Category Archives: Αλάτσης Αλέξης

Μια απελπισμένη λυρική κραυγή

Σάρα Κέιν(1971-1999)

Μολονότι η Σάρα Κέιν (1971-1999) θεωρούσε το Crave, το τέταρτο θεατρικό έργο από τα συνολικά πέντε που έγραψε στη σύντομη ζωή της, το πλέον «απελπισμένο», κείμενο που συντέθηκε σε μια εποχή που η ίδια είχε χάσει «την πίστη της στην αγάπη», με το σχεδόν λυρικό του ύφος σηματοδοτεί μια στροφή σε σχέση με τη βιαιότητα που διακρίνει τα προηγούμενα γραπτά της για το θέατρο.

Τέσσερα πρόσωπα, δύο άντρες και δύο γυναίκες, συναντούνται κατά τη διάρκεια μιας νύχτας. Αναζητούν απελπισμένα τον έρωτα, όμως για να βρουν αυτό που επιθυμούν πρέπει να ρισκάρουν τον ολοκληρωτικό τους αφανισμό, ψυχικό ή και σωματικό… Και η απελπισία είναι πάντα η τελική κατάληξη των προσπαθειών τους, είτε γιατί δεν αναγνώρισαν τον έρωτα όταν τον βρήκαν, είτε γιατί με τη στάση τους τον κατέστρεψαν, είτε γιατί δεν βρήκαν τρόπο να τον εκφράσουν. Με λόγο που συχνά μοιάζει ακατάληπτος, αλλά παρά ταύτα εξαιρετικά οικείος, οι ήρωες του έργου, ανώνυμοι, με μόνο το αρχικό γράμμα του ονόματός τους να τους προσδιορίζει, μιλούν για συναισθήματα και καταστάσεις που είναι βασανιστικά γνώριμα.

Το έργο αυτό της Σάρα Κέιν (που σημαίνει «λαχταρώ», «ποθώ», αλλά και «εκλιπαρώ») πρωτοπαρουσιάστηκε το 1998 στο Εδιμβούργο, και μάλιστα με το ψευδώνυμο Marie Kelvedon, καθώς η Κέιν ήθελε η επικοινωνία της με το κοινό να είναι απαλλαγμένη από τις συμπαραδηλώσεις που προκαλούσε αναπόφευκτα η φήμη που κουβαλούσε τότε το όνομά της.

Το Crave παρουσιάζεται για έξι μονάχα παραστάσεις, από αυτό το Σάββατο έως και την Πέμπτη 29/4, από την Θεατρική Εταιρεία «Πλαστελίνη», στο Θέατρο Τέχνης της οδού Φρυνίχου, σε σκηνοθεσία Κ. Αλέξη Αλάτση. Τους τέσσερις ρόλους του έργου ερμηνεύουν οι ηθοποιοί Δέσποινα Αναστάσογλου, Μιχάλης Γεωργίου, Βαγγέλης Ντίνος και Δέσποινα Σαραφείδου. [Η ΑΥΓΗ: 23/04/2010]

Ο έρωτας, σωτηρία και καταστροφή

  • Της ΙΩΑΝΝΑΣ ΚΛΕΦΤΟΓΙΑΝΝΗ
  • Ελευθεροτυπία, Παρασκευή 23 Απριλίου 2010

  • Ο Αλέξης Αλάτσης συναντήθηκε με τη Σάρα Κέιν λίγο προτού βάλει βίαια τέλος στη ζωή της, το 1999.

Οι  Δ. Αναστάσογλου, Δ. Σαραφείδου, Μ. Γεωργίου και Β. Ντίνος ως C, Μ, Α και  Β στο «Crave»

Οι Δ. Αναστάσογλου, Δ. Σαραφείδου, Μ. Γεωργίου και Β. Ντίνος ως C, Μ, Α και Β στο «Crave»

Τα σημάδια τής χωρίς επιστροφή ψύχωσής της ήταν ορατά. «Ωστόσο, ήταν ένας συναρπαστικός άνθρωπος», θυμάται. «Ολα αυτά που βγαίνανε απ’ το γράψιμό της, τα έβλεπες και στην κοινωνική της συμπεριφορά. Ηταν παθιασμένη κι εντελώς βυθισμένη σ’ αυτό που έκανε. Είχε μεγαλύτερη, δηλαδή, επαφή με τις λέξεις παρά με τον αληθινό κόσμο, με τον οποίο άλλωστε δεν τα πήγαινε καθόλου καλά».

Την ίδια εποχή, ο Αλάτσης, σκηνοθέτης θεάτρου και όπερας εκτός Ελλάδας, διάβασε το «Crave» της. Είχε μόλις δοθεί η παγκόσμια πρεμιέρα του στο «Traverse» του Εδιμβούργου. Ο Αλάτσης τότε εργαζόταν στο Διεθνές Εργοστάσιο Θεάτρου Kampnagel του Αμβούργου. Αργότερα θα αναλάμβανε το «τιμόνι» της Πάτρας – Πολιτιστικής Πρωτεύουσας 2006.

«Ηξερα ότι το νέο κείμενο, που είχα στα χέρια μου, ήταν τελείως διαφορετικό απ’ τα υπόλοιπα θεατρικά της που είχα διαβάσει, το «Blasted», το «Phaedra’s love» και το «Cleansed»», τονίζει. Με κάποιο τρόπο, το «Crave» τον «ενεργοποιούσε». Δεν ήθελε απλά να το σκηνοθετήσει. Τον απασχολούσε η εύστοχη απόδοσή του στα ελληνικά. Πέρασαν κάμποσα χρόνια και σήμερα το «πιο αποσπασματικό» και «περισσότερο ποιητικό» κείμενο της Κέιν, ένα έργο «γεωμετριών και ρυθμών», ο Αλέξης Αλάτσης το μετέφρασε (κυκλοφορεί απ’ τις εκδόσεις «Κοάν») και το σκηνοθετεί. Η πρεμιέρα δίνεται αύριο στο «Θέατρο Τέχνης Κάρολος Κουν» (Φρυνίχου 14, Πλάκα). Διαρκούν έως την Πέμπτη.

Ο Αλάτσης διατηρεί τον τίτλο στο αγγλικό πρωτότυπο. Θεωρεί ότι σωστή μετάφραση στα ελληνικά δεν είναι αυτή που έχει επικρατήσει («Λαχταρώ»), αλλά η «Δίψα». «Οι επιλογές σε πρώτο πρόσωπο δεν αποδίδουν την πρόθεση της Κέιν», εξηγεί.

«Αυτό που κάνει μοναδικό το «Crave» είναι το ότι σημεία του θυμίζουν χαρακτηριστικές τεχνικές της μουσικής σύνθεσης: μοτίβα, παραλλαγές, αντιστροφές, συγχορδίες, ρετσιτατίβο…», προσθέτει. «Τα προηγούμενα κείμενα της Κέιν έχουν ρυθμό, όχι όμως ανάλογη μουσικότητα. Ομως και το περιεχόμενο, σε σημεία συνταράσσει».

Οι ήρωες, τέσσερα πρόσωπα, οι Α, Β, C και Μ, συνυπάρχουν σε έναν κοινό χώρο που δεν προσδιορίζεται ρεαλιστικά. «Είναι ένας χώρος ψυχικός», τονίζει ο σκηνοθέτης. Η Κέιν στη συζήτηση που έκαναν προσδιόρισε το φύλο και την ηλικία τους: «Οι Α και Β είναι άνδρες. Ενώ οι C και Μ γυναίκες. Και από αυτούς, οι Α και Μ μεγαλύτερης ηλικίας, χωρίς η Κέιν να προσδιορίσει αν είναι 40 ή 50 ετών. Πάντως, οι C και Β είναι νέα παιδιά. Επειδή όμως οι ήρωες διακρίνονται για την αποσπασματικότητά τους, χωράνε σε κάθε έναν τους πολλές ταυτότητες». Εξ ου και δεν σκοπεύει η παράσταση να αφηγηθεί την ιστορία τους, ώστε να «προκύπτει μια καθαρή προσωπικότητα. Οι χαρακτήρες έχουν εξάλλου την πολυσημία τής πραγματικής ζωής». Ο τρόπος που δούλεψε με τους τέσσερις ηθοποιούς (Δέσποινα Αναστάσογλου, Μιχάλη Γεωργίου, Βαγγέλη Ντίνου και Δέσποινα Σαραφείδου), ήταν πάντοτε σε άρρηκτη αντιστοιχία με το κείμενο.

Η Σάρα Κέιν τοποθετεί τέσσερις ανθρώπινες μονάδες σε έναν κοινό τόπο προκειμένου να αναδειχτεί η κοινή μοίρα τους: η απόγνωση. «Και οι 4 δεν μπορούν να βιώσουν τον έρωτα με τον τρόπο που θα ήθελαν. Εχουν την ίδια απόγνωση και την ίδια δίψα για ζωή», λέει ο σκηνοθέτης. Το «Μόνο ο έρωτας μπορεί να με σώσει και ο Ερωτας με καταστρέφει» του Α, διαχέεται και «μοιράζεται» εντέλει και στις υπόλοιπες φιγούρες. *