«Γιαξεμπόρε, Θόδωρε»

Εκδήλωση στο Μουσείο Μπενάκη, στη μνήμη του Θόδωρου Αγγελόπουλου, την Παρασκευή, ημέρα που ο σκηνοθέτης θα έκλεινε τα 77 του χρόνια.

Της Μαρίας Κατσουνάκη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 28/4/2012

Η πρόσκληση έγραφε «αντί γενεθλίων». Στις 27 Απριλίου ο Θόδωρος Αγγελόπουλος θα συμπλήρωνε τα 77 του χρόνια. Χθες βράδυ, λοιπόν, στο Μουσείο Μπενάκη (Πειραιώς) οργανώθηκε μια γιορτή προς τιμήν του. Ο τιμώμενος απουσίαζε, αλλά ήταν όλα έτσι φτιαγμένα ώστε να έχουμε την αίσθηση ότι βρίσκεται στην αίθουσα και παρακολουθεί. Δεν είχε τίποτα θρηνητικό η εκδήλωση. Μόνο εικόνες, ήχο (μουσική από τη χορωδία και την ορχήστρα του Ωδείου Αθηνών), χιούμορ, τρυφερότητα, ανεκδοτολογικές αφηγήσεις, μνήμες, συγκίνηση, άφθονα χαμόγελα και μεγάλη διάρκεια. Άρχισε λίγο μετά τις οκτώ και τελείωσε λίγο πριν τις 11. Και ο ίδιος όμως να την είχε μοντάρει δεν θα μπορούσε να πετάξει τίποτα…

Τέσσερις σκηνοθέτες, η Κατερίνα Ευαγγελάκου (πρόεδρος της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου, που συνδιοργάνωσε την εκδήλωση), η Μαργαρίτα Μαντά (βοηθός του Θ. Αγγελόπουλου, η οποία είχε αναλάβει και όλο το βάρος της εύρεσης, σύνθεσης και επεξεργασίας του οπτικού υλικού), ο Θάνος Αναστόπουλος (βοηθός του, παρουσίασε τη βραδιά), ο Αγγελος Φραντζής (βοηθός του, συμμετείχε στην διοργάνωση), ήταν επί της υποδοχής. Στην πρώτη σειρά η σύζυγος του Φοίβη Αγγελοπούλου και οι τρεις κόρες του. Η αίθουσα, κατάμεστη. Όλοι φίλοι, σκηνοθέτες, συνεργάτες, άνθρωποι που τον συνάντησαν, τον έζησαν, τον αγάπησαν.

Η λέξη που κυριάρχησε ήταν το «δύσκολο». Γιατί το κινηματογραφικό ταξίδι του Θ. Αγγελόπουλου ήταν εξ αρχής «δύσκολο», «απαιτητικό», «ζόρικο».

Οκτώ και δέκα, περίπου, ακούστηκε η φωνή του: «Κλακέτα, μοτέρ, πάμε»! Στοπ καρέ, στην οθόνη, στα χέρια του. Και η περιήγηση στο κινηματογραφικό του σύμπαν ξεκινά από το τέλος προς την αρχή, με οδηγό σκηνές από τα making of των ταινιών του : από την ημιτελή «Άλλη θάλασσα» (2012), που μόλις είχε αρχίσει να γυρίζει, σε μια άλλη, μικρού μήκους, ημιτελή και χαμένη, τους «Φόρμινξ» (1965), ακολουθώντας, ίσως, το στίχο του αγαπημένου του ποιητή Τ. S. Elliot: «In my beginning is my end».

Ο Άγγελος Δεληβοριάς, διευθυντής του Μουσείου Μπενάκη, κάνει μια σύντομη εισαγωγή: «Του χρωστάμε κάτι εξαιρετικά πολύτιμο: την πνευματική και ψυχική μας εγρήγορση, την αυτογνωσία μας. Το δικό μας δώρο, ένα ταξίδι νοσταλγικό». Ο Θάνος Αναστόπουλος υπενθυμίζει ότι ο Θ. Αγγελόπουλος έκανε ΜΟΝΟ ταινίες, ούτε τηλεόραση, ούτε θέατρο και δίνει το λόγο στον σκηνοθέτη Δήμο Αβδελιώδη. «Τον Αγγελόπουλο τον φοβόμαστε», λέει εκείνος για να διηγηθεί στη συνέχεια την συνάντησή τους στο Βερολίνο, τη διαφωνία τους για το Ρομέρ, την εικόνα που συγκράτησε: τον Αγγελόπουλο να τρέχει, χορεύοντας και γελώντας στα χιόνια. «Μόλις είχε πάρει ένα τηλεφώνημα. Τον ενημέρωσαν ότι οι Ιάπωνες θα χρηματοδοτούσαν την ταινία του». Ο Γιάννης Σολδάτος δήλωσε «μπερδεμένος με το χρόνο». «Εδώ είναι ο Θόδωρος, ψάχνει ένα καινούργιο κάδρο, βλέμμα και τον περιμένουμε να το βρει».

Στην οθόνη, τα γυρίσματα της «Άλλης θάλασσας», στο Ρεξ. Τα πλάνα έχει τραβήξει η κόρη του Ελένη, σκηνοθέτης επίσης. Ο Τάκης Κατσέλης, «μεγάλωσε» στο πλευρό του Θ. Αγγελόπουλου ως βοηθός του. Μας θυμίζει το μότο του: «Εχθρός του καλού, το καλύτερο».

Ένα βήμα πιο πίσω, στη «Σκόνη του χρόνου» (2009), με λίγες σκηνές και ομιλητή τον μοντέρ Γιώργο Τσιτσόπουλο. Ο κ. Παντσίδης, αγρότης από την Κερκίνη, αναλαμβάνει να πει δυο λόγια για «Το λιβάδι που δακρύζει». «Πρώτη φορά ήρθα σε επαφή μαζί του στο «Μετέωρο βήμα του πελαργού». Την ώρα των γυρισμάτων δεν πατούσε στη γη. Έβγαζε φλόγες. Για εμάς ήταν ο Θόδωρος. Όχι ο Αγγελόπουλος. Στην είδηση του θανάτου του δάκρυσε το λιβάδι… δάκρυσε…». Και ο κ. Παντσίδης δεν μπόρεσε να αποτελειώσει την κουβέντα του. Το κοινό χειροκροτεί θερμά. Η ενδυματολόγος – σκηνογράφος Ιουλία Σταυρίδου μιλά για ένα «ταξίδι δύσκολο, ζόρικο, αλλά πολύ ενδιαφέρον». Η ηθοποιός Δέσποινα Μπεμπεδέλη, συμμετείχε στη «Μια αιωνιότητα και μια μέρα», θεωρεί τον εαυτό της «τυχερό και ευλογημένο που τον συνάντησε». Τι τον χαρακτήριζε; «Μεγάλη επιμονή στη λεπτομέρεια. Αμετακίνητος. Στο τέλος, γινόταν αυτό που ήθελε». Την ατμόσφαιρα στο «Βλέμμα του Οδυσσέα» μετέφερε η ηθοποιός Μάνια Παπαδημητρίου: «Είδαμε το μέλλον μας μέσα από αυτό το ταξίδι στα Βαλκάνια». Ο πρωταγωνιστής στο «Μετέωρο βήμα του πελαργού» Γρηγόρης Πατρικαρέας τον αποκάλεσε «μαχητή του κινηματογράφου, στρατηγό που ενέπνεε στη μάχη». «Τοπίο στην ομίχλη» και η 13χρονη τότε, τώρα ένα όμορφο κορίτσι, Τάνια Παλαιολόγου, αφηγείται μια ιστορία. Η Μαίρη Παπαλιού ήταν κοντά του στον «Μελισσοκόμο» και γύρισε τον «Άλλο μύθο». Τις απαιτήσεις του στο «Ταξίδι στα Κύθηρα» κατέγραψε με χιούμορ ο τότε πρόεδρος του Οργανισμού Λιμένος Θεσσαλονίκης Π. Μαμαλάκης. Ο φωτογράφος Δημήτρης Σοφικίτης σε μια απολαυστική αφήγηση μετέφερε την ατμόσφαιρα από το ρεπεράζ του «Μεγαλέξανδρου». Η ηθοποιός Μπέτυ Βαλάση τον γνώρισε στους «Κυνηγούς». Η πρωταγωνίστρια του «Θίασου» Εύα Κοταμανίδου συνέδεσε την εποχή και τα γυρίσματα. Τον αποχαιρέτησε λέγοντας: «Γιαξεμπόρε Θόδωρε» (σ.σ παραφθορά του «γειά σου αμόρε», από τα χαρακτηριστικά τραγούδια της ταινίας). Ηταν ίσως η πιο τρυφερή στιγμή της βραδιάς. Στις «Μέρες του ‘36» αναφέρθηκε ο εικαστικός Κυριάκος Κατζουράκης, τη συνεργασία τους στην «Αναπαράσταση» θυμήθηκαν ο ηχολήπτης Θανάσης Αρβανίτης και ο Χρήστος Παλιγιαννόπουλος που ήταν υπεύθυνος για την οργάνωση παραγωγής.

Λίγο πριν από το τέλος, ο φίλος του από το στρατό Γιάννης Παντουβάκης, συνοψίζει: «Δεν δίδαξε μόνο κινηματογράφο αλλά και πείσμα για τη ζωή». Η Μαργαρίτα Μαντά, μιλά με δικά του λόγια. Φινάλε, με τους στίχους του Ελλιοτ: «O,τι αποκαλούμε αρχή, είναι συχνά το τέλος. Και το να βάζεις ένα τέλος, συχνά είναι να κάνεις μιαν αρχή».

-Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος σκοτώθηκε σε τροχαίο, στη διάρκεια των γυρισμάτων της «Άλλης θάλασσας», στις 24 Ιανουαρίου 2012.

Advertisements
Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: