Category Archives: Ηθοποιοί

Οι γυναικείες ερμηνείες της σεζόν

  • Ρεσιτάλ υποκριτικής σε απαιτητικούς ρόλους που σημάδεψαν τη θεατρική χρονιά από 15 + 2 κορυφαίες ηθοποιούς

Η φετινή θεατρική σεζόν είχε άρωμα γυναίκας, καθώς οι θεατρίνες μας έπλασαν ρόλους που συζητήθηκαν τόσο στα θεατρικά πηγαδάκια όσο και στα μίντια. Εμπειρες ηθοποιοί, όπως η Ελένη Κοκκίδου, η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, η Φιλαρέτη Κομνηνού, η Θέμις Μπαζάκα και η Ανέζα Παπαδοπούλου, η Ράνια Οικονομίδου, η Ντίνα Κώνστα, κέρδισαν τις εντυπώσεις και το χειροκρότημα, μαζί με νεότερες και ανερχόμενες ερμηνεύτριες, όπως η Μαρία Ναυπλιώτου, η Μαρία Σκουλά, η Δήμητρα Σύρου.

Σε αυτές τις επιτυχίες, ας προσθέσουμε τις περσινές επιτυχίες της Αννας Κοκκίνου στο «Λα Πουπέ» και της Ρένης Πιττακή στο «Εξι μαθήματα χορού σε έξι εβδομάδες», που έκαναν σκηνική ρελάνς και φέτος.

  • Ελένη Κοκκίδου

Η καλλιτεχνική -και εμπορική- επιτυχία της σεζόν. Δεν υπήρξε θεατρόφιλος, θεατρικό blog ή πολιτιστικό έντυπο που να μην κατέγραψε τον ερμηνευτικό θρίαμβο της Ελένης Κοκκίδου στη «Γυναίκα της Πάτρας» του Γ. Χρονά. Ως πόρνη Πανωραία πυρπόλησε με τη σκηνική της εντιμότητα και δύναμη τη σκηνή του «Από Μηχανής Θεάτρου», σαρώνοντας κάθε ερμηνευτικό κλισέ και καθωσπρεπισμό. Αυτή η σπουδαία ηθοποιός ακούμπησε με τρυφερότητα, σεβασμό, αλλά και θάρρος, στην πληθωρική λαϊκότητα της Πανωραίας και έγινε μία tour de force, που συμπαρέσυρε στο ερμηνευτικό της ξέσπασμα τους γνωστούς αμήχανους σκηνοθετισμούς της Λένας Κιτσοπούλου.

– Επόμενος ρόλος: Σεζόν ’10 – ’11: Επανάληψη «Η γυναίκα της Πάτρας» στο «Από Μηχανής Θέατρο».

  • Καρυοφυλλιά Καραμπέτη

Ολική επαναφορά. Ως Τσούνγκα, στην ομώνυμη παράσταση της Ελένης Σκότη στο θέατρο «Επί Κολωνώ», κέρδισε τις εντυπώσεις με την ερμηνευτική της λιτότητα και την ουσιαστική σκηνική της μεταμόρφωση σε μια άχαρη και άνυδρη γυναίκα κόντρα στην εικόνα των «ατσαλάκωτων σταρ». Η ίδια, πάντως, παραδέχεται πως «δεν δίστασα ούτε στιγμή. Σε μια εποχή που η λατρεία της αψεγάδιαστης εικόνας έχει γίνει μονομανία για το lifestyle και τα ΜΜΕ, ήταν λυτρωτική για μένα αυτή η μετάλλαξη, η αποποίηση κάθε στοιχείου που θα κολάκευε τον ναρκισσισμό μου». Επίσης, συζητήθηκε θετικά η τόλμη και ο αντικομφορμισμός της μετά την περσινή της, επίσης επιτυχημένη, σεζόν στο Εθνικό Θέατρο να επενδύσει επαγγελματικά σε μια μικρή, πειραματική ομάδα και όχι σε ένα προστατευμένο κρατικό θεατρικό οργανισμό. «Εχοντας ξεκινήσει από πειραματικές ομάδες, επιστρέφοντας σε αυτές είμαι πιστή στον νεανικό μου εαυτό, που πάντα αποζητάει το καινούργιο και την έλλειψη συντηρητισμού».

– Επόμενος ρόλος: Ιοκάστη στον «Οιδίποδα» του Σοφοκλή, Επίδαυρος: 9 – 10/7. Σεζόν ’10 – ’11: Επανάληψη «Λα Τσούνγκα» στο «Επί Κολωνώ».

  • Νένα Μεντή – Φιλαρέτη Κομνηνού

Δύο γυναίκες πίσω από το blockbuster του Εθνικού Θεάτρου, «Το τρίτο στεφάνι», που γέμιζαν κάθε βράδυ την 585 θέσεων Σκηνή Κοτοπούλη, σε μια πολύ δύσκολη για το θέατρο χρονιά. Η μεν Νένα Μεντή (Εκάβη) έγινε η σκηνική προσωποποίηση της εικόνας που είχε ο ίδιος ο Κ. Ταχτσής γι’ αυτόν τον ρόλο, «ο άγγελος και ο διάβολος συγχρόνως», μια γυναίκα που την συμπονάς και ταυτόχρονα την απεχθάνεσαι, ένα πρόσωπο τρυφερό και συνάμα σκληρό, που λατρεύει τα παιδιά της αλλά τελικά τα καταστρέφει. Η δε Φιλαρέτη Κομνηνού, αυτή η δαιμόνια ηθοποιός που τα τελευταία χρόνια βρίσκεται στην καλύτερη ερμηνευτική της περίοδο, ανέλαβε ένα μήνα πριν από την πρεμιέρα τον άλλο κεντρικό ρόλο της Νίνας και κατάφερε όχι μόνο να μπορέσει να αποστηθίσει ένα τόσο μεγάλο ρόλο σε χρόνο μηδέν, αλλά και να τον κάνει εντελώς δικό της.

– Επόμενος ρόλος για Ν. Μεντή: Σεζόν ’10 – ’11: Επανάληψη «Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου» σκηνοθεσία Π. Ζούλια.

– Επόμενος ρόλος για Φ. Κομνηνού: Σεζόν ’10 – ’11: «Ο χρυσός δράκος» σε σκηνοθεσία Κ. Ευαγγελάτου στο Εθνικό Θέατρο.

Μαρία Ναυπλιώτου

Καθηλωτικά όμορφη, με ερμηνευτική κομψότητα. Η σκηνική ποιότητα της Μαρίας Ναυπλιώτου αγκαλιάζει την ιψενική Ελίντα σαν sur mesure κοστούμι. Είναι η γοητευτική, απόμακρη, αινιγματική, άπιαστη Ελίντα στην «Κυρία από τη θάλασσα», όπου η γυναίκα ταυτίζεται, συμβολικά, με την απεραντοσύνη και την ανοιχτότητα της θάλασσας. «Αυτό που επιθυμεί περισσότερο η Ελίντα είναι η ελευθερία. Στο τέλος, όμως, την θυσιάζει στην «ασφάλεια» ενός γάμου με απρόβλεπτη εξέλιξη. Ο σκηνοθέτης Εϊρικ Στούμπε μας είχε πει χαρακτηριστικά: «Οταν επιλέγεις κάτι, κάτι άλλο αναπόφευκτα πεθαίνει». Οι επιλογές μας δείχνουν ποιος είναι ο χαρακτήρας μας, ο πυρήνας μας. Ο, τι και να λέμε, όσο κι αν ξεγελάμε τους άλλους ή εμάς τους ίδιους, η στιγμή της επιλογής κάνει τα πάντα διαυγή».

– Επόμενος ρόλος: Αρχές Ιουλίου: «Κάρμεν» σε σκηνοθεσία Στάθη Λιβαθινού, σε ένα χώρο στο Μεταξουργείο.

  • Θέμις Μπαζάκα – Ανέζα Παπαδοπούλου – Μαρία Πανουργιά

Και οι τρεις τους είναι υπέροχες. Η Μπρέντα της Θέμιδος Μπαζάκα σαχλαμαρίζει αδιαλείπτως για να διασκεδάσει τον εσωτερικό της τρόμο απέναντι σε έναν αφιλόξενο κοινωνικό ιστό έξω από το ερμητικά κλειστό σπίτι τους και αυτή η σύγκρουση συμπεριφοράς και συναισθήματος εγγράφεται με όλες τις ενδιάμεσες διαβαθμίσεις της στη διάφανη έκφρασή της. Η σχεδόν βουλιμική Κλάρα της Ανέζας Παπαδοπούλου δεν μιλάει πολύ. Ομως, οι λεπτομέρειες στην παραμικρή της κίνηση και το πυρακτωμένο βλέμμα της είναι πιο εύγλωττα απ’ όλο τον τόμο της «Ψυχοπαθολογίας της καθημερινής ζωής» του Φρόιντ.

Η μικρότερη αδερφή, αποδέκτρια των φόβων και των φοβιών των δύο μεγαλύτερων αδερφών της, η Αντα της Μαρίας Πανουργιά  σωματοποιεί με θαυμαστή ισορροπία την αταβιστική βία του περιβάλλοντός της και τους απέλπιδες πόθους ενός νέου ανθρώπου, ουσιαστικά στερημένου από το θαύμα της ζωής.

  • Ντίνα Κώνστα

Η επιστροφή. Υστερα από δέκα χρόνια σκηνικής απουσίας, αυτή η ιδιαίτερη ηθοποιός, στη μανιέρα της οποίας φωτίζεται κάθε ρόλος, δραματικός ή κωμικός, με τον οποίο καταπιάνεται, επέστρεψε στα θεατρικά πράγματα της πόλης με το έργο του Γιώργου Διαλεγμένου «Μάνα Μητέρα Μαμά». Κι έκλεψε την παράσταση. Αποδεικνύοντας ότι όλοι οι μεγάλοι ηθοποιοί, στην ημεδαπή και την αλλοδαπή, έχουν τη μανιέρα τους ως σήμα κατατεθέν του ερμηνευτικού τους αποτυπώματος. Η Ντίνα Κώνστα δεν υποδύεται τη στρυφνή, παρεμβατική μάνα-πεθερά της οποίας η ελάχιστη ζωή που της απομένει δόθηκε αντιπαροχή. Είναι. Είναι η μάνα-Ελλάδα, τα όνειρα και οι ελπίδες της οποίας έχουν δοθεί αντιπαροχή για ένα αβέβαιο αύριο.

– Επόμενος ρόλος: Σεζόν ’10 – ’11: Επανάληψη «Μάνα Μητέρα Μαμά» στο θέατρο «Βεάκη».

  • Δήμητρα Σύρου

Η νεότερη και πιο ελπιδοφόρα της ομάδας. Στην παράσταση της Μάνιας Παπαδημητρίου «Το όνομά μου είναι Ρέιτσελ Κόρι», στον ρόλο της 23χρονης Αμερικανοεβραίας Ρ. Κόρι, την οποία σκότωσε το 2003 ένα ισραηλινό τανκ όταν αυτή στάθηκε μπροστά του για να το εμποδίσει να κατεδαφίσει ένα σπίτι Παλαιστινίων στη Λωρίδα της Γάζας, η νεαρή ηθοποιός φωτίζει με τη φρέσκια ερμηνεία της την ανθρωπιά μέσα μας, τη σχεδόν θεϊκή διάσταση του ανθρώπου να προασπίζεται με τη ζωή του το δικαίωμα όλων σε ένα καλύτερο αύριο. Χωρίς ίχνος ανασφαλών θεατρινισμών, η Δήμητρα Σύρου στέκεται θαρρετά και συνάμα σεμνά μπροστά στο αθηναϊκό κοινό με το ταλέντο της ειλικρίνειας της νιότης της. Καλή συνέχεια.

– Επόμενος ρόλος: Σεζόν ’10 – ’11: Επανάληψη «Το όνομά μου είναι Ρέιτσελ Κόρι» στο Θέατρο του Νέου Κόσμου.

  • Λυδία Φωτοπούλου – Αννα Καλαϊτζίδου

Η ευχάριστη ανατροπή της σεζόν και η αθωότητα των ’60ς προσωποποιημένη. Τη μεν Λυδία Φωτοπούλου την είχαμε συνηθίσει σε «σοβαρούς», δραματικούς ρόλους, αλλά φέτος την βρήκαμε στο έργο του Τζο Ορτον «Τι είδε ο μπάτλερ», λεοπαρδαλοφορούσα, νυμφομανή σύζυγο διακεκριμένου ψυχιάτρου. Με αξιοζήλευτο ρυθμό και πλασάρισμα της ατάκας (η πεμπτουσία της καλής φάρσας), η έμπειρη ηθοποιός χρωστάει στον σκηνοθέτη της Θωμά Μοσχόπουλο την καλύτερη ερμηνευτικά στιγμή της τα τελευταία χρόνια, επανεφευρίσκοντας καλλιτεχνικά τον εαυτό της. Η δε Αννα Καλαϊτζίδου κατακτά χρόνο με τον χρόνο την τέχνη της και τη θέση που της ανήκει στο ελληνικό θέατρο. Στο έργο του Ορτον, εκθαμβωτικά αθώα και αφελώς όμορφη ως σέξι, ξανθιά γραμματέας, δεν χάνει στιγμή το μέτρο της, σε ένα ρόλο που εύκολα μπορούσε να γίνει καρικατούρα.

– Επόμενος ρόλος για Λ. Φωτοπούλου: Σεζόν ’10 – ’11: Επανάληψη «Τι είδε ο μπάτλερ» στο Θέατρο «Δημήτρης Χορν».

– Επόμενος ρόλος για Α. Καλαϊτζίδου: «Ορέστης» του Ευριπίδη σε σκηνοθεσία Γ. Χουβαρδά, Επίδαυρος: 30 – 31/7. Σεζόν ’10 – ’11: επανάληψη «Τι είδε ο μπάτλερ» στο «Δημήτρης Χορν».

  • Μαρία Σκουλά

Χαμηλών τόνων πρωταγωνίστρια με ερμηνευτική δύναμη ρυθμισμένη σαν ωρολογιακή βόμβα. Η Ελένα της στον τσεχοφικό «Θείο Βάνια» ασφυκτιά μέσα στις επιλογές της, αλλά η Μαρία Σκουλά, με απόλυτο έλεγχο των εκφραστικών της μέσων, δεν αφήνει να διαφανούν παρά… ίνες έντασης της εγκλωβισμένης της ηρωίδας: «Αυτό που μου ζήτησε εξαρχής ο Γιάννης Χουβαρδάς ήταν να πλάσουμε μια γυναίκα χωρίς εξάρσεις, με αργή κίνηση, που να μη φαίνεται τι σκέφτεται, δηλαδή κόντρα στις δικές μου έντονες αντιδράσεις και ομιλία. Και πρώτη φορά μου συνέβαινε να προχωρούν οι πρόβες και να μη νιώθω τίποτα. Μετά κατάλαβα ότι έτσι ήταν η Ελένα. Εχει απίστευτο αυτοέλεγχο για να μη βγαίνει τίποτα, κανένα συναίσθημα, καμία σκέψη προς τα έξω».

– Επόμενος ρόλος: Σεζόν ’10 – ’11: «Το γλυκό πουλί της νιότης» του Τ. Ουίλιαμς στο Εθνικό Θέατρο.

  • Ράνια Οικονομίδου

Σταθερή καλλιτεχνική αξία. Η θεατρική πιάτσα μιλούσε για κόντρα διανομή, αλλά η Ράνια Οικονομίδου, στον ρόλο της Μάρθας στο «Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ;» του Ε. Αλμπι, επιδόθηκε με χαρακτηριστική άνεση στα σαδομαζοχιστικά λεκτικά παίγνια με τον Τζορτζ του Δημήτρη Καταλειφού, ρίχνοντας αδιάλειπτα ψέματα, χολή, πικρία, απόγνωση και φόβο στο καζάνι της σχέσης της, χορεύοντας τελετουργικά γύρω από αυτό μέχρι τελικής, κυριολεκτικά, πτώσεως. Επίσης, δεν φοβήθηκε τις καμικάζι στιγμές του Αλμπι όπου το χαμόγελο παγώνει στα χείλη και δεν δίστασε να βυθιστεί στο τελετουργικό καθαρτήριο του «Εξορκισμού», του τρίτου και τελευταίου μέρους του έργου-προάγγελου του αδιεξόδου του σύγχρονου δυτικού πολιτισμού.

– Επόμενος ρόλος: Σεζόν ’10 – ’11: Επανάληψη «Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ;» στο Απλό Θέατρο.

  • Βάσω Καβαλιεράτου

Καταλυτική σκηνική παρουσία, στέρεα τεχνική, παρά το νεαρόν της ηλικίας της. Και παρ’ όλο που δεν κρατούσε μεγάλο ρόλο στον τσεχοφικό «Γλάρο» σε σκηνοθεσία Δημήτρη Ξανθόπουλου (έπαιζε τη Μάσα), πρωταγωνιστούσε στην προσοχή του θεατή σε μια παράσταση όπου όλοι οι ηθοποιοί βρίσκονταν διαρκώς πάνω στη σκηνή. Αυτό που επίσης έκανε αίσθηση ως προς το συνολικό καλλιτεχνικό αποτύπωμα της παράστασης, αλλά και τη μεμονωμένη επίδοση της Βάσως Καβαλιεράτου, ήταν η λιτότητα των εκφραστικών της μέσων μέσα από την οποία ακούστηκε ξεκάθαρα το κείμενο του Τσέχοφ: «Κατά τη διάρκεια των προβών, ο σκηνοθέτης μας είχε ζητήσει όλοι να παίξουμε όλους τους ρόλους του έργου. Στη συνέχεια, ζήτησε το κείμενο να ακούγεται χωρίς καμία θεατρικότητα, χωρίς έντονες τονικότητες στον λόγο. Στην πορεία καταλάβαμε ότι έτσι το κείμενο «περνούσε» αμεσότερα στον θεατή».

– Επόμενος ρόλος: Σεζόν ’10 – ’11: Επανάληψη «Γλάρος» του Α. Τσέχοφ, σε σκηνοθεσία Δ. Ξανθόπουλου και μια νέα παραγωγή από τους AbOvo.

  • Της Ιωαννας Mπλατσου, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Kυριακή, 13 Iουνίου 2010

Ηθοποιός σημαίνει… φωνή. ΦΛΕΡΤΑΡΟΥΝ ΜΕ ΤΟ ΠΑΛΚΟ

  • Της Χάρης Ποντίδα, ΤΑ ΝΕΑ: Σάββατο 8 Μαΐου 2010

Με την ανωτάτη… ζαμπετική, ουδεμία σχέση ιδιοσυγκρασιακά. «Γιατί παρόλο που είμαι λαϊκό παιδί, είχα πάντα μεγαλοαστική ιδιοσυγκρασία». Ομως πεθύμησε τον «τύπο Ζαμπέτα», που τολμούσε να είναι ο εαυτός του. Το απενοχοποιημένο χιούμορ του και την αμεσότητά του. Πιο πολύ «γιατί με έχει κουράσει η σοβαροφάνειά μας- λες και συνορεύουμε με τη Σουηδία». Ο Γιάννης Μπέζος σε ρόλο τραγουδιστή- και δεν είναι η πρώτη φορά που ανεβαίνει στο πάλκο- φιλοδοξεί αυτή την εποχή να «βιογραφήσει» μέσω Ζαμπέτα, τους Ελληνες. Την ίδια εποχή ο τηλεοπτικός γιος του στο «Ευτυχισμένοι μαζί», Πέτρος Μπουσουλόπουλος, απολαμβάνει τις δάφνες της πρώτης του δισκο-τηλεοπτικής επιτυχίας (το CD που προέκυψε για τις ανάγκες της σειράς έγινε χρυσό) και ενώ βρίσκεται επί ποδός για την ηχογράφηση του δεύτερου, δηλώνει ότι από την επόμενη σεζόν θα προτιμήσει να κάνει λάιβ, παρά να παίξει στο θέατρο. Εν τω μεταξύ, λί γο πιο κάτω, στη μουσική σκηνή 9/8, ο Γιώργος Νινιός και ο Κωνσταντίνος Κωνσταντόπουλος εξακολουθούν τις Τετάρτες να μας θυμίζουν τη φούντωση της Φραγκοσυριανής (και των ομοίων της), δηλώνοντας ότι το τραγούδι (σε σχέση με την ηθοποιία) είναι κάτι σαν ευχάριστη εκδρομή. «Και καθόλου κόντρα ρόλος. Το αντίθετο… Στο ένα μαθαίνεις κείμενο, στο άλλο μέτρο», λέει ο Γιώργος Νινιός. «Κι αν κάνεις τη δουλειά σου σωστά, εννοώ με την προσοχή και την προετοιμασία που απαιτεί, περνάνε όλοι καλά».

Ενα είναι το σίγουρο και το λέει ευθαρσώς ο Πάνος Μουζουράκης (που αυτή την εποχή τελειώνει τα γυρίσματα του «4»): «Μπορεί να κέρδισα την αναγνωρισιμότητά μου από την τηλεόραση και όχι από τη μουσική, αλλά όπως λένε και οι φίλοι μας οι Αμερικανοί, «there is no bad publicity». Αυτή την εποχή ηχογραφεί και αυτός το δεύτερό του CD, το οποίο και θα δοκιμάσει ζωντανά στην καλοκαιρινή του περιοδεία, μαζί με τον Λεωνίδα Μπαλάφα. «Η αναγνωρισιμότητα», λέει, «σου δίνει μια ελευθερία σε κάθε σου κίνηση. Και στη μουσική επίσης». Μπορεί ηθοποιός να σημαίνει φως, αλλά όλοι (λίγο- πολύ) γνωρίζουμε ότι η γέφυρα μεταξύ θεάτρου και πάλκου έχει ρίζες βαθιές στην ελληνική πραγματικότητα και ότι το μουσικό θέατρο και αργότερα ο κινηματογράφος έχει δώσει φως σε πάμπολλες αγαπημένες φωνές που έμειναν ανεξίτηλες μέσα από μεγάλα τραγούδια. Φωνές όπως της Ρένας Βλαχοπούλου, της Ζωής Φυτούση, της Μάγιας Μελάγια, της Λάουρας, της Ζωζώς Σαπουντζάκη αλλά και της Αλίκης Βουγιουκλάκη. Η Αλίκη δεν βγήκε ποτέ σε πάλκο, αλλά έχει έναν μακρύ κατάλογο συνεργασιών με συνθέτες που θα ζήλευε κάθε καταξιωμένη φωνή: από Χατζιδάκι, Μαμαγκάκη, Ξαρχάκο και Πλέσσα, μέχρι Ζαμπέτα, Λαβράνο, Μούτση, Μικρούτσικο, Κραουνάκη κ.ά. Δεν το πολυσυζητάμε, αλλά η Αλίκη του «Ρίκο ρίκο ρίκοκο» και της «Θάλασσας Πλατιάς» έχει μια δεύτερη λαμπρή- τραγουδιστική- καριέρα, που κυρίως επί εποχής Φίνου έδωσε ώθηση και οικονομική στήριξη και στη δισκογραφία αλλά και τους δημιουργούς που τότε ξεκινούσαν (ή δοκιμάζονταν στη νέα κινηματογραφική εποχή).

Για να επιστρέψουμε στον μουσικό Μπέζο, ο οποίος και έχει τραγουδήσει ζωντανά Θεοδωράκη και έχει δισκογραφήσει τις συναυλίες του αλλά και τον έχει υποδυθεί δις – την πρώτη φορά στη μουσική παράσταση του ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας, επί καλλιτεχνικής διεύθυνσης Θέμη Μουμουλίδη, αλλά και πρόσφατα στην αυτοβιογραφική ταινία «Μίκης Θεοδωράκης- Ο Συνθέτης των Ποιητών και των Οραμάτων» του Γιάννη Κατωμέρη- είναι φανερό ότι προέρχεται από εκείνη τη μακρά αλυσίδα ηθοποιών που κινούνται με άνεση μεταξύ πάλκου και σκηνής. «Είχα πάντα μια σχέση με τη μουσική» λέει. «Πήγαινα ωδείο, τραγουδούσα, ασχολιόμουν με τη μουσική. Αργότερα έκανα και πολύ μουσικό θέατρο, όπως με τον Λαζόπουλο».

Δεν είναι υποχρεωτικό για έναν ηθοποιό να βγει να τραγουδήσει, λέει, αλλά από την άλλη, το θέατρο σου καλλιεργεί τα επικοινωνια- κά σου εργαλεία κι αν το ΄χεις και λίγο μέσα σου- δηλαδή να μπορείς να είσαι άμεσος- είναι μια καλή βάση για να αναπτυχθείς και στο τραγούδι.

  • Και γιατί τον Ζαμπέτα;

«Μoυ αρέσει το σύνολο. Ανθρώπου και έργου. Κι αυτό που έβγαζε προς τα έξω. Ηταν ένας τύπος που δεν είχε συμπλέγματα για την ταπεινή του καταγωγή. Το αντίθετο, χαιρόταν γι΄ αυτό που ήταν και το έβγαζε πολύ ωραία στον κόσμο… Αισθάνομαι ότι ο Ζαμπέτας είχε ένα απενοχοποιημένο χιούμορ που έβαζε τον κόσμο μέσα σε μια μεγάλη αγκαλιά. Εκείνη την εποχή ΄60-΄70 εν τω μεταξύ, πήγαιναν και τον έβλεπαν όλοι, ακόμη και η διανόηση, αλλά μάλλον δεν πολυκαταλάβαιναν ποιον είχαν μπροστά τους. Εκτός των άλλων ήταν και εξαιρετικός μουσικός και περφόρμερ».

ΙΝFΟ: «Θα τραγουδήσω για σένα», με τον Γιάννη Μπέζο. Από την Τρίτη 18 Μαΐου στο Θέατρο Κιβωτός (Πειραιώς 115, Γκάζι 210 3427426) στις 21:00. Παραστάσεις: 19-23 και 25-30 Μαΐου.

  • Ο πρώτος χρυσός δίσκος
  • Η αρχή της σχέσης τους έγινε το 1959 με την ταινία του Αλέκου Σακελλάριου «Το ξύλο βγήκε απ΄ τον παράδεισο» (ο πρώτος χρυσός δίσκος που δόθηκε στην ιστορία της ελληνικής δισκογραφίας) για ν΄ ακολουθήσουν: «Το κλωτσοσκούφι» (1960) και η «Μανταλένα» (1960) σε σκηνοθεσία Ντίνου Δημόπουλου, «Η Αλίκη στο ναυτικό» (1961) με τον Αλέκο Σακελλάριο, «Η Λίζα και η άλλη» (1961) με τον Ντίνο Δημόπουλο, τα «Χτυποκάρδια στο θρανίο» (1963), και το 1964 η χαμένη ταινία «Αliki my love» σε σκηνοθεσία του Rudolf Μate κ.ά.

    Ο Χατζιδάκις βέβαια σε κάθε ευκαιρία ξεκαθάριζε ότι έγραψε τραγούδια για τις ταινίες του Φίνου για καθαρά βιοποριστικούς λόγους και ότι τα τραγούδια αυτά δεν εξέφραζαν το ζητούμενό του στην τέχνη της μουσικής. Ο,τι και να ήταν, η Αλίκη είχε την πρωτιά σε κομμάτια όπως «Εχω ένα μυστικό» (Χατζιδάκις, Σακελλάριος), «Η αγάπη θέλει δύο» (Μαμαγκάκης, Ντ. Δημόπουλος), «Θάλασσα Πλατιά» (Χατζιδάκις, Γ. Ρούσσος), «Θαλασσοπούλια μου» (Χατζιδάκις, Γκάτσος), «Λευτέρη» (Ξαρχάκος, Γκάτσος), «Μες σ΄ αυτή τη βάρκα» (Χατζιδάκις, Χατζιδάκις), «Το σύννεφο έφερε βροχή» (Χατζιδάκις, Γκούφας), «Πέρα στον πέρα κάμπο» (Πλέσσας, Ντ. Δημόπουλος), «Πόσο σ΄ αγαπώ» (Λοΐζος, Παπαδόπουλος) κ.ά.

    ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΕΞΑΡΧΟΣ, Έλληνες ηθοποιοί (Έτος γέννησης από το 1941 μέχρι το 1950)

    • Ένα ακριβό δώρο
    • Η ΑΥΓΗ: 11/04/2010

    Μια ιστορική μελέτη, με τη μορφή επιστημονικού λεξικού

    ΤΗΣ ΒΙΒΗΣ ΖΩΓΡΑΦΟΥ-ΠΟΝΣΕ*

    ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΕΞΑΡΧΟΣ, Έλληνες ηθοποιοί (Έτος γέννησης από το 1941 μέχρι το 1950), Τόμοι Α’ και Β’, Εκδόσεις Γκόνη, σελ. 352+416


    Υπάρχουν μεγάλα έργα, όχι με την έννοια του μεγαλοφυούς, της απόπειρας δηλαδή να συλληφθεί το «υψηλό» στην τέχνη, αλλά με την κυριολεκτική έννοια της λέξης, του μεγάλου σε όγκο και κοπιαστικού έργου, που αναλαμβάνουν αληθινοί εργάτες του πνεύματος. Εκτός από τον Θεόδωρο Έξαρχο, πάλι από τον χώρο του θεάματος και επίσης πρόσφατα εκλιπών, θα μπορούσα να αναφέρω τον σκηνοθέτη Σωκράτη Καψάσκη που υπέγραψε την απαιτητική μετάφραση του «Οδυσσέα» του Τζόυς, όταν αποσύρθηκε από τον εμπορικό ελληνικό κινηματογράφο. Υπήρχαν λοιπόν μέχρι πρότινος, σε αυτόν χώρο του θεάματος, άνθρωποι μιας παλαιότερης γενιάς που, ανεξάρτητα από της επαγγελματική τους πορεία, ανελάμβαναν να ολοκληρώσουν μεγάλα έργα με ιδιαίτερη κοινωνική αξία.

    Ο Θεόδωρος Έξαρχος, καταξιωμένος ηθοποιός, με μακρά δράση στην αριστερά και ιδρυτικό μέλος του Συνασπισμού, συνέταξε ένα πολύτομο έργο που περιλαμβάνει τα εργοβιογραφικά σημειώματα ελλήνων ηθοποιών που γεννήθηκαν μέσα στη διάρκεια ενός αιώνα, από τα μέσα του δέκατου ένατου έως τα μέσα του εικοστού αιώνα. Η έρευνά του θα πρέπει να διήρκεσε δεκαπέντε χρόνια, ή και παραπάνω, αν υπολογίσουμε ότι ο πρώτος τόμος του έργου του κυκλοφόρησε το 1995 και πρόσφατα, το 2010, οι δύο τελευταίοι του, δυστυχώς όμως, μετά τον θάνατό του, που συνέβη τον Μάιο του 2009. Το έργο του ολοκληρώθηκε με έξι τόμους, και μια ακόμα συμπληρωματική έκδοση στον πρώτο του τόμο. Το 1997 βραβεύτηκε με το βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών.

    Οι δύο τελευταίοι τόμοι, που μόλις κυκλοφόρησαν, περιλαμβάνουν εργοβιογραφικά σημειώματα ηθοποιών που γεννήθηκαν από το 1941 έως το 1950. Όπως αναφέρουν οι Κώστας Γεωργουσόπουλος και Βασίλης Παπαβασιλείου, στα προλογικά τους σημειώματα, οι ηθοποιοί αυτοί είναι οι πρώτοι που διαθέτουν «επιστημονική μόρφωση ηθοποιού» (με την έννοια ότι διδάχτηκαν συστηματικά ιστορία θεάτρου, δραματολογία, χορό, γυμναστική, ορθοφωνία, αυτοσχεδιασμό) και δεν είναι αυτοδίδακτοι όπως η πλειονότητα όσων γεννήθηκαν πριν το 1940. Όταν μπαίνουν στο επάγγελμα αρχίζει να δημιουργείται το ελληνικό Χόλυγουντ, όπως ονομάστηκαν οι εταιρείες παραγωγής της πλατείας Κάνιγγος, και η συνέχεια της καριέρας τους συναντά την τηλεόραση, από τα πρώτα της βήματα έως την πλήρη επικράτησή της. Από τους πιο αναγνωρίσιμους ηθοποιούς των οποίων η εργοβιογραφία στοιχειοθετείται στους τόμους αυτούς, αναφέρουμε ενδεικτικά την Ελένη Μαβίλη, την Βέρα Κρούσκα, τον Νίκο Γαλανό, τον Λευτέρη Βογιατζή, την Νόρα Βαλσάμη, τον Χρήστο Βαλαβανίδη, την Άννα Βαγενά, την Μπέτυ Αρβανίτη, την Μίνα Αδαμάκη, την Νένα Μεντή, τον Σοφοκλή Πέππα, τη Ρούλα Πατεράκη, την Μαίρη Ιγγλέση κ.ά. Στα σημειώματα αναφέρονται οι σπουδές των ηθοποιών, η πρώτη τους εμφάνιση, οι συμμετοχές τους σε θεατρικά σχήματα, στο σινεμά και στην τηλεόραση, καθώς και άλλες δραστηριότητες τις οποίες ανέπτυξαν, και αφορούν συνήθως μεταφράσεις έργων, αλλά και συγγραφή διηγημάτων ή άλλων λογοτεχνικών ειδών, καθώς και επιχειρηματικές δραστηριότητες συναφείς με τον χώρο που υπηρέτησαν.

    Το έργο αυτό, ο ίδιος ο Έξαρχος στο σημείωμά του το χαρακτηρίζει, πολύ εύστοχα, ως «ιστορική μελέτη με την μορφή επιστημονικού λεξικού» που δεν είναι «δημοσιογραφική εργασία προσωπικών συνεντεύξεων». Φαίνεται όμως ότι θα πρέπει να κατέφυγε και σε προφορικές πηγές, αν κρίνουμε από τα όσα αναφέρει στο ίδιο σημείωμα, ότι δηλαδή «ευτυχώς, εκτός από ελάχιστες περιπτώσεις (…) δεν υπήρξαν στη μεγάλη τους πλειονότητα αρνητικές οι συναδέλφισσες, για την αποκάλυψη της ηλικίας τους». Ενώ, σε άλλο σημείο αναφέρει «προβλήματα επικοινωνίας, ακόμα και τηλεφωνικής με αρκετούς που δραστηριοποιούνται στο χώρο του θεάτρου».

    To έργο του Έξαρχου είναι άξιο διπλού θαυμασμού, αν αναλογιστεί κανείς την ελληνική παθογένεια που συνοδεύει την έρευνα τέτοιων θεμάτων, η οποία προϋποθέτει τη χρήση αρχείων και προσωπικών συνεντεύξεων. Οι αρμόδιοι θεσμοί δεν φροντίζουν ουσιαστικά τα αρχεία τους, συχνά δε, φέρνουν και εμπόδια στις έρευνες, ενώ οι παράγοντες που έζησαν κάποια σημαντικά γεγονότα από κοντά δεν έχουν πάντα διάθεση να μοιραστούν τη γνώση τους. Άνθρωποι με το μεράκι του Έξαρχου συμβάλλουν επί της ουσίας στον εμπλουτισμό του αρχειακού υλικού, του τόσο πολύτιμου για τη μελέτη της πολιτιστικής μας ιστορίας, καλύπτοντας αυτό το θεσμικό κενό.

    Το επιστημονικό αυτό λεξικό των ηθοποιών από τον Θεόδωρο Έξαρχο είναι ένα ανεκτίμητης αξίας εργαλείο για όσους ασχολούνται με τις βιογραφίες ηθοποιών. Αυτά τα σημειώματα μπορούν να αποτελέσουν το σκελετό της βιογραφίας τους και να διαφωτίσουν σχετικά με τα πρόσωπα με τα οποία συνεργάστηκαν, τα οποία με τη σειρά τους, αν βρίσκονται εν ζωή, μπορούν να καταθέσουν τις πολύτιμες μαρτυρίες τους. Οι δύο τελευταίοι τόμοι του έργου, εξάλλου, που περιλαμβάνουν κατά κύριο λόγο ηθοποιούς που βρίσκονται εν ζωή, έχουν μία επιπλέον χρησιμότητα και για τις εταιρείες παραγωγής ταινιών και σήριαλ. Οι υπεύθυνοι του κάστινγκ μπορούν να ξαναθυμηθούν ηθοποιούς που έχουν ξεχαστεί και να ανανεώσουν τα πρόσωπα που εμφανίζονται στην μεγάλη και τη μικρή οθόνη…

    Τα εργοβιογραφικά σημειώματα των δύο ανά χείρας τόμων είναι ενημερωμένα μέχρι τις πιο πρόσφατες συνεργασίες των ηθοποιών, ακόμα και όσες πραγματοποιήθηκαν και μέσα στα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 2000. Σε ορισμένα σημειώματα όμως, λείπει η ημερομηνία γέννησης, οι ρόλοι που έπαιξαν σε θεατρικές παραστάσεις, ιδίως στις επιθεωρήσεις, καθώς το θεατρικό μουσείο τα προηγούμενα χρόνια προτίμησε το ευρωπαϊκό ρεπερτόριο και δεν έδωσε την απαιτούμενη προσοχή στην εγχώρια επιθεώρηση, η οποία αποτύπωνε τόσο εύγλωττα τον σφυγμό της ελληνικής κοινωνίας για δεκαετίες. Τέλος, δεν υπάρχουν σε όλους τους ηθοποιούς οι φωτογραφίες τους. Οι ελλείψεις αυτές βέβαια, ξεπερνούν την ευθύνη του συντάκτη του έργου αυτού και αφορούν τις αρχειακές-μουσειακές προϋποθέσεις ενός τέτοιου εγχειρήματος.

    *Η Βιβή Ζωγράφου-Πόνσε είναι δημοσιογράφος

    «Ας αφήσουν να παίξουμε κάτι κι εμείς οι γυναίκες»

    • ΚΑΙ ΞΑΦΝΙΚΑ ΓΕΜΙΣΕ Ο ΤΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΜΕ ΑΝΤΡΕΣ ΣΤΟΥΣ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟΥΣ ΡΟΛΟΥΣ ΣΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΟΥΣ ΉΩΣ «ΚΑΡΥΚΕΥΜΑΤΑ». ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΤΟ ΕΥΚΟΛΟ ΓΕΛΙΟ;

    «Ανέκαθεν αδικημένες ήταν οι γυναίκες ηθοποιοί στην κωμωδία. Μου το ΄λεγε και η Ρένα Βλαχοπούλου: «Τους πιο γελαστικούς ρόλους οι άντρες τους έχουν- κυρίως στην επιθεώρηση». Και θεωρώ πλεονεξία ότι αποζητούν να πάρουν και τους ελάχιστους… εναπομείναντες δικούς μας ρόλους. Ας αρκεστούν στους δικούς τους. Που είναι πολλοί και καταπληκτικοί- ο ένας καλύτερος από τον άλλον. Κι ας αφήσουν να παίζουμε κάτι κι εμείς οι γυναίκες κωμικοί…».

    Αφήστε την Έλντα Πανοπούλου– που τελευταία, αφοσιωμένη στη δραματική της σχολή, έχει γίνει κάπως ακριβοθώρητη στη σκηνή- να λέει! Οι άντρες της ελληνικής κωμωδίας έχουν πέσει με τα μούτρα στους γυναικείους ρόλους. Έχουμε και λέμε- για φέτος το καλοκαίρι: «Αι δύο ορφαναί»- αμιγώς «αντρική» παράσταση. «Ο προεστώς του χωριού» (ΚΘΒΕ)- αμιγώς «αντρική» παράσταση. «Λυσιστράτη» παράσταση με τον επώνυμο και άλλους γυναικείους ρόλους ερμηνευμένους από άντρες. «Μήδεια» του Μποστ- με γυναικείους ρόλους ερμηνευμένους από άντρες και ανδρικό τον Χορό γυναικών. Το προπέρσινο «Οκτώ γυναίκες», αμιγώς «αντρική» παράσταση θα ξαναπαρουσιαστεί το φθινόπωρο στη Θεσσαλονίκη. Ενώ ο Τάκης Ζαχαράτος ετοιμάζεται να παίξει τον χειμώνα τον επώνυμο ρόλο στην «Χαρτοπαίχτρα».

    • Τι ακριβώς συνέβη και οι άνδρες γεγόνασι γυναίκες;

    Δεν είναι πρωτότυπο. Από την αρχαιότητα έως και τον Σαίξπηρ και τους επιγόνους του το θέατρο αντρική αποκλειστικότητα ήταν. Στην Ελλάδα οι γυναικείοι ρόλοι του Αριστοφάνη, όταν αρχίσαμε να τον ανακαλύπτουμεως «κατάλληλο μόνο για άντρες»…-, αποκλειστικότητα «ειδικών» ανδρών ηθοποιών ήταν. Έκτοτε η επιθεώρηση μόνο ήταν που επέτρεπε στους άντρες να εμφανιστούν με φούστες. Και κάποιες εξαιρέσεις- ο Σπύρος Ευαγγελάτος το 1976 ανέβασε μια «Λυσιστράτη» μόνο με άντρες. Εξαιρέσεις που τελευταία πύκνωσαν. Και ξαφνικά φέτος το καλοκαίρι η τάση έγινε μόδα.

    «Η ανάγκη να παίξουν άντρες γυναικείους ρόλους από δύο λόγους ξεκινά ει» εξηγεί ο Παύλος Χαϊκάλης, μετρημένη και επιτυχημένη Εριέτη στο «Αι δύο ορφαναί». «Ο πρώτος όταν θέλεις συμβολικά να σατιρίσεις πρόσωπα. Όπως ήταν η Γριά στους «Δέκα μικρούς Μήτσους»: ένα πρόσωπο που είναι η κορύφωση μιας σάτιρας η οποία ξεπερνάει το φύλο. Ο άλλος όταν βασιστείς στο άφυλο των χαρακτήρων και των καταστάσεων- σε ένα δράμα που το κάνεις κωμωδία όπως στο «Αι δύο ορφαναί». Όπου η σάτιρα καταλήγει σε σουρεαλιστικά πεδία».

    Ο Κώστας Σαντάς– παίζει στο κωμειδύλλιο «Ο προεστώς του χωριού» αλλά αντρικό ρόλο, έχει κάνει όμως υπέροχη Πενία στον «Πλούτο»- εκφράζει μία άλλη άποψη: «Με τον σκηνοθέτη Γιώργο Κιουρτσίδη ξεκινήσαμε από την ιδέα να εντάξουμε στο έργο- γιατί ο χωρόχρονος άλλαξε και ο «Προεστώς του χωριού» ανήκει σε μία άλλη εποχή- κάτι από αυτά τα δρώμενα που υπάρχουν ακόμα στην ύπαιθρο. Δεν κοροϊδεύουμε τη γυναίκα. Οι άντρες χωρίς να μιμηθούν τη γυναίκα, όπως είναι, με τα γένια και την αντρική συμπεριφορά στη σκηνή, μεταφέρουν τη δική μας αντρική ματιά στις γυναίκες». Μήπως, όμως, είναι απλώς το εύκολο γέλιο που οδηγεί σ΄ αυτές τις επιλογές; Στους δύσκολους καιρούς που διανύουμε και το θέατρο ό,τι μπορεί μετέρχεται για να τραβήξει κόσμο… Καταφεύγοντας σε συνταγές επιτυχημένες. Δεν είναι τυχαίο πως και «Αι δύο ορφαναί» και η «Λυσιστράτη» σε ανδρική «εκδοχή» δεν είναι η πρώτη φορά που ανεβαίνουν…

    «Είναι εύκολο να πέσει κάποιος στην παγίδα του εύκολου γέλιου. Εκτός κι αν δει το πράγμα πάρα πολύ σοβαρά. Αν δεν υπάρχει πρόταση για κάτι διαφορετικό, τότε πάμε να εκμεταλλευτούμε το εύκολο του πράγματος- γέλιο με το ζόρι» λέει ο Παύλος Χαϊκάλης.

    • Η Έλντα Πανοπούλου είναι εξομολογητική:

    «Το εύκολο γέλιο είναι ένα λάθος στο οποίο όλοι οι κωμικοί ηθοποιοί έχουμε υποπέσει κάποια στιγμή. Το έχω ζήσει η ίδια. Και είναι ένας από τους λόγους που παίζουν άντρες ηθοποιοί γυναικείους ρόλους- να βρεθεί ένα τρικ που να μας εξασφαλίσει το γέλιο. Δεν ξέρω αν είναι ωφέλιμο μακροπρόθεσμα αυτό… Από εκεί και πέρα υπάρχει στην εποχή μας μία τάση, μία μόδα να μην υπάρχουν φύλα. Και στη σκηνή. Εγώ στους μαθητές μου διδάσκω πως στη σκηνή ο ηθοποιός πρέπει να έχει φύλο».

    ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ

    535 π.Χ., Αθήναι. Γένεση του αρχαίου ελληνικού δράματος. Τους γυναικείους ρόλους σε τραγωδίες και κωμωδίες θα ερμηνεύουν άνδρες με μάσκες.

    16ος- 17ος αιώνας, Αγγλία. Νέοι άνδρες ερμηνεύουν τους γυναικείουςρόλους στα έργα του Σαίξπηρ, του Μάρλοου, του Τζόνσον, των προκατόχων και επιγόνων τους, σε όλη την ακμή και παρακμή του ελισαβετιανού και ιακωβιανού θεάτρου.

    16ος αιώνας, Ιταλία. Η αυτοσχεδιαστική κομέντια ντελ άρτε φέρνει τον ηθοποιό στο προσκήνιο και επιτρέπει στις γυναίκες να εμφανίζονται στη σκηνή. Η Ιζαμπέλα Αντρεΐνι, από τις γνωστότερες ηθοποιούς της πρώτης περιόδου.

    1629, Ιαπωνία. Στο παραδοσιακό θέατρο Καμπούκι αποκλείονται οι γυναίκες από τη σκηνή. Μόνο ώριμοι άνδρες επιτρέπεται να συμμετέχουν στις παραστάσεις του.

    1629, Αγγλία. Γαλλίδες ηθοποιοί εμφανίζονται στην Αγγλία.

    1660, Αγγλία. Παλινόρθωση της βασιλείας. Επιτρέπεται στις γυναίκες να παίξουν στο θέατρο.

    Μάργκαρετ Χιουζ: η πρώτη επαγγελματίας ηθοποιός.

    1821, Ζάκυνθος. Εμφανίζεται στην Ζάκυνθο η θεωρούμενη πρώτη Ελληνίδα ηθοποιός Αικατερίνη Βιαγκίνη.

    «Βλαχοπούλου ήταν μόνο μία»

    Στις γυναίκες ηθοποιούς καθόλου όμως δεν πρέπει να τους αρέσει που τους παίρνουν ρόλους οι άντρες…

    Η γνώμη του Παύλου Χαϊκάλη: «Με τίποτε δεν συμφωνώ να εκμηδενίζεται η γυναίκα στη σκηνή. Γι΄ αυτό και δεν συμφωνώ, αν δεν υπάρχει συγκεκριμένος λόγος, να παίζουμε οι άντρες τους γυναικείους ρόλους. Δηλαδή δεν κατάλαβα, αν και ούτε την παράσταση είδα ούτε θέλω να εμφανιστώ ως τιμητής, γιατί στο «Ο προεστώς του χωριού» να παίζουν μόνο άντρες».

    «Την καταλαβαίνω την αντίδραση των γυναικών», λέει ο Κώστας Σαντάς. «Αλλά έλα που αυτό ξεκινάει από τον Αριστοφάνη. Πρόκειται για ένα παιχνίδι, για μια γιορτή του θεάτρου».

    • Υπέρ των γυναικών και ο Στάθης Ψάλτης:

    «Αυτό στερεί από τις ταλαντούχες γυναίκες που έχουμε στο θέατρο να παίξουν κάποιους ρόλους. Και είναι κρίμα. Γιατί, έτσι κι αλλιώς, λείπει η γυναικεία δυναμική από το θέατρό μας- στην κωμωδία τουλάχιστον και στην επιθεώρηση».

    Δεν θα κάνατε την Χαρτοπαίχτρα δηλαδή που θα παίξει ο Τάκης Ζαχαράτος;

    «Όχι. Γιατί Βλαχοπούλου ήταν μία».

    «Αφού εγώ που έκανα στο θέατρο, πλάι της, την Κυρά Μαριγώ, πολύ θα το σκεφτόμουνα να παίξω την Αλέκα» τον συμπληρώνει η Έλντα Πανοπούλου.

    Βέβαια και οι δύο εκφράζουν την εκτίμησή τους στον μίμο Ζαχαράτο. «Είναι άπιαστος. Αλλά άλλο είναι να μιμηθεί τη Βλαχοπούλου, άλλο να ερμηνεύσει τον ρόλο» ξεκαθαρίζει ο Στάθης Ψάλτης.

    «Δεν πρέπει να κοροϊδέψεις τον ρόλο»

    Το κλου των επιθεωρήσεων της τελευταίας τριακονταετίας και βάλε είναι να εμφανιστεί ο Στάθης Ψάλτης ντυμένος γυναίκα- απολαυστικός. Φέτος, όμως, στην… ανδρική «Λυσιστράτη» παίζει ρόλο αντρικό- τον Κινησία! Αλλά στο φινάλε βγαίνει και ως… σέξι Συμφιλίωση.

    «Ο Αριστοφάνης, στις γυναίκες που έγραφε- εκτός του ότι ήξερε πως θα τους παίξουν άντρες με γυναικεία μάσκα-, έβαζε και λίγο άντρα μέσα τους» μου λέει. «Γιατί επιπλέον ήξερε πως ο άντρας κρύβει μέσα του και γυναικεία στοιχεία. Οι συγγραφείς της σύγχρονης εποχής δεν νομίζω πως είχαν τόσο πνευματώδη διάθεση να γράφουν γυναικείους ρόλους με αντρικά στοιχεία ή αντρικούς με γυναικεία. Η αλλαγή του φύλου των ρόλων είναι επιλογή των σκηνοθετών που θέλουν να εντυπωσιάσουν με τέτοιου είδους τερτίπια. Αυτά στο θέατρο, για μένα, δεν περνάνε. Βέβαια ένας καλός άντρας ηθοποιός μπορεί να παίξει εξαίσια μία γυναίκα».

    Και ποιο είναι το κλειδί;

    Κώστας Σαντάς: «Το κλειδί είναι να μη μιμηθείς τη γυναίκα. Να μην κάνεις αυτά τα εξωτερικά τερτίπια που μερικές φορές κάνουμε».

    Παύλος Χαϊκάλης: «Δεν πρέπει να κοροϊδέψεις τον ρόλο. Πρέπει να υπηρετήσεις σωστά την κατάσταση υποστηρίζοντάς τον σαν να είσαι γυναίκα. Να πειστείς πως είσαι γυναίκα. Δεν έχει «κοιτάξτε με, είμαι ο Χαϊκάλης ή ο δείνα που κάνω τη γυναίκα»».

    Έλντα Πανοπούλου: «Αν δεν προσεγγίσει ο ηθοποιός τα συναισθήματα του ρόλου θα βγει καρικατούρα. Βέβαια, όταν ο ρόλος είναι γραμμένος για γυναίκα, πιστεύω πως ο συγγραφέας ήξερε γιατί τον γράφει για γυναίκα. Και δεν μπορεί ένας άντρας να υπηρετήσει απόλυτα τον γυναικείο συναισθηματικό κόσμο.

    Έναν μόνο άντρα έχω ξεχωρίσει στην επιθεώρηση να παίζει με τόση ακρίβεια, με τόση μαεστρία γυναίκες: τον Σωτήρη Μουστάκα. Γιατί έκανε συναισθηματική προσέγγιση του ρόλου, δεν έκανε υπερβολές και χοντράδες, δεν προκαλούσε και δεν γινόταν χυδαίος».

    «Πρέπει να έχει θέση και άποψη ουσιαστική. Αν κάνω την Πετρούλα, την κάνω γιατί σατιρίζω μία τηλεπαρουσιάστρια που δεν είναι και για χειροκροτήματα- μόνο για γέλιο… Αν κάνω μια γριά, την κάνω για να διακωμωδήσω έναν τύπο».


    • Γράφει ο Γιώργος Δ. Κ. Σαρηγιάννης, Τα Νέα, Σάββατο, 29 Αυγούστου 2009

    Μελίνα Μερκούρη, Μάνος Κατράκης, Έλλη Λαμπέτη, Δημήτρης Χορν: Στο πέρασμά τους δημιούργησαν Ιστορία και έργο


    Μελίνα Μερκούρη
    • «Ολοι πιστεύουν» – έγραφε ο Αλέξης Μινωτής στο βιβλίο «πορεύεσθαι κατά τέχνην» – «πως σαν ο ηθοποιός πεθαίνει, πεθαίνει και το έργο του. «Οι ηθοποιοί είναι τα εφήμερα χρονικά της εποχής» είχε πει ο Σαίξπηρ. Δε μένει μεταθανάτια μαρτυρία της παρουσίας τους στο γήινο κόσμο. Μόνο αναμνήσεις και βιογραφικά, κι ακόμα στον καιρό μας κινηματογραφικά και τηλεοπτικά τεκμήρια ή και ηχογραφικά της φωνής τους. Ομως, αυτά δεν είναι παρά θρύμματα μόνον από την τέχνη και την προσωπικότητά τους, όταν μάλιστα τα μεγέθη είναι μεγάλα. Οι λογοτέχνες και οι εικαστικοί τεχνίτες, αν είναι σπουδαίοι, επιζούν μέσα στο έργο που αφήνουν «εσαεί». Του ηθοποιού η τέχνη σβήνει μαζί του, όταν παύει να συμμετέχει στη σκηνική δημιουργία…».
    • Κρύβουν μια μεγάλη αλήθεια αυτά τα λόγια. Αλλά μένει σε μας να μην τους ξεχνάμε, να μνημονεύουμε το πέρασμά τους και το γεγονός ότι «δεν άνθισαν ματαίως». Αυτή τη δυνατότητα μας τη δίνει η εδώ και επτά χρόνια αναβίωση της «Ημέρας του Ηθοποιού», που μπορεί τους μεγάλους ηθοποιούς που έφυγαν, να τους «διαρκεί», να τους καθιστά ζωντανές ψυχές πάντα, όπως ήταν τότε που ζούσαν στη σκηνή, «εμπιστευμένοι» να φωτίζουν, να δίνουν πνοή και υπόσταση στα εφήμερα πλάσματα της ποιητικής ανάγκης, τα γεμάτα από αιώνια ουσία.
    Σκιά ο ηθοποιός
    • Πρόκειται για μια ετήσια εκδήλωση, που η θεσμοθέτησή της απέβλεπε στην ευρύτερη γνωστοποίηση του πνευματικού και πολιτιστικού λειτουργήματος του ηθοποιού και στην τιμητική αναφορά «απόντων», αλλά ιδιαίτερα σημαντικών ηθοποιών και της ανεπανάληπτης προσφοράς τους, σε εποχές που η τεχνολογία δεν έδινε τη δυνατότητα καταγραφής της τέχνης τους, στερώντας τους τη «δάφνη» της αθανασίας.
    Μάνος Κατράκης
    • Η κατάργηση του εορτασμού, από τη δικτατορία της 21ης Απριλίου, έγινε μαζί με την κατάργηση του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών και έκτοτε μέχρι που επανασυστάθηκε το καινούριο σωματείο, δεν υπήρξε δυνατότητα να γίνει. Οι ηθοποιοί, όμως, συνεχιστές του λειτουργήματος, θεώρησαν ανεπίτρεπτη τη διακοπή της «Ημέρας του Ηθοποιού» και αναγκαία τη συνέχισή της, γι’ αυτό έκαναν το πρώτο βήμα πριν από 7 χρόνια για τη δημόσια απόδοση τιμής στους πανάξιους, που έχουν περάσει στο παρελθόν του νεοελληνικού θεάτρου.
    • Σε τέσσερις μεγάλους ηθοποιούς που σημάδεψαν τον 20ό αιώνα και θα μείνουν για πάντα κοντά μας, τον Μάνο Κατράκη, την Ελλη Λαμπέτη, την Μελίνα Μερκούρη και τον Δημήτρη Χορν, είναι αφιερωμένη η φετινή «Ημέρα του Ηθοποιού» που διοργανώνει το Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών.
    • Και φέτος η γιορτή θα πραγματοποιηθεί στο θέατρο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού, τη Δευτέρα 5 Οκτώβρη, με την ηθική και οικονομική συμπαράσταση του ΥΠΠΟ, του Δήμου Αθηναίων και του Φεστιβάλ Αθηνών. Τη σκηνοθετική επιμέλεια της εκδήλωσης έχει αναλάβει ο Σπύρος Ευαγγελάτος, τα σκηνικά, τη διαμόρφωση χώρου και την επιμέλεια κοστουμιών η Λαλούλα Χρυσικοπούλου, βοηθός σκηνοθέτη η Κλεοπάτρα Ροντήρη.
    • Τα video-αφιερώματα στους τέσσερις, επιμελήθηκε ο Λεωνίδας Βαρδαρός και σκηνοθέτησαν οι: Νίκος Ξυθάλης, Τάκης Σακελλαρίου και Κώστας Σταματόπουλος. Την εκδήλωση θα παρουσιάσει η Καίτη Ιμπροχώρη και κύριος ομιλητής θα είναι ο Κώστας Γεωργουσόπουλος.
    • Για τον Μάνο Κατράκη θα μιλήσει η Αννα Μακράκη, για την Ελλη Λαμπέτη η Βέρα Κρούσκα, για τη Μελίνα Μερκούρη ο Κωνσταντίνος Αλαβάνος και ο Γιώργος Γεωγλερής για τον Δημήτρη Χορν. Αποσπάσματα από έργα στα οποία πρωταγωνίστησαν οι τέσσερις θα ερμηνεύσουν οι: Χρήστος Καλαβρούζος, Εύα Κοταμανίδου, Μαρίνα Ασλάνογλου και Γιώργος Κιμούλης.
    Ελλη Λαμπέτη
    • Χαιρετισμό θα απευθύνουν ο υπ. Πολιτισμού Αντώνης Σαμαράς, ο Δήμαρχος Αθηναίων Νικήτας Κακλαμάνης και ο Πρόεδρος του ΣΕΗ Λεωνίδας Βαρδαρός. Οργάνωση παραγωγής Ντίνα Δημητροπούλου.
    Μάνος Κατράκης
    • Οι άνθρωποι, που στο πέρασμά τους από τη ζωή, δημιούργησαν Ιστορία και έργο, οι άνθρωποι που άφησαν παρακαταθήκη πνευματική, καλλιτεχνική και πολιτική, δεν ξεχνιούνται ποτέ, όσα χρόνια κι αν περάσουν. Σ’ αυτούς τους ανθρώπους ανήκει ο Μάνος Κατράκης, ο οποίος υπήρξε υπόδειγμα γενναίου αγωνιστή, σταθερού, ασυμβίβαστου και συνειδητού κομμουνιστή και μοναδικά υπέροχου καλλιτέχνη. Δίδαξε και «ποίησε» ήθος πάνω στη θεατρική σκηνή, αλλά και στην καθημερινή «σκηνή» του αγώνα, στο Μακρονήσι, τον Αϊ – Στράτη, την Ικαρία.
    • Οσοι τον γνώρισαν μιλούν για την παλικαριά του Μάνου Κατράκη, να αγαπά και να μοχθεί για τη ζωή, τον αγώνα, την τέχνη. Δυνατός, εργατικός, σεμνός και αταλάντευτος, επέλεξε το δύσκολο δρόμο και στη ζωή και στην τέχνη. Οι προσωπικές του αγωνίες ήταν οι αγωνίες του λαού και η ανησυχία του ήταν η ανησυχία του παθιασμένου εργάτη της τέχνης.
    • Ο Μάνος Κατράκης από την πρώτη του κιόλας εμφάνιση στο θέατρο το 1928, φανέρωσε το υποκριτικό του ταλέντο και ανέβηκε γρήγορα την κλίμακα της θεατρικής ιεραρχίας, για να καταλάβει μια δεσπόζουσα θέση ανάμεσα στους κορυφαίους ηθοποιούς μας.
    • Περισσότερα από 50 χρόνια συνεχούς προσφοράς στο θέατρο, με στόχους υψηλούς, με ερμηνείες συγκλονιστικές, με βραβεία και κριτικούς επαίνους. Με το μεγαλόπρεπο ανάστημά του και τη βαριά κρυστάλλινη φωνή του απέδειξε τις υποκριτικές του ικανότητες κυρίως σε ρόλους τραγικούς, όπως στον «Προμηθέα Δεσμώτη» που παρουσίασε τελευταία φορά το 1976. Πρωταγωνίστησε σε πολύ σημαντικούς ρόλους σπουδαίων έργων του παγκόσμιου ρεπερτορίου και σημάδεψε με το παίξιμό του μερικά από τα αρχαία κλασικά δράματα («Ιούλιος Καίσαρας», «Εμπορος της Βενετίας», «Οθέλλος», «Πέερ Γκυντ», «Δον Κιχώτης», «Βασιλεύς Ληρ», «Αντιγόνη», «Μήδεια», «Οιδίπους Τύραννος», «Προμηθέας Δεσμώτης», «Πέρσαι»). Επίσης πρωταγωνίστησε στα περισσότερα από τα φιλμ του παλιού, καλού ελληνικού κινηματογράφου.
    Δημήτρης Χορν
    • Στα δύσκολα χρόνια της γερμανικής κατοχής και στα τραγικά χρόνια του εμφυλίου, βρέθηκε στην πρώτη γραμμή της Αντίστασης. Απολύεται από το Εθνικό για τις ιδέες του, συλλαμβάνεται, του ζητούν να υπογράψει δήλωση, αρνείται και εξορίζεται στην Ικαρία, τη Μακρόνησο και τον Αϊ – Στράτη, μέχρι το 1952. Αλλά και αργότερα, ήταν πάντα από τους πρώτους, σε όλους τους λαϊκούς αγώνες και πάντα μέσα από τις γραμμές του ΚΚΕ, μέχρι το θάνατό του. Σε εποχές γενικού ξεπουλήματος, ο Μάνος Κατράκης, είτε με το λόγο του «Προμηθέα», είτε με τη συμμετοχή του στην Αντίσταση, στο συνδικαλιστικό κίνημα, στις διεκδικήσεις του ΚΚΕ, τίποτε άλλο δεν επιζητούσε από το να υπηρετήσει τον άνθρωπο.
    Ελλη Λαμπέτη
    • «Είχα πολλά να κάνω στη δουλειά μου και δεν τα έκανα… Πέντε τάλαντα μου έδωσε ο θεός και τα πέντε του τα επιστρέφω. Δεν τα αξιοποίησα. Δεν καλλιέργησα το ταλέντο μου για να καρποφορήσει όπως έπρεπε».
    • Τα λόγια αυτά ανήκουν σε μια από τις σπουδαιότερες Ελληνίδες ηθοποιούς, την Ελλη Λαμπέτη. Μια ακόμη ένδειξη του μεγαλείου της. Η Ελλη Λούκου, κόρη της Αναστασίας και του Κωνσταντίνου Λούκου, γεννήθηκε στις 13 Απριλίου 1926 στα Βίλλια της Αττικής. Λίγα λεπτά πριν η μητέρα της είχε φέρει στον κόσμο τον δίδυμο αδερφό της Ελλης, Τάκη. Η οικογένεια του Κωνσταντίνου Λούκου είχε ήδη άλλα τέσσερα κορίτσια, τη Φωτεινή, την Κούλα, την Ειρήνη και την Αντιγόνη.
    • Από έξι χρόνων ήξερε ότι ήθελε να γίνει ηθοποιός αλλά δεν το αποκάλυπτε σε κανέναν, το 1941 όμως αποφάσισε να δώσει εξετάσεις στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου. Απορρίφθηκε. Λίγο αργότερα παρουσιάστηκε μπροστά στην επιτροπή της σχολής Κοτοπούλη. Απορρίφθηκε και πάλι. Χρειάστηκε η μεσολάβηση του Σπύρου Μελά για να πειστεί η Μαρίκα Κατοπούλη να δεχτεί στη σχολή την Ελλη Λούκου που είχε πλέον αλλάξει το όνομά της σε Λαμπέτη. Λίγο αργότερα, ανακοίνωσε στην οικογένειά της ότι θα γινόταν ηθοποιός. Χάρη στην πίστη τελικά της Μαρίκας Κοτοπούλη, χρίστηκε πρωταγωνίστρια ερμηνεύοντας τη Χάννελε στο έργο «Η Χάννελε πάει στον Παράδεισο». Η ερμηνεία της έκανε πολλούς κριτικούς να της γράψουν λόγια διθυραμβικά.
    • Ως το 1945 η Λαμπέτη συνεργάστηκε με την Μαρίκα Κοτοπούλη και τον Κώστα Μουσούρη, ενώ τη διετία 1946-48 βρέθηκε στο Θέατρο Τέχνης του Κάρολου Κουν ερμηνεύοντας ρόλους όπως η Λάουρα στον Γυάλινο Κόσμο του Τένεσι Ουίλιαμς, η νύφη στο Ματωμένο Γάμο του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα, η Βιργινία στο Φιόρο του Λεβάντε του Ξενόπουλου κ.ά. Το 1949 στο θέατρο της πλατείας Αγ. Γεωργίου Καρύτση, δίπλα στον Κώστα Μουσούρη, ερμηνεύει τον ρόλο της κληρονόμου στο ομώνυμο έργο Ρουθ του Αύγουστου Γκαιτς. Είναι η ώρα της μεγάλης αναγνώρισης. Η ερμηνεία της στην Κληρονόμο και στην Πεγκ (Πεγκ καρδούλα μου, του Τζον Χάρτλεϊ Μάνερς) χάρισαν στη Λαμπέτη το Επαθλο Μαρίκας Κοτοπούλη (1951). Το 1952 άρχισε τη θιασαρχική της πορεία συγκροτώντας θίασο με τους Γιώργο Παππά και Δημήτρη Χορν. Η συνεργασία τους κράτησε μέχρι και το 1955. Στη συνέχεια η Λαμπέτη και ο Χορν συγκρότησαν θίασο με τον Κώστα Μουσούρη και ένα χρόνο μετά η Ελλη και ο Δημήτρης, μόνοι πλέον, συγκρότησαν το δικό τους θίασο.
    • Η σχέση της Ελλης Λαμπέτη με τον κινηματογράφο κάθε άλλο παρά σχέση στοργής υπήρξε. Αν και οι ερμηνείες της σε ταινίες όπως: «Κυριακάτικο ξύπνημα» (του Μιχάλη Κακογιάννη, 1954), «Κάλπικη Λίρα» (του Γιώργου Τζαβέλλα, 1955), «Το κορίτσι με τα μαύρα» (του Μιχάλη Κακογιάννη, 1956), και «Το τελευταίο ψέμα» (του Μιχάλη Κακογιάννη, 1958) υπήρξαν εξαιρετικές, η Λαμπέτη δεν αγαπούσε την μεγάλη οθόνη, «πάντα αισθανόμουν ότι σκοτώνω κάτι κάθε φορά που έκανα μια ταινία» έλεγε. Η Ελλη Λαμπέτη έφυγε στις 2 Σεπτεμβρίου 1983.
    Δημήτρης Χορν
    • «Το επάγγελμα του ηθοποιού είναι το πιο ερημικό. ΕΦΗΜΕΡΟ! Ολοι οι εκτελεστές ΦΕΥΓΑΛΕΟΙ». Ποιος είχε αυτή την αυτογνωσία; Ενα «γέννημα και θρέμμα του θεάτρου», το οποίο προσωποποιούσε, κυριολεκτικά, το «ηθοποιός σημαίνει φως». Ο λαμπερότερος από τη γενιά των παλιών μεγάλων ηθοποιών, αλλά και ο πιο τολμηρά αυτοκριτικός για τη δουλειά του. Ενας άνθρωπος ευαίσθητος, σκεπτόμενος, με σεβασμό στις μεγάλες πνευματικές αξίες και ευφυέστατος, με μοναδικής χάρης, χιούμορ – συχνότατα αυτοσαρκαστικό.
    • Παιδί του αυστριακής καταγωγής, γεννημένου στην Ελλάδα, δραματουργού Παντελή Χορν (από τους σπουδαίους πρωτεργάτες της σύγχρονης ελληνικής δραματουργίας), βαφτιστήρι της Κυβέλης, ο Δημήτρης Χορν γεννήθηκε το 1921. Οκτώ μηνών πρωτοβγήκε στη σκηνή, «παίζοντας» στην αγκαλιά της Κυβέλης στο έργο του πατέρα του «Γειτόνισσες». Δίχρονος έπαιξε στην «Νταλμανοπούλα», επίσης του πατέρα του. Υστερα στην ιψενική «Νόρα».
    • Μαθητής του δημοτικού φανέρωσε το ραφινάτο κωμικό ταλέντο του, παίζοντας στο έργο «Βιολαντώ», το γελωτοποιό «Μπουμπουρίκο». Στα γυμνασιακά χρόνια, στο Κολέγιο Αθηνών, συμμετείχε στις μαθητικές παραστάσεις που ανέβαζε ο καθηγητής των Αγγλικών Κάρολος Κουν. Δεκατετράχρονος έπαιξε στη «Μαμά Κολιμπρί» του Μπατάιγ, πλάι στην Κοτοπούλη. Αυτή η παράσταση καθόρισε την επιλογή του: «Δεν πεθύμησα ποτέ να γίνω τίποτα άλλο από ηθοποιός».
    • Επί Μεταξά, δίνει εξετάσεις στη Σχολή του Εθνικού, απαγγέλλοντας τους απαγορευμένους «Μοιραίους» του Βάρναλη. Την επομένη, συναντά στο δρόμο τον Αιμίλιο Βεάκη (ήταν καθηγητής της σχολής), ο οποίος του λέει: «Δεν ξέρεις πόσο μας δρόσισες απ’ αυτή την ανομβρία».
    • Ευτύχησε να διδαχθεί το κλασικό θέατρο από μεγάλους δασκάλους – Παπαγεωργίου, Βεάκης, Μουζενίδης, Ροντήρης – στη σχολή του Εθνικού, όπου άρχισε η σταδιοδρομία του με την οπερέτα του Γ. Στράους «Νυχτερίδα». Το δεύτερο, επίσης τραγουδιστικό, ρόλο του, τον έπαιξε δίπλα στην πρωτοεμφανιζόμενη τότε «αποκάλυψη», την Μαρία Κάλλας. Ο ρόλος που περισσότερο αγάπησε, «γιατί είναι βαθιά μελαγχολικός», ήταν ο «Τρελός» στη σαιξπηρική «Δωδέκατη νύχτα», για τον οποίο έλεγε, αποκαλύπτοντας και την ψυχοπνευματική λειτουργία του: «Ενας ρόλος που δεν πρόδωσα, τον οποίο νομίζω ότι κάνω και στη ζωή. Νομίζω πως είναι το καλύτερο πράγμα που έχω κάνει. Ο μόνος ρόλος που δεν αισθάνομαι ενοχές απέναντί του».
    Μελίνα Μερκούρη
    • Η Μελίνα Μερκούρη (Αθήνα, 18 Οκτωβρίου 1920 – Νέα Υόρκη, 6 Μαρτίου 1994) καταγόταν από οικογένεια πολιτικών. Ηθοποιός βραβευμένη με διεθνή βραβεία και παγκόσμιας ακτινοβολίας προσωπικότητα, διετέλεσε υπουργός Πολιτισμού όλων των κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ.
    • Το Σεπτέμβρη του 1938 γίνεται δεκτή στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου με συμμαθητές, μεταξύ άλλων, τη Δέσπω Διαμαντίδου, την Αλέκα Παΐζη, τον Ανδρέα Φιλιππίδη, τον Αλέξη Δαμιανό κ.ά. Πρωτοεμφανίζεται στη θεατρική σκηνή το 1944 στο Θέατρο Βρετάνια με το θίασο των Γιώργου Παππά και Αντώνη Γιαννίδη, με το έργο του Αλέξη Σολομού «Το μονοπάτι της Λευτεριάς». Από το 1951 αρχίζει να πρωταγωνιστεί παράλληλα και στην Γαλλική θεατρική σκηνή, όπου έγινε μούσα ενός από τους μεγαλύτερους θεατρικούς συγγραφείς, του Μαρσέλ Ασάρ. Συνεχίζει την παράλληλη πορεία της και στις δύο σκηνές.
    • Το 1960 παίζει με το θέατρο Τέχνης το «Γλυκό πουλί της νιότης» με τον πρωτοεμφανιζόμενο τότε Γιάννη Φέρτη. Επόμενος σημαντικός σταθμός στην θεατρική της καριέρα είναι το «Illya Darling» που ανεβάζει, με προπωλημένα όλα τα εισιτήρια των παραστάσεων και με συμπρωταγωνιστή τον Νίκο Κούρκουλο, στο Broadway στις ΗΠΑ, ενώ είχε ήδη κάνει περιοδεία σε ολόκληρες τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το έργο είναι η θεατρική διασκευή του κινηματογραφικού έργου «Never on Sunday» (Ποτέ την Κυριακή), που της είχε χαρίσει παγκόσμια αναγνώριση. Το 1975 και ενώ έχει επιστρέψει στην Ελλάδα, ανεβάζει στο θέατρο Κάππα με τον Νίκο Κούρκουλο την «Οπερα της πεντάρας», το 1976 την «Μήδεια» με το ΚΘΒΕ, ενώ το 1978 το «Συντροφιά με τον Μπρεχτ» από το Ελληνικό θέατρο του Μάνου Κατράκη, παράσταση για την οποία γράφτηκε από το Θάνο Μικρούτσικο το «Αννα μην κλαις», για να τραγουδηθεί από τη Μελίνα Μερκούρη και τον Γιάννη Κούτρα.
    • Τέλος το 1980 ξανανέβασε το «Γλυκό πουλί της νιότης» με τον Γιάννη Φέρτη και έκλεισε ουσιαστικά την θεατρική της καριέρα με το «Ορέστεια», στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου από το Θέατρο Τέχνης.
    • Σημαντική ήταν και η πορεία της στον διεθνή και ελληνικό κινηματογράφο. Της χάρισε αρκετά βραβεία με κορυφαίο το βραβείο πρώτης γυναικείας ερμηνείας του Φεστιβάλ των Καννών και επίσης μία υποψηφιότητα για Οσκαρ για το «Ποτέ την Κυριακή», το οποίο έχασε απ’ την Ελίζαμπεθ Τέιλορ το 1960. Το κινηματογραφικό της ντεμπούτο έγινε με ένα θεατρικό έργο που είχε γραφτεί από τον Ιάκωβο Καμπανέλλη ειδικά για τη Μελίνα Μερκούρη, το «Στέλλα με τα κόκκινα γάντια», που στην ταινία είχε τον τίτλο «Στέλλα» (1955). Το 1956, συνεργάζεται με το μεγάλο έρωτα της ζωής της, τοv Ζιλ Ντασσέν και γυρίζουν την ταινία «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται» βασισμένη στο μυθιστόρημα του Νίκου Καζαντζάκη και ακολούθησαν πολλές ακόμη.
    • Ριζοσπάστης, 30/08/2009, Σοφία ΑΔΑΜΙΔΟΥ

    Πρώτα πτυχίο και μετά θέατρο

    • Οι περισσότεροι γονείς αποδέχονται τις επιλογές των παιδιών τους, επηρεασμένοι από το δέλεαρ της τηλεόρασης

    «Κάνε παιδί μου θέατρο, αλλά, για καλό και για κακό, πάρε και ένα πτυχίο». Αυτό ζητούν οι γονείς από τα παιδιά τους, που ονειρεύονται να βρεθούν κάτω από τους προβολείς της θεατρικής σκηνής και των τηλεοπτικών πλατό. Οι εποχές άλλαξαν. Παλιότερα, οι νέοι που ήθελαν να γίνουν ηθοποιοί συνήθως εισέπρατταν την αποδοκιμασία της οικογένειάς τους. Τώρα όλο και περισσότεροι μέλλοντες ηθοποιοί έχουν τους γονείς τους στο πλευρό τους, αφού η τηλεόραση έχει κάνει οικείο το επάγγελμα του ηθοποιού. Πόσω μάλλον που σκέφτονται ότι μία επιτυχία σε κάποιο σίριαλ αποτελεί διαβατήριο καλής καριέρας. Βέβαια, οι γονείς προτείνουν στα παιδιά τους να ολοκληρώσουν και κάποια πανεπιστημιακή σχολή, το πτυχίο της οποίας δίνει μία επαγγελματική διαφυγή στους δύσκολους καιρούς που διανύουμε.

    Ειδικότερα, την ίδια στιγμή που πολλοί συνομήλικοί τους έχουν ως «όνειρο» να εισαχθούν σε κάποια σχολή με γρήγορη επαγγελματική εξασφάλιση στο Δημόσιο, όπως οι παιδαγωγικές και οι αστυνομικές ακαδημίες, υπολογίζεται ότι κάθε χρόνο αποφοιτούν περίπου 700 νέοι ηθοποιοί από τις δραματικές σχολές.

    • Εύκολη διασημότητα

    «Τα παιδιά έχουν παρασυρθεί από την τηλεόραση και από την πιθανότητα της εύκολης διασημότητας. Δεν είναι, όμως, αυτό η δουλειά του ηθοποιού. Η επιτυχία απαιτεί μόρφωση, ουσιαστική παιδεία, σκληρή δουλειά» ανέφερε στην «Κ»  η γνωστή ηθοποιός και δασκάλα στη Δραματική Σχολή του Θεάτρου Τέχνης κ. Εύα Κοταμανίδου.

    «Παλαιότερα, η επιλογή του θεάτρου ήταν κάτι σαν προσωπική επανάσταση. Τώρα, βλέπουμε γονείς να συνοδεύουν τους υποψηφίους στις εξετάσεις εισαγωγής» λέει, από την πλευρά του, στην «Κ» ο ηθοποιός και υπεύθυνος της Δραματικής Σχολής «Πράξη Επτά» κ. Θόδωρος Γράψας.

    «Στην πορεία οι γονείς μου είδαν πόσο αληθινά ήθελα να σπουδάσω θέατρο, πόσες ώρες ξόδευα στη σχολή, πόσο κουραζόμουν γι’ αυτό. Ετσι, άρχισαν να αποδέχονται τις σπουδές μου» αναφέρει η Μαρία Αδάμ, φοιτήτρια στη σχολή «Πράξη Επτά». «Βέβαια, μου ζήτησαν να πάρω και ένα δεύτερο, πανεπιστημιακό πτυχίο. Χαρακτηριστικό μάλιστα είναι ότι οι γονείς μου δεν ήθελαν να σπουδάσω Θεατρολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, με αποτέλεσμα να επιλέξω το τμήμα Φιλοσοφίας – Παιδαγωγικής Ψυχολογίας, το πτυχίο του οποίου δίνει τη δυνατότητα πρόσληψης στη δημόσια εκπαίδευση».

    «Επειδή υπάρχει επαγγελματική ανασφάλεια, πολλοί νέοι σκέφτονται ότι πρέπει να έχουν και μια εναλλακτική επαγγελματική επιλογή. Γι’ αυτό σπουδάζουν σε κάποιο πανεπιστήμιο. Από την άλλη όμως, η σημερινή νεολαία έχει αλλάξει. Οι νέοι στην εποχή μας είναι πιο ελεύθεροι να ακολουθήσουν τις επιλογές τους, τις κλίσεις τους, χωρίς αυτό να γίνεται με συνθήκες… επανάστασης» συμπληρώνει η Βένια Σταματιάδη, τελειόφοιτος της Σχολής του Θεάτρου Τέχνης.

    • Κορεσμός

    Ο κορεσμός που υπάρχει στη θεατρική αγορά αποτυπώνεται και στα περίπου 600 θεατρικά σχήματα που έχουν εγγραφεί στο ελληνικό θεατρικό τοπίο. Τον κορεσμό τροφοδοτούν οι όλο και περισσότερες δραματικές σχολές. «Υπάρχουν πλέον τόσες σχολές και studio υποκριτικής! Εμείς οι δάσκαλοι οφείλουμε να είμαστε αυστηροί. Υπάρχουν παιδιά με μόρφωση, ανοιχτόμυαλα, με πάθος για το θέατρο, που θέλουν να δουλεψουν. Ομως, υπάρχουν και άλλοι νέοι που θαμπώνονται από την εφήμερη λάμψη της τηλεόρασης» λέει η κ. Κοταμανίδου. «Η σχολή οφείλει να διακρίνει το ταλέντο και κατόπιν να το καλλιεργεί. Υπάρχουν ταλέντα που δεν γίνονται ποτέ ηθοποιοί, γιατί δεν δουλεύουν, δεν καλλιεργούνται, δεν μορφώνονται» συμπληρώνει ο κ. Γράψας. «Ανεργία στο θέατρο υπάρχει. Πάντοτε υπήρχε, ποτέ δεν ήταν σίγουρο επάγγελμα. Νιώθω, όμως, ότι πρέπει να ακούμε το ένστικτό μας, να ακολουθούμε τον δρόμο που νιώθουμε ότι θέλουμε αληθινά» μας λέει ο πρόσφατα απόφοιτος της σχολής και πλέον μέλος του Θεάτρου Τέχνης Αλέξανδρος Πέρρος. «Είναι ωραίο να ζεις από αυτό που αγαπάς. Ωραίο και επίπονο», καταλήγει ο ίδιος.

    • Του Αποστολου Λακασα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Tετάρτη, 29 Iουλίου 2009

    «Ημέρα του Ηθοποιού»: Μεγάλη γιορτή των ηθοποιών

    Associated Press

    Σε τέσσερις μεγάλους ηθοποιούς του 20ού αιώνα, τους Μάνο Κατράκη, Ελλη Λαμπέτη, Μελίνα Μερκούρη και Δημήτρη Χορν, αφιερώνεται η φετινή 7η «Ημέρα του Ηθοποιού», που διοργανώνει το Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών.Και φέτος η γιορτή θα πραγματοποιηθεί στο Ηρώδειο, τη Δευτέρα 5 Οκτώβρη, με την ηθική και οικονομική συμπαράσταση του ΥΠΠΟ, του Δήμου Αθηναίων και του Φεστιβάλ Αθηνών. Το ΔΣ του ΣΕΗ αναβιώνει, με την «Ημέρα του Ηθοποιού», μια ετήσια εκδήλωση που η θεσμοθέτησή της απέβλεπε στην ευρύτερη γνωστοποίηση του πνευματικού και πολιτιστικού λειτουργήματος του ηθοποιού και στην τιμητική αναφορά ιδιαίτερα σημαντικών «απόντων» ηθοποιών και της ανεπανάληπτης προσφοράς τους, σε εποχές που η τεχνολογία δεν έδινε τη δυνατότητα καταγραφής της τέχνης τους, στερώντας τους τη «δάφνη» της αθανασίας. Ετσι, η αναβίωση της «Ημέρας του Ηθοποιού» μπορεί τους μεγάλους ηθοποιούς που έφυγαν, να τους «διαρκεί», ζωντανές ψυχές πάντα, όπως ήταν τότε που ζούσαν στη σκηνή, «εμπιστευμένοι» να φωτίζουν, να δίνουν πνοή και υπόσταση στα εφήμερα πλάσματα της ποιητικής ανάγκης, τα γεμάτα από αιώνια ουσία.

    Στην εκδήλωση μετέχουν οι ηθοποιοί (με σειρά εμφάνισης): Καίτη Ιμπροχώρη, Χρήστος Καλαβρούζος, Αννα Μαυράκη, Μαρίνα Ασλάνογλου, Βέρα Κρούσκα, Εύα Κοταμανίδου, Γιώργος Κιμούλης, Γιώργος Γεωγλερής. Σκηνοθετική επιμέλεια: Σπύρος Ευαγγελάτος. Σκηνικά – διαμόρφωση χώρου – επιμέλεια κοστουμιών: Λαλούλα Χρυσικοπούλου. Ομιλητής: Κώστας Γεωργουσόπουλος. Τα 4 φιλμάκια – αφιερώματα επιμελούνται οι: Λεωνίδας Βαρδαρός, Τάκης Σακελλαρίου, Νίκος Ξυθάλης, Κώστας Σταματόπουλος. Βοηθός σκηνοθέτη: Κλεοπάτρα Ροντήρη. Οργάνωση παραγωγής: Ντίνα Δημητροπούλου.

    Την εκδήλωση θα χαιρετίσουν: Ο υπουργός Πολιτισμού, Αντώνης Σαμαράς, ο δήμαρχος Αθηναίων, Νικήτας Κακλαμάνης, και ο πρόεδρος του ΣΕΗ, Λεωνίδας Βαρδαρός. [ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, 22/07/2009]

    Σ’ ευχαριστώ, ω εταιρεία

    • Την ώρα που τα επιχορηγούμενα θέατρα στην Ελλάδα περιμένουν ακόμα την καθυστερούμενη, ως συνήθως, εκταμίευση των χρημάτων από το Ελληνικό Κέντρο Θεάτρου και Χορού, κάποια άλλα κινούνται στην ελεύθερη αγορά επενδύοντας και ρισκάροντας.

    "Mamma mia"

    «Mamma mia»

    • Αναμετρούν τις δυνάμεις τους στην πόλη με τα περισσότερα θέατρα στην Ευρώπη, την πόλη που συνεχώς παράγει θέαμα. Οι εταιρείες παραγωγής, λοιπόν, είναι το φαινόμενο των καιρών που εισβάλλει δυναμικά στο θεατρικό χάρτη, με προεξάρχουσα την υπερδραστήρια Ελληνική Θεαμάτων, η οποία μέσω μιας αλυσίδας θεάτρων ανακυκλώνει στα θεάματά της συγγραφείς, ηθοποιούς, σκηνοθέτες, σκηνογράφους. Κάποτε τα μεγάλα ονόματα παραγωγών μετριούνταν στα δάχτυλα του ενός χεριού. Αλλά και σήμερα το ίδιο συμβαίνει. Με μια διαφορά: οι επιχειρηματικές δραστηριότητες κάποιων επεκτείνονται και, ως συγκοινωνούντα δοχεία, περνούν από τη μια τέχνη στην άλλη, συνεπικουρούμενες διαφημιστικά από την αρωγή ιδίων μέσων μαζικής ενημέρωσης.

    Το Ηρώδειο του χειμώνα

    • Την «παράσταση» στο χώρο της παραγωγής θεάματος κλέβει η Ελληνική Θεαμάτων, με δέκα (!) θέατρα και ναυαρχίδα της το «Παλλάς» -κάποιοι το αντιμετωπίζουν ως το Ηρώδειο του χειμώνα. Στις πρεμιέρες του «Παλλάς» οι καλεσμένοι συνθέτουν το πιο ετερόκλητο τοπίο. Μπορείς να δεις τις ξανθιές πρωινομεσημεριανές παρουσιάστριες δίπλα δίπλα με το Μανώλη Μητσιά ή το Διονύση Σαββόπουλο. Κι αυτό γιατί στο ανακαινισμένο θέατρο της Βουκουρεστίου συνωθούνται και «όλοι οι άνθρωποι του προέδρου», προερχόμενοι από ένα πολυκάναλο επιχειρηματικό τραστ.

    «Το κλουβί με τις τρελές»

    • Ο Κώστας Γιαννίκος, ο άνθρωπος που σήμερα έχει αλώσει την εγχώρια αγορά τέχνης και media, δεν περιορίζεται στο θεατρικό στίβο. Εκτός απ’ τον τηλεοπτικό σταθμό Alter «παίζει» σε πολλά μετερίζια: ραδιόφωνα («John Greek», «Οασις»), εφημερίδα («Επενδυτής»), εκδόσεις βιβλίων («Μοντέρνοι Καιροί»), μουσικά περιοδικά («Δίφωνο», «Οασις»), ενώ στις επιχειρήσεις του συγκαταλέγεται και η δισκογραφική εταιρεία Legend, αλλά και η «Λύρα», με όλο το ιστορικό της ρεπερτόριο. Κι έτσι τώρα όλα αυτά συγκατοικούν εταιρικά το «Φορτηγό» με τα παιδικά της τηλεόρασης…
    • Πίσω από την τέλεια οργάνωση της ΕΛΘΕΑ, σε όλα τα επίπεδα, βρίσκεται η Αρχοντούλα Παπαναγιώτου, επαγγελματίας που δικαιώνει επί της ουσίας το ρόλο του παραγωγού με όρους διεθνείς. Η αλήθεια είναι ότι συχνά ακούγεται έντονη κριτική για τη σαρωτική επικράτηση της εταιρείας στο χώρο του θεάτρου που λειτουργεί με πολυπληθείς θιάσους, μεγάλες παραγωγές κι ένα καλομελετημένο σχεδιασμό εκτέλεσής τους, μετρημένο μέχρι την τελευταία λεπτομέρεια: έγκαιρος προγραμματισμός, σοφό διαφημιστικό πλάνο μήνες πριν -έτσι εξηγούνται τα ρεκόρ προπώλησης εισιτηρίων- αξιοποίηση κάθε χρήσιμης ώρας μέχρι τέλους της σεζόν.
    • Και, επιπλέον, το ένα χέρι νίβει το άλλο: Ο Alter διαφημίζει θέατρα, βιβλία, αλλά επίσης τραγουδιστές και συνθέτες (παρένθετα τρέιλερ ανάμεσα στο πρόγραμμα και τις διαφημίσεις), αφού όλα ανακυκλώνονται στην ίδια επιχειρηματική αγκαλιά.
    • Το επιχείρημα όσων στέκονται απέναντι στο φαινόμενο αυτό επικεντρώνεται στην παρατήρηση ότι έχει δημιουργηθεί ένα «τραστ», ένα ιδιότυπο «σουπερμάρκετ» θεάματος που ελέγχει τα πόστα, εγκαινιάζει το κυμαινόμενο εισιτήριο, εκτρέπει καλλιτεχνικά νέους ηθοποιούς και αντλεί έμψυχο υλικό από την αμφιβόλου ποιότητας τηλεόραση: με έμφαση σε λαϊκές, εύπεπτες κωμωδίες, ηθοποιούς αναγνωρίσιμους από τις τηλεοπτικές σειρές: «Αν δεν βρίσκεσαι αισθητικά κοντά στο συγκεκριμένο ύφος, δεν θα σε καλέσουν να παίξεις», ισχυρίζονται πολλοί ηθοποιοί. «Ο κόσμος γεμίζει αυτά τα θέατρα γιατί θέλει να δει από κοντά τους ήρωες των σίριαλ». Κι όμως, μερικές φορές δεν αρκούν οι «εμπορικοί» ηθοποιοί για να γεμίσουν την αίθουσα. Απόδειξη η φετινή αποτυχία του έργου του Ντ. Μάμετ «Νοέμβρης». Παρά την παρουσία τηλεοπτικών ονομάτων (Χρήστος Χατζηπαναγιώτης – Βίκυ Σταυροπούλου), το θέμα του έργου έπεσε μάλλον βαρύ για το κοινό της Ελληνικής Θεαμάτων.
    • Απ’ την άλλη, όμως, η εταιρεία έδωσε ήδη δείγματα μετάγγισης διαφορετικού είδους θεάματος στο ρεπερτόριό της: εκτός από τη «Μήδεια» του Δημήτρη Παπαϊωάννου (ένα καλλιτεχνικό προϊόν τεράστιας απήχησης) ανέλαβε την παραγωγή μιας παράστασης δίχως εμπορικά χαρακτηριστικά («Λεωφορείο ο Πόθος», σε σκηνοθεσία Αντζελας Μπρούσκου). Κοντά σε αυτό η ΕΛΘΕΑ ετοιμάζει ένα ακόμα θέατρο, διαφορετικού καλλιτεχνικού προσανατολισμού απ’ ό,τι πληροφορούμαστε, το οποίο θα διευθύνει ο Θωμάς Μοσχόπουλος, από τον οποίον ουδείς περιμένει να αξιοποιήσει καλλιτέχνες της τηλεοπτικής δεξαμενής.
    • Κατά τα άλλα, ένα πλατύ λαϊκό κοινό προτιμά τις παραστάσεις της ΕΛΘΕΑ και μερικές φορές μοιάζει σαν να οδηγείται στα θέατρά της με αυτόματο πιλότο. Ξέρει ότι θα βρει τον Θ. Αθερίδη στο «Μικρό Παλλάς» και τον Κ. Κόκλα σε κάποιο απ’ τα θέατρα της Πειραιώς… Ανάμεσά τους και πολλοί ανεξοικείωτοι θεατές, που δεν θέλουν να μπουν σε περιπέτειες ιδεών στη μοναδική ίσως έξοδο της εβδομάδας. Θέλουν, απλά, να περάσουν ευχάριστα, και ίσως να συγκινηθούν λίγο. Οι δρόμοι που τους φέρνουν μέχρις εκεί είναι ανακυκλούμενοι: τηλεοπτικά πρόσωπα σε θεατρικούς ρόλους, αξιοπρεπείς συνθήκες παραγωγής αλλά και υποδοχής του κοινού, έντονη διαφήμιση, παρουσία διασημοτήτων στις πρεμιέρες -πλάνα που προβάλλονται στις γνωστές «ενημερωτικές» εκπομπές του μεσημεριού.
    • Αλλά μήπως αυτή η «από τ’ αριστερά» αποδοκιμασία του φαινομένου είναι υπερβολική; Τα θέατρα της Ελληνικής Θεαμάτων είναι φροντισμένα, όπως και τα φουαγιέ, οι τουαλέτες καθαρές (συνθήκες που δεν θεωρούνται αυτονόητες σε όλα τα «προχωρημένα» αθηναϊκά θέατρα…). Οι παραγωγές επίσης είναι περισσότερο από αξιοπρεπείς, δεν φείδονται εξόδων -το φετινό «Κλουβί με τις τρελές» είναι μια απ’ τις ακριβότερες παραγωγές των τελευταίων χρόνων- και δύσκολα θα βρεις ηθοποιό που δεν πληρώθηκε ή δεν υλοποιήθηκαν οι όροι του συμβολαίου του.
    • Κι αυτό είναι σημαντικό, αν σκεφτεί κανείς ότι πολλά θέατρα που πάνε καλά χρωστούν όχι μόνο πρόβες αλλά και παραστάσεις σε πολλούς ηθοποιούς. Και αρκετά από αυτά είναι επιχορηγούμενα! Κι έπειτα, ποιος μπορεί να κατακρίνει την επιλογή τού, μοιραία, τηλεορασόπληκτου θεατή που εξοντώνεται από τη βάσανο της καθημερινότητας;

    Η παλαιά φρουρά

    Αλλά ποιοι έπονται της ΕΛΘΕΑ;

    • Πολλές μικρές επιχειρήσεις διεκδικούν μερίδιο στην «πίτα», παλιές και καινούριες, που όμως στερούνται πια λάμψης, μαζικότητας και το διαφημιστικό όχημα μιας σούπερ εταιρείας.
    • * Από την παλιά φρουρά παραγωγών κινούνται στο χώρο, με περιορισμένη πια δράση, οι Βαγγέλης Λιβαδάς («Αμιράλ») και Νινέτα Λεμπέση («Βεάκη», «Αλέκος Αλεξανδράκης», «Χυτήριο»). Επίσης οι αδελφοί Τάγαρη («Αλφα», «Ζίνα»), Βενετία Παρίση («Περοκέ»), Κάρολος Παυλάκης («Βρετάνια»-«Αθηνών»), Ελένη Ράντου (με δικό της πια το «Διάνα»), Πόπη Δήμου («Γκλόρια»), Βασίλης Πλατάκης («Μπροντγουαίη»), Μπάμπης Κάρλιοβιτς («Δελφινάριο»).
    • * Από τους νεότερους, ο Βίλλυ Ανδρέου είναι στο δικό του θέατρο «Αλμα» και ο Κώστας Μπάλας στο «Βασιλάκου» (και το καλοκαίρι με περιοδεύουσες παραστάσεις) ο οποίος ανακαινίζει το χώρο δημιουργώντας μία ακόμα σκηνή.
    • * Κραταιοί πρωταγωνιστές όπως οι Κώστας Καζάκος, Κάτια Δανδουλάκη, Σπύρος Παπαδόπουλος, αναλαμβάνουν παραγωγές στα δικά τους θέατρα.
    • * Οσο για τη Μιμή Ντενίση, έχει εξελιχθεί σε έμπειρη πια επιχειρηματία. Εχει δραματική σχολή και ανεβάζει παραστάσεις -είτε παίζει είτε όχι- και στις δύο σκηνές του «Ιλίσια» χωρίς να παραμελήσει την αξιοποίηση των Δευτερότριτων.
    • * Η «Θεατρική Εστία» του Λεωνίδα Βαρδινογιάννη δραστηριοποιείται με παραγωγές κωμωδιών σε δύο θέατρα («Μουσούρη»-«Ηβη»), με βασικό πρωταγωνιστή και σκηνοθέτη τον Πέτρο Φιλιππίδη.
    • * Πριν από δύο χρόνια μπήκε στο χώρο διακριτικά, αλλά με καλλιτεχνικό αποτέλεσμα, η Μαργαρίτα Δαλαμάγκα, που πραγματοποιεί στο δικό της θέατρο, το ανακαινισμένο νεοκλασικό «Αγγέλων Βήμα» στην οδό Σατωβριάνδου.
    • * Επίσης, από φέτος, δραστηριοποιείται το Κέντρο Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος», κάνοντας λαμπερή έναρξη στην αίθουσα «Θέατρο» με την παράσταση του Λάκη Λαζόπουλου, που έχει ήδη ξεπεράσει τις 100 χιλιάδες εισιτήρια.
    • * Η εταιρεία που μπήκε με φόρα στο χώρο της παραγωγής είναι η Coyot. Οι Γιώργος Λυκιαρδόπουλος και Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης ενοικίασαν από τον Πέτρο Ζούλια το «Χώρα» για μια πενταετία και με οψιόν ανανέωσης του συμβολαίου. Προχώρησαν σε μια σημαντική επένδυση, δημιουργώντας στην ταράτσα τη Μικρή Σκηνή για εναλλακτικές παραστάσεις, παράλληλα με τη χρήση της κεντρικής αίθουσας και του Εξώστη.
    • Ο Γ. Λυκιαρδόπουλος, στη δεύτερη σεζόν που διαχειρίζεται το θέατρο, δυσκολεύτηκε. Εχοντας πολλές ιδέες στο μυαλό του προσπάθησε να τις υλοποιήσει: παραστάσεις για άτομα με ειδικές ανάγκες, νεανικό θεατρικό φεστιβάλ, εναλλασσόμενο ρεπερτόριο, κινούμενο στις παρυφές του mainstream και του πρωτοποριακού, πρόσκληση νέων φερέλπιδων σκηνοθετών.
    • Μόνο μέσα στο Φεβρουάριο στο θέατρο «Χώρα» έγιναν τέσσερις πρεμιέρες! Ενα ρίσκο -αν υπολογίσεις μόνο τους μισθούς και το ΙΚΑ των εργαζομένων- που οι δύο παραγωγοί συνεχίζουν να παίρνουν, προγραμματίζοντας και την επόμενη σεζόν, όχι όμως χωρίς σκεπτικισμό. Αναζητούν τρόπους χρηματοδότησης, είτε υπενοικιάζοντας το χώρο στις νεκρές περιόδους είτε παραχωρώντας τον για σεμινάρια και εργαστήρια. Πάντως ο Γ. Λυκιαρδόπουλος έκανε αίτηση επιχορήγησης στο ΕΚΕΘΕΧ για τις μικρές, πρωτοποριακές παραστάσεις που ανεβάζει.
    • Υπάρχει και η άλλη άποψη, που υποστηρίζει ότι η Αθήνα στερείται πραγματικών παραγωγών και η εγχώρια δραστηριότητα περιορίζεται σε επιχειρηματίες, θιασάρχες, αιθουσάρχες, πρωταγωνιστές που αναλαμβάνουν μια συγκεκριμένη παράσταση. Ο παραγωγός υποτίθεται ότι πρέπει να «γεννήσει» την ιδέα, να την «τρέξει» απ’ την αρχή ώς το τέλος σε ό,τι αφορά την εκτέλεσή της, να εξασφαλίσει την ποιότητά της, να αναζητήσει χορηγούς, διαφημιστές, επενδυτές, αφού πρέπει να πουλήσει το προϊόν του πριν ακόμα αυτό βγει στην αγορά… Ενα τέτοιο μοντέλο έδρασε τις περασμένες δεκαετίες. Ο Φιλοποίμην Φίνος διέθετε ένστικτο και κριτήριο και ενέπνεε συγγραφείς και σκηνοθέτες. Δεν χρηματοδοτούσε απλώς ταινίες. Παράγγελνε έργα * Τελικά, το νέο είδος θεάματος στοιχίζεται στη γραμμή «Μπάντμιντον», που μ’ έναν τρόπο αποτελεί το Mall της ψυχαγωγίας: δεν είναι μουσική σκηνή, σίγουρα όχι μπουζούκια, όμως ούτε μόνο θέατρο. Συνήθως στηρίζεται στο μουσικό θέαμα για όλη την οικογένεια, με έναν τρόπο που έχει δοκιμαστεί δεκαετίες τώρα στο Γουέστ Εντ και το Μπρόντγουεϊ κι έχει από τότε εξαχθεί σ’ όλο τον κόσμο: Με παραστάσεις που ελκύουν και το ανεξοικείωτο κοινό, όχι γιατί θέλει να δει οπωσδήποτε σημαντικές σκηνοθεσίες και αγαπημένους πρωταγωνιστές, αλλά γιατί αισθάνεται ασφαλές με αυτό που εγγυημένα φέρνουν από το εξωτερικό οι συγκεκριμένοι παραγωγοί στο συγκεκριμένο χώρο.

    Περισσότεροι από 500.000 θεατές

    • Η εταιρεία των Μιχάλη Αδάμ, Γιώργου και Παναγιώτη Γεώργα ήταν η πρώτη που τόλμησε στην αγορά την κατακλυσμιαία διαφημιστική καμπάνια των παραστάσεών της. Μέχρι σήμερα έχει φέρει στο «Μπάντμιντον» από διάσημα μιούζικαλ, όπως τα «Mamma mia», «Chicago», μέχρι ορχήστρες, μπαλέτα και ποιητικά τσίρκο χωρίς ζώα. Υπολογίζεται ότι στα τρία χρόνια λειτουργίας του θεάτρου πέρασαν από αυτό πάνω από 500 χιλιάδες θεατές, με μέσο όρο ηλικίας 35-55 χρόνων, παρ’ όλο που πολλές φορές δεν γεμίζει. Δύο έρευνες που παρήγγειλε ο Μ. Αδάμ στη «Metron Analysis» δείχνουν ότι η κρίση επηρέασε ήδη τη μεσαία τάξη. Τα ακριβά εισιτήρια φεύγουν πια δύσκολα και οι παραγωγοί είναι σκεπτικοί για τις μελλοντικές κινήσεις τους.
    • Ενα άλλο στοιχείο που αναδείχθηκε είναι ότι το κοινό δεν εμπλουτίζεται: Οι ίδιοι άνθρωποι μετακινούνται από το Μέγαρο στο «Μπάντμιντον», στο «Παλλάς» ή στο Ηρώδειο, και είναι το πληθυσμιακό τμήμα που ζει στο κέντρο, στα βόρεια και τα νότια προάστια. «Τώρα όσο ποτέ έχουμε ανάγκη τον ελεύθερο, υγιή ανταγωνισμό», υποστηρίζουν άνθρωποι που κινούνται χρόνια στο χώρο. Κι επειδή το άγγιγμα της οικονομικής κρίσης διαπιστώθηκε και στο θέαμα, ανεξαρτήτως εμπορικού ή ποιοτικού προϊόντος, οι εταιρείες επανασχεδιάζουν τα προγράμματά τους λαμβάνοντας υπόψη την ύφεση, χωρίς όμως ν’ απομακρύνονται από την αγορά. Αλλωστε έχει αποδειχτεί ότι και στις χειρότερες περιόδους ο κόσμος δεν έπαψε ποτέ ν’ αναζητά το μαγικό ξόρκι που λέγεται ψυχαγωγία. *

    Το τέταρτο κουδούνι του Γιώργου Δ.Κ. Σαρηγιάννη

    Του Γιώργου Δ.Κ. Σαρηγιάννη, ΤΑ ΝΕΑ: Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2008

    «Ένιωθα ενοχικά για τις εκπομπές που έκανα» έλεγε σε συνέντευξή της η κ. Τατιάνα Στεφανίδου. Δηλαδή, γι΄ αυτή πού κάνει τώρα δε νιώθει ενοχικά; Μα, αυτό πια λέγεται πώρωση.

    Όλος ο κόσμος, μια σκηνή… Δεκαεννιά – ναι, δεκαεννιά- πρεμιέρεςκαινούργιες παραστάσεις, επαναλήψεις και παραστάσεις για παιδιά- μέτρησα ένα απ΄ τα Παρασκευοσαββατοκύριακα του Νοεμβρίου πριν φύγω για άδεια. Μήπως πρόκειται για υστερία θεάτρου;

    Καθόλου, μα καθόλου δε θέλω να γίνω μάντης κακών, αλλά πολύ φοβάμαι- το βλέπω δηλαδή- ότι αυτός ο ξέφρενος πληθωρισμός – συν οι περιρρέουσες συνθήκες-, αργά ή γρήγορα, θα τη φέρει την κρίση στο θέατρό μας. Και θα ΄ναι Κρισάρα.

    Στον Κωνσταντίνο Παπαχρόνη (στη φωτογραφία) είναι σήμερα αφιερωμένο «Το Τέταρτο Κουδούνι». Πίστευα ακράδαντα πως είναι μια απ΄ τις Μεγάλες Ελπίδες του ελληνικού θεάτρου. Δε θα ξεχάσω ποτέ τη συγκίνηση που μου πρόσφερε με τον Λευτέρη του στο «Γάλα». Ούτε το Ήθος και την Αξιοπρέπεια που κόμισα απ΄ τη συνέντευξή μας το 2006. Καλό ταξίδι. Όλα τ΄ άλλα είναι σιωπή.

    Τελικά, ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος απέσυρε απ΄ το Ελληνικό Φεστιβάλ την πρότασή του να κάνει «Τρωάδες» του Ευριπίδη με Εκάβη την Λυδία Κονιόρδου- η παράσταση σχεδιαζόταν για το Φεστιβάλ Αθηνών, σε αντίθεση με τις «Τρωάδες» σε σκηνοθεσία Νικαίτης Κοντούρη με Εκάβη την Λήδα Πρωτοψάλτη που προορίζονται για το Φεστιβάλ Επιδαύρου. Μη επιθυμώντας να μπει σε ανταγωνιστική διαδικασία, όπως δηλώνει.

    Το «Λόγω φάτσας», το έκτο απ΄ τα οκτώ μέχρι στιγμής έργα του Γιώργου Διαλεγμένου (φωτογραφία), που έχει παρουσιαστεί στη σκηνή μόνο μια φορά- αλλά για δυο συνεχόμενες σεζόν (1993- 1995) απ΄ τον Αντώνη Αντύπα, σε σκηνοθεσία του, στο «Απλό»- επανέρχεται στη σκηνή. Το ανεβάζει ο Δημήτρης Κομνηνός στο ΔΗΠΕΘΕ Λάρισας- το «Θεσσαλικό»- στις 20 Φεβρουαρίου.

    Πρωταγωνιστούν, Ελεάνα Απέργη η οποία, απ΄ τους πρωταγωνιστές του ΚΘΒΕ για μεγάλο διάστημα, επανεμφανίζεται ύστερα από αρκετά χρόνια, Πέπη Μεταλλείδου, Μανώλης Δεστούνης, Γιάννης Καλατζόπουλος, Λεωνίδας Γιαννακόπουλος. Τα σκηνικά και τα κοστούμια θα ΄ναι του Γιώργου Λυντζέρη.

    Η παράσταση ενδέχεται να παιχτεί μετά το Πάσχα και στην Αθήνα. Στο θέατρο «Βικτώρια» του οποίου την επιχείρηση έχει αναλάβει ο Δημήτρης Κομνηνός, ιδρυτής απ΄ το 2004 της ομάδας «Στους 90 ο » με την οποία έχει ανεβάσει μέχρι τώρα το ομώνυμο έργο της Μάρσα Νόρμαν, την «Φαλακρή τραγουδίστρια» του Ιονέσκο για δυο σεζόν και, πέρσι, το «Σπιρτόκουτο», διασκευή για το θέατρο απ΄ την Χαρά Τσιώλη του σενάριου του Γιάννη Οικονομίδη για την πρώτη του ταινία.

    Χρήστος Λούλης και Έμιλυ Κολιανδρή – απ΄ το άνθος της νέας γενιάς του θεάτρου μας- ήλθαν εις γάμου κοινωνίαν επισφραγίζοντας ενώπιον Θεού και ανθρώπων μακροχρόνιο ειδύλλιο- έτσι, κάπως, δεν τα ΄γραφαν αυτά οι παλαιοί κοσμικογράφοι; Κουμπάροι, ο Νίκος Καραθάνος, σκηνοθέτης του γαμπρού και επί σκηνής μαζί του- και μαζί με τους/τις άλλες έξι- στο «Οκτώ γυναίκες», κι ο ηθοποιός Θανάσης Ιωάννου που επίσης συμμετέχει στην ίδια παράσταση. Ευτυχισμένοι!

    «Τρίπτυχο» -ήτοι «Ρημαγμένη όχθη»/ Μήδειας υλικό»/ «Τοπίο με Αργοναύτες»του Χάινερ Μίλερ στην Αθήνα, απ΄ την ομάδα «Ασίπκα», στην Αθήνα, στις τουαλέτες του «Βios», σε σκηνοθεσία Δημήτρη Μπίτου, μέχρι προ ολίγων ημερών. «Η τριλογία» της Μήδειας»- το ίδιο έργο δηλαδή- και στην Θεσσαλονίκη, απ΄ την ομάδα «Ακτίς Αελίου», στο θεατράκι της- σκηνοθετεί ο Νίκος Σακαλίδης.

    «Απόψε τρώμε στης Ιοκάστης» του Άκη Δήμου στην Θεσσαλονίκη, απ΄ την Πειραματική Σκηνή της «Τέχνης», στο «Αμαλία» με σκηνοθέτη τον Γιάννη Μόσχο. «Απόψε τρώμε στης Ιοκάστης» και στην Αθήνα, στο «Χορν»σκηνοθέτης ο Σταμάτης Φασουλής.

    Κονταροχτυπιούνται πρωτεύουσα και συμπρωτεύουσα! Για τους θεατρόφιλους που ταξιδεύουν, χαράς ευαγγέλια.

    Η θεατρική ομάδα -οι «Νέες Μορφές» -της οποίας ήταν συνιδρυτής, απ΄ το 1996 που δημιουργήθηκε μέχρι το 2004 που, αν και σε πλήρη ακμή και δράση, ανέστειλε τη λειτουργία της- το σκεπτικό τους για την αναστολή εντυπωσίαζε με την ωριμότητά του-, «έγραψε» στη σκηνή της Θεσσαλονίκης: πρότεινε και έπεισε. Ο Γιάννης Παρασκευόπουλος, ηθοποιός και ο βασικός σκηνοθέτης της ομάδας, που ΄χε υπογράψει μερικές έξοχες δουλειές της, έλειψε επί ένα διάστημα για να επανέλθει στην Θεσσαλονίκη και να ενταχθεί στο δυναμικό του ΚΘΒΕ. Κι αφού ανέβασε «Μήδεια» με το Εθνικό Θέατρο της Κραϊόβα, στη Ρουμανία, σκηνοθετεί φέτος για πρώτη φορά στο Κρατικό- για την Νεανική Σκηνή του: την «Ελένη» του Ευριπίδη (βασική φωτογραφία) έχοντας πλάι τους βασικούς συνεργάτες του απ΄ τις «Νέες Μορφές».

    Είδα την παράσταση στους Λαζαριστές. Και νομίζω πως όχι απλώς ξελασπώνει τη φετινή- και όχι μόνο τη φετινή…- καλλιτεχνική εικόνα του θεάτρου. Πιστεύω πως αποτελεί ισχυρή πρόταση για το αρχαίο δράμα:

    μια παράσταση συναρπαστική. Όπου κάθε εκσυγχρονιστική σκηνοθετική ιδέα πηγάζει απ΄ το κείμενο, όπου η κάθε λεπτομέρεια έχει ψαχτεί εξαντλητικά, όπου νέοι ηθοποιοί όπως η Αμαλία Τσεκούρα/ Ελένη και ο Χρίστος Στυλιανού/ Μενέλαος θριαμβεύουν. Θεσσαλονικείς, μην το χάσετε με τίποτα! Ελπίζω πως θα το δούμε και στην Αθήνα- Ελληνικό Φεστιβάλ ακούς;

    Με τον Κώστα Τσιάνο (φωτογραφία) ξανασμίγει η Λυδία Κονιόρδου- αλλά ως διευθύντρια του ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας. Τον κάλεσε – ως επί του θέματος «ελληνικό έργο» ειδικότατο- ν΄ ανεβάσει στο Δημοτικό Θέατρο «Απόλλων», στο πλαίσιο τού αποκλειστικά ελληνικού ρεπερτορίου που κάνει το χειμώνα, την τρελή φάρσα «Μαλλιά κουβάρια» την οποία έγραψε ο Νικόλαος Λάσκαρις το 1897 και πρωτόπαιξε την ίδια χρονιά ο Δημήτριος Κοτοπούλης, πατέρας της Μαρίκας.

    Στη διανομή, Ναταλία Στεφάνου, Ελένη Ζιώγα, Παντελής Παπαδόπουλος, Γιώργος Ψυχογιός, Θοδωρής Σκούρτας, Σπύρος Τσεκούρας, Γιώτα Μηλίτση, Σπύρος Αυγουστάτος. Τα σκηνικά και τα κοστούμια θα ΄ναι του Άγγελου Μέντη κι η μουσική της Σοφίας Καμαγιάννη που θα παίζει η ίδια ζωντανά στο πιάνο. Η πρεμιέρα, στις 17 Δεκεμβρίου.

    Το «Μαλλιά κουβάρια», κατ΄ επανάληψη παρουσιασμένο, έχει να παιχτεί απ΄ το καλοκαίρι του 2007, όταν το ανέβασε στο Μαρούσι- το ΄χε παίξει και το 1998- ο τοπικός θίασος «Διθύραμβος» σε σκηνοθεσία Μιχάλη Ζωγραφίδη.

    Έκλεισε τα εννιά. Στις 25 Νοεμβρίου. «Το Τέταρτο Κουδούνι».

    Μαμά γερνάω. Σε πλατείες θεάτρων…

    Ενός λεπτού σιγή για τον Κ. Παπαχρόνη

    Ενός λεπτού σιγή για τον Κ. Παπαχρόνη

    Τα λόγια τελειώνουν, οι λέξεις σιωπούν. Μόνο δάκρυα στα μάτια κι αυτός ο βουβός λυγμός που επικρατούσε χθες στην Αγία Ειρήνη, όπου συνάδελφοι και φίλοι του Κωνσταντίνου Παπαχρόνη ήταν εκεί για να του απευθύνουν το ύστατο χαίρε. Η κηδεία του γίνεται σήμερα, στις 11.30 π.μ. στην Κατερίνη.

    Οι σημερινές παραστάσεις του Εθνικού Θεάτρου θα είναι αφιερωμένες στη μνήμη του και θα τηρηθεί ενός λεπτού σιγή σε όλες τις σκηνές του Εθνικού Θεάτρου.

    Οι παραστάσεις του έργου «Το ξύπνημα της άνοιξης», που παρουσιάζεται στο «Σύγχρονο Θέατρο Αθήνας» από το Εθνικό Θέατρο, θα ξεκινήσουν ξανά στις 11 Δεκεμβρίου, με τον Ομηρο Πουλάκη στον ρόλο του Μέλχιορ, ρόλο που κρατούσε ο Κωνσταντίνος Παπαχρόνης και τον Κωνσταντίνο Ασπιώτη ως Οτο, ρόλο που υποδυόταν μέχρι πριν από το τραγικό συμβάν ο Ομηρος Πουλάκης.

    Επίσης το θέατρο «Χώρα» θα παραμείνει σήμερα κλειστό για να τιμήσει τον «ξεχωριστό φίλο και συνεργάτη Κωνσταντίνο Παπαχρόνη».