Το διαχρονικό μήνυμα της Αντιγόνης

Η 29χρονη Πόλι Φίντλεϊ σκηνοθετεί την τραγωδία του Σοφοκλή στο Εθνικό Θέατρο του Λονδίνου

The Guardian

Πολλοί τακτικοί θαμώνες του Εθνικού Θεάτρου στο Λονδίνο έχουμε σκεφτεί ότι μοιάζει με στρατιωτικό οχυρό. Η νέα παραγωγή της τραγωδίας του Σοφοκλή «Αντιγόνη», που σκηνοθέτησε η Πόλι Φίντλεϊ, φαίνεται να το επιβεβαιώνει. Η Φίντλεϊ, μαζί με τη σκηνογράφο Σούτρα Γκίλμουρ, πέρασε αρκετές εβδομάδες μεταμορφώνοντας το μεγάλο αμφιθέατρο του Εθνικού σε κυβερνητική εγκατάσταση – ένα καταφύγιο για τους ηγέτες της χώρας σε καιρούς αναταραχής ή πολέμου.

«Είναι σαν να συναντάει ο δρ Στρέιντζλαβ του Κιούμπρικ το Εθνικό, με το αμφιθέατρο «Ολίβιε» να γίνεται ένα μπάνκερ μέσα στο μέγαρο της Δημοκρατίας», λέει η Πόλι Φίντλεϊ. «Οχι ότι προσπαθήσαμε να υπονοήσουμε», προσθέτει με μια πονηρή λάμψη στα μάτια, «ότι το Εθνικό Θέατρο είναι ένας ολοκληρωτικός θεσμός – υπήρχε όμως μια ευτυχής αρχιτεκτονική δυνατότητα».

Η Πόλι Φίντλεϊ, πρώην παιδί-θαύμα που πέρασε από την ηθοποιία στη σκηνοθεσία, έχει κάθε λόγο να αγαπά το Εθνικό, καθώς ήταν ένα από τα άτομα που ευεργετήθηκαν από το καθεστώς του διευθυντή του θεάτρου, του Νίκολας Χάιτνερ. Κατά τη θητεία του το θέατρο «άνοιξε» για να δώσει σε ανθρώπους της νέας γενιάς -και σε περισσότερες γυναίκες- πρόσβαση στις κεντρικές σκηνές. Η Φίντλεϊ, που μόλις συμπλήρωσε τα 29 χρόνια της, εκπαιδεύτηκε εδώ, και πέρυσι σκηνοθέτησε τον «Κύκνο» του Ν. Σ. Μουρ και τον «Νυχτοφύλακα» του Πρασάνα Πουγουαναράγια. Οπως λέει, η χρησιμοποίηση νεότερων σκηνοθετών «είναι ένας τρόπος να κρατάς τη θεατρική συζήτηση ζωντανή».

Περιγράφει την «Αντιγόνη», την ιστορία της πριγκίπισσας που αψηφά τον βασιλιά για να θάψει τον νεκρό αδελφό της, «σαν δροσιστικό ποτό: ξυπνά σημεία του οργανισμού απρόσιτα από άλλες ιστορίες. Είναι μέρος του αφηγηματικού μας DNA. Θα πω ψέματα αν ισχυριστώ ότι δεν υπήρξε μεγάλη πίεση. Ηταν ένα τεράστιο βήμα για μένα, από την άποψη του χειρισμού των ηθοποιών και των θεμάτων του έργου». Ως προς τη φόρμα της αρχαίας τραγωδίας, έχει κάποια πείρα αφού σκηνοθέτησε τον «Θυέστη» του Σενέκα για το θέατρο Arcola στο Λονδίνο, το 2009.

Είναι, ομολογουμένως, ενδιαφέρον να έχεις μια νεαρή γυναίκα να σκηνοθετεί ένα έργο για μια νεαρή γυναίκα (την Αντιγόνη ερμηνεύει η Τζόντι Γουίτακερ) η οποία αμφισβητεί το κράτος και τον βασιλιά Κρέοντα (Κρίστοφερ Εκλεστον). «Δυστυχώς είναι ακόμα αρκετά σπάνιο να δουλεύεις πάνω σ’ ένα έργο με γυναίκα πρωταγωνίστρια που της επιτρέπεται να φέρεται με τέτοιο δυναμισμό», λέει η Φίντλεϊ. Λέει για την ηρωίδα της ότι δεν είναι «καλό κορίτσι» και την παρομοιάζει με αντάρτισσα της ομάδας Μπάαντερ-Μάινχοφ ή «βομβιστή της 11ης Σεπτεμβρίου». «Δεν το εννοώ κυριολεκτικά. Εκείνο που εννοώ είναι ότι το σύστημα πεποιθήσεών της είναι πολύ ξεκάθαρο. Τρομάζει και η ίδια απ’ αυτό που κάνει, αλλά αισθάνεται ότι δεν έχει άλλη επιλογή. Είναι έτοιμη να διαπράξει ένα έγκλημα εναντίον της επικρατούσας κοινωνικής τάξης προκειμένου να εκπληρώσει μια ηθική υποχρέωση. Ξέρει ότι θα τη δουν σαν τρομοκράτισσα. Η κοινωνική κατακραυγή και το επίπεδο τιμωρίας που επιφέρει στον εαυτό της είναι εξίσου τεράστια όπως και για έναν βομβιστή».

Το προφανές για μια νέα σκηνοθέτιδα θα ήταν να αναδείξει αυτή την ιδέα τοποθετώντας το έργο μέσα σε ένα σύγχρονο φόντο, όπως το Ιράκ ή το Αφγανιστάν, όπως έχει γίνει με μερικές παραστάσεις της «Αντιγόνης» του 21ου αιώνα (σαν την παραγωγή του έργου στο Manchester Social Exchange το 2008).

Η Φίντλεϊ όμως δεν ήθελε να γίνει το έργο «καταδίκη κάποιου συγκεκριμένου καθεστώτος», υποστηρίζοντας ότι η τραγωδία αυτή είναι με φυσικό τρόπο σύγχρονη, καθώς υπάρχουν ίσες και αντίθετες ηθικές πιέσεις πάνω στην Αντιγόνη και στον Κρέοντα.

Η Καθημερινή, 8/7/2012

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: