Ναυαγοί στην ουτοπία

  • Η ΜΕΓΑΛΗ ΚΥΡΙΑ ΤΟΥ ΓΑΛΛΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΑΡΙΑΝ ΜΝΟΥΣΚΙΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΑΘΗΝΩΝ
  • Της ΙΩΑΝΝΑΣ ΚΛΕΦΤΟΓΙΑΝΝΗ
  • Ελευθεροτυπία, Δευτέρα 6 Ιουνίου 2011

«Οι ναυαγοί της τρελής ελπίδας». Θα μπορούσε να είναι ένας συμβολικός κι ωραιότατος υπότιτλος της τρέχουσας ελληνικής συγκυρίας ή… ποιητική περιγραφή των χιλιάδων Ελλήνων Αγανακτισμένων που έχουν στρατοπεδεύσει από την περασμένη βδομάδα στην πλατεία Συντάγματος, αναζητώντας μια νέα ουτοπία.

Θέατρο και βωβός κινηματογράφος συνυπάρχουν στο υπερθέαμα που φέρνει η Μνουσκίν κι οι 36 ηθοποιοί της. «Οι ναυαγοί της τρελής ελπίδας» βασίζονται σε μυθιστόρημα του Ιουλίου Βερν

Θέατρο και βωβός κινηματογράφος συνυπάρχουν στο υπερθέαμα που φέρνει η Μνουσκίν κι οι 36 ηθοποιοί της. «Οι ναυαγοί της τρελής ελπίδας» βασίζονται σε μυθιστόρημα του Ιουλίου Βερν Είναι όμως ο τίτλος της νέας δουλειάς της μεγάλης κυρίας του γαλλικού θεάτρου Αριάν Μνουσκίν, που έτσι κι αλλιώς την ουτοπία πραγματεύεται, εφορμώντας από το άγνωστο για χρόνια έργο του Ιούλιου Βερν «Οι ναυαγοί του Ιωνάθαν». Είναι επίσης η τετράωρη πολιτική παράσταση του «Θεάτρου του Ηλίου», με υπότιτλο «Αυγές». Αποτελεί τη φετινή μετάκληση-γκανιάν του Φεστιβάλ Αθηνών. Υστερα από μήνες αναζήτησης του χώρου που θα μπορούσε να φιλοξενήσει ιδανικά το απαιτητικό υπερθέαμα, το Φεστιβάλ ανακοίνωσε ότι επιτέλους χώρος βρέθηκε: η αίθουσα εκθέσεων του διεθνούς αερολιμένα μας. Σ’ αυτήν, το επιτελείο της Μνουσκίν -ασφαλώς μαζί με την ίδια, αφού πάντα βοηθάει αεικίνητη στα παρασκήνια- θα βρίσκεται με τους «Ναυαγούς» στις 10-12 Ιουνίου και στις 15-19 Ιουνίου.

Για την πολιτικοποιημένη Μνουσκίν, η οποία ανακάλυψε το μυθιστόρημα του Βερν μόλις το 2008 -όπως οι περισσότεροι, αγνοούσε την ύπαρξη των «Ναυαγών του Ιωνάθαν», όπως είναι ο πρωτότυπος τίτλος, μια που το μυθιστόρημα εκδόθηκε αθόρυβα μετά το θάνατό του-, δεν ήταν ακριβώς μια προγραμματισμένη δουλειά. Ομως, αμέσως το φαντάστηκε σκηνή-σκηνή στο σανίδι.

Σχεδόν… ακαριαία ξεκίνησε με την ομάδα της να επεξεργάζεται το κείμενο, που σιγά σιγά «ενίσχυε» η πρόζα της Ελέν Σιξού. Οι 15ωρες καθημερινές πρόβες διήρκεσαν σχεδόν ένα χρόνο, έως την πρεμιέρα στην Καρτουσερί, τη θεατρική βάση του θιάσου στο Παρίσι. Από τότε η παράσταση, θέατρο εν θεάτρω, «εμβολιασμένο» όμως συστηματικά απ’ τον κινηματογράφο, ταξιδεύει παντού.

Ούτε δραματουργικά ακολούθησε η Μνουσκίν τη βατή οδό. Δεν αφηγείται απλώς την ιστορία του Βερν, για ένα τραγικό αλλά αναπότρεπτο ναυάγιο λίγο πριν από την Αυστραλία. Η παράστασή της μας μεταφέρει στο 1914, εποχή-μεταίχμιο την οποία ενέπνεαν ποικίλοι «-ισμοί». Μέσα στο κλίμα ενός ακραίου ιδεαλισμού, μία ομάδα κινηματογραφιστών και ηθοποιών υποτίθεται ότι αποφασίζει να γυρίσει μία ταινία βωβού κινηματογράφου, βασισμένη στο έργο του Βερν.

Βωβή η ταινία, το λόγο επομένως επωμίζεται αποκλειστικά ένας αφηγητής που παρακολουθεί τους δρώντες ηθοποιούς και περιγράφει τα τεκταινόμενα. Η Μνουσκίν με τη μαγική ροή της θεατρικής γλώσσας της, μια απρόσκοπτη σκηνική χορογραφία σωμάτων, ήχων κι αντικειμένων, μας παρουσιάζει το θαύμα της γέννησης μιας παράστασης, καθώς στη σάλα χορού και χαρτοπαιξίας «Τρελή Ελπίδα» παρακολουθούμε τα πάντα: από το πώς στήνονται τα ζωγραφιστά σκηνικά και χρησιμοποιούνται τα εφέ (όπως οι μηχανές ατμού), μέχρι το πώς οι ηθοποιοί προβάρουν τα κοστούμια τους και γράφουν τους διαλόγους τους πάνω σε χαρτόνια.

Τα πράγματα δεν είναι τόσο αθώα όσο εξ αρχής φαίνονται. Το κινηματογραφικό συνεργείο με «όχημα» τον Βερν θέλει να δημιουργήσει μία πολιτική ταινία για την επιμόρφωση των μαζών, βάσει των σοσιαλιστικών ιδεωδών. Εδώ η σοσιαλίστρια Μνουσκίν μάς κλείνει το μάτι.

Και γίνεται ακόμη πιο σαρκαστική με την πικρή κατάληξη: το ναυάγιο δεν είναι μόνον αυτό που περιγράφει ο Βερν και υποδύονται οι ηθοποιοί της βωβής ταινίας. Είναι διπλό, καθώς η ταινία διακόπτεται βιαίως από την έναρξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.

«Σκέφτομαι ότι, στην πραγματικότητα, το πιο πολιτικό θέαμα που μπορούμε να κάνουμε, είναι ένα θέαμα που θα μεταδώσει ενθουσιασμό, καθαρότητα, ανθρώπινη ελπίδα», υποστηρίζει η σκηνοθέτιδα, που για πρώτη φορά ενέταξε σε παράστασή της το σινεμά. Κόρη κινηματογραφικού παραγωγού, ενδεχομένως να αισθάνεται τους «Ναυαγούς» ως ένα hommage στις παιδικές της μνήμες.

Οπως και στον κινηματογράφο, πρωταγωνιστικό στοιχείο της παράστασης, είτε σαν φόντο στη βωβή ταινία είτε σαν χαλί πίσω από τη φωνή του αφηγητή, είναι τα 350 πρωτότυπα κομμάτια που συνέθεσε ο Ζαν-Ζακ Λεμέτρ, ο οποίος ερμηνεύει στην παράσταση τον πιανίστα Καμίλ Μπεράντ.

Με άλλα λόγια, για άλλη μια φορά μετά το «Τελευταίο Καραβάν Σαράι» (2006) και τους «Εφήμερους» (2007) -αμφότερες μετακλήσεις του Φεστιβάλ Αθηνών- μας δίνεται η ευκαιρία να ζήσουμε μια θεατρική μυσταγωγία, στην οποία οι 36 ηθοποιοί, χορευτές, μουσικοί κι ακροβάτες του «Θεάτρου του Ηλίου» κάνουν πράξη το ιδανικό της συλλογικότητας. Μια συλλογικότητα που μεταφράζεται σε ισότητα ακόμη και στις αμοιβές: όλοι οι καλλιτέχνες αμείβονται με το ποσόν που λαμβάνει και η ίδια η Μνουσκίν: 1.800 ευρώ!

Info: Οι παραστάσεις των «Ναυαγών της τρελής ελπίδας» θα δοθούν στο «Athens Metropolitan Expo» του διεθνούς αερολιμένα Αθηνών «Ελευθέριος Βενιζέλος». Η παράσταση αρχίζει στις 7 μ.μ. και διαρκεί τέσσερις ώρες με διάλειμμα. Εισιτήρια: 30, 25 (μειωμένο) και 20 ευρώ (φοιτητικό – ΑμεΑ). Προπώληση ξεκίνησε ήδη: Online (www.greekfestival.gr), τηλεφωνικά (210-3272000), από τα εκδοτήρια του Φεστιβάλ (Πανεπιστημίου 39) ή από καταστήματα της αλυσίδας βιβλιοπωλείων «Ελευθερουδάκης» και «Παπασωτηρίου».

Advertisements
Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: