Category Archives: Αγγελοι στην Αμερική

Μήπως ο κόσμος άλλαξε;

  • Δεν είναι ωραίο να νιώθεις ξένο σώμα μέσα στη γενική ευφορία που προκάλεσε η παράσταση του Νίκου Μαστοράκη «Αγγελοι στην Αμερική» πάνω στο πολυσυζητημένο έργο του Τόνι Κουσνέρ.

Οσο καλή δουλειά κι αν είχαν κάνει σκηνοθέτης και ηθοποιοί (γιατί δεν βλέπουμε συχνότερα την ταλαντούχα Ζέτα Δούκα στο θέατρο;), το ίδιο το έργο μού φάνηκε μουσειακό και απλοϊκό. Εκτός του ότι το θέμα του AIDS και της θεούσας Αμερικής το έχουν πιάσει πια μέχρι και το Χόλιγουντ και οι σαπουνόπερες, ο κόσμος έχει αλλάξει πολύ από τότε που το έγραψε ο Κουσνέρ. Το AIDS αντιμετωπίζεται στις ΗΠΑ και μαστίζει την Αφρική, το Τείχος έπεσε, ήρθε ο Ομπάμα, η παγκοσμιοποίηση έκανε τον κόσμο πιο σύνθετο, η τρομοκρατία πιο φοβισμένο, η οικονομική κρίση πιο σοφό. Εκτός και αν δεν κατάφερα να πιάσω τη σύνδεση που επιχείρησε ο Μαστοράκης με το σήμερα, αυτά δηλαδή που έλεγε στις συνεντεύξεις του, ότι δήθεν προφητεύει το τέλος του παλιού κόσμου. Οπότε, πάω πάσο.

  • Β.ΓΕΩΡΓ., Ελευθεροτυπία, Τρίτη 8 Ιουνίου 2010

Πάμε θέατρο… Ο ουρανός γκρεµίζεται

«Αγγελοι  στην Αµερική»:  o θίασος στο  «χιόνι»

  • Ο Γιώργος Δ.Κ. Σαρηγιάννης , προτείνει και αντιπροτείνει, TA NEA: Σάββατο 5 Ιουνίου 2010

Το έργο. Νέα Υόρκη, 1985. Ο Πράιορ Γουόλτερ. Οµοφυλόφιλος δηλωµένος. Που µαθαίνει πως πάσχει από ΑΙDS. Ο εβραίος φίλος του Λούις θα του συµπαρασταθεί στην αρχή αλλά, τελικά, µη αντέχοντας τη συµβίωση µε την αρρώστια τον εγκαταλείπει.

Ο Τζο. Νεαρός, ανερχόµενος δικηγόρος, στο γραφείο του λοµπίστα δικηγόρου Ρόι Κον – ενός προσώπου σκοτεινού, σαρωτικής προσωπικότητας, ρεπουµπλικάνου που φύτρωσε και άνθησε τον καιρό του µακαρθισµού, έπαιξε ρόλο αποφασιστικό στην εκτέλεση του ζεύγους Ρόζενµπεργκ οι οποίοι καταδικάστηκαν, στην αποκορύφωση του Ψυχρού Πολέµου, ως κατάσκοποι και παραµένει συνδεδεµένος µε υψηλούς κύκλους που φτάνουν έως τον πρόεδρο Ρέιγκαν.

Ο Κον, κρυπτοοµοφυλόφιλος, που έχει επίσης προσβληθεί από ΑΙDS αλλά το αποκρύπτει, προσπαθεί να πείσει τον Τζο να πάει στην Γουόσινγκτον, σε θέση που του έχει εξασφαλίσει στο υπουργείο Δικαιοσύνης, για να έχει στο κέντρο αποφάσεων άνθρωπό του. Ο Τζο διστάζει: η γυναίκα του, η Χάρπερ, βουτηγµένη στα χάπια και τις παραισθήσεις, διαταραγµένη, αρνείται. Οταν ο σκληρά καταπιεσµένος µορµόνος Τζο αποδεχθεί την οµοφυλοφιλία του και την αποκαλύψει στην Χάρπερ, θα της δώσει την χαριστική βολή. Ο Πράιορ φεύγει από τη ζωή µέσα σε µεταφυσικά οράµατα ενώ ο Τζο συναντάει τον Λούις και – ίσως – κάνουν, µαζί πια, µια καινούργια αρχή.

Ο Τόνι Κούσνερ µε το «Αγγελοι στην Αµερική» – το Πρώτο Μέρος «Η χιλιετηρίδα πλησιάζει» της διλογίας, αυτό που παρουσιάζεται τώρα, πρωτοπαίχτηκε το 1991 – έγραψε ένα έργο όπου συµφύρονται γκέι, τραβεστί, ρεπουµπλικάνοι, Ρέιγκαν, Μορµόνοι, Εβραίοι, οράµατα µε αρχαίους προγόνους και τουριστικούς πράκτορες, ΑΙDS και εθισµένοι στα χάπια, φυλετικές διακρίσεις και εσχατολογικές θεωρίες για το επερχόµενο τέλος της δεύτερης χιλιετίας. Το αποτέλεσµα θα µπορούσε να είναι ένας αχταρµάς. Ή, έστω, απλώς ένα γκέι έργο µε θέµα το ΑΙDS. Και όµως! Προέκυψε ένα αριστούργηµα. Γιατί ο Κούσνερ είναι πάνω απ’ όλα ποιητής. Και µυαλό κοφτερό. Που τολµάει ανά πάσα στιγµή να εµβολίζει και να ανατρέπει τις πιο σκληρές, τις πιο άγριες, τις πιο τολµηρές σκηνές µ’ ένα δηκτικό γκέι χιούµορ. Και που καταφέρνει να δέσει όλα αυτά τα εντελώς ανοµοιογενή στοιχεία σε µία ελεγεία για το χωνευτήρι όπου «τίποτα δεν χωνεύτηκε» και που λέγεται Αµερική. Γι’ αυτόν τον «λάκκο µε σκατά» όπου οι «ήρωές» του – που κανένας τους δεν είναι πρόσωπο θετικό – προσπαθούν να επιπλεύσουν. Μια Αµερική που «ο ουρανός γκρεµίζεται» πάνω της.

  • Η παράσταση.

Ο Νίκος Μαστοράκης τόλµησε να διατηρήσει την οξύτητα του Κούσνερ. Απέφυγε να στρέψει το έργο προς τη συναισθηµατολογία και το εύκολο µελόδραµα. Εστησε, ακολουθώντας το έργο, µία απολύτως µεταµπρεχτική, λιτή, «στεγνή» παράσταση µε ροκ εντάσεις και χιούµορ που αµβλύνει τα αβάσταχτα: µετωπικό, «κατά µήκος» στήσιµο, οι ηθοποιοί διαρκώς παρόντες στη σκηνή, διαρκώς µε µικρόφωνα στο χέρι ή µπροστά σε µικρόφωνα µε στήριγµα, χωρίς πολλές επαφές µεταξύ τους, που «µπαινοβγαίνουν» στους ρόλους.

Οι καταπληκτικές µουσικές, που πάντα παίζουν ρόλο αποφασιστικό στις παραστάσεις του Μαστοράκη και που ο ίδιος έχει επιλέξει, καθορίζουν το ύφος ενώ οι σκηνές σε συνεχή ροή λειώνουν εκπληκτικά η µια µέσα στην άλλη µε ρυθµούς εξαίρετους που στηρίζουν την επιδέξια δραµατουργική επεξεργασία από τον σκηνοθέτη της πολύ καλής µετάφρασης του Γιώργου Δεπάστα. Την παράσταση στοιχειώνει το έξοχο – σαν µετά «Ζαµπρίσκι Πόιντ» – σκηνικό του Μανώλη Παντελιδάκη που υπογράφει και τα λιτά αλλά καίρια κοστούµια. Οι φωτισµοί – µια µεταφυσική αίσθηση κόλασης – του Σάκη Μπιρµπίλη, το ήµισυ του παντός.

  • Οι ερµηνείες.

Ο Νίκος Μαστοράκης στηρίχτηκε σ’ έναν πρώτης τάξεως θίασο. Ζέτα Δούκα – θα την ήθελα, πάντως, πιο «στεγνή» –, Θανάσης Ευθυµιάδης – σπάνιος ο τρόπος που χρησιµοποιεί ερµηνευτικά το σώµα του –, Χρήστος Λούλης – µε στιγµές εξαιρετικές και χιούµορ ευεργετικό –, Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος – θα ήθελα πιο συγκρατηµένα τα γκέι στοιχεία –, Σοφία Σεϊρλή και Νίκος Χατζόπουλος – απολαυστικά αγνώριστος! – στηρίζουν µε αυταπάρνηση την πρόταση. Θα ξεχωρίσω τον απόλυτα ώριµο πια ρολίστα Δηµήτρη Λιγνάδη. Η Μάγια Λυµπεροπούλου ανήκει στη ράτσα των Μεγάλων. Ακόµα και λίγους στίχους να πει, ακόµα και τον µικρό ρόλο µιας επαρχιώτισσας µάνας να αναλάβει, ακόµα κι ένα γέρο ραβίνο να κληθεί να παίξει γράφεται στη µνήµη.

  • Εν ολίγοις.

Μια παράσταση που, παρά τη µεγάλη της διάρκεια, µε καθήλωσε.

info: «Αγγελοι στην Αµερική»από το Φεστιβάλ Αθηνώνστο θέατρο«Πειραιώς 260» – Χώρος Δ(Πειραιώς 260, τηλ. 210-3272.000). Μέχρι 7 Ιουνίου.

  • Προσκήνιο


Σφιχτό, νευρώδες, µε χιούµορ το καινούργιο θέαµα «Ρhobia» της Οµάδας «Vasistas» που φιλοξενήθηκε στο «Group Ηostel» του Εθνικού Θεάτρου (Σύγχρονο Θέατρο Αθήνας» / Β΄ Σκηνή). Θέµα του, οι φοβίες. Μετωπικές αφηγήσεις µε µικρά «τρικ», µία µινιµαλιστική παράσταση της Αργυρώς Χιώτη, απόλυτη σκηνική λιτότητα και τέσσερις διαφορετικής µεταξύ τους εθνικότητας ηθοποιοί – Ευθύµης Θέου, Νάιµα Καρµπαχάλ, η υπέροχη Αριάν Λαµπέντ, Πέτρος Σταθακόπουλος – που µιλούσαν τη γλώσσα τους ο καθένας. Αλλά το σύνολο έπλεε µέσα στην αοριστία και στην ασάφεια, παραµένοντας, για µένα, ένα παιχνίδι χωρίς εξέλιξη και µέλλον.

Πρώιµο «ρωµαϊκό» δράµα εκδίκησης του Ουίλιαµ Σαίξπηρ, µε αιµατηρές ακρότητες που σήµερα αγγίζουν τα όρια της παρωδίας ο «Τίτος Ανδρόνικος» αντιµετωπίστηκε από την Αντζελα Μπρούσκου ακραία µοντερνιστικά (Εθνικό Θέατρο / Σκηνή «Κοτοπούλη»). Η παράστασή της είχε ενδιαφέροντα στοιχεία και χιούµορ που άγγιζε την παρωδία αλλά δεν κατάφερε, κατά τη γνώµη µου, να καταλήξει σε ολοκληρωµένο αποτέλεσµα παραµένοντας άγονο πεδίο έκθεσης σκηνοθετισµών. Μηνάς Χατζησάββας, Μαρία Κεχαγιόγλου, Παρθενόπη Μπουζούρη, Θέµης Πάνου, Κώστας Βασαρδάνης, Κώστας Φαλελάκης, Δηµήτρης Αγαρτζίδης και οι υπόλοιποι ηθοποιοί την υπερασπίστηκαν λίγο – πολύ. Σε υπερβολική δόση οι µουσικές του Απόλλωνα Ρέτσου.

Τολμηροί «Αγγελοι» αναζητούν το νόημα της ζωής

Tony Kushner

Με ένα σημαντικό έργο, προκλητικό και βαθιά πολιτικό, ανοίγει απόψε στην οδό Πειραιώς το Φεστιβάλ Αθηνών 2010

  • «Εργο που προδιαγράφει τον εφιάλτη του κόσμου όπου ζούμε σήμερα, προφητικό θα έλεγα, είναι οι “Αγγελοι στην Αμερική”» λέει ο Νίκος Μαστοράκης για την παράσταση που σκηνοθετεί και με την οποία ανοίγει απόψε το Φεστιβάλ Αθηνών 2010, στην οδό Πειραιώς 260. Πρόκειται για το πρώτο μέρος της διλογίας του 54χρονου σήμερα αμερικανού συγγραφέα Τόνι Κούσνερ: ένα έργο σύγχρονο, γεμάτο θεολογικές και πολιτικές απόψεις που έρχονται αντιμέτωπες με βαθιά υπαρξιακά νοήματα και σεξουαλικές αναζητήσεις.
  • Γραμμένο το 1991, με πολλά βραβεία και μία μεταφορά στη μεγάλη οθόνη- σε σενάριο του ίδιου του συγγραφέα- στο ενεργητικό του, το «Αγγελοι στην Αμερική» είναι τολμηρό και προκλητικό. Η ομοφυλοφιλία, το ΑΙDS, η ηθική και η ακεραιότητα, ο φόβος του θανάτου, η μοναξιά, η συντροφικότητα είναι ορισμένα από τα θέματα με τα οποία καταπιάνεται, σε μια προσπάθεια αναζήτησης του νοήματος της ζωής.
  • Ενα ζευγάρι ομοφυλόφιλων, εκ των οποίων ο ένας είναι ασθενής του ΑΙDS, ένα ζευγάρι ετεροφυλόφιλων μορμόνων με τον σύζυγο να ανακαλύπτει ότι είναι ομοφυλόφιλος, ένας διεφθαρμένος δικηγόρος (ο Ρόι Κον, πραγματικό πρόσωπο) που κρύβει την ομοφυλοφιλία του αλλά και την ασθένειά του (έπασχε από ΑΙDS και πέθανε το 1986) είναι τα πρόσωπα γύρω από τα οποία κινείται η ιστορία.
  • «Μ ιλάμε για ένα πάρα πολύ σημαντικό έργο, ίσως το πιο σημαντικό της εποχής μας. Βρισκόμαστε μέσα σε μια κοινωνία σε διάλυση, όπου οι άνθρωποι δεν έχουν καμία εικόνα, που δεν ξέρουν τι θα είναι το αύριο. Ο,τι ακριβώς συμβαίνει σήμερα» λέει ο σκηνοθέτης. «Ο Κούσνερ παίζει με την ιδέα της πολιτικής και της μεθοδολογίας της πολιτικής. Ολοι οι τελευταίοι φιλόσοφοι της ιστορίας μιλούν πλέον για το γεγονός ότι ο χριστιανισμός μάς έχει κληροδοτήσει μια μεθοδολογία πολιτική, την οποία έχει υιοθετήσει και ο μαρξισμός. Μιλάμε για τη διαδικασία του καλού. Το τέλος του κόσμου είναι η αιχμή του δόρατος του έργου, του οποίου το πρώτο μέρος επιγράφεται “Το Μillennium έρχεται”». Και μαζί του οι «Αγγελοι».

Μια Αµερική όπως η Ρώµη του Σαίξπηρ

  • Του Γιώργου Δ. Κ. Σαρηγιάννη, ΤΑ ΝΕΑ, Σάββατο 29 Μαΐου 2010

Το Φεστιβάλ Αθηνών ανοίγει φέτος µε ένα έργο που έγραψε ιστορία: «Αγγελοι στην Αµερική» του Τόνι Κούσνερ. Ο Νίκος Μαστοράκης σκηνοθετεί έναν θίασο οκτώ πρωταγωνιστών
Δύο ζευγάρια: ένα οµοφυλόφιλο που το ένα µέλος του πλήττεται από το ΑΙDS και ένα ετεροφυλόφιλο _ ο άντρας ανακαλύπτει και αποκαλύπτει στη βουλιαγµένη στα χάπια γυναίκα του την οµοφυλοφιλία του. Ενας δικηγόρος _ πρόσωπο υπαρκτό _, βουτηγµένος στη διαφθορά, που ξεκίνησε από τους κύκλους του Μακάρθι και που κρύβει την οµοφυλοφιλία του και ότι έχει επίσης ασθενήσει από ΑΙDS.

Γύρω από τους τρεις αυτούς βασικούς άξονες κινούνται πρόσωπα και πλέκονται ιστορίες και καταστάσεις καθηµερινές αλλά και εξωπραγµατικές σε µία Αµερική της δεκαετίας του ’80 και του Ρέιγκαν, όταν το σκιάχτρο του ΑΙDS εµφανίστηκε σπέρνοντας τον πανικό.

Και όµως το έργο του Τόνι Κούσνερ «Αγγελοι στην Αµερική» δεν έχει αποκλειστικό θέµα του το ΑΙDS.  Ούτε είναι ένα έργο γκέι.

Είναι µία µεγάλη ποιητική σύνθεση, πολύκλαδη, που ξεπέρασε την εποχή της (1991). Με το έργο αυτό, ένα έργο, τελικά, για την παγκόσµια κρίση αξιών _ ανεβαίνει το πρώτο, αυτόνοµο µέρος του «Η χιλιετηρίδα πλησιάζει» _ εγκαινιάζεται, ακριβώς σε µία περίοδο οικονοµικής κρίσης που δεν είναι µόνον οικονοµική, το φετινό Φεστιβάλ Αθηνών. Σκηνοθετεί ο Νίκος Μαστοράκης και το έργο υποστηρίζει ένας θίασος ασυνήθιστος για τα τελευταίως ισχύοντα στο ελληνικό θέατρο.

Ενας θίασος πρωταγωνιστών. Αλφαβητικά: Ζέτα Δούκα, Θανάσης Ευθυµιάδης, Δηµήτρης Λιγνάδης, Χρήστος Λούλης, Μάγια Λυµπεροπούλου, Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος, Σοφία Σεϊρλή, Νίκος Χατζόπουλος.

  • Κύριε Μαστοράκη, προτείνατε στο Ελληνικό Φεστιβάλ ένα έργο µε κύριο άξονά του τον πανικό του ΑΙDS, που πρωτοπαίχτηκε το 1991, δεµένο µε την εποχή του. Γιατί; Πιστεύετε πως αφορά το ελληνικό κοινό σήµερα;

«Ναι. Γιατί, κατ’ αρχάς, η αναφορά του συγγραφέα στο ΑΙDS πιστεύω πως δεν είναι κυριολεκτική. Απλώς το ΑΙDS εγγράφεται σε µία σειρά από καταστροφές που, κατά ορισµένες θρησκευτικές δοξασίες, οδηγούν στο τέλος του κόσµου. Ο Κούσνερ ξεκινάει από µία εσχατολογική θρησκευτική θεωρία που µιλάει για το τέλος του κόσµου στο τέλος της χιλιετίας και τα διαβάζει όλα µέσα από το πρίσµα αυτό, σαν συµβάντα που όλα οδηγούν προς τη Θεία Δίκη _ σεισµοί, λιµοί, λοιµοί, καταποντισµοί…. Εξ ου και ο Αγγελος στο τέλος».

Στο έργο ο Κούσνερ δένει πολλά ανοµοιογενή στοιχεία _ µακαρθισµός, ο υπαρκτός δικηγόρος Ρόι Κον, εκτέλεση ως κατασκόπων του ζεύγους Ρόζενµπεργκ, Ρέιγκαν και Ρεπουµπλικάνοι, Εβραίοι, Μορµόνοι, τραβεστί, οράµατα µε αρχαίους προγόνους, χάπια και τραβεστί και φυλετικές διακρίσεις… «Πρόθεσή του είναι να καταδείξει µία κοινότητα εν διαλύσει. Γι’ αυτό και επιλέγει εντελώς ετερογενή πρόσωπα. Προσπαθώντας να δείξει πως, παρόλο που έχουν κοινά χαρακτηριστικά, ο καθένας είναι ξένος προς τον άλλον και δεν µπορούν να συγκροτήσουν ενιαία κοινωνία».

  • Τι είναι αυτό που ώθησε το έργο να ξεπεράσει την εποχή του και την κοινωνία του;

«Ο Κούσνερ αντιµετωπίζει την Αµερική όπως ο Σαίξπηρ αντιµετωπίζει στα ρωµαϊκά του δράµατα τη Ρώµη. Είναι ένα έργο προφητικό, γραµµένο γύρω στο 1990, που µιλάει για ένα τέλος που έρχεται και που ήρθε και στην πραγµατικότητα. Από το 2000 ο κόσµος άλλαξε ριζικά: αρχίζει ο πόλεµος µε το Ισλάµ, 11η Σεπτεµβρίου, µεγάλες τροµοκρατικές ενέργειες, παντού µια οικονοµική διάλυση που τη ζούµε τώρα κι εµείς…».

Μιλούµε για το ύφος της παράστασης στην οποία χρησιµοποιούνται εµφανώς µικρόφωνα.

«Ο Κούσνερ έχει γράψει ένα έργο κατά κάποιον τρόπο µεταµπρεχτικό».

  • Αυτό που µου λέτε εξηγεί και τη γραµµή της παράστασης και τη διδασκαλία των ηθοποιών;

«Ναι, βέβαια. Ολα γίνονται εµφανώς. Εµφανέστατα. Αυτό άλλωστε θέλει ο συγγραφέας. Γι’ αυτό και έβαλε τρεις από τους ηθοποιούς να παίζουν περίπου δέκα ρόλους µε σχεδόν µηδενική µεταµόρφωση. Το ζητάει στις σκηνικές του οδηγίες».

Εσείς τι ζητήσατε από τους ηθοποιούς σας;

«Πολλά και διαφορετικά πράγµατα. Επειδή δεν έχω έτοιµες λύσεις στην τσέπη µου, ζητούσα πολλά πράγµατα να δοκιµαστούνε στην πρόβα. Το γεγονός είναι πως ήταν από τις πιο ενδιαφέρουσες πρόβες που έχω κάνει ποτέ µου. Γιατί και οι ηθοποιοί που παίζουν είναι πάρα πολύ έξυπνοι και πρόθυµοι να αντιµετωπίσουν µαζί µου τις δυσκολίες του έργου».

  • Η παράσταση ετοιµάστηκε και ανεβαίνει στη σκιά της οικονοµικής κρίσης, εν µέσω απεργιών, διαµαρτυριών, συλλαλητηρίων, νεκρών… Σας επηρέασε αυτό;

«Μα είναι δυνατόν να µη µας επηρέασε; Ολο αυτά συζητούσαµε στις πρόβες. Προσωπικά νιώθω να ζω µέσα σε ένα θρίλερ που το τέλος του δεν µπορώ να το προβλέψω».

  • Η τέχνη επηρεάζεται από την περιρρέουσα ατµόσφαιρα; Μπορούν όλα αυτά να υπεισέλθουν έστω και εµµέσως στο τελικό αποτέλεσµα;

«Βέβαια! Ακόµα και τη “Χαρτοπαίχτρα” του Ψαθά να κάνεις, το αποτέλεσµα θα επηρεαστεί».

ΙΝFΟ: Από 1 έως 7 Ιουνίου, στις 21.00, «Πειραιώς 260» / Χώρος Δ΄. Εισιτήρια: 25, (µειωµένο) 20, (φοιτητικό) 15 ευρώ. Πληροφορίες: τηλ. 210-3272-000, http://www.greekfestival.gr

Οι οκτώ ηθοποιοί µιλούν για τους «Αγγέλους» τους

Ζέτα Δούκα: «Με φόντο µιαν αναγεννηµένη από τα πάθη και τα λάθη του παρελθόντος και ανερχόµενη Αµερική, βγαίνουν στο φως σε πρώτο επίπεδο τα προβλήµατα των σχέσεων, η οµοφυλοφιλία – οµοφυλοφοβία και το ακµάζον ΑΙDS, ενώ από κάτω, µε πολλή µαεστρία, ο συγγραφέας περιγράφει την αιώνια διαπλοκή της πολιτικής, της θρησκείας και της σαθρής ως εκ τούτου κοινωνίας. Ο χαρακτήρας που υποδύοµαι, η Χάρπερ, είναι ένα βαθιά πονεµένο πλάσµα, στερηµένο από αγάπη, που βιώνει σ’ όλη της την ζωή την υποκρισία και την ανειλικρίνεια. Και που προσπαθεί να ξεφύγει από την οδυνηρή πραγµατικότητα κάνοντας χρήση ουσιών. Εξυπνη και διορατική ωστόσο, µια σύγχρονη Κασσάνδρα, προβλέπει το δυσοίωνο µέλλον όταν κανείς δεν µπορεί ή δεν θέλει να το δει, προκαλώντας την αναπόφευκτη πορεία της προς το αδιέξοδο».

Δηµήτρης Λιγνάδης: «Ο ρόλος µου, ο Ρόι Κον, είναι το µοναδικό υπαρκτό πρόσωπο που εµφανίζεται στο έργο. Ενας δικηγόρος διάσηµων πελατών, διαπλεκόµενος µε κάθε εξουσία, Λευκό Οίκο, Μακάρθι, CΙΑ… Μία σκοτεινή αλλά και νιτσεϊκή προσωπικότητα που πρωτοστάτησε σε πολλά δικαστικά και πολιτικά σκάνδαλα µέχρι να πεθάνει το 1986 από ΑΙDS, ασθένεια που ποτέ δεν παραδέχτηκε όπως και την οµοφυλοφιλία του. Η πρόκληση για µένα είναι το πώς αυτή η προσωπικότητα και η κοσµοθεωρία της µπορούν να δέσουνε σε µια παράσταση µε έντονη γκέι µυθοπλασία, που θέλει όµως να φωτίσει και τις φιλοσοφικές και θεολογικές πλευρές του έργου».

Χρήστος Λούλης: «Ο Πράιορ, ο ρόλος που παίζω στο έργο, είναι άρρωστος. Πολύ. Πρόκειται να πεθάνει σύντοµα. Είναι απόβλητος, ξεχασµένος από τους δικούς του και από αυτόν που αγαπάει. Μέσα στο έργο αυτό, όπου οι τελευταίοι έσονται πρώτοι, όπου οι σίγουροι για τον εαυτό τους και το µυαλό τους έρχονται σε αδιέξοδο, όπου δεν υπάρχει κανένα φως στον ορίζοντα εκτός από τη λάµψη που θα έρθει από το τέλος της χιλιετίας, ο Πράιορ γίνεται ο ενδιάµεσος. Ο διαλεγµένος να δει και να ακούσει πρώτος την προφητεία να εκπληρώνεται. Για έναν καινούργιο κόσµο χωρίς αρρώστια, χωρίς αδικία, χωρίς βία. Για έναν κόσµο γεµάτο αγάπη, οµορφιά, φως. Και τα ακούει όλα αυτά και θα γίνει ο προφήτης της νέας εποχής, αυτός, ο µιασµένος».

Θανάσης Ευθυµιάδης: «Ο ρόλος µου είναι ο Τζο. Οικογένεια, κοινωνία, θρησκεία, πολιτική τον φόρτωσαν µε ένα ψέµα που ο ίδιος το συνέχισε προσπαθώντας να πείσει και τον εαυτό του ότι είναι η αλήθεια. Ετσι φτάνει σε αδιέξοδο. Στο έργο τον βρίσκουµε τη στιγµή που θα πρέπει να το υπερβεί: να παραδεχθεί την οµοφυλοφιλία του, να παραδεχθεί ότι η θρησκεία του, η γυναίκα του, η µητέρα του, η δουλειά του δεν τον εκφράζουν για να µπορέσει να ανοίξει ένα καινούργιο κεφάλαιο στη ζωή του. Η ουσία του έργου είναι ακριβώς το ψέµα. Που, αν µπει σαν βάση στη ζωή µας, είµαστε καταδικασµένοι να µην µπορούµε να αλλάξουµε τίποτα. Η οικονοµική κρίση είναι µόνο µία πτυχή από τα δεινά που µπορεί να επιφέρει το ψέµα. Ας ξυπνήσουµε, ας δει ο καθένας την αλήθεια µέσα του, ας την πει σε όσους αγαπάει και τον αγαπάνε κι όποιος αντέξει ας µείνει µαζί του. Ειδεµή καλύτερα να αντιµετωπίσουµε τη ζωή µε αλήθεια και µόνοι µας».

Μάγια Λυµπεροπούλου: «Μέσα σε έναν κόσµο εν κρίσει τα καθηµερινά πρόσωπα του έργου, το ετεροφυλόφιλο (Χάρπερ και Τζο) και το οµοφυλόφιλο (Λούις και Πράιορ) ζευγάρι κλυδωνίζονται, η ήδη µολυσµένη εξουσία (Ρόι Κον) σήπεται, η διαπλεκόµενη επιστήµη (Γιατρός) διαπιστώνει αλλά αδυνατεί να συνδράµει… Ιστορία και θρησκεία δεν προσφέρουν και δεν παρηγορούν και “η χαρά µαταιώθηκε”. Εργο που µοιάζει να γράφηκε τώρα, πρόκληση για όλους µας µια και κανενός είδους νατουραλισµός ούτε καν ρεαλισµός δεν αρκούν να µεταδώσουν το ρίγος που προκαλεί. Μπορεί ο Κούσνερ να µιλά για την Αµερική, «αυτό το χωνευτήρι όπου τίποτα δεν χωνεύτηκε», είµαστε όµως όλοι µας Αµερικανοί σε µια Δύση όπου δύουν τα πάντα. Οι ρόλοι δεν είναι χαρακτήρες αλλά φορείς, ιδιαίτερα οι ρόλοι που επωµίζοµαι (Ραβίνος, Γιατρός, Μητέρα, Εθελ Ρόζενµπεργκ) σ’ αυτό το καλειδοσκοπικό έργο όπου κάθε σκηνή είναι και µια καύση».

Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος: «Ο ρόλος µου είναι ο Λούις. Ο ένας από το οµοφυλόφιλο ζευγάρι. Ενας πολύ συνηθισµένος άνθρωπος. Εχω γνωρίσει πολλούς σαν αυτόν. Αυτό που τον χαρακτηρίζει είναι ότι δεν µπορεί να φύγει από τον εαυτό του, δεν µπορεί να φύγει από τη µοναξιά του, δεν µπορεί να αγαπήσει αληθινά. Το τραγικό είναι ότι το γνωρίζει. Μολονότι προσπαθεί να βρει δικαιολογίες για να µην το παραδεχτεί. Κύριος άξονας του έργου είναι οι άνθρωποι. Αυτό είναι που κυρίως µε αφορά. Η απελπισία τους, η µοναξιά τους, η τροµακτική αδυναµία τους να επικοινωνήσουν».

Σοφία Σεϊρλή: «Η οµοφυλοφιλία, το ΑΙDS, τα χάπια και οι παραισθήσεις, η καταπίεση της θρησκείας, η πολιτική διαφθορά. Μέσα δεκαετίας ’80, η Αµερική του Ρέιγκαν και της οικονοµικής ανάκαµψης. Η Αµερική των µεγάλων αντιθέσεων, του πλούτου και της φτώχειας, της επιστήµης, του πνεύµατος, της αµάθειας και της άγνοιας. Της Μαφίας, του FΒΙ και της CΙΑ. Των πολλών µειονοτήτων και της γκετοποίησης. Το τέλος του αιώνα πλησιάζει. Η Αστεγη, ένας από τους τρεις ρόλους που παίζω, λέει : «Στον καινούργιο αιώνα όλοι θα ’µαστε τρελοί!». Προφητικός ο Κούσνερ. Μιλάει για το έσχατον, την περίοδο της εσχατολογίας. Οι άλλοι δύο είναι ο Αγγελος – ελπίδα και µια µακρινή υπόσχεση σωτηρίας – και η Εµιλι, η νοσοκόµα του Πράιορ».

Νίκος Χατζόπουλος: «1990: η Αµερική αποκτά µια νέα συνείδηση, το ΑΙDS επικρέµαται σαν παγκόσµια απειλή, η επικείµενη έλευση της νέας χιλιετίας ξυπνά το δέος και τους φόβους για µια αποκαλυπτική συντέλεια του κόσµου. 2010: η Αµερική (ίσως και άλλα έθνη) αξιώνουν µια νέα θέση στον κόσµο, η επικείµενη παγκόσµια κατάρρευση ξυπνά νέους αποκαλυπτικούς φόβους και η ασθένεια, µεταφορικά πλέον, είναι το κακοφόρµισµα ενός πολιτισµού που σάπιζε υπόκωφα επί δεκαετίες. Και πάλι παρόµοιες συνθήκες, λοιπόν. Κι αυτή η αγωνία µπρος στο άγνωστο µέλλον, από ποιον µπορεί να εκφραστεί καλύτερα παρά από τις µειονότητες – θρησκευτικές, πολιτικές ή σεξουαλικές. Για µένα η συµµετοχή σ’ ‘ αυτό το επίκαιρο έργο είναι µια ερεθιστική πρόκληση, έστω και µόνο για το γεγονός ότι παίζω πέντε διαφορετικούς ρόλους!».

Πολιτική και AIDS στη νεοσυντηρητική Αμερική

  • Με ένα βαθύτατα πολιτικό έργο, και παράλληλα ένα από τα σημαντικότερα της σύγχρονης δραματουργίας, τους Αγγέλους στην Αμερική του Τόνι Κούσνερ, ανοίγει την Τρίτη η αυλαία του φετινού Φεστιβάλ Αθηνών, στους χώρους της Πειραιώς 206.
  • Μολονότι η αρχική πρόθεση του συγγραφέα ήταν να διεκτραγωδήσει τις επιπτώσεις της εμφάνισης του AIDS στην ομοφυλόφιλη κοινότητα του Σαν Φρανσίσκο, το έργο κατέληξε να αποτελεί την επιτομή μιας εποχής που σημαδεύτηκε από την άνοδο του νεοσυντηρητισμού, του νεοφιλελεύθερου κυνισμού και, βέβαια, την εξάπλωση του AIDS. Γραμμένο στα τέλη της δεκαετίας του 1980, πρωτοπαρουσιάστηκε στα 1990 (το πρώτο μέρος με τίτλο «Ο ερχομός της Χιλιετίας») και το 1992 (το δεύτερο μέρος, με τίτλο «Περεστρόικα»), απηχώντας την αισιοδοξία που είχε δημιουργήσει η διαφαινόμενη «νέα εποχή» της διακυβέρνησης Κλίντον.
  • Ίσως γι’ αυτό ο σκηνοθέτης της παράστασης Νίκος Μαστοράκης σημειώνει πως πρόκειται για «ένα έργο προφητικό, γραμμένο στο κατώφλι μιας Νέας Εποχής, που προδιαγράφει τον εφιάλτη του κόσμου που ζούμε». Αρχίζοντας με μια σοκαριστική σκηνή, όπου ένας από τους πρωταγωνιστές μαθαίνει ότι ο εραστής του πάσχει από AIDS, ο συγγραφέας προχωρά θέτοντας τους ήρωές του μπροστά σε διλήμματα που έχουν να κάνουν με τη σεξουαλικότητά τους, την ηθική τους ακεραιότητα, τον φόβο του θανάτου, τη μοναξιά, τη συντροφικότητα… Αλλά και το σκοτεινό παρελθόν της Αμερικής κάνει την εμφάνισή του σαν φάντασμα, στο πρόσωπο του Ρόυ Κον, ενός βαθύτατα συντηρητικού και κρυπτο-ομοφυλόφιλου δικηγόρου, που επαίρεται γιατί την εποχή του μακαρθισμού συνέβαλε ώστε να οδηγηθεί στην ηλεκτρική καρέκλα η Έθελ Ρόζενμπεργκ (η οποία κάνει την εμφάνισή της σαν φάντασμα, συνοδεύοντάς τον στο νοσοκομείο όπου νοσηλεύεται πάσχοντας, και αυτός, από AIDS.
  • Σε αυτήν την «γκέι φαντασία σε εθνικά μοτίβα» (αυτόν τον υπότιτλο έδωσε ο συγγραφέας στο έργο του), όπου «θεολογικές και πολιτικές πεποιθήσεις συγκρούονται με τη σεξουαλικότητα και την αναζήτηση νοήματος στην ύπαρξη του σύγχρονου ανθρώπου», που θα παρουσιαστεί στην Αθήνα από 1-7 Ιουλίου, παίρνει μέρος μια πλειάδα σημαντικών ηθοποιών: Ζέτα Δούκα, Θανάσης Ευθυμιάδης, Δημήτρης Λιγνάδης, Χρήστος Λούλης, Μάγια Λυμπεροπούλου, Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος, Σοφία Σεϊρλή και Νίκος Χατζόπουλος, ενώ συμμετέχουν και οι Γιώργος Κουτλής και Αλέξανδρος Ψυχράμης. Η σκηνοθεσία και η μουσική επιμέλεια είναι του Νίκου Μαστοράκη, ενώ τα σκηνικά και τα κοστούμια επιμελήθηκε ο Μανόλης Παντελιδάκης. [Η ΑΥΓΗ: 29/05/2010]

Φεστιβάλ Αθηνών … αυλαία

«Αγγελοι στην Αμερική»

Η θεατρική αυλαία του Φεστιβάλ Αθηνών ανοίγει (1-7/6), στο θέατρο Πειραιώς 260, με το έργο του Αμερικανού συγγραφέα «Αγγελοι στην Αμερική», σε σκηνοθεσία Νίκου Μαστοράκη. Μία παράσταση που προβληματίζει. Θεολογικές και πολιτικές πεποιθήσεις συγκρούονται με τη σεξουαλικότητα και την αναζήτηση νοήματος της ανθρώπινης ύπαρξης. Ενα έργο προφητικό, γραμμένο στο κατώφλι της «νέας εποχής που προδιαγράφει τον εφιάλτη του κόσμου που ζούμε», σημειώνει ο σκηνοθέτης. Το έργο γράφτηκε το 1991 και είναι ίσως το πιο πολυβραβευμένο έργο της εποχής μας. Μεταξύ άλλων έλαβε το National Arts Club Award (1991), το βραβείο της λονδρέζικης Ενωσης Κριτικών Θεάτρου (1992), το βραβείο της νεοϋορκέζικης Ενωσης Κριτικών Θεάτρου (1993), το «Pulitzer Prize» και «Tony Award» (1993). Ο 54χρονος σήμερα Κούσνερ έγραψε και το σενάριο της ομώνυμης ταινίας, που γυρίστηκε μερικά χρόνια αργότερα. Μετάφραση Γιώργος Δεπάστας. Δραματουργική επεξεργασία – σκηνοθεσία – μουσική επιμέλεια Νίκος Μαστοράκης. Σκηνικά – κοστούμια Μανόλης Παντελιδάκης. Φωτισμοί Σάκης Μπιρμπίλης. Επιμέλεια κίνησης Κώστας Τσιούκας. Παίζουν: Ζέτα Δούκα, Θανάσης Ευθυμιάδης, Δημήτρης Λιγνάδης, Χρήστος Λούλης, Μάγια Λυμπεροπούλου, Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος, Σοφία Σεϊρλή, Νίκος Χατζόπουλος. Συμμετέχουν και οι Γιώργος Κουτλής και Αλέξανδρος Ψυχράμης.

  • O θίασος «blitz» παρουσιάζει (3-27/6) στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών μια παράσταση μεταξύ θεάτρου και κινηματογράφου, με τίτλο «Cinemascope – ένα ντοκιμαντέρ για το τέλος του κόσμου». Οι θεατές, φορώντας ασύρματα ακουστικά, παρακολουθούν μέσα από τη μεγάλη τζαμαρία του χώρου «BIOS» αυτό που εκτυλίσσεται έξω. Ως χρόνος της παράστασης νοούνται οι δύο τελευταίες ώρες πριν το τέλος του κόσμου. Χωρίς κανένας να ξέρει γιατί και πώς, ο κόσμος τελειώνει. Παρατηρώντας την αδιάκοπη κίνηση των περαστικών, σκηνοθετημένη αλλά και αυθόρμητη, οι θεατές παρακολουθούν μία ιδιαίτερη «χορογραφία», ατομική και κοινωνική, μια «χορογραφία» του δρόμου, ανεξάρτητη από το θέαμα, που εντάσσεται μέσα σ’ αυτό. Η παράσταση βασίζεται στην ψηφιακή πλατφόρμα Silent Sound Show (SSSh!), που απέκτησε το «BIOS» και επιτρέπει να συνυπάρχουν ταυτόχρονα δύο διαφορετικά ηχητικά περιβάλλοντα, χωρίς να αλληλοκαλύπτονται. Φωτισμοί Τάσος Παλαιορούτας. Παίζουν: Ελένη Καραγιώργη, Σύλλας Τζουμέρκας, Μιχάλης Μαθιουδάκης, Μαργιαλένα Μαμαρέλη, Θανάσης Δεμίρης, Ελίνα Λούκου, Σιαμάκ Ετεμάντη, Γιάννης Μαλογιάννης, Μαρία Φιλίνη, Βάσω Καμαράτου. Το θίασο ίδρυσαν το 2004 οι ηθοποιοί Γιώργος Βαλαής, Αγγελική Παπούλια και Χρήστος Πασσαλής.

«Προφητεία» της Νέας Εποχής

  • Μαστοράκης, Ευθυμιάδης, Λιγνάδης και Ζέτα Δούκα μιλούν για το τολμηρό έργο του Τόνι Κούσνερ, «Αγγελοι στην Αμερική», που ανοίγει την 1η Ιουνίου το ελληνικό φεστιβάλ

«Το γυμνό και οι σκηνές σοδομισμού είναι απόλυτα ενταγμένες στην  εξέλιξη του έργου και δεν πιστεύω ότι θα σοκάρουν», λέει ο Δημήτρης  Λιγνάδης. Στη φωτογραφία με τη Μάγια Λυμπεροπούλου.

«Το γυμνό και οι σκηνές σοδομισμού είναι απόλυτα ενταγμένες στην εξέλιξη του έργου και δεν πιστεύω ότι θα σοκάρουν», λέει ο Δημήτρης Λιγνάδης. Στη φωτογραφία με τη Μάγια Λυμπεροπούλου.

  • Mε ένα ιδιαίτερα τολμηρό έργο που ξεκινά με πολύ δυνατό και συγκινητικό τρόπο όπου ένας από τους βασικούς ήρωες μαθαίνει ότι ο εραστής του έχει AIDS και που στη συνέχεια περιλαμβάνει και σκηνές με σοδομισμό μεταξύ αντρών -και όχι μόνο- ανοίγει το φετινό πρόγραμμά του το Ελληνικό Φεστιβάλ. Ο λόγος για το πολυβραβευμένο έργο του Αμερικανού συγγραφέα Τόνι Κούσνερ «Αγγελοι στην Αμερική» που έχει παιχτεί με μεγάλη καλλιτεχνική αλλά και εμπορική επιτυχία στο εξωτερικό και που έγινε και μίνι σειρά στην αμερικάνικη τηλεόραση με τους Αλ Πατσίνο, Μέριλ Στρίπ, Εμα Τόμσον και Μαίρη Λουίζ Πάρκερ.

Ο Θανάσης Ευθυμιάδης που υποδύεται τον μορμόνο δικαστικό Τζο Πιτ  και η Ζέτα Δούκα (Χάρπερ) στις πρόβες της παράστασης.

Ο Θανάσης Ευθυμιάδης που υποδύεται τον μορμόνο δικαστικό Τζο Πιτ και η Ζέτα Δούκα (Χάρπερ) στις πρόβες της παράστασης.
  • Πολυβραβευμένο
  • Ο Νίκος Μαστοράκης, που έκανε τη δραματουργική επεξεργασία του έργου και υπογράφει τη σκηνοθεσία του, τονίζει γι’ αυτό: «Θεολογικές και πολιτικές πεποιθήσεις συγκρούονται με τη σεξουαλικότητα και την αναζήτηση νοήματος στην ύπαρξη του σύγχρονου ανθρώπου. Πρόκειται για έργο προφητικό, γραμμένο στο κατώφλι μιας Νέας Εποχής που προδιαγράφει τον εφιάλτη του κόσμου που ζούμε». Το έργο γράφηκε το 1991 «και είναι ίσως από τα περισσότερο πολυβραβευμένα της εποχής μας. Το σημαντικότερο απ’ τα βραβεία αυτά είναι το National Arts Club το ‘91, το βραβείο της Ενωσης Κριτικών Θεάτρου του Λονδίνου το ‘92 και τα Πούλιτζερ Πράιζ – Τόνι το ‘93. Οι ήρωές του έρχονται αντιμέτωποι με διλήμματα που έχουν να κάνουν με την ομοφυλοφιλία, τη σεξουαλικότητα την ηθική τους ακεραιότητα, τον φόβο του θανάτου και τη μοναξιά, τη συντροφικότητα και την αναζήτηση νοήματος στη ζωή».
  • «Είναι συναρπαστικό το έργο του Κούσνερ» τονίζει ο Θανάσης Ευθυμιάδης που υποδύεται τον μορμόνο Τζο Πιτ, δικαστικό στο επάγγελμα. «Είναι βαθιά θρησκευόμενο άτομο, που έχει εγκλωβιστεί στο ψέμα του. Είναι ομοφυλόφιλος και δεν το ‘χει παραδεχτεί, υπάρχοντας σε έναν γάμο που… κλείνει στόματα, ως τη στιγμή που αποφασίζει να τολμήσει να πει την αλήθεια. Το έργο περνά μηνύματα-ζωής, πολύ σημαντικά, πανανθρώπινα…
  • Με αφορμή τους γκέι, μιλά για τις σχέσεις και δείχνει με καίριο τρόπο πως, όταν χτίζεις κάτι με βάση το ψέμα, θα έρθει η ώρα που θα γκρεμιστούν όλα και θα φανεί η αλήθεια. Το ψέμα γυρίζει μπούμερανγκ πάντα! Και είναι τόσο σύγχρονο και σημερινό το έργο! Σαν να γράφηκε τώρα – κοίτα πόσο μας αφορά. Πιστέψαμε ότι πλουτίσαμε, ότι… πιαστήκαμε, ότι γίναμε μια μικρή Αμερική κι ήρθε η ώρα που γκρεμίστηκε όλο αυτό και φάνηκε η αλήθεια. Πιστέψαμε στα ψέματα εκείνων που έπαιξαν στην… πλάτη μας και κοίτα πού μας οδήγησαν. Ο ήρωας που υποδύομαι φτάνει κάποια στιγμή να πει την αλήθεια – όποιο κι αν είναι το κόστος της. Αν δεν δεις την αλήθεια κατάματα, χάθηκες».
  • Ο Ευθυμιάδης που έλειψε δύο χρόνια από το θέατρο δηλώνει πως είναι πολύ ευτυχής που συμμετέχει σε αυτή την παράσταση του Ελληνικού Φεστιβάλ υπό τη σκηνοθετική καθοδήγηση του Μαστοράκη και με μια πολύ δυνατή ομάδα. Πόσο τολμηρό είναι το έργο που ανεβάζετε, ρωτάω τον Δημήτρη Λιγνάδη που «ντύνεται» τον Ρόι Κον, έναν ραδιούργο δικηγόρο -τον ρόλο στην τηλεοπτική σειρά τον έπαιζε ο Αλ Πατσίνο- που διαπλέκεται και είναι σκοτεινός;
  • «Εχει γυμνό -μα πες μου αληθινά, μπορεί κάποιος το 2010 να θεωρεί τολμηρό το γυμνό;-, έχει σκηνές ερωτικές μεταξύ αντρών, αλλά η τολμηρότητά του έχει να κάνει με αυτά τα μηνύματα που περνάει για την αλήθεια και το ψέμα, για τον έρωτα, τη φιλία, τον Θεό, τις σχέσεις, την αρρώστια – εγώ παίζω έναν από τους δύο ήρωες που πάσχουν από AIDS. Είναι ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον έργο, εφιαλτικά προφητικό και αληθινά τολμηρό – στην ουσία του τολμηρό αφού βάζει το μαχαίρι στο κόκαλο. Οσο για το γυμνό ή τις σκηνές σοδομισμού που έχει, είναι απόλυτα ενταγμένες στην εξέλιξη και δεν πιστεύω ότι θα σοκάρουν – ποιος σοκάρεται πια και με τι με όσα γίνονται γύρω μας;».
  • Η Ζέτα Δούκα θα υποδυθεί τη Χάρπερ, τη σύζυγο του Ρόι Κον (Λιγνάδης). «Είναι τιμή αλλά και μεγάλη μου χαρά το ότι με επέλεξε ο Νίκος Μαστοράκης γι’ αυτό το συναρπαστικό έργο, δίνοντάς μου την ευκαιρία να βρεθώ πλάι σε τόσο ικανούς ηθοποιούς και να αναμετρηθώ μ’ έναν τόσο δυνατό ρόλο. Σεξουαλικά στερημένη, με διανοητική διαταραχή, η Χάρπερ, ακροβατεί ανάμεσα στη φαντασία και την αλήθεια παίρνοντας βάλιουμ. Θύμα της ζωής, παντρεμένη με κάποιον ο οποίος κρύβει τη σεξουαλική του προτίμηση. Δύσκολος ρόλος, απαιτητικός, μα και μαγευτικός. Οσο για το ίδιο το έργο; Η αλήθεια του… στάζει αίμα. Ωμή αλήθεια που ρίχνει τις μάσκες, που γκρεμίζει την ψευτιά, που αγγίζει την καρδιά. Είναι ζηλευτός ο τρόπος που είναι φτιαγμένοι και σχεδιασμένοι οι ήρωες οι οποίοι έρχονται αντιμέτωποι με μια σειρά από διλήμματα που αφορούν την ίδια τη ζωή, τη ζωή μας!»
  • Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Το «Αγγελοι στην Αμερική του Τόνι Κούσνερ ανοίγει το φετινό πρόγραμμα του Ελληνικού Φεστιβάλ και πρόκειται να φιλοξενηθεί στο «Πειραιώς 260-Αίθουσα Δ» από την 1η έως και την 7η Ιουνίου. Τη μετάφραση έκανε ο Γιώργος Δεπάστας, τη δραματουργική επεξεργασία, τη σκηνοθεσία και τη μουσική επιμέλεια ο Νίκος Μαστοράκης, τα σκηνικά – κοστούμια ο Μανόλης Παντελιδάκης και τους φωτισμούς ο Σάκης Μπιρμπίλης.

  • Παίζουν αλφαβητικά οι ηθοποιοί Ζέτα Δούκα, Θανάσης Ευθυμιάδης, Δημήτρης Λιγνάδης, Χρήστος Λούλης, Μάγια Λυμπεροπούλου, Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος, Σοφία Σεϊρλή και Νίκος Χατζόπουλος. Παραγωγή: Ελληνικό Φεστιβάλ.
  • Βασίλης Μπουζιώτης, ΕΘΝΟΣ, 23/05/2010

Τόνι Κούσνερ «Άγγελοι στην Αμερική»

Το τέταρτο κουδούνι

Λέω να βάλω και το «Τέταρτο Κουδούνι» σε δημόσια διαβούλευση. Φοβάμαι μόνο μην καταντήσει σαν τους Γενικούς Γραμματείς των υπουργείων – να το περιμένετε και να μην έρχεται με τίποτα.

Όλος ο κόσμος, μια σκηνή… Το αριστουργηματικό έργο του Τόνι Κούσνερ «Άγγελοι στην Αμερική»- το πρώτο μέρος του πιο συγκεκριμένα, που ΄χει τον υπότιτλο «Η χιλιετηρίδα πλησιάζει»- θα σκηνοθετήσει ο Νίκος Μαστοράκης το καλοκαίρι για το Φεστιβάλ Αθηνών σε μετάφραση Γιώργου Δεπάστα και με θίασο που δεν έχει συμπληρωθεί ακόμα, αλλά προβλέπεται γερός: Θανάσης Ευθυμιάδης, Χρήστος Λούλης, Μάγια Λυμπεροπούλου (στη φωτογραφία), Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος, Σοφία Σεϊρλή, Νίκος Χατζόπουλος. Στο πολυσύνθετο έργο, όπου πλέκονται κοινωνικά, θρησκευτικά, μεταφυσικά, πολιτικά θέματα- δεν είναι τυχαίο ότι ο ίδιος ο συγγραφέας το χαρακτηρίζει «γκέι φαντασία πάνω σε εθνικά θέματα»-, ήρωες είναι ένα ζευγάρι ομοφυλόφιλων που ο ένας τους, ο Πράιορ Γουόλτερ, Εβραίος στο θρήσκευμα, προσβάλλεται απ΄ τον ιό του ΑΙDS- βλέπει μάλιστα οράματα- κι ο σύντροφός του δεν αντέχει και τον εγκαταλείπει για να δημιουργήσει σχέση μ΄ ένα δικηγόρο παντρεμένο με νευρωτική γυναίκα, ο οποίος αγωνίζεται να συμβιβάσει τη θρησκεία του- το ζευγάρι είναι Μορμόνοι- με τη σεξουαλική του ταυτότητα. Αλλά και πρόσωπα υπαρκτά όπως ο δικηγόρος Ρόι Κον- για τον οποίο εργάζεται ο παντρεμένος, ένας συντηρητικός που το όνομά του συνδέθηκε με το γερουσιαστή Μακάρθι και την περίοδο της αντικομμουνιστικής υστερίας στις ΗΠΑ, έπαιξε μάλιστα ρόλο αποφασιστικό στη δίκη, καταδίκη και εκτέλεση ως κατασκόπων του ζεύγους Τζούλιους και Έθελ Ρόζενμπεργκ και του οποίου η κρυφή ομοφυλοφιλική δραστηριότητα αποκαλύφθηκε όταν επίσης αρρώστησε από ΑΙDS- ή η Έθελ Ρόζενμπεργκ της οποίας το φάντασμα εμφανίζεται.

Έργο συνόλου, γραμμένο για οκτώ ηθοποιούς οι οποίοι ερμηνεύουν δέκα ρόλους – κάποιοι και διαφορετικού απ΄ το δικό τους φύλου-, το συγκεκριμένο πρώτο μέρος του «Άγγελοι στην Αμερική» πρωτοπαρουσιάστηκε το 1990 στο Λος Άντζελες ως γουόρκσοπ, έκανε όμως την παγκόσμια πρεμιέρα του τον επόμενο χρόνο στο Σαν Φραντσίσκο. Το 1992 ανέβηκε στο Λονδίνο.

Ακολούθησε το δεύτερο μέρος με τον υπότιτλο «Περεστρόικα» που πρωτοπαρουσιάστηκε το 1992, σε σκηνικές αναγνώσεις κατ΄ αρχάς, ως παράσταση κατόπιν, στο Λος Άντζελες και το 1993 στο Λονδίνο. Το 1993 τα δυο μέρη ανέβηκαν, το ένα λίγους μήνες μετά το άλλο, και στο Μπροντγουέι. Και τα δυο απέσπασαν το Βραβείο Τόνι Καλύτερου Έργου, το 1993 και το 1994 αντίστοιχα, μεταξύ πολλών ακόμα βραβείων, ενώ το πρώτο τιμήθηκε και με Βραβείο Πούλιτζερ. Το 2003 τα δυο έργα έγιναν μίνι σειράπου βραβεύτηκε με Χρυσή Σφαίρα και Βραβείο Έμι- σε σκηνοθεσία του Μάικ Νίκολς με σπουδαία διανομή- Αλ Πατσίνο (φωτογραφία), Μέριλ Στριπ, Έμα Τόμσον… – και στη συνέχεια, απ΄ τον Ούγγρο συνθέτη Πέτερ Ότβος, έως και όπερα που ΄κανε πρεμιέρα το 2004 στο Παρίσι, στο «Θέατρο του Σατλέ».

Το «Άγγελοι στην Αμερική» – επίσης μόνο το πρώτο του μέρος- πρωτοπαρουσιάστηκε στην Ελλάδα, και σε σκηνοθεσία του, απ΄ τον Δημήτρη Ποταμίτη που κρατούσε και το ρόλο του Πράιορ στο δικό του «Θέατρο Έρευνας» τη σεζόν 1993- ΄94.

Στη διανομή, Βίλμα Κύρου, Ματίνα Καρρά, Πάνος Πανόπουλος, Μαρίνα Ταβουλάρη, Βασίλης Βλάχος, Λάζαρος Ανδριώτης, Νικόλας Βαγιονάκης. Την ίδια σεζόν, λίγο αργότερα, το ανέβασε ο Ανδρέας Χριστοδουλίδης, στο θέατρό του «Ένα» της Λευκωσίας, και το 1996- ΄97 στην Θεσσαλονίκη, στο θέατρό της «Παράθλαση», και η Μόνα Κιτσοπούλου.

Μια Ρία Δεν-Ξέρω-Πώς… Που φωτογραφήθηκε για το δικό μας «Ρlayboy»- ξέρετε, βυζιά, κώλοι και τ΄ αποδέλοιπα, όλα όξω, στο πανελλήνιον… Θά ΄ναι λέει- η ίδια το λέει- η πρώτη Ελληνίδα- οποία εθνική τιμή!- που θα ποζάρει και για το αμερικάνικο «Ρlayboy»- ξέρετε, βυζιά, κώλοι και τ΄ αποδέλοιπα, όλα όξω, διεθνώς… Την κάλεσαν, λέει- η ίδια το λέει. Και ξέρετε πού θα γίνει η φωτογράφιση- όπως επίσης η ίδια έλεγε σε κάποιο τηλεκουτσομπολάδικο του κώλου; Κάπου στο Κολοράντο. Ε, μα πού αλλού…

Όλος ο κόσμος, μια σκηνή… Τι απέγινε το θέατρο «Βέμπο»; Κλειστό για δεύτερη χρονιά παραμένει… Μαθαίνω πως κάποιες διαφορές υπάρχουν με την ιδιοκτησία για το ύψος του ενοικίου και το θέμα βρίσκεται στα δικαστήρια. Προσπάθησα να μάθω περισσότερα, αλλά τα γραφεία των Θεατρικών Επιχειρήσεων Λιβαδά που διαχειρίζονται το «Βέμπο» έχουν κλείσει, ο Βαγγέλης Λιβαδάς έχει παροπλιστεί, με το γιο του Πάνο Λιβαδά αδύνατον να επικοινωνήσω…

Αλλάζουν οι καιροί… Ο άλλος πάλι; «Μοριακός- πυρηνικός βιολόγος», σου λέει, και νά ΄χει πάει στης Λαμπίρη. Για να δώσει τα φώτα του. Και να χαριεντίζεται- η χαρά να μην τον αφήνει… Καθόλου σοβαροφανής δεν είμαι. Αλλά πώς ξεφτιλίζονται έτσι;

Όλος ο κόσμος, μια σκηνή… Ένα δύσκολο, λόγω της γλωσσικής ιδιαιτερότητάς του μυθιστόρημα, το «Μαράν Αθά» του Θωμά Ψύρρα, μεταμορφώθηκε σε μονόλογο θεατρικό, συναρπαστικό απ΄ τον Δήμο Αβδελιώδη που τον δίδαξε κιόλας.

Και σε ένα επίτευγμα για την Γιασεμί Κηλαηδόνη (κεντρική φωτογραφία) που τον ερμηνεύει στο «Μεταξουργείο»- πρέπει να δούλεψαν πολύ σκληρά οι δυο τους για να μπορεί το αποτέλεσμα αντί να κουράζει να καθηλώνει.

Διάβασα καθυστερημένα το τεύχος 513 της 24/12/2009 του δικού μας «Ταχυδρόμου» με το αφιέρωμα «2000- 2009: Η χαμένη δεκαετία». Μπορεί και να θεωρηθεί ότι «βλογάμε τα γένια μας», αλλά αρνούμαι να αυτολογοκριθώ. Και να μην πω: «Ψάξτε το, ήταν εξαιρετικό». Και μου είναι αδύνατον να μην αναδημοσιεύσω την απάντηση του σκηνοθέτη του κινηματογράφου Γιάννη Οικονομίδη (φωτογραφία) στην ερώτηση «Τι θα μείνει από τη δεκαετία» που ο «Τ» έθεσε:

«Οι Ολυμπιακοί Αγώνες της Αθήνας.

Μετά από αυτό η Αθήνα έγινε αισθητικά μεγαλύτερο τέρας απ΄ ό,τι ήταν. Το εξωτερικό δημόσιο χρέος έφτασε στον Θεό. Όλα τα λαμόγια στον πλανήτη ροκανίσανε ό,τι μπορούσαν. Κι από εκεί και πέρα χάθηκε και η τελευταία ελπίδα να σηκώσει κεφάλι η χώρα. Μπούρδες αποδείχτηκαν και τα περί εθνικής ανάτασης. Οι αθλητικές επιτυχίες μας ήταν του φαρμακείου. Λες και κάποιος συνωμότησε εναντίον αυτού του τόπου ώστε να ζούμε τον κακό απόηχο για χρόνια. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες ήταν για την Ελλάδα η τελευταία κλοτσιά στο χαντάκι».

Μέσα σε 89 λέξεις ο Γιάννης Οικονομίδης συνόψισε με τρόπο αξιοθαύμαστο την απόλυτη, κατά τη γνώμη μου, αλήθεια. Και τη δικαίωση των σκεπτικιστών μπροστά στην τότε «εθνική ανάταση». Κι ήρθε να συναντήσει την απορία μου, που όσο ακούω να μου διεκτραγωδούν την οικονομική κατάσταση της χώρας τόσο φουντώνει: για την ταμπακιέρα των Ολυμπιακών και πόσοπολύ- συνέβαλε γιατί κανένας δε μιλάει; Όλος ο κόσμος, μια σκηνή…

Του Γιώργου Δ.Κ. Σαρηγιάννη, ΤΑ ΝΕΑ: Πέμπτη 21 Ιανουαρίου 2010