνης».

«Γιατί η Αντιγόνηόπως χαρακτηριστικά σημειώνει στα προλεγόμενα της μετάφρασής του έργου του Σοφοκλή εκδόσεις «Κέδρος», η Σοφία Νικολαΐδου:

«Η Αντιγόνη είναι ένα έργο πυκνού πολιτικού προβληματισμού. Το μέγα ερώτημα που θέτει είναι: Ποιος ορίζει το μέτρο της ανθρώπινης δράσης; Η ηθική του κοινού αίματος ή η ηθική της εξουσίας; Η Αντιγόνη αρθρώνει διαυγή πολιτικό λόγο. Δεν πυρπολείται από έρωτα, όπως η Μήδεια ή άλλες εμβληματικές ηρωίδες. Είναι η βασιλοκόρη που δε διστάζει να συγκρουστεί με την εξουσία και να πληρώσει το τίμημα. Μιλά, όταν όλοι σιωπούν. Αυτή, μία γυναίκα.

Ο Κρέων είναι η εξουσία. Αποφασίζει, διατάζει. Η σφοδρότητα της σύγκρουσης Κρέοντα και Αντιγόνης οφείλεται στο γεγονός ότι το ήθος και των δυο ηρώων είναι ωμό. Ανάλγητο. Φλογοβόλο. Δε γνωρίζει κλιμάκωση, δεν υπαναχωρεί. Μαίνεται. Στην άλλη όχθη, ο Αίμονας είναι η φωνή του μέτρου. Της κοινής λογικής. Ο ζυγισμένος λόγος του αναπτύσσει επιχειρήματα ενός θεωρητικού της δημοκρατίας. Διατυπώνει και υπερασπίζεται τη γνώμη των πολιτών.

Πώς υφαίνει κανείς σε μια σύγχρονη γλώσσα τον κειμενικό και πολιτισμικό ιστό ενός διάσημου έργου της ελληνικής αρχαιότητας; Ο μεταφρασμένος λόγος οφείλει να συντηρεί κάτι από το καθαρό μέταλλο της λέξης του Σοφοκλή, τη λυρική κραυγή των χορικών, τον γόο του κομμού, τη λεπτουργημένη δομή των ρητορικών αντιπαραθέσεων. Κυρίως: τον τρόπο της πρόσληψης του κόσμου. Την ιδεολογία του έργου, που συνομιλεί ευθέως και ευκρινώς με την ιστορία της εποχής.

Επέλεξα τον πεζό λόγο στα αφηγηματικά μέρη. Έναν πεζό λόγο με υπόγειο εσωτερικό ρυθμό. Στα λυρικά μέρη ο ρυθμός γίνεται σε αρκετές περιπτώσεις περισσότερο ανάγλυφος, ο στίχος σπάει σε κομμάτια, γίνεται προσπάθεια να αναδειχθεί η μουσικότητα και η αστραφτερή λέξη του πρωτότυπου.

Για απολύτως προσωπικούς λόγους, η μετάφραση αφιερώνεται στους μαθητές και τους δασκάλους που μελετούν Αντιγόνη στις σχολικές τάξεις. Ιδίως στη μαθήτρια που ξενυχτούσε κάτω από το πάπλωμα, με ανοιχτό φακό, διαβάζοντας. Δυόμιση χιλιάδες χρόνια μετά, δεν μπορώ να φανταστώ μεγαλύτερο αναγνωστικό κομπλιμέντο».

Σημείωμα του Σκηνοθέτη

«Αντιγόνη…

Πόσο μπορεί να ταπεινωθεί ο άνθρωπος σήμερα; Πόσο μπορεί να αντέξει την ταπείνωση από φόβο; Από τον φόβοτου θανάτου, από τον φόβο της εξουσίας, από τον φόβο της μοναξιάς. Δουλεύοντας με ένα κείμενο, γραμμένο σε μια εποχή μακρινή, ήρθαμε αντιμέτωποι με ερωτήματα του εδώ και του τώρα.

Σε μια άδεια θεατρική αίθουσα, δώδεκα ηθοποιοί και τρεις μουσικοί, οδηγημένοι από τον λόγο του Σοφοκλή, συνομιλούν με το κείμενο και απαντούν σε ερωτήσεις∙ όχι σημερινές ούτε χτεσινές, αλλά αιώνιες. Ανακαλύπτουν την Αντιγόνη, τη βασιλοκόρη της Θήβας, που θα μπορούσε να είναι σήμερα μια οργισμένη κοπέλα σε διαδήλωση ή τραγουδίστρια στη ροκ μπάντα του πανεπιστημίου ή ένα δακρυσμένο κορίτσι σε μια οποιαδήποτε γειτονιά μιας οποιασδήποτε Θήβας.

Απέναντί της στέκεται ο Κρέοντας, ενσάρκωση της τυφλής εξουσίας, ο οποίος, προς πείσμα των σχολικών εγχειριδίων, σε αυτή την παράσταση καθόλου δεν επιθυμεί να σκοτώσει την Αντιγόνη∙ προσπαθεί μάλιστα απεγνωσμένα να ξεφύγει από την πράξη αυτή, δίνοντάς της όσες ευκαιρίες μπορεί. Δυστυχώς, όμως, εκείνη όχι μόνον δεν θα αρπάξει καμία ευκαιρία, αλλά θα τον παρασύρει μαζί της, με ένα είδος σαγήνης, στην καταστροφή. Έτσι, θα διαγράψουν τις παράλληλες πορείες τους από το συλλογικό «είναι» στη μοναξιά, από το «εμείς» στο «εγώ», από το «μαζί», στο «μόνος».

