Category Archives: Σκηνοθέτες

«Θεατρικές συναντήσεις» στην Καλαμαριά

Ο Θανάσης Παπαγεωργίου, καλλιτεχνικός διευθυντής των θεατρικών εκδηλώσεων του Δήμου Καλαμαριάς
Με καλλιτεχνικό διευθυντή τον σκηνοθέτη-ηθοποιό Θανάση Παπαγεωργίου θα λειτουργήσει στη Θεσσαλονίκη από τον Μάιο, στην Καλαμαριά, το ετήσιο φεστιβάλ «Θεατρικές συναντήσεις». Το οργανώνει ο Πολιτιστικός Οργανισμός του Δήμου Καλαμαριάς στο θέατρο «Μελίνα Μερκούρη» φιλοξενώντας αθηναϊκές παραστάσεις από, ευέλικτα ποιοτικά σχήματα. Στο φεστιβάλ που θα διαρκέσει από 7 Μαΐου έως 8 Ιουνίου, θα παρουσιαστούν: «Ο πατέρας» του Στρίντμπεργκ σε σκηνοθεσία Θανάση Παπαγεωργίου (Στοά), «Νόρντοστ» του Τόρστεν Μπουχστάινερ σε σκηνοθεσία Νίκου Χατζόπουλου (Θέατρο Τέχνης), «Ενας στους δέκα» του Λαέρτη Βασιλείου σε σκηνοθεσία του ίδιου (Θέατρο Νέου Κόσμου), «Περιμένοντας τον Γκοντό» του Μπέκετ σε σκηνοθεσία Νίκου Καμτσή (Τόπος Αλλού), «Σωτηρία με λένε» της Σοφίας Αδαμίδου σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Κωνσταντόπουλου (Στοά). Οι παραστάσεις θα παρουσιάζονται από Τρίτη έως Κυριακή (το μεσημέρι της Κυριακής οι συντελεστές κάθε παράστασης θα συζητούν με τους θεατές). Στη διάρκεια του θεατρικού μήνα θα γίνονται στο φουαγέ εκθέσεις ζωγραφικής, φωτογραφίας κ.ά. Επίσης θα γίνονται συναντήσεις-συζητήσεις γύρω από το σύγχρονο ελληνικό θέατρο.

ΣΧΟΛΙΟ:

Εντάξει, αυτή είναι η είδηση στην Ελευθεροτυπία (18/3/08) που την έχω ξαναδιαβάσει. Είναι αξιοσημείωτη η πρωτοβουλία του Δήμου Καλαμαριάς να οργανώσει μια συστοιχία εκδηλώσεων με αξιόλογες θεατρικές παραστάσεις. Αλλά, ήταν απαραίτητο να προσλάβει ως «καλλιτεχνικό διευθυντή» τον κ. Θανάση Παπαγεωργίου; Ήταν δύσκολο να βρεθεί ένας νέος άνθρωπος από το δήμο, ενημερωμένος γύρω από τη θεατρική κίνηση, ή νέος (νέα) θεατρολόγος με όρεξη για δουλειά και να μπουν τα θεμέλια για κάποιο θεσμό; Κανείς δεν αντιλέγει ότι ο κ. Παπαγεωργίου είναι ένας σημαντικός θεατράνθρωπος που έχει προσφέρει τα μέγιστα στο νεοελληνικό θέατρο, αλλά μην ξεχνάμε ότι και η πολιτεία τον έχει ανταμείψει πλουσιοπάροχα – εννοώ με τις παχυλές επιχορηγήσεις. Λοιπόν, από τον κ. Παπαγεωργίου θα περιμέναμε να κάνει κάτι περισσότερο από το να μετακαλεί αθηναϊκά σχήματα για να δίνουν παραστάσεις. Δεν γεννιούνται έτσι οι θεσμοί… Όσο για τον Δήμο Καλαμαριάς, θα έπρεπε πρώτα να ψάξει στο σπίτι του και στην αυλή του- και στη γειτονιά του. Ολόκληρο Πανεπιστήμιο λειτουργεί στη Θεσσαλονίκη με τμήμα Θεατρικών Σπουδών. Δεν μπορούσε να βρεθεί κάποιος φρέσκος άνθρωπος (λιγότερο μπαγιάτικος); Τόσοι θεατρολόγοι άνεργοι υπάρχουν, τον Παπαγεωργίου πήγανε και βρήκαν; Μην ακούσουμε πλέον αυτές τις γελοιότητες περί «αθηνοκεντρικού κράτους» που λέγονται κατά καιρούς, γιατί θα πάρουμε ανάποδες και θα καλέσουμε σκηνοθέτες από τα… Σκόπια, όπως έκανε και το ΚΘΒΕ! Κάτι δεν πάει καλά στη Μακεδονία…

Στη Θεσσαλονίκη η καρδιά του Θεάτρου!

NTNG

Για δεύτερη συνεχή χρονιά το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, συμμετέχει στη διοργάνωση του Ευρωπαϊκού Βραβείου Θεάτρου, που θα πραγματοποιηθεί στη Θεσσαλονίκη, στις εγκαταστάσεις του Κ.Θ.Β.Ε., από τις 10 έως τις 13 Απριλίου 2008.

Το Ευρωπαϊκό Βραβείο Θεάτρου ξεκίνησε ως πιλοτικό πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το 1986. Διοργανώνεται ετησίως από την εταιρεία Europe Theatre Prize (Ευρωπαϊκό Βραβείο Θεάτρου), η οποία έχει αναγνωριστεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως «πολιτιστικός οργανισμός ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος»· συνεργάζεται και υποστηρίζεται από την Ένωση των Θεάτρων της Ευρώπης, την Ευρωπαϊκή Θεατρική Σύμβαση, τη Διεθνή Ένωση Κριτικών Θεάτρου, το Διεθνές Ινστιτούτο Μεσογειακού Θεάτρου, το Ινστιτούτο Διεθνούς Θεάτρου της UNESCO και την Ένωση Ευρωπαϊκών Φεστιβάλ. Το βραβείο απονέμεται σε προσωπικότητες ή θεατρικούς θεσμούς, των οποίων το καλλιτεχνικό έργο έχει συμβάλλει στην αμοιβαία κατανόηση και συνεργασία μεταξύ των λαών.

Σάσα Βάλτς

Πέρα από αυτή την τιμητική διάκριση, από την τρίτη διοργάνωση και μετά, προστέθηκε το Βραβείο «Νέες Θεατρικές Πραγματικότητες», που έχει ως στόχο να ενθαρρύνει τις νέες καλλιτεχνικές τάσεις και πρωτοβουλίες στον χώρο του ευρωπαϊκού θεάτρου. Τον Απρίλιο του 2008, το 12ο Ευρωπαϊκό Βραβείο Θεάτρου θα απονεμηθεί στον Γάλλο σκηνοθέτη Πατρίς Σερό [Patrice Chéreau], που έχει τιμηθεί στο παρελθόν με πολλές διακρίσεις και βραβεία, ενώ το 10ο Βραβείο «Νέες Θεατρικές Πραγματικότητες», που προβάλλει τη δουλειά νέων πρωτοπόρων καλλιτεχνών, θα μοιραστούν: η Γερμανίδα χορογράφος Σάσα Βαλτς [Sasha Waltz], ιδρύτρια της ομάδας Sasha Waltz and Guests, που έδωσε νέα ώθηση στην ανάπτυξη του σύγχρονου χορού, o Πολωνός σκηνοθέτης Κριστόφ Βαρλικόβσκι [Krzysztof Warlikowski], ένας από τους κορυφαίους σκηνοθέτες της Πολωνίας και η ανατρεπτική σκηνοθετική ομάδα της Γερμανίας Πρωτόκολλο Ρίμινι [Rimini Protokoll] που πειραματίζεται πάνω στις θεατρικές συμβάσεις.

Οσκάρας Κορσουνόβας

Ειδική μνεία θα γίνει στο (Ελεύθερο Θέατρο Λευκορωσίας [Belarus Free Theatre], ένα στρατευμένο θέατρο, «ενάντια στο καταπιεστικό πολιτικό σύστημα της χώρας», όπως δηλώνει ο ιδρυτής του θεάτρου Νικολάι Καλέζιν [Nikolai Khalezin]. Στο πλαίσιο του τμήματος Επιστροφές [Retours], που παρουσιάζει έργα βραβευμένων προηγούμενων διοργανώσεων του Ευρωπαϊκού Βραβείου Θεάτρου, ο Οσκάρας Κορσουνόβας [Oskaras Korsunovas], βραβευμένος με το 8ο Βραβείο «Νέες Θεατρικές Πραγματικότητες», θα παρουσιάσει τον Άμλετ του Ουίλιαμ Σαίξπηρ σε «work in progress».

ΤΡΕΞΤΕ ΓΙΑ ΤΟΝ ΒΥΣΣΙΝΟΚΗΠΟ – ακολουθεί «Η ζωή μου με τον Μότσαρτ»

dspphoto-1.jpg
Για δύο τελευταίες εβδομάδες θα παίζεται ακόμη ο τσεχοφικός «Βυσσινόκηπος» στο «Αμφι-Θέατρο». Ακολουθεί στα τέλη του Μάρτη, σε πανελλήνια πρώτη, για 15 μόνο παραστάσεις, μια ιδιότυπη σύνθεση του πιο πολυπαιγμένου Γάλλου συγγραφέα Ερίκ – Εμμανουέλ Σμιτ με τίτλο «Η ζωή μου με τον Μότσαρτ», σε σκηνοθεσία Σπύρου Ευαγγελάτου (στη φωτογραφία), μετάφραση Τέτας Χατζηχρήστου – Φυσσούν, επιμέλεια χώρου – βίντεο Πάρη Μέξη, φωτισμούς Μελίνας Μάσχα. Το έργο αφορά σε υποτιθέμενες επιστολές του συγγραφέα προς τον Μότσαρτ, στις οποίες ο μεγάλος συνθέτης απαντά με μουσική του. Μοναδικός επί σκηνής ερμηνευτής ο Πέτρος Φυσσούν, θα πλαισιώνεται ακουστικά με οπερατικές άριες και συμφωνική μουσική -αποσπάσματα αριστουργηματικών έργων του Μότσαρτ. Στην πρώτη παρουσίαση του έργου, που έγινε στις Βρυξέλλες (Μέγαρο Καλών Τεχνών), τις επιστολές προς τον Μότσαρτ διάβαζε ο ίδιος ο συγγραφέας.

Ο Matthias Langhoff σκηνοθετεί τον ΦΙΛΟΚΤΗΤΗ του Heiner Müller

Ευτυχώς που το πρόγραμμα του Ελληνικού Φεστιβάλ μας δίνει πλούσιο υλικό για να μπορέσουμε να κάνουμε και τις μελέτες μας. Τόσα σπουδαία ονόματα θα εμφανιστούν στις εκδηλώσεις και πρέπει να τα μάθουμε, να ψάξουμε λίγο περισσότερο…

Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου / 27 & 28 Ιουνίου 2008, 21:30

Παίρνω αμπάριζα από το site του Ελληνικού Φεστιβάλ. Κι επειδή μου άρεσε πάντα ο Χάινερ Μίλερ, χάρηκα που θα παιχτεί ο Φιλοκτήτης σε σκηνοθεσία τού Ματίας Λάνγκχοφ. Όμως θ’ αρχίσω να γελάω με τους δημοσιογράφους που από τότε που ανέλαβε το Φεστιβάλ ο Γ. Λούκος, δεν κάνουν τίποτε άλλο παρά να τον υμνούν: Κύριε ελέησον! Να δω, λοιπόν, τώρα τι θα κάνουν με τη σκηνοθεσία του Λάνγκχοφ, τον οποίο είχαν κυριολεκτικά ξεσκίσει (κυρίως οι κριτικοί) όταν σκηνοθέτησε τις Βάκχες, που ήταν μια παραγωγή του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος και όπου ο Μηνάς Χατζησάββας ως Διόνυσος κυκλοφορούσε γυμνός, μέσα στα αίματα και στις λάσπες. Η παράσταση τότε, και η εν γένει σκηνοθετική γραμμή, είχε σοκάρει τους πάντες.

Μία από τις πιο σπαρακτικές φωνές, λοιπόν, του μεταπολεμικού ευρωπαϊκού θεάτρου και της Ιστορίας, ο συγγραφέας και ποιητής Χάινερ Μίλερ, ξαναγράφει τον Φιλοκτήτη με τους τρεις αρχαίους ήρωες (Φιλοκτήτης, Οδυσσέας, Νεοπτόλεμος) να παίζουν, μέσα από σημερινές τραυματικές εμπειρίες δόλου και κυνισμού, το βίαιο πολιτικό δράμα. Γραμμένο το 1966, το έργο σηματοδοτεί την αρχή της διαλεκτικής σχέσης του ανατολικογερμανού συγγραφέα με το αρχαίο δράμα. Το Φεστιβάλ Αθηνών κάλεσε τον Ματίας Λάνγκχοφ, σκηνοθέτη με βαθιά σχέση με τον Μίλερ και το έργο του, να ανεβάσει τον Φιλοκτήτη με τρεις έλληνες: Λευτέρης Βογιατζής, Χρήστος Λούλης, Μηνάς Χατζησάββας.

Να παραθέσω μερικά στοιχεία για τους συντελεστές – είτε σε ελληνικά είτε σε γαλλικά ή αγγλικά.

langhoff.jpg

Matthias Langhoff: Naissance à l’étranger (Zurich, 1941). Retour à Berlin avec les émigrés. Le régime de la R.D.A. Le passage à l’Ouest: R.F.A., Suisse, France. Le temps de l’exil. Matthias Langhoff reflète dans son théâtre la violence qui nous entoure. Il parle de notre vie, sans complaisance. Grinçant, dénonciateur, explosif, il entre au vif de la chair. Il est brutal car sans illusion. Il mêle à une lucidité froide la folie d’un carnaval aux masques tragiques ou railleurs. Il réalise très fréquemment la scénographie et les éclairages de ses spectacles. Sa tâche commence avec la création d’un espace visuel et sonore, puis il intègre les comé diens dans une partition spatio-temporelle. Il est resté longuement associé avec Manfred Karge – cas assez unique, dans les annales du théâtre, d’une collaboration aussi durable entre deux metteurs en scène

Entré très jeune au Berliner Ensemble (dont il sera codirecteur en 1992-93), il conserve de sa formation brechtienne la base essentielle d’une technique fondée sur une conception du monde et de la société, la production visible du théâtre, le refus du pathos, I’art de la dialectique. Mais il s’est échappé d’une tutelle étroite. Ses auteurs référentiels sont les grecs anciens, Shakespeare, Strindberg et Heiner Muller. Il se pose en artiste, non en doctrinaire. Artisan de théâtre, il met les œuvres dramatiques à l’essai pour les connaître. Il dynamise ses équipes, responsabilise ses collaborateurs. Il accepte de parfaire les apprentissages des techniciens, il ne transige pas sur l’éthique…

heiner-muller.jpg

Heiner Müller: Ήταν ένας από τους «μύθους» όχι μόνο του γερμανικού αλλά και του ευρωπαϊκού θεάτρου. Μετά το πέρασμα του Μπρεχτ, ο Μίλερ θεωρήθηκε ως ένας από τους πλέον σημαντικούς γερμανόφωνους θεατρικούς συγγραφείς. Γεννήθηκε το 1929 στο Έπεντορφ της Σαξονίας και σε ηλικία 16 ετών κατετάγη υποχρεωτικά στο στρατό, πολέμησε και μετά από βραχύχρονη αιχμαλωσία, τελείωσε το 1945 τις γυμνασιακές του σπουδές. Το 1946 θα παρακολουθήσει την παράσταση του «Βόιτσεκ» του Μπίχνερ, που θα του αφήσει εξαιρετικές εντυπώσεις. Κατά την περίοδο 1948-49 ο Μίλερ διαβάζει για πρώτη φορά Μπρεχτ, κι αυτό το γεγονός θα τον σημαδεύει για όλη του τη ζωή. «Μοναδικός μου στόχος ήταν πια να γίνω μέλος της ομάδας του Μπερλίνερ Ανσάμπλ (Berliner Ensemble) και να συνεργαστώ μαζί της»…

Heiner Müller: (Eppendorf, Saxony, 1929-96, Berlin), after years in administration worked as a journalist and editor, and from 1958 to 1959 at the Maxim-Gorki-Theater in Berlin. His main achievement lies in the field of drama. He began with a series of plays demonstrating the socialist Brigadestück. Indebted to Brecht’s Lehrstück, it aimed at stimulating constructive critical debate as the theatre’s contribution to the DDR during its formative years. Der Lohndrücker (1957, in book form 1958), written in collaboration with his wife Inge (1923-66), was based on the achievement of the DDR’s first workers’ hero, the bricklayer Hans Garbe, the brigade worker Balke of the play, which is set in 1948-9 at the time of reconstruction. Balke’s repair of a red-hot chimney on which the uninterrupted flow of production in a brick factory depends is sabotaged by fellow workers, who believe that Balke’s determined effort damages their interests (of which the issue of wage claims is singled out in the play’s title). Balke is subjected to humiliations, but resumes work with the worker who has beaten him up. The play’s dialectics, however, raise wider issues of policy that remain open, including that of the motivation of Balke’s heroism. The different treatment of the Garbe story (on which Brecht also collected material for a play in the early 1950s) and other sensitive aspects resulted in the play’s suppression. Die Korrektur. Ein Bericht vom Aufbau des Kombinats ‘Schwarze Pumpe’, written as a radio play in collaboration with Inge Müller (1957, published 1958), had to undergo revision (second version 1959), and the comedy Die Umsiedlerin oder Das Leben auf dem Lande (1961), based on a story by Anna Seghers, was immediately suppressed and revised as Die Bauern (1964). Der Bau (1965, written 1963-4 for the Deutsches Theater) is based on the novel Spur der Steine (1964) by Erik Neutsch (b. 1931). First performed by the Berlin Volksbühne in 1980, it is concerned with the work of a brigade in the context of DDR industrial policy in the early 1960s. An unborn child, disowned by his father for the sake of his position in the party, emerges in the final episode headed ‘Schnee’ as the symbol of a true socialist state of the future…

 

Το «Παρασκήνιο» για τη Χριστίνα Τσίγκου

Στην Χριστίνα Τσίγκου είναι αφιερωμένη η Εκπομπή «Παρασκήνιο». Η Χριστίνα Τσίγκου γεννήθηκε στο Κάιρο της Αιγύπτου το 1920 και πέθανε στις Σπέτσες το 1973. Σπούδασε στη Σχολή του Charles Dullin στο Παρίσι. Από το 1942 έως το 1946 εμφανίστηκε σε μικρούς ρόλους και πήρε μέρος στην πρώτη παράσταση του έργου Μύγες του JeanPaul Sartre, το 1945. Ήρθε και στην Ελλάδα το 1944 κι έπαιξε το Ψυχοσάββατο με τον Γ. Βιτσώρη και, στη συνέχεια, πήρε μέρος σε περιοδεία που οργανώθηκε για τους Έλληνες της Γαλλίας και του Βελγίου (1946).

Τον πρώτο μεγάλο ρόλο της τον έπαιξε με το θίασο του Θεάτρου Antoine στο έργο Νεκροί χωρίς τάφο [Morts sans sepulture] του Sartre. Το 1949 αγόρασε το θέατρο Gaité Montparnasse στο Παρίσι. Συνεργάστηκε στη σκηνοθεσία με τον Roger Blin και πρωταγωνίστησε στα έργα Βόιτσεκ του Georg Büchner, Η σύζυγος που την υποπτεύονταν αδίκως του Jean Cocteau κ.ά.

Έκανε την πρώτη της σκηνοθεσία στον Ανδροκλή και το Λιοντάρι του George Bernard Shaw, με σκηνογραφίες του συζύγου της Θανάση Τσίγκου. Αργότερα ανέβασε το Πορτοφόλι του Victor Hugo και το 1957 έπαιξε στο Royal Court Theatre του Λονδίνου, σε παγκόσμια πρώτη, το μοναδικό γυναικείο ρόλο στο Τέλος του παιχνιδιού του Samuel Beckett, μαζί με τους Jean Martin, Georges Adet και Roger Blin που έκανε και τη σκηνοθεσία. «Σας θαυμάζω και σας ευχαριστώ που θελήσατε να παίξετε την Γουίνι» της είχε πει ο Beckett. Έλαβε μέρος και στην παράσταση με τίτλο ΧΧ του Luca Ronconi που ήταν βασισμένη στο έργο Orlando Furioso του Ariosto που παρουσιάστηκε στο Θέατρο των Εθνών στο Παρίσι. Στην Ελλάδα έπαιξε στις Ευτυχισμένες Μέρες του Beckett (1966-67), ενώ σκηνοθέτησε το Τέλος του παιχνιδιού στο ΚΘΒΕ (1967).

Το ντοκιμαντέρ εξετάζει την πορεία της λησμονημένης ηθοποιού και παράλληλα παρουσιάζει για πρώτη φορά εικόνες από το περσινό ανέβασμα των Ευτυχισμένων ημερών στην Επίδαυρο, με πρωταγωνίστρια τη σπουδαία Ιρλανδή ηθοποιό Fiona Shaw, η οποία αναφέρεται τόσο στον Beckett, όσο και στην Χριστίνα Τσίγκου. Για τη Χρ. Τσίγκου μιλούν: Παντελής Βούλγαρης (σκηνοθέτης), Μισέλ Σονιέ (σύντροφός της επί χρόνια και καθηγητής της Νεοελληνικής Γλώσσας), Ναταλία Μελά (γλύπτρια), Κώστας Γεωργουσόπουλος (κριτικός θεάτρου), Χρήστος Τσάγκας (ηθοποιός), Νίκος Στεφάνου (εικαστικός και σκηνογράφος), Λιλί Μασόν (εικαστικός και συμμαθήτρια της Χρ. Τσίγκου), Μαρίνα Καραγάτση (κόρη του συγγραφέα Μ. Καραγάτση) (Δευτέρα, 3/3, ΕΤ-1, 20.00).