Ο χορός μας πηγάζει από αληθινή ανάγκη

  • Οι χορευτές Λίντα Καπετανέα και Γιόζεφ Φρούτσεκ, της ομάδας «Rootless Root», ψάχνονται επί της ουσίας, ερευνούν και αγωνιούν
  • Της Σαντρας Bουλγαρη, Η Καθημερινή, Kυριακή, 30 Iανoυαρίου 2011

Οσοι για πρώτη φορά είδαν τη Λίντα Καπετανέα και τον Γιόζεφ Φρούτσεκ, δημιουργούς και ερμηνευτές της ομάδας «Rootless Root», να χορεύουν στο Διεθνές Φεστιβάλ Χορού της Καλαμάτας το 2007, είχαν φύγει από το θέατρο με την αίσθηση πως μια καινούργια ενέργεια -φρέσκια και δυνατή- έπνεε στο τοπίο του σύγχρονου ελληνικού χορού. Ενέργεια ωμή, βίαιη, σχεδόν αυτοκαταστροφική, καθώς τα σώματα των δύο χορευτών πάλευαν, συγκρούονταν, αγκαλιάζονταν στις «Ξαφνικές καταιγίδες σιωπής» («Sudden Showers of Silence»). Και ήταν περίεργο, αλλά αυτή η εκρηκτική, τραχιά δυναμική τους σαν να αποκάλυπτε το τόσο εύθραυστο των σωμάτων που δοκίμαζαν τις δυνάμεις τους μέχρι τελικής πτώσης.

Σε λίγες μέρες, από τις 11 Φεβρουαρίου και για ένα κύκλο παραστάσεων, οι «Rootless Root» θα παρουσιάσουν στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση το νέο έργο τους «Eyes in the Color of the Rain» («Μάτια στο Χρώμα της Βροχής», η πρεμιέρα έγινε τον Δεκέμβριο στο Κάσελ της Γερμανίας).

«Το πρόβλημα του σώματος είναι η προσωρινότητά του», λένε οι δύο δημιουργοί, εκφράζοντας έναν από τους κύριους προβληματισμούς της δουλειάς τους. Μια πορεία ενδιαφέρουσα και περιπετειώδης. Η Λίντα Καπετανέα και ο Γιόζεφ Φρούτσεκ γνωρίστηκαν όταν χόρευαν μαζί στο διάσημο συγκρότημα του Φλαμανδού χορογράφου Βιμ Βαντεκέιμπους «Ultima Vez». Το 2006 ήρθαν στην Ελλάδα και δημιούργησαν τη δική τους ομάδα, τη «Rootless Root», παρέα με το τότε νεογέννητο κοριτσάκι τους που τους ακολουθούσε μέσα σε μάρσιππο σε πρόβες και παραστάσεις: στο Φεστιβάλ Αθηνών, στο Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας, στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Δελφών. Υπήρξαν ακόμη πολλές εμφανίσεις στην Ελλάδα, αλλά κυρίως στο εξωτερικό, με συμμετοχή στα σημαντικότερα ευρωπαϊκά φεστιβάλ. Και η επιβράβευση ήρθε το καλοκαίρι του 2009, όταν τιμήθηκαν στο Fringe Festival του Εδιμβούργου με το βραβείο κοινού Herald Angel 2009.

Είναι εντυπωσιακό να γνωρίζεις δύο χορευτές οι οποίοι όχι απλώς είναι άψογοι τεχνικά, αλλά έχουν άποψη και βάθος, «ψάχνονται» επί της ουσίας, ερευνούν, αγωνιούν και προβληματίζονται. Δεν έχουν απλά ένα όραμα που θέλουν να επιβάλουν. Ο χορός τους πηγάζει από αληθινή ανάγκη κι αυτό είναι ένας από τους λόγους για τον οποίο οι «Rootless Root» ξεχωρίζουν.

Εν όψει της εμφάνισής τους στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, ο Γιόζεφ Φρούτσεκ (εκπροσωπώντας και τη Λίντα Καπετανέα) απάντησε σε ερωτήσεις της «Κ».

  • Η πορεία μας

– Τι είναι αυτό που συνεχίζει να «πλάθει» την εξέλιξη των «Rootless Root»;

– Δεν είναι πολύ εύκολο να πούμε πώς εξελίσσεται η ομάδα και προς τα πού κατευθύνεται. Πολλές φορές ξυπνάμε, κοιτάμε το ταβάνι και αναρωτιόμαστε ξανά και ξανά γιατί κάνουμε όλες αυτές τις δημιουργίες, τα ταξίδια, τις διδασκαλίες, τις μάχες. Ποιο είναι το νόημα; Τι ψάχνουμε; Στ’ αλήθεια έχουμε ανάγκη να υλοποιήσουμε τα όνειρά μας; Και ποιος ενδιαφέρεται; Ομως, αυτή η πάλη μας οδηγεί σ’ ένα σημαντικό συμπέρασμα: θέλουμε και μπορούμε να μοιραστούμε συγκρούσεις που καθρεφτίζουμε από τον κόσμο, αισθήσεις και εικόνες που «βράζουν» μέσα μας, τις οποίες εάν δεν εκφράσουμε, θα δηλητηριάσουν την ύπαρξή μας. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια έχουμε δημιουργήσει εννέα έργα και εγκαταστάσεις για έξι διαφορετικές ομάδες και τη «Rootless Root». Εχουμε δώσει γύρω στις 200 παραστάσεις κι έχουμε διδάξει σε πολλά διαφορετικά μέρη. Η κόρη μας μετακινείται μαζί μας σχεδόν συνέχεια. Και πρέπει να πούμε ότι το να ταξιδεύεις είναι ωραίο και σημαντικό, τουλάχιστον για ανθρώπους που διψούν να μάθουν και να μοιραστούν. Από την άλλη, εννοείται ότι εάν δεν ταξιδεύαμε σε άλλες χώρες για να δημιουργήσουμε, να διδάξουμε και να χορέψουμε, η δουλειά μας απλά δεν θα υπήρχε.