Για να αποδειχθεί –για μια ακόμη φορά– ότι τραγωδία δεν είναι παρά η σύγκρουση ανάμεσα στο πώς θα θέλαμε να είναι ο κόσμος και στο πώς είναι τελικά»..

Τάσος Ράτζος

Συντελεστές

Μετάφραση: Σοφία Νικολαΐδου

Σκηνοθεσία: Τάσος Ράτζος

Σκηνικά-κοστούμια: Ανδρέας Παρασκευόπουλος

Μουσική: Βαγγέλης Φάμπας

Κίνηση: Κική Μπάκα

Φωτισμοί: Αλέκος Αναστασίου

Έμμετρα αποσπάσματα & στίχοι: Γιώργος Κορδέλλας

Αφηγηματική απόδοση Δ΄ στάσιμου: Γιάννης Καραούλης

Visual artist: Γιάννης Πειραλής

Μουσική διδασκαλία: Νίκος Βουδούρης

Βοηθός σκηνοθέτη: Λητώ Τριανταφυλλίδου

Οργάνωση παραγωγής: Χριστίνα Ζαχαροπούλου

ΔΙΑΝΟΜΗ με σειρά εμφάνισης

Κρέων Μάνος Ζαχαράκος, Αντιγόνη Ευσταθία Τσαπαρέλη, Ισμήνη Κρίστη Παπαδοπούλου, Φύλακας Ιορδάνης Αϊβάζογλου, Αίμονας Κίμων Κουρής, Τειρεσίας Γιάννης Καραούλης, Αγγελιαφόρος Μιχάλης Συριόπουλος, Ευρυδίκη Ευτέρπη Ιωαννίδου, Νέος Αγγελιαφόρος Σπύρος Αθηναίου, Κορυφαία Στέλλα Χριστοδουλοπούλου, Χορός Ελένη Ευθυμίου, Δημήτρης Κωνσταντινίδης

Μουσικοί Έλσα Μουρατίδου (τραγούδι), Χρήστος Μπάρμπας (ακορντεόν, πιάνο, νέι, καβάλ, φλογέρα, γκάιντα), Νίκος Ψοφογιώργος (κρουστά).

Παραστάσεις

Τρίτη –  Παρασκευή:  10.30  (για σχολεία),  Κυριακή 13:00 (για το κοινό)

Τιμές Εισιτήριων

Γενική Είσοδος : Κυριακές   12 € ,  Τιμή σχολικού εισιτηρίου: Τρίτη – Παρασκευή 10 €

Χώρος: Σκηνή «Σωκράτης Καραντινός Μονή Λαζαριστών

Πληροφορίες-Κρατήσεις:

Ώρες λειτουργίας ταμείων: Βασιλικό Θέατρο 9.30 π.μ. έως  9.30 μ.μ.,  Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών: 10.30π.μ. έως 5.30 μ.μ.. Τηλ. κρατήσεων: 2310 288000

Επιτυχία γνωρίζει η Αντιγόνη του Σοφοκλή στις Βρυξέλλες

Η Αντιγόνη του Σοφοκλή, στα αρχαία ελληνικά, ανεβαίνει με μεγάλη επιτυχία, από τις 3 Φεβρουαρίου στις Βρυξέλλες, στο θέατρο La Comedie Claude Voltaire. Η παράσταση, σε σκηνοθεσία Σπύρου Βαχωρίτη, που ερμηνεύεται από τον ελληνικό θίασο «Θεατρική Λέσχη», έχει αποσπάσει το 1992 το πρώτο βραβείο της Unesco για την προβολή των Τεχνών.

Η ιδιαιτερότητα της Αντιγόνης του Σπύρου Βαχωρίτη, είναι ότι βασίζεται στο αυθεντικό κείμενο του Σοφοκλή, ενώ οι ερμηνευτές της παράστασης αναπαράγουν την ακριβή προφορά και το ρυθμό της αρχαίας ελληνικής γλώσσας. «Ο Σπύρος Βαχωρίτης σέβεται το έμμετρο σύστημα γραφής του Σοφοκλή και διατηρεί τη μελωδία, τον ιδιαίτερο ρυθμό της αρχαίας τραγωδίας και τη σκηνοθεσία που παρουσίασε ο Σοφοκλής το 442 π.Χ.», αναφέρει ο διευθυντής του θεάτρου La Comedie Claude Voltaire, σημειώνοντας ότι πρόκειται για μία παράσταση σπάνιας καλλιτεχνικής και πολιτιστικής ποιότητας.

Η Αντιγόνη θα κλείσει την αυλαία της στις Βρυξέλλες στις 15 Φεβρουαρίου. Η παράσταση πραγματοποιείται υπό την αιγίδα της Ελληνικής πρεσβείας στο Βέλγιο.