Category Archives: Αβδελιώδης Δήμος

Ο Παναΐτ Ιστράτι «επέστρεψε» στην Αθήνα

ΛΑΜΠΡΙΝΗ ΚΟΥΖΕΛΗ | Τετάρτη 22 Δεκεμβρίου 2010

O Παναΐτ Ιστράτι

Σε ένα ταξίδι στη Μεσόγειο, βασισμένο σε κείμενο του Παναΐτ Ιστράτι, του «Γκόρκι των Βαλκανίων», όπως τον αποκάλεσε ο γάλλος νομπελίστας Ρομέν Ρολάν, παρέσυρε τους θεατές η δραματοποιημένη αφήγηση του Δήμου Αβδελιώδη στη μουσικοθεατρική παράσταση «Ταξιδεύοντας με τον Παναΐτ Ιστράτι», η οποία εγκαινίασε τον Κύκλο Ελληνικό Τραγούδι – Ο Αγνωστος Ελληνισμός, που επιμελείται ο Δημήτρης Παπαδημητρίου.

Ηταν αφορμή για να θυμηθούμε το τέταρτο και τελευταίο ταξίδι του συγγραφέα στην Αθήνα στις αρχές του 1928, κατά το οποίο, ο Ιστράτι, ένας θαυμάσιος αφηγητής αναγνωρισμένος στη Γαλλία, μαχητικός κομμουνιστής, διανοούμενος και κοσμικός, είχε την υποδοχή μιας διασημότητας και φιλοξενήθηκε για μέρες στα πρωτοσέλιδα των αθηναϊκών εφημερίδων. Στο ξενοδοχείο «Μινέρβα», γράφει ο Στέφανος Χαρμίδης στο «Ελεύθερον Βήμα» της 3ης Ιανουαρίου του 1928, «τον περίμεναν οι “προλετάριοι” με τα φλέγοντα και ανορθόγραφα μανιφέστα, οι δημοσιογράφοι με τις εκνευριστικές ερωτήσεις τους και οι θαυμάστριες με μπουκετάκια μενεξέδες».

Τα παιδικά του χρόνια θυμίζουν μυθιστόρημα του Ντίκενς. Γιος μιας ρουμάνας χωρικής κι ενός κεφαλλονίτη λαθρεμπόρου, γεννημένος στη Βραΐλα της Ρουμανίας, μεγάλωσε στην ανέχεια, παράτησε το σχολείο μικρός και ξεκίνησε από νωρίς τις περιπλανήσεις του στις πολιτείες της Ανατολής κάνοντας διάφορες δουλειές, ένας «αλήτης που πατρίδα του ήταν η γη και οικογένειά του η ανθρωπότητα». Στέλνει τις εντυπώσεις από τα ταξίδια του σε εφημερίδες του Βουκουρεστίου, αλλά η αναγνώριση έρχεται όταν τον ανακαλύπτει ο Ρομέν Ρολάν, ετοιμοθάνατο μετά από μια απόπειρα αυτοκτονίας, σε ένα νοσοκομείο στη Νίκαια της Γαλλίας. Εντυπωσιασμένος από τον περιπετειώδη βίο του, ο Ρολάν τον παρακινεί να γράφει. Εκδίδονται βιβλία του στα γαλλικά και έκτοτε ο Ιστράτι δεν έχει παρά να «βουτήξει το χέρι του στο σακούλι των αναμνήσεών του για να το ανασύρει γεμάτο με δαφνόφυλλα και χαρτονομίσματα» σχολιάζει ο Χαρμίδης για τον συγγραφέα της «Κυρα Κυραλίνας».

«Είδα τόσα πράγματα στη ζωή μου», εξομολογείται ο Ιστράτι στον Χαρμίδη, που τον συνοδεύει σε έναν περίπατο στο Τατόι, «τρώγλες, παλάτια, φυλακές, χαρτοπαίγνια όπου χορεύουν τα εκατομμύρια, τόπους όπου η αθλιότης είναι αφόρητη». Ενώ τους ξεναγούν στο ανάκτορο, ο Ιστράτι εκνευρισμένος παρακινεί τον δημοσιογράφο να φύγουν: «Πάμε, πάμε. Βαρέθηκα να βλέπω κοιτώνας βασιλέων και πριγκίπων. Ολα αυτά είναι νεκρά. Ας τα αφήσουμε για τους Αμερικάνους».

Εναν χρόνο νωρίτερα, τον Οκτώβριο του 1927, στη Μόσχα, γινόταν η γνωριμία του με τον Νίκο Καζαντζάκη, ο οποίος βρισκόταν εκεί προσκεκλημένος της Σοβιετικής Κυβέρνησης για να συμμετάσχει στον εορτασμό των δέκα χρόνων από την Οκτωβριανή Επανάσταση. Ο Καζαντζάκης τον καλεί στην Αθήνα. Τον Ιανουάριο του 1928, ύστερα από πρόσκληση του Δημήτρη Γληνού του Εκπαιδευτικού Ομίλου, ο Ιστράτι έρχεται στη Αθήνα και δίνει ενθουσιώδη ομιλία μαζί με τον Καζαντζάκη στο θέατρο «Αλάμπρα», με θέμα το σοβιετικό μοντέλο διακυβέρνησης. Η ομιλία τους ξεσηκώνει τους ακροατές που διαδηλώνουν στους δρόμους. Επεμβαίνει η αστυνομία. Ο Ιστράτι και η παραμονή του στην Αθήνα καταλήγουν επερώτηση στη Βουλή. Τελικά, απελαύνεται «ως επικίνδυνος για τη δημόσια ασφάλεια», ενώ Καζαντζάκης και Γληνός παραπέμπονται σε δίκη ως υπεύθυνοι για τη διαδήλωση.

Στα ελληνικά κείμενά του πρωτομετέφρασαν ο Αιμίλιος Χουρμούζιος και η Γαλάτεια Καζαντζάκη στα τέλη της δεκαετίας του 1920. Η αποψινή παράσταση ήταν μια επαφή με το έργο του, μέσα από τη διαμεσολάβηση της εικόνας και της μουσικής. Ισως και ερέθισμα για να «επιστρέψουν» μαζί με τον συγγραφέα και τα κείμενά του. Κυκλοφορούν στα ελληνικά η διάσημη «Κυρά Κυραλίνα», ο «Σφουγγαράς και άλλα διηγήματα», το «Προς την άλλη φλόγα», η «Νεραντζούλα» και ο «Μπάρμπα Αγγελής».

Διαβάστε περισσότερα: http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=4&artId=374349&dt=22/12/2010#ixzz18uW7tl00

Advertisements

Ταξιδεύοντας με τον Παναΐτ Ιστράτι

Της Γιωτας Συκκα, Η Καθημερινή, Tετάρτη, 22 Δεκεμβρίου 2010

ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ. Ιδρυσε μια αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία και την ονόμασε «Eλληνικό Σχέδιο» δανειζόμενος τον τίτλο της από την Ιστορία. Στην πραγματικότητα πρόκειται για έναν κύκλο δραστηριοτήτων που στοχεύει στην αφύπνιση, τη διαφώτιση και τη διάδοση του ελληνικού πολιτισμού εντός και εκτός Ελλάδος. Να δοθεί τόπος και μέσα σε ανθρώπους που είναι ανεκμετάλλευτοι θέλει ο Δημήτρης Παπαδημητρίου, εμπνευστής της ιδέας, γιατί όπως λέει στην «Κ»: «Περάσαμε μια 30ετία και πλέον όπου ζήσαμε μια ολική αναξιοκρατία στην ανάδειξη των πνευματικών ανθρώπων, οι οποίοι θα μπορούσαν να δώσουν το στίγμα τους στη διαμόρφωση του πολιτιστικού μας προφίλ».

Αυτούς θέλει να αναδείξει είτε είναι ανάμεσά μας είτε ανήκουν στην Ιστορία, βγάζοντάς τους ξανά στο φως. Χρειαζόταν ένα πρόσχημα γι’ αυτή την αφύπνιση, προκειμένου να συγκεντρώσει όλα τα πνεύματα που περιθωριοποιήθηκαν ή απομακρύνθηκαν ο ένας από τον άλλον, λέει ο Δ. Παπαδημητρίου. Το πρόσχημα είναι ο «Κύκλος Ελληνικού τραγουδιού» και η πραγματικότητα είναι ότι εδώ θα συναντηθούν άνθρωποι απ’ όλες τις τέχνες. Μια ιδέα που ξεκίνησε πολύ πριν αναλάβει γενικός διευθυντής Ραδιοφωνίας.

Απόψε στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών στον κύκλο Ελληνικό Τραγούδι που επιμελείται, παρουσιάζεται η παράσταση «Ταξιδεύοντας με τον Παναΐτ Ιστράτι» με σκηνοθέτη – ερμηνευτή τον Δήμο Αβδελιώδη. Ο ίδιος υπογράφει και τη σκηνοθεσία – διασκευή της παράστασης «Το μόνον της ζωής του ταξείδιον» του Γ. Βιζυηνού που αποτελεί το πρώτο μέρος. Μια πρωτότυπη φόρμα όπου μέσα από το τραγούδι περνάει θεατροποιημένη λογοτεχνία (Βιζυηνός και Ιστράτι), μουσική, κινηματογράφος, βίντεο αρτ και φυσικοί ήχοι. Ολα αυτά υποστηρίζουν την αφήγηση και είναι δεμένα έτσι που κάποιος «δεν μπορεί να διακρίνει αν το κείμενο επιλέχτηκε για να υποστηρίξει τα τραγούδια ή το αντίθετο».

«Ενα τέτοιο πρόσωπο που μπήκε στο περιθώριο παρότι κάνει μικρά αριστουργήματα είναι και ο Δήμος Αβδελιώδης που έχει αναπτύξει μια γλώσσα πολιτισμού χωρίς πολύ χρήμα», λέει ο συνθέτης. Αλλά και η Φαραντούρη που τιμητικά θα πει δύο κομμάτια. «Ανθρωπος που δεν υπέστειλε τη σημαία της ποιότητας ποτέ και μια από τις μεγαλύτερες ερμηνεύτριες σε δράση».

Αυτή η νέα πρόταση προκάλεσε και τον Αβδελιώδη. Εξηγεί ωστόσο ότι δεν πρόκειται περί ερμηνείας, αλλά αφήγησης. «Δεν αισθάνομαι πλέον τη δεξιότητα του ηθοποιού. Αυτό απαιτεί χρόνο διαρκούς μάθησης και εκπαίδευσης. Απλώς θα διαβάσω με τον τρόπο που θα δίδασκα έναν ηθοποιό. Σαν παρτιτούρα με τονικές σημάνσεις». Αλλωστε χρόνια τώρα δεν τον θέλγει η σκηνή, αλλά η σκηνοθεσία και η διδασκαλία.

«Με ενδιαφέρει πολύ η μείξη των τεχνών και ο τρόπος που θα τις διαχειριστεί κάποιος. Πώς οι θεατές θα μπουν στη βαθύτερη ουσία ενός κειμένου το οποίο εκπροσωπεί το πνεύμα ενός μεγάλου διηγηματογράφου, του Παναΐτ Ιστράτι. Ενας μεγάλος ξεχασμένος. Χάρις στην Μπουμπουλίνα Νικάκη οδηγήθηκα σε αυτή την κατεύθυνση».

Είναι συγκινημένος που θα διαβάσει το κείμενο σε αυτή τη δύσκολη περίοδο. «Είναι ευκαιρία να επανατοποθετηθούμε στην πραγματικότητα κι όχι στο φαίνεσθε της ζωής. Αυτό που πραγματικά συνδέει την ανθρώπινη ύπαρξη είναι η πίστη σε ορισμένες ιδέες». Αν αυτές καταρρεύσουν οι άνθρωποι δεν μπορούν να ανασάνουν. «Φτάνουν στο επίπεδο που βιώνουμε σήμερα. Την πλήρη σύγχυση και απαξίωση. Αυτά τα μεγάλα κείμενα είναι σαν μια πυξίδα που θα μας βγάλει από το σκοτάδι. Περιμένουμε να έρθει η σωτηρία από τους άλλους. Η συγκρότηση δεν θα έρθει απ’ έξω, αλλά από μέσα μας. Και αφήνουμε ένα τεράστιο απόθεμα γνώσης, σοφίας και πολιτισμού ανεκμετάλλευτο. Ουσιαστικά το δικό μας πνεύμα αναδεικνύουμε μέσα από τον Ιστράτι, τον Βιζυηνό, τον Παπαδιαμάντη».

Βιζυηνός έτοιμος για θέατρο

Ο Δήμος Αβδελιώδης ανέβασε το «Μόνον της ζωής του ταξείδιον»

Η πραγματική ιστορία του Γεωργίου Βιζυηνού, όταν το 1861, σε ηλικία δέκα ετών, δούλεψε παραγιός σ’ ένα σκληρό και τυραννικό ράπτη στην Κωνσταντινούπολη, είναι η αφορμή για ένα από τα σημαντικότερα έργα της νεοελληνικής λογοτεχνίας, το «Μόνον της ζωής του ταξείδιον».

Ενα αριστούργημα γραμμένο στην ιδιωματική γλώσσα του Θρακιώτη συγγραφέα, με άψογη δραματουργική πλοκή, αλλά και με εσωτερική μουσικότητα και τέμπο. Και, φυσικά, με θεατρικότητα. Στοιχεία που έκαναν μεταξύ άλλων τον -έτσι κι αλλιώς λάτρη της παράδοσης- Δήμο Αβδελιώδη να το ανεβάσει στο θέατρο «Αρτι».

Το εμπιστεύεται, μάλιστα, σε δύο εικοσιτετράχρονους ηθοποιούς-μαθητές του. Η Μαρίνα Αργυριάδου και ο Γιώργος Νικόπουλος αναμετρώνται καθημερινά (εναλλάξ) με τη σωστή εκφορά του λόγου, τους δύσκολους υποκριτικούς κώδικες και τη σκληρή πειθαρχεία που απαιτείται. Από μια παράσταση που σκηνοθετεί ο Δήμος Αβδελιώδης δεν θα μπορούσε να λείψει η συγκίνηση, αλλά και η μουσική. Αυτή τη φορά είναι ζωντανή και πρωτότυπη. Ο στενός του συνεργάτης Βαγγέλης Γιαννάκης έχει συνθέσει τα μουσικά μέρη, που παίζουν ζωντανά κάθε βράδυ η Ολγα Αρτικοπούλου (βιολοντσέλο) και ο Αλέξανδρος Αβδελιώδης (πιάνο). Η μουσική δεν καπελώνει το έργο, αλλά συνομιλεί μαζί του και συμπορεύεται με το ανθρώπινο μουσικό όργανο.

«Το ίδιο το έργο περικλείει και υπαγορεύει ένα μουσικό τέμπο. Είναι γραμμένο σαν μια λειτουργία: έχει επεισόδια και στάσιμα, δηλαδή μέλος. Πιθανότατα να το ήθελε έτσι κι ο ίδιος ο συγγραφέας του», μας εξηγεί ο Δήμος Αβδελιώδης.

Αποφεύγοντας την ηθογραφία -«καθώς, εάν ανέβαινε για να αναδείξει πολιτισμικές αξίες, θα ήταν βαρετό, καταθλιπτικό και ανυπόφορο»- και στοχεύοντας στη διαχρονική και, τελικά, την επική διάσταση του έργου, η παράσταση του Αβδελιώδη αναδεικνύει τα αρχετυπικά ζητήματά του. Εχει, άλλωστε, αποφασίσει πως η θεατρική παράσταση, και όχι το θεατρικό αναλόγιο ή η μοναχική ανάγνωση, είναι ο ιδανικότερος τρόπος. «Με τη θεατρικότητα της φωνής και τη χειρονομία, η γλώσσα του Βιζυηνού ακούγεται οικεία, ακόμη και σε μικρά παιδιά», υποστηρίζει ο Αβδελιώδης. «Η απόσταση από το χαρτί σβήνει χάρη στις υποκριτικές τεχνικές και δημιουργείται ένας ολόκληρος κόσμος, που πολύ δύσκολα συγκροτείται με την ανάγνωση».

Εχει ως γνωστόν ασχοληθεί και στο παρελθόν με τον Θρακιώτη συγγραφέα, ανεβάζοντας (1993) μια επιτομή οκτώ διηγημάτων του, με τίτλο «Μορφές από το έργο του Βιζυηνού», στο θέατρο «Σφενδόνη», με τεράστια καλλιτεχνική επιτυχία. Οι παραστάσεις συνεχίζονται μέχρι την Τρίτη, 26 Οκτωβρίου. Οσοι «πιστοί», σπεύσατε!

* Αρτι (Ηπείρου 41 & Αχαρνών, τηλ.: 210-8834002). Παρ.-Σαββ.: 10.15 μ.μ., Κυρ.-Δευτ.-Τρ.: 9.30 μ.μ. Εως 26/10.

  • ΕΛΕΝΑ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ, Ελευθεροτυπία, Παρασκευή 15 Οκτωβρίου 2010

Ο Αβδελιώδης επιστρέφει στον Βιζυηνό

Στον Γεώργιο Βιζυηνό και Το μόνον της ζωής του ταξείδιον επιστρέφει, για μια ακόμη φορά, ο Δήμος Αβδελιώδης, ο σκηνοθέτης στον οποίο το ελληνικό θέατρο χρωστά τη συχνή, τα τελευταία χρόνια, δραματοποίηση κειμένων του μεγάλου μας διηγηματογράφου. Έχοντας ανοίξει καινούργιους δρόμους με τις Μορφές από το έργο του Βιζυηνού, που γνώρισαν τεράστια επιτυχία ερμηνευμένες από την Άννα Κοκκίνου, σήμερα ο Δ. Αβδελιώδης ξαναπιάνει ένα από τα διηγήματα, που είχε ανεβάσει ξανά στη σκηνή το 2007, το αυτοβιογραφικό Ταξείδιον που έκανε ο ίδιος ο συγγραφέας το 1861, πηγαίνοντας στην Κωνσταντινούπολη να δουλέψει παραγιός σ’ έναν σκληρό και τυραννικό ράφτη. Ο εγκλεισμός του στο ραφτάδικο, οι φόβοι κι οι επιθυμίες, η φαντασία του μικρού ράφτη, αποδίδονται ρεαλιστικά και ποιητικά μαζί από την πένα του Βιζυηνού.

Για την παράσταση, που θα δοθεί στο θέατρο «Άρτι» της οδού Ηπείρου και Αχαρνών από σήμερα και έως τις 26/10, ο Δ. Αβδελιώδης επέλεξε δύο νέους ηθοποιούς, τη Μαρίνα Αργυρίδου και τον Γιώργο Νικόπουλο (σε διπλή διανομή). Τη σκηνική δράση συνοδεύουν οι Όλγα Αρτικοπούλου (βιολοντσέλο) και Αλέξανδρος Αβδελιώδης (πιάνο), που ερμηνεύουν τη μουσική του Βαγγέλη Γιαννάκη.

Όπως ανακοινώθηκε μάλιστα, η Εταιρεία Πολιτισμού Anagnosis που κάνει την παραγωγή, απέναντι «στις επικρατούσες κοινωνικοοικονομικές συνθήκες, οι οποίες αποδυναμώνουν το γονιμότερο κομμάτι μιας κοινωνίας, στερώντας του στοιχειώδη δικαιώματα, ασφάλεια και επιλογές, αποφάσισε να διαθέσει συμβολικά σε κάθε παράστασή της έναν αριθμό δωρεάν εισιτηρίων για νέους κάτω των τριάντα πέντε ετών, καθώς υποστηρίζει ότι ο πολιτισμός είναι δικαίωμα»…

Σημειώνεται ότι ο Δ. Αβδελιώδης, που φέτος η παρουσία του στις αθηναϊκές σκηνές περιλαμβάνει τρεις ακόμη σκηνοθεσίες (Μαράν Αθά στο «Μεταξουργείο», τους Ιχνευτές του Σοφοκλή, καθώς και την, καινούργια, Τελευταία μαγνητοταινία του Κραπ του Μπέκετ) θα τιμηθεί φέτος από το Διεθνές Φεστιβάλ Θεάτρου του Καΐρου, το οποίο διεξάγεται από τις 10-20/10, για τη συμβολή του στην παγκόσμια γλώσσα του θεάτρου, ενώ έχει κληθεί να παρουσιάσει στο πλαίσιο του φεστιβάλ την παράσταση Ο Μεγαλέξανδρος και ο καταραμένος δράκος.

Αν εξαλειφθεί ο φόβος, θ’ αλλάξει ο κόσμος

Το ελληνικό θέατρο σκιών, με τους μύθους, τους συμβολισμούς, την αλήθεια, τη θυμοσοφία και την πηγαία κωμικότητα και αμεσότητα της γλώσσας των λαϊκών «μαστόρων» του έχει ψυχαγωγήσει πολλές γενιές στον 20ό αιώνα. Γι’ αυτό αξίζει έπαινος σε κάθε προσπάθεια, όπως είναι και η εξαιρετικά καλαίσθητη εικαστικά παράσταση για μικρούς και μεγάλους «Ο Μεγαλέξανδρος και ο καταραμένος δράκος», από το ΔΗΠΕΘΕ Αιγαίου και Πάτρας, σε κείμενο – σκηνοθεσία Δήμου Αβδελιώδη, που παρουσιάζεται στο «Badminton». Ο σκηνοθέτης Δήμος Αβδελιώδης συνέλαβε την ενδιαφέρουσα ιδέα να σκηνοθετήσει μια παράσταση όπου ηθοποιοί να ενσαρκώσουν τις «φιγούρες» – χαρακτήρες του γνωστού μύθου του θεάτρου σκιών «Ο Μεγαλέξανδρος και το καταραμένο φίδι» (ή «δράκος»). Εντονα αλληγορική η κειμενική διασκευή του μύθου από τον Δήμο Αβδελιώδη, συνδυάζει τη μαγεία του θεάτρου και του θεάτρου σκιών, «δένοντας» αρμονικά την παράδοση με σύγχρονα εκφραστικά μέσα. Σκιές, ηθοποιοί και φιγούρες ανθρώπινων διαστάσεων αφηγούνται τις περιπέτειες του Καραγκιόζη, ενώ η μουσική και τα τραγούδια του Βαγγέλη Γιαννάκη παίζονται ζωντανά επί σκηνής, δημιουργώντας ένα φαντασμαγορικό θέαμα για όλη την οικογένεια. Σκηνικά – σκηνικές κατασκευές Εβης Χρήστου. Κοστούμια – μάσκες Μαρία Πασσαλή. Κίνηση Αννα Μπόη. Παίζουν: Κωνσταντίνος Πασσάς, Θανάσης Zέρβας, Μαρκέλλα Γεωργαλά, Φένια Mάγιου, Αντώνης Δημητροκάλης, κ.ά.

Το 2000 ο Δήμος Αβδελιώδης σκηνοθέτησε στο θέατρο «Σφενδόνη» το έργο του Αντώνη Μόλλα «Λίγα απ’ όλα». Ηταν το πρώτο πείραμα, όπως λέει ο σκηνοθέτης. Με οδηγό το πάθος, το μεράκι, το μόχθο, το δύσκολο και ακατόρθωτο έγινε κατορθωτό. Τόλμησε ένα πείραμα εμψύχωσης – ενσάρκωσης των χάρτινων ηρώων από ηθοποιούς. Και μάλιστα πειθαρχώντας σε όλους τους κανόνες του παραδοσιακού θεάτρου σκιών. Ενός θεάτρου βαθύτατα, αυθεντικά, ανατρεπτικά, σοφά και ευδαιμονικά λαϊκού. Κι εκεί, όπως και στον «Μεγαλέξανδρο», ο Δήμος Αβδελιώδης χρησιμοποίησε όλες τις πηγές, με τρόπο αμιγώς θεατρικό, που να περικλείει την παράδοση ως βιωμένη εμπειρία από το θέατρο.

Ο μύθος και η ιδέα

Η ιδέα του έργου στηρίζεται στο μοτίβο της δρακοκτονίας, προσφιλές θέμα των παραμυθιών και του θεάτρου σκιών με πολλές παραλλαγές, από τις οποίες οι πιο γνώριμες είναι «Ο Μεγαλέξανδρος και το καταραμένο φίδι» του Παναγιώτη Μιχόπουλου και «Ο Μεγαλέξανδρος και ο καταραμένος όφις» του Σωτήρη Σπαθάρη, που ενέπνευσαν το σχετικό χορόδραμα της Ραλλούς Μάνου με τη μνημειώδη μουσική του Μάνου Χατζιδάκι. Η μήτρα αυτής της παράδοσης ανάγεται στην ελληνική μυθολογία, όπου ο Απόλλωνας σκοτώνει το Δράκο στους Δελφούς και ιδρύει το Μαντείο, ως μνημείο και χώρο λατρείας της επικράτησης του φωτός και της γνώσης επάνω στο σκοτάδι και την άγνοια.

Η νέα συγγραφή του έργου επιχειρεί να αποδώσει το διαχρονικό και πάντα επίκαιρο χαρακτήρα αυτού του μύθου, που στην πραγματικότητα συμβολίζει την καθημερινή και ασταμάτητη πάλη που καλούμαστε να δώσουμε απέναντι σε κάθε φόβο που ορθώνεται μέσα μας, ή έξω μας, σα Δράκος, για να αναστείλει ή να ματαιώσει, ίσως τα πιο δημιουργικά και εμπνευσμένα μας όνειρα.

«Στην προσπάθεια να είναι το κείμενο επίκαιρο και ενδιαφέρον» – λέει ο Δήμος Αβδελιώδης – «προσπάθησα να αντλήσω από τις δικές μου πηγές και αυτή η αναμέτρηση με τον εαυτό μας είναι πάντα δύσκολη, αλλά δημιουργική. Υπάρχουν αρκετά φίλτρα πίσω από το κείμενο ώστε να υπάρχει μεν μια ιστορία, η οποία όμως να λειτουργεί με τέτοιο τρόπο, που να μπορεί να προβάλλεται ο καθένας και κυρίως τα παιδιά. Υπάρχει δηλαδή ένας μύθος αναγνωρίσιμος που δανείστηκα κι εγώ από το μύθο του Απόλλωνα, αλλά ταυτόχρονα επιδίωξή μου ήταν ο μύθος να επανέρχεται στα καθ’ ημάς, στη σημερινή εποχή. Σαν ένα σύμβολο ελευθερίας, που μπορεί να μας απελευθερώσει από το φόβο ενός δράκου που δεν είναι τόσο ο εξωτερικός, ο προφανής δράκος που φοβόμαστε, αλλά ο εσωτερικός. Ο φόβος δεν αντικατοπτρίζει τους πραγματικούς εχθρούς. Ο φόβος είναι ένα συναίσθημα που υπάρχει αλλά όταν κυριαρχεί γίνεται επικίνδυνος. Ενώ είναι ένας κώδωνας κινδύνου για να μας κάνει να επιτεθούμε, για να αμυνθούμε, στην πραγματικότητα όταν μας κυριεύει, μας παραλύει και δεν μπορούμε να δούμε τους στόχους του αντιπάλου».

Ο όφις που ταυτίζεται σημασιολογικά με τη μεταγενέστερη έννοια του δράκου δεν είναι τίποτε άλλο «από το σκοτάδι και με τον κυρίαρχο φόβο» – λέει ο Δήμος Αβδελιώδης. «Ο μύθος είναι όμως αισιόδοξος. Από την ώρα που ο άνθρωπος γνωρίζει αυτό το φόβο, πρέπει να αναλάβει κι έναν αγώνα ενάντια σε αυτόν. Είναι ένας μύθος που σκορπίζει αισιοδοξία, καθώς στο τέλος ξέρεις ότι το καλό θα νικήσει. Σε αντιδιαστολή βρίσκεται το κακό, που συνηθίζουμε να το ταυτίζουμε με το μεταφυσικό. Στην πραγματικότητα «κακό» είναι η έλλειψη ευθύνης απέναντι στα πράγματα. Και ο φόβος που πρέπει να ελέγξουμε για να κινητοποιηθούμε απέναντι στους δράκους».

Η πλοκή του έργου ξεφεύγει από το ηθογραφικό πλαίσιο και γίνεται αλληγορική για να αγγίζει δομικά ένα ευρύτερο πεδίο σκέψης εμπεριέχοντας σημερινά ζητήματα, που μας προβληματίζουν και μας απασχολούν μέσα σ’ ένα νέο παγκοσμιοποιημένο κόσμο, όπου κυριαρχούν ανεξέλεγκτα κάθε λογής Δράκοι.

«Σήμερα» – λέει ο Δήμος Αβδελιώδης – «υπάρχουν πολύ περισσότεροι δράκοι, αλλά αυτοί είναι οι προφανείς, οι οποίοι δε χρειάζεται να τους καταδείξεις. Υπάρχουν. Αυτό που πρέπει να αντιμετωπίσεις είναι ο φόβος απέναντί τους. Οταν φοβάται κάποιος κάτι, στην πραγματικότητα δεν μπορεί να το καταλύσει. Γίνεται αιχμάλωτος της ηδονής του φόβου και έτσι τα πράγματα γίνονται πιο επικίνδυνα. Πρέπει να μπορούμε να εκτιμήσουμε τις προθέσεις του εχθρού. Ο φόβος είναι άγνοια, έλλειψη πληροφοριών. Αν εξαλειφθεί ο φόβος θα αλλάξει αυτός ο κόσμος. Οι δράκοι – είτε είναι αφανείς και σίγουρα πιο επικίνδυνοι, είτε προφανείς – κάνουν καλά τη δουλειά τους, το θέμα είναι τι κάνουν οι άλλοι».

Στην ανέμη τυλιγμένα

Ενα ακόμη κέρδος αυτής της παράστασης είναι και μια «αγκαλιά» υπέροχα τραγούδια, «δεμένα» στην «ανέμη» ενός μαγικού, αλληγορικού παραμυθιού και ενός ιδανικού ερμηνευτή που συνθέτουν το cd «Ο Μεγαλέξανδρος και ο καταραμένος δράκος», που περιλαμβάνει τη μουσική και τα τραγούδια που έγραψε ο Βαγγέλης Γιαννάκης για την ομότιτλη παράσταση. Διαλεχτά τραγούδια, μέσα από τις μελωδικές, γεμάτες εσωτερική δύναμη ερμηνείες του Παντελή Θαλασσινού και της μουσικής συντροφιάς του. Ο καταξιωμένος τραγουδοποιός είναι ο κεντρικός ερμηνευτής του δίσκου, στον οποίο επίσης συμμετέχουν ο Δήμος Αβδελιώδης και η Μαρίνα Αργυρίδου. Ερμηνείες βαθιές, ουσιαστικές, υπέροχες, δίνουν «φτερά» σε τραγούδια παραμυθένια και ανθρώπινα, που ξεχωρίζουν για τη μουσική και για τους στίχους τους, «ζωγραφίζουν» τοπία του ονείρου μα και της ζωής. Δύο από αυτά τα τραγούδια του Βαγγέλη Γιαννάκη, όπως λέει ο Δ. Αβδελιώδης, ήταν η αφετηρία της παράστασης, που ξεκίνησε το «ταξίδι» της από τη Χίο. Οσο για τον Π. Θαλασσινό, η «συνάντησή» του με τα τραγούδια ήταν απόρροια της συγκίνησης που εισέπραξε από την παράσταση και τη μουσική της. Ηδη τα τραγούδια «Της γοργόνας», «Kirix.gr» και «Αχερουσία» ακούγονται από το ραδιόφωνο.

  • Σοφία ΑΔΑΜΙΔΟΥ, ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Κυριακή 3 Γενάρη 2010

«Η μουσική και οι στίχοι των τραγουδιών της παράστασης» – λέει ο Βαγγέλης Γιαννάκης – «είναι απόρροια της σκηνοθετικής άποψης αλλά και της συγγραφικής (προσαρμοσμένης στο σήμερα) του δάσκαλου για εμένα Δήμου Αβδελιώδη. Χωρίς περιστροφές η συνεργασία με τον Αβδελιώδη είναι σχολείο. Αντλώντας από την παράδοση και τη μυθολογία προσαρμόζει τους ήρωες διαχρονικά οπότε όλα τα στοιχεία που συντελούν οφείλουν να εναρμονίζονται με το πνεύμα του σκηνοθέτη. Ετσι και η μουσική. Σαν επιστέγασμα αυτής της προσπάθειας, που σχεδόν κλείνει τρία χρόνια, προστέθηκε και η γενναιόδωρη προσφορά του Παντελή Θαλασσινού για να γίνουν η μουσική και τα τραγούδια της παράστασης cd που κυκλοφόρησε πρόσφατα φυσικά με τον τίτλο «Ο Μεγαλέξανδρος και ο καταραμένος δράκος». Είναι τιμή και χαρά να συνεργάζεσαι με τον Δήμο Αβδελιώδη και τον Παντελή Θαλασσινό όπως επίσης με τους εξαίρετους μουσικούς Μάριο Παπούλια, Γιάννη Βενιζέλο, Αλέξανδρο Αβδελιώδη, Γιάννη Αβδελιώδη, Ξενοφώντα Συμβουλίδη».

Ο Καραγκιόζης και ο δράκος στο Θέατρο Badminton

Ο Καραγκιόζης και ο δράκος στο Θέατρο Badminton

  • Πέντε ηθοποιοί και τέσσερις μουσικοί επί σκηνής συμμετέχουν σε ένα εντυπωσιακό θέαμα που καθηλώνει μικρούς και μεγάλους

Λίγο πριν από τα Χριστούγεννα, ο αγαπημένος ήρωας των παιδικών μας χρόνων, ο Καραγκιόζης, μας περιμένει «με σάρκα και οστά» στο Θέατρο Badminton για να μας ταξιδέψει στις παραδοσιακές αξίες του θεάματος με μία από τις πιο γνωστές του περιπέτειες: την Πέμπτη 17 Δεκεμβρίου 2009, η επιτυχημένη παράσταση «Ο Μεγαλέξανδρος και ο καταραμένος Δράκος» κάνει πρεμιέρα στο Θέατρο Badminton, σε κείμενο και σκηνοθεσία του ανατρεπτικού Δήμου Αβδελιώδη.

Είναι μία παράσταση που συνδυάζει τη μαγεία του κλασικού θεάτρου με τη γοητεία του θεάτρου σκιών, συνδυάζοντας αρμονικά την παράδοση του Καραγκιόζη και της παρέας του, με σύγχρονα εκφραστικά μέσα εικόνας, ερμηνείας, λόγου και σκηνοθεσίας. Το έργο δεν είναι απλά ένας φόρος τιμής στις αξίες του Θεάτρου Σκιών, αλλά ταυτόχρονα κι ένα φαντασμαγορικό θέαμα, που εντυπωσιάζει όλη την οικογένεια.

«Δρακοκτονία»
Η ιδέα του έργου στηρίζεται στο μοτίβο της δρακοκτονίας, προσφιλές θέμα των παραμυθιών, των αγιογραφιών και του θεάτρου σκιών, που ανάγεται στην ελληνική μυθολογία, όπου ο Απόλλωνας (αργότερα Αγιος Γεώργιος) σκοτώνει τον Δράκο στους Δελφούς και ιδρύει το Μαντείο, ως μνημείο και χώρο λατρείας της επικράτησης του φωτός και της γνώσης επάνω στο σκοτάδι και την άγνοια.

Η σημερινή παράσταση προσπαθεί να υπογραμμίσει τον διαχρονικό και πάντα επίκαιρο χαρακτήρα αυτού του μύθου που συμβολίζει την αέναη πάλη του ανθρώπου απέναντι στους δικούς του… δράκους, τους φόβους και τις επιφυλάξεις. «Ο Μεγαλέξανδρος και ο καταραμένος Δράκος» είναι ένα μουσικό παραμύθι για θεατές κάθε ηλικίας και η μοναδική παιδική παράσταση όπου η μουσική παίζεται ζωντανά.

Σκιές, ηθοποιοί και φιγούρες ανθρώπινων διαστάσεων είναι οι αφηγητές των συναρπαστικών περιπετειών του Καραγκιόζη, σε μία ξεχωριστή παράσταση, με φαντασμαγορική πλοκή. Ενας δράκος καταλαμβάνει το υδραγωγείο, τη μοναδική πηγή που τροφοδοτεί την πόλη. Εξαναγκάζει έτσι τους κατοίκους να πηγαίνουν να του ζητάνε νερό και αυτός να τρώει όσους θέλει. Ο φόβος καταλαμβάνει τους πάντες. Η τοπική εξουσία του Βεζίρη παρεμβαίνει ρυθμιστικά και αποφασίζει να κάνει κλήρωση για το ποιος θα είναι κάθε μέρα το θύμα του Δράκου, ώστε να μη διαταράσσεται η κοινωνική οργάνωση της πόλης από τον πάνδημο φόβο και πανικό. Μια μέρα, ο κλήρος πέφτει στη μοναχοκόρη του Βεζίρη. Ο Χατζηαβάτης, έχοντας οριστεί να ειδοποιεί κάθε ξημέρωμα προσωπικά και μυστικά τα υποψήφια θύματα, έρχεται να το πει συντετριμμένος στη Βεζιροπούλα που υπεραγαπά. Οι παραστάσεις του πολύ ξεχωριστού αυτού έργου, σε παραγωγή της εταιρείας Attract Produ-ctions, θα διαρκέσουν από τις 17 Δεκεμβρίου 2009 έως τις 28 Φεβρουαρίου 2010 (καθημερινά, εκτός Δευτέρας). Συνολικά θα δοθούν 110 παραστάσεις και έχουν προβλεφθεί ειδικές παραστάσεις για σχολεία. Τα εισιτήρια κοστίζουν από 8 έως 17 ευρώ και διατίθενται μέσω του http://www.ticketnet.gr, στο κατάστημα Public Συντάγματος, σε όλα τα καταστήματα Fnac, καθώς και στα ταμεία του Θεάτρου Badminton.

ΗΜΕΡΗΣΙΑ, 07/12/2009

//

Ο Καραγκιόζης του Αβδελιώδη ήθελε τα τραγούδια του

«Ο Παντελής Θαλασσινός κουβαλά το φορτίο της λαϊκής παράδοσης και της ευθύνης», είπε χθες ο Δήμος Αβδελιώδης
Και μόνο για τη μουσική της, η παράσταση του Δήμου Αβδελιώδη «Ο Μεγαλέξανδρος και ο καταραμένος δράκος» υπήρξε απολαυστική. «Πρέπει να κυκλοφορήσει», σκεφτόμασταν. Και ευτυχώς δεν ήμασταν οι μόνοι. Χθες το πρωί παρακολουθήσαμε με χαρά την παρουσίαση του ομότιτλου δίσκου με τα τραγούδια της παράστασης, ερμηνευμένα, μάλιστα, ιδανικά από τη φωνή του Παντελή Θαλασσινού. Δύο τραγούδια, άλλωστε, υπήρξαν η αφορμή για τη δημιουργία της παράστασης, όπως θυμήθηκε συγκινημένος χθες το πρωί στον ΙΑΝΟ ο Δήμος Αβδελιώδης. «Δύο χρόνια πριν βρισκόμουν στη Χίο, σε όχι και τόσο καλή ψυχολογική κατάσταση. Τότε εμφανίστηκε ως άγγελος ο Βαγγέλης Γιαννάκης (σ.σ. υπογράφει τους στίχους και τη μουσική) και με ρώτησε: «Πότε θα κάνεις παράσταση με Καραγκιόζη;». Μου έγραψε τα δύο πρώτα τραγούδια και μου έδωσε το έναυσμα να εμπνευστώ και να συνεχίσω να γράφω το έργο».

Το έργο ετοιμάστηκε γρήγορα ως ένα περίεργο μίγμα θεάτρου σκιών με συνοδεία ζωντανής μουσικής (συμπαραγωγή ΔΗΠΕΘΕ Βορείου Αιγαίου και Πάτρας). Ξεκινώντας από τη Χίο, συγκίνησε μικρούς και μεγάλους και διέγραψε αξιοσημείωτη πορεία, που φτάνει σε λίγο ώς το ευρύχωρο Badminton (από τις 17 Δεκεμβρίου).

«Είναι μια συμβολική και αλληγορική παράσταση. Κάθε φορά που άκουγα στην πρόβα από τους ηθοποιούς τα τραγούδια, ανατρίχιαζα. Ο Παντελής, όμως, έδωσε μια τελείως διαφορετική διάσταση. Οχι επειδή έχει ωραία φωνή, αλλά επειδή διαθέτει και την ψυχική ωριμότητα να υποστηρίξει ένα νόημα που αφορά όλους μας. Κουβαλά το φορτίο της λαϊκής παράδοσης και της ευθύνης», είπε ο Δήμος Αβδελιώδης.

«Λατρεύω τους δύο συντελεστές της παράστασης», ανταπέδωσε ο Παντελής Θαλασσινός. «Οταν την είδα, συγκινήθηκα πολύ. Ημουν έτοιμος να κάνω δισκογραφία με τον Βαγγέλη (Γιαννάκη) και από ζήλια διάλεξα τα τραγούδια της παράστασης». «Ευχαριστώ την εταιρεία μου, την ΜΒΙ, που μου έκανε το καπρίτσιο. Πίστευα πολύ σε αυτή τη δουλειά και η έκδοσή της ήταν γενναία», συμπλήρωσε ο καλός τραγουδιστής.

Τα θέματα των 13 τραγουδιών είναι διαχρονικά, μέσα από τα στοιχεία του αλληγορικού παραμυθιού. Τραγούδια με εσωτερική δύναμη και μελωδίες τόσο ελληνικές, που δεν γίνεται να μη συγκινήσουν. Ηδη τα τραγούδια «Της γοργόνας», «Kirix.gr» και «Αχερουσία» ακούγονται από το ραδιόφωνο.

Είναι το δεύτερο άλμπουμ στο οποίο υπογράφει στίχους και μουσική ο Βαγγέλης Γιαννάκης. Είχαν προηγηθεί το 2004 οι «Ιχνογραφίες» με ερμηνευτή τον Ανδρέα Καρακότα. «Δεν είναι απλά ένας καλός μουσικός», είπε ο Δήμος Αβδελιώδης. «Η μουσική είναι καλή όταν μπορεί να υποστηρίξει έναν καλό στίχο. Αλλιώς είναι σαν αυτή που παίζεται στα ξενοδοχεία και τα σούπερ μάρκετ. Με τον Βαγγέλη προσπαθήσαμε να πιάσουμε το στίγμα της εποχής και να προσαρμοστούμε στις σύγχρονες συγκυρίες. Είναι μια αντίσταση στο κλίμα φόβου, καχυποψίας και θλίψης που ζούμε», κατέληξε.

* Συμμετέχουν στον δίσκο ο Δήμος Αβδελιώδης και η Μαρίνα Αργυρίδου.

  • ΕΛΕΝΑ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ, Ελευθεροτυπία, Πέμπτη 5 Νοεμβρίου 2009

«Βαβυλωνία» του Δημητρίου Κ. Βυζάντιου Βασιλικό Θέατρο. Πρεμιέρα – Τρίτη 27 Οκτωβρίου 2009

https://i2.wp.com/www.ntng.gr/UserFiles/Image/media_kit/PP0602/231009_12_KTHVE_SYN.jpg

Ένα έργο, ορόσημο, της ελληνικής δραματουργίας – ανάγλυφο ντοκουμέντο της γεωγραφίας των διαλέκτων και των ψυχικών διαθέσεων των ανθρώπων του ελληνικού χώρου-  η «Βαβυλωνία», του Δημητρίου Κ. Βυζάντιου, ανοίγει την αυλαία του  Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος για τη θεατρική περίοδο 2009-2010. Η παράσταση που ανεβαίνει σε σκηνοθεσία Δήμου Αβδελιώδη, κάνει πρεμιέρα, την Τρίτη 27 Οκτωβρίου 2009, στο Βασιλικό Θέατρο.

https://i2.wp.com/www.ntng.gr/UserFiles/Image/media_kit/PP0602/231009_11_KTHVE_SYN.jpg

  • Το έργο

Ένας Ανατολίτης, ένας Μωραΐτης, ένας Χιώτης, ένας Κρητικός, ένας Αρβανίτης, ένας Κύπριος κι ένας λογιότατος από την Κω, μαθαίνοντας την είδηση για την καταστροφή της αρμάδας του Ιμπραήμ στο Ναυαρίνο (1827), συγκεντρώνονται σε ένα πανδοχείο για να γιορτάσουν το γεγονός. Το γλέντι, ωστόσο, γρήγορα θα ακολουθήσει μια σειρά παρεξηγήσεων και παρανοήσεων, αφού ο καθένας χρησιμοποιεί το ιδιαίτερο γλωσσικό του ιδίωμα…….

Στη Βαβυλωνία σύμφωνα με τον μελετητή Δημήτριο Σπάθη, «ο Βυζάντιος εκμεταλλεύτηκε ένα πανάρχαιο κωμικό θέμα –την ασυνεννοησία και τις παρεξηγήσεις ανάμεσα σε πρόσωπα που μιλούν διαφορετικά τοπικά ιδιώματα. Αξιοποίησε το θέμα με δικό του πρωτότυπο και δημιουργικό τρόπο και πέτυχε να αποτυπώσει μιαν ανεπανάληπτη στιγμή από την πολιτική και πολιτιστική ιστορία του Ελληνισμού, καταγράφοντας μαζί με τις ντοπιολαλιές του Χιώτη, του Ανατολίτη, του Επτανήσιου και άλλων προσώπων και τις νοοτροπίες και συμπεριφορές τους σε ζωντανά στιγμιότυπα από τη νεοελληνική πραγματικότητα εκείνης της εποχής».

Η Βαβυλωνία  όπως σημειώνει ο Σπύρος Ευαγγελάτος «είναι για το θέατρο ό,τι τα Απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη για την πεζογραφία μας: το λαβωμένο ηρωϊκό παρόν της γενιάς των αγωνιστών του ’21. Δεν θα μπορούσε να γεννηθεί κάτω από άλλες συνθήκες […]

Η  Βαβυλωνία τυπώθηκε για πρώτη φορά στο Ναύπλιο το 1836, παίχτηκε αμέσως στην Αθήνα από «επαγγελματικό» θίασο, ξανατυπώθηκε στην «οριστική», κατά τον συγγραφέα της, μορφή το 1840 στην Αθήνα, παίχτηκε και ξαναπαίχτηκε αδιάλειπτα από επαγγελματικούς και ερασιτεχνικούς θιάσους (ακόμη και έξω από τα ελληνικά σύνορα), τυπώθηκε και ανατυπώθηκε σε λαϊκές και «φροντισμένες» εκδόσεις ως τις μέρες μας, κατ’ επανάληψη διδάχτηκε και στον 20ό αιώνα σε όλη την Ελλάδα, «γυρίστηκε» ταινία, παρουσιάστηκε στο ραδιόφωνο, με δυο λόγια είναι ένα έργο ζωντανό. […]

https://i2.wp.com/www.ntng.gr/UserFiles/Image/media_kit/PP0602/PP0602J0001v01.jpg

  • Σημείωμα του Σκηνοθέτη

ΒΑΒΥΛΩΝΙΑ

Η γέννηση ενός έθνους

Το έργο αυτό του Δημήτρη Βυζάντιου παραμένει και σήμερα ζωντανό, όπως γίνεται με κάθε έργο τέχνης που έχει περικλείσει μέσα του έστω και μία μόνο αλήθεια. Ποια είναι αυτή η αλήθεια της ΒΑΒΥΛΩΝΙΑΣ, που ενδέχεται και να ξεπερνάει τις συνειδητές προθέσεις του ευγενούς αυτού συγγραφέα, έτσι όπως τις έχει διατυπώσει στον πρόλογο της έκδοσης του 1835;

Πέραν λοιπόν από την αξιολόγησή του ως θεατρικού έργου, έχουμε καταρχήν ένα αληθινά περιεκτικό και ανάγλυφο ντοκουμέντο της γεωγραφίας των διαλέκτων του ελληνικού χώρου κατά την περίοδο της επανάστασης του ’21, που υπερσκελίζει το στενά γλωσσικό ενδιαφέρον, διότι οι διάλεκτοι εδώ, εικονίζοντας πραγματικές ψυχικές διαθέσεις και αισθήματα των ηρώων που τις εκπροσωπούν, λάμπουν σαν γοητευτικά, αυτόνομα και ισοδύναμα Βασίλεια, που δεν γίνονται το εμπόδιο στη συνεννόησή τους αλλά μάλλον η αιτία για την πιο βαθιά κατανόηση μεταξύ τους. Σάν η διαφορετικότητα να είναι η προϋπόθεση για τον οίστρο και την ομορφιά, όπως η αντίστιξη είναι η προϋπόθεση της αρμονίας και του αγάλλεσθαι. Επιπροσθέτως, το ύφος του κειμένου δίνει την ταυτότητα ενός αυθεντικού πίνακα ζωγραφικής που έχει αποδώσει τους ήχους, τα χρώματα και τα αισθήματα των ανθρώπων εκείνης της περιόδου με την παρρησία και το ήθος του Μακρυγιάννη.

Όσον αφορά την αλήθεια του καθαυτού θεατρικού έργου, πρόκειται για ένα εμπνευσμένο γεμάτο πάθος έργο έτσι όπως το έγραψε το 1835, εκδοχή που προτιμήσαμε από τη δεύτερη γραφή που έκανε το 1840 χάριν της “θεατρικής τάξης” και από την οποία χάθηκε, μέσα στο νοικοκύρεμα, η πρωτογενής του μανία και ορμή που χαρακτηρίζει τις απρόβλεπτες και πηγαίες δημιουργίες. Όμως και στις δύο εκδοχές η αλήθεια του, διαφεύγει και πάλι από τις επιφανειακές αισθητικές εκτιμήσεις και εντοπίζεται στη διάταξη και ανάδυση ενός τελετουργικού που αρχίζει με τον ενθουσιασμό μιας Ανάστασης, η οποία συνεπάγεται τη συντροφιά με τους άλλους, το φαγητό, το πιοτό, το τραγούδι, τη μέθη και την εξ’ αυτής ύβρη που προκαλεί η υπέρβαση των λογικών ορίων, με αποτέλεσμα τον καυγά, τη σύγκρουση, την τιμωρία και στο τέλος την πληρωμή και τη λύτρωση. Όταν θα ξαναρχίσει ο κύκλος του γλεντιού είναι όλοι καθαρμένοι και ενωμένοι μέσα στη διαφορετικότητά τους και εξαιτίας της διαφορετικότητάς τους.

Είτε συνειδητά είτε ασυνείδητα ο Βυζάντιος έφτιαξε έναν στέρεο μύθο με δραματουργικό ιστό που ξεπερνάει το χρονικό του πλαίσιο, γιατί είναι αναφορικός και αναγνωρίσιμος σε κάθε ανθρώπινη ενθουσιώδη συνάθροιση και κοινωνικότητα.

Ίσως αυτή η αρχετυπική του δομή είναι που προσδίδει στο έργο αυτή την ιδιαίτερή του σημασία και δύναμη. Αυτός ο εγκλωβισμός της αλήθειας είναι αθέατος στην εξωτερική του μορφή που μας παραπλανά με την αφέλειά της. Μιας αφέλειας ιερής, προνόμιο της πηγαίας και ανεπιτήδευτης τέχνης που δύναται να αντικρίζει το Θαύμα και το Θαυμαστό με ορθάνοιχτα μάτια.

Μέσα σ’ αυτό το πνεύμα έγινε η διασκευή, για να αποκαλύψει και να αναδείξει τον ουσιώδη πυρήνα που συγκροτεί το έργο.

Με την ευκαιρία αυτού του σημειώματος, δεν θα εμποδίσει ο φόβος της κοινοτυπίας και των τυπικών φιλοφρονήσεων την εκ βαθέων επιθυμία μου, να εκφράσω ειλικρινείς ευχαριστίες στον Σωτήρη Χατζάκη για την προτροπή του και την επιμονή του να ανακαλύψω τη Βαβυλωνία και σε έναν έναν ξεχωριστά στους πολύτιμους στενούς συνεργάτες μου, στους ηθοποιούς, στους τεχνικούς και στους υπαλλήλους του Κρατικού που κατάφεραν να δώσουν υπόσταση στο σχέδιο που από κοινού αναλάβαμε και ονειρευτήκαμε.

Δήμος Αβδελιώδης

https://i0.wp.com/www.ntng.gr/UserFiles/Image/media_kit/PP0602/PP0602J0001v03.jpg

  • Ο Συγγραφέας Δημήτριος Κ. Βυζάντιος (Χατζηασλάνης)

(Κωνσταντινούπολη, περ.1790 – Πάτρα, 1853)

Θεατρικός συγγραφέας και αγιογράφος. Μεγάλωσε, σπούδασε και διδάχτηκε την τέχνη του αγιογράφου στην Κωνσταντινούπολη. Από το 1812 εργάστηκε ως διερμηνέας στην υπηρεσία του μπέη της Τύνιδας και τον Μάιο του 1821 ήρθε στην Πελοπόννησο για να πάρει μέρος στον Αγώνα. Υπηρέτησε σε διάφορες διοικητικές θέσεις (γραμματέας του Εγκληματικού Κριτηρίου, διευθυντής της επί των Πολεμικών Γραμματείας, έπαρχος, γραμματέας νομαρχίας

κλπ). Το 1838 διαφώνησε με την κυβέρνηση και παραιτήθηκε. Την τελευταία περίοδο της ζωής του ο Βυζάντιος εργάστηκε, για λόγους βιοποριστικούς, ως αγιογράφος. Έργα του σώζονται σε εκκλησίες του Ναυπλίου, της Καλαμάτας και στον Άγιο Ανδρέα της Πάτρας.

Το 1836 ο Βυζάντιος δημοσίευσε στο Ναύπλιο τη Βαβυλωνία, μια τετραπρακτη κωμωδία, που έμελλε να κατακτήσει ξεχωριστή θέση στο δραματολόγιο του ελληνικού θεάτρου. Ακολούθησαν Ο Σινάνης (1838), η Γυναικοκρατία (1841) και Ο Κόλαξ, που δημοσιεύτηκε το 1856 μετά τον θάνατο του συγγραφέα. Στο μεταξύ, το 1840, είχε τυπωθεί η δεύτερη γραφή της Βαβυλωνίας, σε πέντε πράξεις, με προσθήκες και αλλαγές που είχε κάνει ο συγγραφέας μετά την πρώτη παράστασή της (1837).

Δημ. Σπάθης, «Δημήτριος Βυζάντιος (Χατζηασλάνης)»

Συντελεστές

Διασκευή-σκηνοθεσία: Δήμος Αβδελιώδης

Σκηνικά-κοστούμια: Μαρία Γεράρδη-Πασσαλή

Μουσική-στίχοι: Βαγγέλης Γιαννάκης

Σκηνικός χώρος-χορογραφία-φωτισμοί:          Δήμος Αβδελιώδης

Συνεργάτις σκηνοθέτις: Ισαβέλλα Μαρτζοπούλου

Μουσική διδασκαλία:  Γιάννης Βενιζέλος, Αλέξανδρος Αβδελιώδης

Βοηθός σκηνοθέτη: Δημήτρης Τσιλινίκος

Βοηθός χορογράφου: Πάολα Μυλωνά

Οργάνωση παραγωγής:  Ροδή Στεφανίδου

Διανομή (με αλφαβητική σειρά)

Πάνος Αργυριάδης (Γραμματικός της Αστυνομίας), Άννα Γιαγκιώζη (Στρατιώτης, Διονύσιος), Ηλέκτρα Γωνιάδου (Κανέλλα), Δημήτρης Διακοσάββας      (Κρητικός), Νίκος Καπέλιος  (Αστυνόμος), Λευτέρης Λιθαρής ( Κύπριος), Δημήτρης Μορφακίδης (Σερβιτόρος, Στρατιώτης, Σκύλος), Ιωάννα Μπακαλάκου       (Μητέρα Κρητικού), Πάολα Μυλωνά (Στρατιώτης Αντζουλής, Σκύλος), Χρίστος Νταρακτσής        (Ανατολίτης), Δημήτρης Παπιόπουλος (Ξενοδόχος Χιώτης), Σάκης Πετκίδης         (Πελοποννήσιος), Νικολέτα Ρηγάκη (Στρατιώτης Μαρίνος), Εύη Σαρμή  (Στρατιώτης Τζορτζίνο), Βιργινία Ταμπαροπούλου (Στρατιώτης Σπυρέτος), Στέργιος Τζαφέρης      (Ιατροδικαστής Τζιοβάνι), Αλέξανδρος Τσακίρης (Λογιώτατος), Γιάννης Τσιακμάκης (Χιώτης), Μανώλης Φουντούλης  (Στρατιώτης Κάντηλας, Καφετζής), Βαγγέλης Χαλκιαδάκης (Αρβανίτης).

Παίζουν μουσική επί σκηνής: Πάνος Αργυριάδης (σαξόφωνο, τραγούδι), Άννα Γιαγκιώζη (ακορντεόν, κρουστά, τραγούδι), Ηλέκτρα Γωνιάδου (κλασική κιθάρα, πλήκτρα), Νίκος Καπέλιος (τύμπανο, μπάσο), Δημήτρης Μορφακίδης (τύμπανα), Ιωάννα Μπακαλάκου (κλαρινέτο, τραγούδι), Νικολέτα Ρηγάκη (πιάνο, τραγούδι), Εύη Σαρμή (κρουστά, τύμπανα, τραγούδι), Βιργινία Ταμπαροπούλου (βιολοντσέλο), Στέργιος Τζαφέρης (τρομπέτα, φλογέρα).

Παραστάσεις

Τετάρτη & Σάββατο 6 μ.μ.(Λαϊκή) & 9 μ.μ., Πέμπτη (Λαϊκή)& Παρασκευή 9 μ.μ., Κυριακή 7 μ.μ.

Τιμές Εισιτήριων

Πλατεία – Θεωρείο:  22 €, κανονικό, 15 € εκπτωτικό (παιδικό, μαθητικό φοιτητικό, ΟΛΜΕ, ΔΟΕ, ΑΠΘ)

Εξώστης: 15 €,  κανονικό και 12 €, εκπτωτικό (παιδικό, μαθητικό φοιτητικό, ΟΛΜΕ, ΔΟΕ, ΑΠΘ)

Γενική Είσοδος με Κάρτα Πολιτισμού ΥΠΠΟ 12 €

Χώρος: Βασιλικό Θέατρο

Πληροφορίες-Κρατήσεις:

Ώρες λειτουργίας ταμείων: Βασιλικό Θέατρο 9.30 π.μ. έως  9.30 μ.μ.,  Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών: 10.30π.μ. έως 5.30 μ.μ.. Τηλ. κρατήσεων: 2310 288000

Τέσσερα θέατρα δίνουν παραστάσεις τα μεσημέρια του Σαββατοκύριακου


Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΣΙΑΦΚΟΥ
Κυριακάτικα μεσημέρια με ήλιο και ενώ τα μαγαζιά στου Ψυρρή και στην Καισαριανή γεμίζουν, κάποιοι Αθηναίοι επιλέγουν διαφορετικά και κλείνονται σε σκοτεινές αίθουσες για να δουν θέατρο. Κι όμως: ένας θεσμός που πάντα λειτουργεί στην Ευρώπη και κάποτε υπήρχε και στη χώρα μας, επανέρχεται και μάλιστα επιτυχημένα.

«ΕΝΑΣ ΗΡΩΑΣ, ΤΟ ΚΑΜΑΡΙ ΤΗΣ ΔΥΣΗΣ»

Είναι ο θεσμός των «ματινέ», των μεσημβρινών παραστάσεων δηλαδή ή, για να το πούμε καλύτερα, εκείνων που αρχίζουν τις πρώτες απογευματινές ώρες.

Πριν από δεκαετίες, όταν τα αθηναϊκά θέατρα έδιναν τρεις παραστάσεις την ημέρα, όντως υπήρχε κοινό το οποίο πήγαινε στο θέατρο νωρίς το απόγευμα. Μετά, οι συνθήκες εργασίας των ηθοποιών έγιναν καλύτερες, οι παραστάσεις μειώθηκαν σε οκτώ ή και σε εφτά την εβδομάδα και η μόνη παραχώρηση εκτός ωραρίου ήρθε με τις μεταμεσονύκτιες, που στον καιρό τους γνώρισαν κι αυτές την επιτυχία. Είναι τέσσερα τα θέατρα στα οποία αυτή τη στιγμή δίνουν τις Κυριακές «ματινέ»: το «Μεταξουργείο» με το «Ενας ήρωας, το καμάρι της Δύσης» του Τζον Μίλιγκτον Σινγκ, σε σκηνοθεσία Στάθη Λιβαθινού. Η «Σχεδία» με το «Η άνοδος και η πτώση του Αρτούρο Ούι» του Μπρεχτ σε σκηνοθεσία Βασίλη Κανελόπουλου. Το «Βεάκη», όπου ο Δήμος Αβδελιώδης υπογράφει την παράσταση που βασίζεται στον Καραγκιόζη με τίτλο «Ο Μεγαλέξανδρος και ο καταραμένος δράκος». Στη διάρκεια της εβδομάδας δίνουν κανονικά και τις βραδινές τους παραστάσεις.

Υπάρχει, όμως, και το «Χώρα» με το «Τα λέμε στο διάλειμμα» των Γρηγόρη Χατζάκη και Βύρωνα Ταμπάσκου σε σκηνοθεσία του πρώτου, που παίζεται μόνο κάθε Σάββατο στις 12.30 μετά τα μεσάνυχτα και στις 2.30 το μεσημέρι της Κυριακής.

  • Θεσμός στην Ευρώπη

* Το θεσμό επανέφερε ο Λιβαθινός το 2004 στην Πειραματική Σκηνή του Εθνικού με το «Αυτό που δεν τελειώνει». Ακολούθησε ο «Ηλίθιος» του Ντοστογιέφσκι. Τα δύο του μέρη παίζονταν από τις 3 το απόγευμα μέχρι τις 9 το βράδυ μ’ ένα διάλειμμα μισής ώρας.

Το έργο παίχτηκε σε γεμάτη αίθουσα επί δύο σεζόν. «Το κοινό που ερχόταν και που εξακολουθεί να μας παρακολουθεί δεν εντάσσει το θέατρο στις βραδινές του εξόδους, αλλά το βλέπει ως αυτοσκοπό», λέει ο σκηνοθέτης επισημαίνοντας πως δεν είναι οι νεότεροι αλλά μάλλον οι μεγαλύτερες ηλικίες που προτιμούν τις πρώτες απογευματινές ώρες.

Τις Κυριακές, η παράσταση ανεβαίνει στις 2.30 το μεσημέρι και στις 6.30 το απόγευμα. Συνυπολογίστε πως ο συγγραφέας τού «Ενας ήρωας, το καμάρι της Δύσης» είναι ο κορυφαίος Ιρλανδός και πως πρόκειται για τραγικομωδία. Με λίγα λόγια ένας νεαρός βρίσκει καταφύγιο σ’ ένα χωριό, δηλώνει πως σκότωσε τον πατέρα του, γίνεται ο ήρωας των κατοίκων μέχρι που εν τέλει ο πατέρας κάποια στιγμή εμφανίζεται ολοζώντανος.

«Στην Ευρώπη οι ματινέ παραστάσεις είναι θεσμός», επισημαίνει ο σκηνοθέτης, «νομίζω πως σύντομα ως τέτοιον θα τις αντιμετωπίζουμε και στην Ελλάδα».

* Ο Βασίλης Κανελόπουλος και οι συνεργάτες του στη «Σχεδία» στο Γκάζι πρωτοτυπούν ακόμα περισσότερο: ενώ παίζουν στις κανονικές ώρες παραστάσεων στη διάρκεια της εβδομάδας, προτείνουν βραδινή τη Δευτέρα και ματινέ στις 4 το απόγευμα της Κυριακής… δωρεάν!

«Η ΑΝΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΑΡΤΟΥΡΟ ΟΥΙ»

«Την Κυριακή ο κόσμος είναι αγχωμένος, αφού τη Δευτέρα θα πάει στη δουλειά», λέει ο σκηνοθέτης. «Χρειάζεται χρόνο να σκεφτεί, να ξεκουραστεί ψυχικά ώστε να αντιμετωπίσει την εβδομάδα που έρχεται. Αυτό μας οδήγησε στο να βάλουμε νωρίς την παράσταση. Κι ύστερα είναι κοινός τόπος πια, ότι οι γυναίκες αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος του θεατρόφιλου κοινού. Ε, την ώρα που οι σύζυγοι ετοιμάζονται για το ποδόσφαιρο, αυτές μπορούν να ετοιμάζονται αντίστοιχα για το θέατρο».

Εχει ανεβάσει ένα κατ’ εξοχήν πολιτικό έργο, όπου ο Μπρεχτ παραλλήλιζε την άνοδο (και την πτώση) ενός γκάνγκστερ με εκείνη του Χίτλερ.

«Στην παράσταση κρατήσαμε τους βασικούς ρόλους, τη ραχοκοκαλιά του έργου. Και ξεκινήσαμε με τη βασική αρχή πως, ενώ η Δημοκρατία συνήθως βασίζεται σε πρόσωπα, πρέπει αντιθέτως να βασίζεται σε θεσμούς. Κι ακόμα προσπαθούμε να αποδείξουμε ότι η Πολιτεία δεν είναι επιχείρηση κι έτσι ο βασικός της στόχος δεν μπορεί να είναι η εξυπηρέτηση των συμφερόντων και η μεγιστοποίηση του κέρδους».

Τα σκηνικά και τα κοστούμια είναι τού Οδ. Καψάλεω, και παίζουν οι Λένα Μακρή, Ντίνος Ποντικόπουλος, Χ. Κασαρτζιάν, Αν. Αβδελιώτη, Τζίνα Αποστολοπούλου, Μαρ. Νατσιώτη κ.ά.

Ο Β. Κανελόπουλος ευελπιστεί και αυτός στις παραστάσεις που δίνονται νωρίς το απόγευμα και που εξανθρωπίζουν τη ζωή ηθοποιών και κοινού και επιμένει πως εν τέλει είναι πολιτική πράξη το να βλέπει κανείς ζωντανό θέαμα ή να κάνει έναν περίπατο αντί να σκλαβώνεται στην τηλεόραση, όπως και πολιτική πράξη είναι να θέλει να ζήσει κανείς με αξιοπρέπεια, ενώ η περιρρέουσα κατάσταση δεν διευκολύνει καθόλου.

  • Καραγκιόζης για όλους

* Ο Δ. Αβδελιώδης επιμένει πως η παράστασή του απευθύνεται σε παιδιά από 4 ώς… 104 χρόνων.

«Εχω δει πολύ Καραγκιόζη ως παιδί, και βεβαίως έχω παίξει. Εχω δει, ακόμα, τις σχετικές παραστάσεις του Κουν και του Σπαθάρη, που επίσης ανέβασε Θέατρο Σκιών με ηθοποιούς. Στην παράστασή μας η προσπάθεια μας ήταν να αποφύγουμε το φολκλόρ, να γδύσουμε τον Καραγκιόζη από κάθε μουσειακό στοιχείο», λέει. Και αμέσως μεταφέρει μια μνήμη του, όταν πιτσιρικάς, παρακολουθώντας τα παθήματα του λαϊκού ήρωα και ενώ όλοι γύρω του γελούσαν, αυτός είχε μείνει άλαλος, γοητευμένος. Ολα αυτά επανέρχονται τώρα.

«Χρησιμοποίησα στοιχεία του μύθου και τον μετέτρεψα σε αλληγορία. Το θέμα μας είναι η παγκοσμιοποίηση, η έλλειψη τροφής και νερού, όμως πιο πολύ μ’ ενδιέφερε να βγάλω αισθήματα παρά συνθήματα. Πιστεύω ότι το έργο είναι γραμμένο για ευφυές κοινό, εκείνοι όμως που εκπλήσσονται ιδιαίτερα είναι οι ενήλικες, που από τη μια βλέπουν πόσο άλλαξαν οι καιροί και από την άλλη δεν αναγνωρίζουν τον Καραγκιόζη που ήξεραν», συνεχίζει. Το έργο παίζεται σε μουσική Β. Γιαννάκη, σκηνικά Ε. Χρήστου, Κοστούμια Μ. Πασσαλή και με τους ηθοποιούς Κων. Πασσά, Θ. Ζέρβα, Μ. Γεωργαλά, Φ. Μάγιου, Α. Δημητροκάλη κ.ά.

Ο σκηνοθέτης βλέπει πως οι ματινέ έχουν επιτυχία, αφού μέχρι σήμερα έχουν δει την παράσταση στην Πάτρα όπου πρωτοπαίχτηκε αλλά και στην Αθήνα περί τους 20.000 θεατές, εκ των οποίων το 80% είναι παιδιά. Παλεύει άρα δε διπλό μέτωπο: και να μπάσει τους μεγαλύτερους, ώστε να παρακολουθήσουν «αυτό το λαϊκό μιούζικαλ, στο οποίο συμμετέχουν πέντε ηθοποιοί και τέσσερις μουσικοί» αλλά και να αλλάξει τις ώρες που το κοινό είναι συνήθως μαθημένο να βλέπει θέατρο.

* «Είπαμε ότι αφού το θέμα είναι παράξενο και η παράσταση σουρεαλιστική, όφειλε να παίζεται και σε περίεργες ώρες», λέει, με τη σειρά του, ο Γρηγόρης Χατζάκης. Οχι απλώς παίζει το «Τι λέμε στο διάλειμμα» στις 12.30 το ξημέρωμα της Κυριακής και στις 2.30 το μεσημέρι της ίδιας μέρας, αλλά τοποθετεί τους ηθοποιούς στην πλατεία και τους θεατές στη σκηνή. Αυτό είναι άλλωστε το θέμα: οι συζητήσεις των θεατών στο διάλειμμα.

*Εκεί λοιπόν που αρχικά τα κατάφερε ο Λιβαθινός μένει να αποδειχτεί αν θα μπορέσουν και άλλοι. Ισως χαθεί μια δυο φορές η κυριακάτικη ραστώνη, θα αντικατασταθεί όμως με κάτι απείρως σημαντικότερο.

ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ / 7 – 30/11/2008