  • Κρίση της ανθρωπότητας

– Η κρίση σάς έχει επηρεάσει;

– Κρίση. Αυτή είναι η λέξη που ακούμε από παντού. Οπως πριν ακούγαμε για τον Ψυχρό Πόλεμο, την υπερθέρμανση του πλανήτη, τις πανδημίες. Ξέρουμε, αισθανόμαστε ότι πέφτουμε σε βαθιές κρίσεις αρκετό χρόνο πριν έρθουν. Δεν είναι μόνο η οικονομική κρίση που αντιμετωπίζουμε τώρα. Βρισκόμαστε εν μέσω μιας κρίσης της ίδιας της ανθρωπότητας. Αυτήν την «αρρώστια» ότι εγώ ως άτομο μπορώ να ελέγξω τη μοίρα μου, τη ζωή μου, ότι μπορώ να κάνω μόνος μου τα πάντα, καλύτερα από τους άλλους, ξεχωριστός και απομονωμένος. Κάθε κρίση φέρνει νέες δυναμικές. Ξεκινάμε να σκεφτόμαστε διαφορετικά, προσπαθούμε να επιβιώσουμε. Ψάχνουμε άλλα μονοπάτια για να εκπληρώσουμε τα όνειρά μας. Εάν υπάρχουν λίγα η καθόλου χρήματα για να δημιουργήσουμε και να παράγουμε έργο τέχνης (και αυτή είναι η κατάσταση τώρα στην Ελλάδα), αυτό θα μας οδηγήσει βασικά σε δύο διαφορετικές κατευθύνσεις: η μια από αυτές θα μπορούσε να είναι ένα ταξίδι σε βαθύτερη παρακμή για να ικανοποιήσουμε τους κανόνες και τις ανάγκες του κέρδους και της οικονομικής επιβίωσης και η άλλη θα μπορούσε να είναι ένας εξαγνισμός αυτού που θέλουμε να κάνουμε και πώς θέλουμε να το κάνουμε, ακόμη κι αν υπάρχει ελάχιστη οικονομική υποστήριξη και μπορεί να μη γίνουμε πλούσιοι και διάσημοι. Και φυσικά, η σύγχρονη εποχή του εξελιγμένου καπιταλισμού θα προσπαθήσει να κόψει όσο μπορεί από την εκπαίδευση και την τέχνη. Ομως, πιστεύω ότι οι αληθινοί μαχητές θα επιβιώσουν.

– Το σώμα είναι ο πρωταγωνιστής των έργων σας με ένα σχεδόν βίαιο κι όμως «πνευματικό» τρόπο. Εσείς ποια εικόνα / αίσθηση έχετε για τη δουλειά σας;

– Πολλοί προσπαθούν να επιβάλουν εικόνες του ποιοι είμαστε, ακόμη κι αν εμείς δεν γνωρίζουμε τους εαυτούς μας. Μπορεί να έχουμε δυσκολία να είμαστε «καθαροί» δραματουργικά ή αισθητικά, μπορεί κάποιοι διανοούμενοι να αποπροσανατολίζονται με αυτά που κάνουμε, όμως το δικό μας ερώτημα έχει να κάνει με το σώμα: την «εξαφάνισή» του, την «καταστροφή» του για να απελευθερωθεί ο πόνος τού να είσαι άνθρωπος. Αυτή είναι η έμπνευσή μας. Το νέο μας έργο «Eyes in the Colors of the Rain» είναι άλλη μια επώδυνη σύγκρουση της ύλης με την ψυχή. Μια παράσταση για τη ζωή, που προσπαθεί να επανέλθει μέσα από την ανυπαρξία. Με λίγα λόγια: «αποσυνθέτουμε» τη φυσική μορφή για να εισχωρήσουμε στις συναισθηματικές δυνατότητες του ανθρώπου.

  • Καριέρα στην Ελλάδα και στο εξωτερικό

Η Λίντα Καπετανέα αποφοίτησε από την Κρατική Σχολή Ορχηστικής Τέχνης το 1994. Μετεκπαιδεύθηκε ως υπότροφος του ΙΚΥ στο Merce Cunninghmam Studio, το Movement Research και το Dance Space στη Νέα Υόρκη, όπου επίσης δούλεψε με τη χορογράφο Irene Hultman. Το 2002, το υπουργείο Πολιτισμού της απένειμε το βραβείο καλύτερης ερμηνείας.

Ο Γιόζεφ Φρούτσεκ αποφοίτησε από την Ακαδημία Μουσικής και Θεάτρου της Bratislava, ολοκληρώνοντας εκεί τη διδακτορική του διατριβή το 2002. Σήμερα, παράλληλα με τη δράση της ομάδας τους, «Rootless Root», οι δύο καλλιτέχνες διδάσκουν στην Κρατική Σχολή Χορού (ΚΣΟΤ) στην Αθήνα και σε πολλούς οργανισμούς και ιδρύματα στο εξωτερικό. Αυτή την περίοδο ο Γιόζεφ Φρούτσεκ εργάζεται επίσης στο ερευνητικό πρόγραμμα «Fighting monkey» (εφαρμογή της μεθοδολογίας των πολεμικών τεχνών στην εκπαίδευση χορευτών και ηθοποιών).

Advertisements
Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: