Category Archives: Ακαδημία Τεχνών

Ό,τι μας λείπει

  • Γράφει ο Κώστας Γεωργουσόπουλος, Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2009

  • ΚΑΙΡΟΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΝΑ ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΦΤΟΥΝ ΤΑ ΘΟΛΑ ΚΑΙ ΜΕΤΕΩΡΑ ΦΑΜΦΑΡΟΝΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΓΙΑ ΑΚΑΔΗΜΙΕΣ ΤΕΧΝΩΝ ΚΑΙ ΝΑ ΕΝΤΟΠΙΣΟΥΜΕ ΜΕ ΝΗΦΑΛΙΟΤΗΤΑ, ΤΙΜΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΙΛΙΚΡΙΝΕΙΑ ΤΟ «ΤΙ ΜΑΣ ΛΕΙΠΕΙ ΣΤΟ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΟ ΠΕΔΙΟ» ΚΑΙ ΝΑ ΣΤΡΩΘΟΥΜΕ ΝΑ ΤΟ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΟΥΜΕ ΜΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ;

Ως γνωστόν οι διεργασίες για τη δημιουργία Ακαδημίας Τεχνών κάπου σκόνταψαν (ευτυχώς) και κυρίως διότι δεν έλυσαν νομοθετικά προβλήματα επικάλυψης μεταξύ αρμοδιοτήτων των υπουργείων Παιδείας και Πολιτισμού. Οι Ακαδημίες και τα Πανεπιστήμια ανήκουν στην αρμοδιότητα του υπουργείου Παιδείας και οι Καλλιτεχνικές Σπουδές στο υπουργείο Πολιτισμού. Αλλά πέρα από αυτό, το πόρισμα-έκθεση της επιτροπής που επεξεργάστηκε την πολιτική βούληση ήταν δεσμευμένο από το «όραμα» μιας Ακαδημίας και έπρεπε να συμβιβάσει τα ασυμβίβαστα.

Έτσι με νομικές πονηριές, για να ξεπεράσει τις επικαλύψεις, «ίδρυε» ένα αδιαβάθμιστο εκπαιδευτικό μόρφωμα με δίδακτρα (παρ΄ όλη τη γενικευμένη χρόνια τώρα δωρεάν Παιδεία) και με βεβαιώσεις σπουδών αντί διπλωμάτων, με αποτέλεσμα οι απόφοιτοι μιας ιδιωτικής δραματικής σχολής και του Εθνικού Θεάτρου που εξετάζονταν σε νομοθετημένες επιτροπές νομιμότητας των πτυχίων να παράγουν «επισημότερους» ηθοποιούς από τους «αναβαθμισμένους» της Ακαδημίας. Από την άλλη, το «μόρφωμα» ξεπερνούσε κι άλλο εμπόδιο ως μια οιονεί Ακαδημία Ελευθέρων Σπουδών που ήταν, άρα εκτός ελέγχου υπ. Παιδείας όσον αφορά τα προσόντα των διδασκόντων σε σχολή Ανωτάτων Σπουδών προέβλεπε και δασκάλους άνευ προσόντων τουλάχιστον τυπικών.

Κατά τη γνώμη μου, ο Πλωρίτης ήταν χιλιάδες φορές σπουδαιότερος δάσκαλος από τον ξυλοσχίστη που πήρε ένα διδακτορικό στη Γαλλία, αλλά ο ξυλοσχίστης μπορεί να γίνει και να εξελιχτεί ως καθηγητής πανεπιστημίου.

Σ΄ αυτή την παγίδα έπεσε η επιτροπή που εισηγήθηκε τα θεσμικά της φερέλπιδος Ακαδημίας Τεχνών. Δηλαδή προέβλεπε δάσκαλο π.χ. τον Πλωρίτη αλλά για να αποφύγει τον υπ. Παιδείας που θα του ζητούσε διδακτορικό έκανε την Ακαδημία Εργαστήρι Ελευθέρων Σπουδών, άλλο ένα δίπλα στα τόσα άλλα, με τους ίδιους πάνω- κάτω δασκάλους αφού όλοι κάπου, κάποτε διδάσκουν ή δίδαξαν.

Μια τρύπα στο νερό

Από τη στιγμή που η λέξη Ακαδημία δεν κατοχυρώθηκε ως «σήμα» και υπάρχει στην Αθήνα ακόμη και «Ακαδημία Μπίρας», δηλαδή μπιραρία, τι τα θέλουμε τα μεγαλεία και τα κλούβια αυγά;

Τι μας λείπει; Μας λείπει σχολή σκηνοθεσίας, ειδίκευση στην Υποκριτική του αρχαίου δράματος, του ποιητικού θεάτρου, του μιούζικαλ, της επιθεώρησης, της παντομίμας, μας λείπει σχολή χορογραφίας αρχαίου δράματος (τραγωδίας, σατιρικού δράματος, κωμωδίας), χορογραφίας μιούζικαλ, χοροθεάτρου. Μας λείπει η μύηση στην υποκριτική της όπερας, η μελοδραματική υποκριτική (η συστηματική κι όχι επ΄ ευκαιρία), μας λείπει η διδασκαλία τρόπων και στυλ μελοποίησης χορικών αρχαίου δράματος, η μελοποίηση ποίησης, η σκηνική εν γένει μουσική, μας λείπει μια σχολή, ένα τμήμα που να διδάσκει θεατρικό φωτισμό και μας λείπει προχωρημένη σχολή διδασκαλίας της ενδυματολογίας και σκηνογραφίας του θεάτρου. Μας λείπει σχολή μετάφρασης θεατρικών κειμένων, λιμπρέτων όπερας, νούμερων επιθεώρησης και δραματικών έργων. Λείπει (και συχνά γκρινιάζουμε) η διδασκαλία συγγραφής κινηματογραφικών σεναρίων, τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών. Λείπει μια σχολή ντοκιμαντέρ, επιστημονικών κ.λπ. Λείπει ακόμη μια ειδίκευση στην καλλιτεχνική δημοσιογραφία, στην κριτική (θεατρική, του χορού, της μουσικής, του σινεμά, της τηλεόρασης, των εικαστικών). Μας λείπει μια συστηματική σπουδή των πρακτικών προβλημάτων του παιδικού θεάτρου, μας λείπει σχολή μαέστρων, καλλιτεχνικών μάνατζερ, παραγωγών και γενικά τεχνικών θεάτρου, οργανωτών εκθέσεων κ.λπ.

Τόσα πολλά μας λείπουν; Τόσα πολλά. Και δεν χρειάζεται μια υπερφίαλη Ακαδημία Τεχνών. Χρειάζεται ένας θεσμός Σχολών Προχωρημένων και Ειδικών Σπουδών Παραστατικών Τεχνών και Μουσικής. Με καλό σχεδιασμό, άψογο προγραμματισμό και περιοδικότητα. Όλα όσα ανέφερα δεν χρειάζεται να λειτουργούν ταυτόχρονα. Αλλά δύο ή τρία τον χρόνο. Με προκήρυξη, κατάθεση φακέλων υποψηφίων, εισαγωγικές εξετάσεις και οντισιόν. Η μορφή των μαθημάτων θα είναι της μορφής των μάστερς κλας. Έτσι οι διδάσκοντες μπορεί να επιλέγονται από γνωστούς επιστήμονες, αλλά και εμπειροτέχνες από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Είναι αυτονόητο ότι οι «Σχολές» που θα ανήκουν αποκλειστικά ως πρακτικών εφαρμογών εκπαίδευση στο υπ. Πολιτισμού, θα δέχονται και υποψηφίους από το εξωτερικό. Δεν θα είναι λίγοι σκηνοθέτες, ηθοποιοί, χορογράφοι και μουσικοί π.χ. που θα θέλουν να ειδικευτούν στην ερμηνεία του αρχαίου δράματος και μάλιστα σε συνθήκες υπαίθριων αμφιθεάτρων.

Λίγα χρόνια και αδιαβάθμιστα λειτούργησε το εργαστήρι σκηνοθεσίας στο Εθνικό Θέατρο με τον Στάθη Λιβαθινό και μας προίκισε με τέσσερις- πέντε νέους και πολλά υποσχόμενους σκηνοθέτες. Τρία χρόνια στα πλαίσια παλιότερου προγράμματος της Ενωμένης Ευρώπης για την επιμόρφωση λειτούργησε η Σχολή Μελοδραματικής του Αμφι-θεάτρου του Σπύρου Ευαγγελάτου με δασκάλους στα μάστερς κλας τον Κώστα Πασχάλη, τον Καρυτινό, τη Χορς, την Τσάτσου, τη Γιολάντα ντι Τάσσο, τον Ευαγγελάτο κ.λπ. και οι απόφοιτοι σάρωσαν τα βραβεία Κάλλας και σήμερα είναι τα καμάρια μας στην όπερα.

Με ένα και μόνο δάσκαλο η Σχολή Καλών Τεχνών στη σκηνογραφία- ενδυματολογία (τον Βασιλειάδη, τον Ζιάκκα, διαδοχικά) και η Σχολή Βακαλό μας προίκισαν με τους μεγάλους και διάσημους πλέον εικαστικούς του θεάτρου μας.